IPPP1/443-1427/14-2/BS | Interpretacja indywidualna

Prawo do otrzymania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w terminie 25 dni.
IPPP1/443-1427/14-2/BSinterpretacja indywidualna
  1. forma zapłaty
  2. kompensata
  3. termin
  4. zwrot
  1. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Odliczenie i zwrot podatku. Odliczanie częściowe -> Odliczenie i zwrot podatku -> Zwrot podatku

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Strony - przedstawione we wniosku z dnia 4 grudnia 2014 r. (data wpływu 8 grudnia 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa otrzymania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w terminie 25 dni – jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 8 grudnia 2014 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa otrzymania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w terminie 25 dni.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca – P. Sp. z o.o. (dalej „Spółka”) - prowadzi działalność w zakresie realizacji projektów w sektorze energetyki odnawialnej, polegającą aktualnie na budowie a docelowo na eksploatacji wysokowydajnych biogazowni rolniczych.

W związku z prowadzoną budową dwóch elektrociepłowni na biogaz w gminie Złocieniec, powiat drawski ponoszone przez Spółkę nakłady związane z tą budową przewyższają i w najbliższym czasie będą przewyższać wartość obrotów generowanych z produkcji i sprzedaży energii elektrycznej i cieplnej wytworzonej w wyniku beztlenowej fermentacji surowców pochodzenia rolniczego. W konsekwencji, w składanych deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7 Spółka wykazuje nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym i występuje do właściwego naczelnika urzędu skarbowego o ich zwrot.

Spółka w ramach rozliczeń z kontrahentami z tytułu dostawy materiałów i świadczenia usług w ramach zawartych umów handlowych i umów kontraktacji z producentami rolnymi na wyprodukowanie substratów pochodzenia rolniczego takich jak zielonki traw, kukurydzy itp. reguluje zobowiązania z tego tytułu w drodze kompensaty (potrącenia) roszczeń kontrahentów z tego tytułu z wzajemnymi wierzytelnościami Spółki wobec tych kontrahentów za dostarczone ziarno do obsiewu pól i przewiduje, że taki sposób rozliczeń będzie również stosowany w przyszłości przy pełnym rozruchu biogazowni rolniczych.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy Spółka jest uprawniona do uzyskania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w terminie 25 dni w przypadku, gdy kwoty podatku naliczonego wykazane w deklaracji podatkowej wynikają z faktur, które zostały rozliczone poprzez potrącenie (kompensatę) wynikających z nich należności z wzajemnymi wierzytelnościami Spółki wobec wystawców tych faktur...

Zdaniem Wnioskodawcy:

Zdaniem Wnioskodawcy, Spółka jest uprawniona do uzyskania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w terminie 25 dni w przypadku, gdy kwoty podatku naliczonego wykazane w deklaracji podatkowej wynikają z faktur, które zostały rozliczone poprzez potrącenie (kompensatę) wynikających z nich należności z wzajemnymi wierzytelnościami Spółki wobec wystawców tych faktur.

Uzasadnienie stanowiska Spółki

Zgodnie z art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT, „Na wniosek podatnika, złożony wraz z deklaracją podatkową, urząd skarbowy jest obowiązany zwrócić różnicę podatku, o której mowa w ust. 2, w terminie 25 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia, w przypadku gdy kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji podatkowej, wynikają z:

  1. faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone, z uwzględnieniem art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.), (...)”.

Zdaniem Wnioskodawcy, powyższy przepis nie stoi na przeszkodzie do dokonania przyspieszonego zwrotu VAT naliczonego wynikającego z faktur, z których należności zostały uregulowane w drodze kompensaty wzajemnych roszczeń. Należności uregulowane w całości w taki sposób należy bowiem uznać za „w całości zapłacone” w rozumieniu tego przepisu.

Kompensata (potrącenie) wzajemnych roszczeń pełni bowiem taką samą funkcję jak rozliczenie pieniężne, tj. funkcję zapłaty zobowiązania. Ekonomiczny skutek kompensaty jest taki sam, jak w przypadku wzajemnej zapłaty kompensowanych zobowiązań przez obie strony transakcji - skutkuje ona wygaśnięciem obu zobowiązań (art. 498 Kodeksu cywilnego). Uzasadnia to zatem traktowanie kompensaty jako formy zapłaty również na gruncie art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

Za wnioskiem tym przemawia także wykładnia systemowa: jest kwestią bezsporną, że na gruncie przepisów prawa podatkowego - zarówno ustawy o VAT, jak i innych regulacji, w szczególności ustaw o podatku dochodowym - potrącenie wywołuje takie same skutki podatkowe jak dokonanie/otrzymanie zapłaty w pieniądzu. Przykładowo można wskazać, że rozliczenie należności o przedpłatę w formie kompensaty bez wątpienia skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego na podstawie art. 19a ust. 8 ustawy o VAT. Z kolei np. przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dotyczące różnic kursowych (art. 15a ust. 7) za dzień dokonania zapłaty uznają w szczególności dzień uregulowania zobowiązania w drodze kompensaty. Brak jest zatem podstaw do tego, by właśnie na gruncie art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT (i tylko na gruncie tego przepisu) uregulowanie zobowiązania w drodze potrącenia miało wywoływać odmienne skutki niż rozliczenie w formie pieniężnej.

Wniosek taki uzasadniają również względy celowości: nie ulega wątpliwości, że celem regulacji zawartej w art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT jest zapobieganie zatorom płatniczym w obrocie gospodarczym, poprzez „premiowanie” szybszym zwrotem VAT podatników, którzy regulują swoje zobowiązania wobec kontrahentów. Z tego punktu widzenia również brak jest podstaw do odmiennego traktowania podatników regulujących te zobowiązania w drodze kompensaty w stosunku do regulujących je gotówką/przelewem. Brak jest bowiem podstaw do uznania, że kontrahenci uzyskujący zapłatę należności w tej formie są w jakiś sposób pokrzywdzeni w stosunku do kontrahentów otrzymujących zapłatę w pieniądzu.

Całokształt przedstawionych okoliczności przemawia zatem za uznaniem, że na podstawie art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT możliwe jest dokonanie przyspieszonego zwrotu VAT naliczonego wynikającego z faktur, z których należności zostały uregulowane w drodze kompensaty wzajemnych rozliczeń.

Dodać należy, że do odmiennego wniosku nie może prowadzić zawarty w art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT nakaz „uwzględnienia” art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (czyli nakaz przestrzegania obowiązków wynikających z tego przepisu), zgodnie z którym dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą powinno następować za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy w każdym przypadku, gdy:

  1. stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz
  2. jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji.

Przepis ten dotyczy wyłącznie rozliczeń pieniężnych (i to tylko związanych z transakcjami, których równowartość przekracza 15.000 euro), natomiast nie ma on zastosowania w przypadku, gdy rozliczenie następuje w formie kompensaty. Co za tym idzie, w tym wypadku nie ma konieczności zachowania wymogów przewidzianych w art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - innymi słowy, dokonując rozliczenia w tej formie, podatnk nie narusza art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a co za tym idzie, nie dopuszcza się „braku uwzględnienia” tego przepisu.

Z powyższego wynika zatem zatem tylko tyle, że w przypadku, gdy podatnik reguluje zobowiązania wynikające z faktur w formie pieniężnej, warunkiem uzyskania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w terminie określonym w art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT, jest zachowanie wymogów przewidzianych w art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (dokonywanie zapłaty za pośrednictwem rachunku bankowego, jeżeli wartość transakcji przekracza 15.000 euro).

Natomiast zawarty w art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT nakaz „uwzględniania” (czyli przestrzegania) art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej bynajmniej nie oznacza, że przepis ten umożliwia przyspieszony zwrot VAT tylko w przypadku, gdy uregulowanie należności z danych faktur nastąpiło w formie pieniężnej. Wniosek taki zdecydowanie wykracza poza literalną treść tego przepisu. Należy bowiem mieć na względzie, że podatnik regulujący zobowiązania w formie kompensaty, przestrzega art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (podobnie zresztą, jak podatnik dokonujący zapłaty w gotówce, w sytuacji, gdy wartość transakcji jest niższa od 15.000 euro) - a zatem nie można zarzucić mu „braku uwzględnienia” tego przepisu.

Reasumując, brak jest podstaw do wyłączenia zwrotu VAT w ciągu 25 dni w stosunku do VAT naliczonego wynikającego z faktur uregulowanych w drodze kompensaty.

Powyższy wniosek ma również oparcie w utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Przykładowo można wskazać na:

  • wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn, akt I FSK 1075/10, w którym stwierdził, że: „Należy mieć także na uwadze i to, że zobowiązanie pieniężne wygasa także poprzez kompensację wzajemnych wierzytelności, potrącenie, zgodnie z instytucją prawa cywilnego przewidzianą w art. 498 Kodeksu cywilnego, stosowaną w obrocie gospodarczym. Zastosowanie potrącenia pozwala uniknąć dwukrotnego, wzajemnego świadczenia należności, a co za tym idzie i kosztów z tym związanych. Zatem zobowiązanie pieniężne wygasa nie tylko poprzez jego zapłatę, ale także i poprzez potrącenie. Wobec tego przepis art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, mówiący o płatnościach, zapłacie, odnosi się do spełnienia świadczenia w formie pieniężnej, rozliczeń pieniężnych. W tym też zakresie wprowadza on obowiązek regulowania należności powyżej określonej w nim kwoty za pośrednictwem rachunku bankowego. Analizując treść i cel art. 87 ust. 6 pkt 1 należy dojść do wniosku, że przyspieszony zwrot dotyczy kwot podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone. Co prawda ustawodawca użył słowa „zapłacone”, ale w odniesieniu do „kwot należności” wynikających z faktur. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z całości tego unormowania wynika, że chodzi o podatek naliczony wynikający z kwot należności, które zostały uregulowane, zobowiązanie spełniono, a jeśli pomiędzy stronami nastąpiły rozliczenia pieniężne, to musi zostać spełniony warunek dotyczący, przy przekroczeniu ustalonej kwoty, zapłaty poprzez rachunek bankowy. Warunek uregulowania, zapłaty, wszystkich należności, aby skorzystać z przyspieszonego zwrotu, określany jest w literaturze jako restrykcyjny. Biorąc pod uwagę z jednej strony prawo podatnika do zwrotu podatku w rozsądnym terminie (orzeczenie ETS z dnia 25 października 2001 r., w sprawie C-78/00), z drugiej strony zaś możliwość ustalania przez państwo członkowskie warunków tego zwrotu, należy dojść do wniosku, że interpretacja dokonana przez Sąd pierwszej instancji narusza ww. prawo podatnika w sytuacji dokonania rozliczenia z wystawcą faktury w formie niepieniężnej. Stanowisko, że należności mogą być zapłacone w każdy przewidziany prawem sposób np. poprzez faktora, czy w formie kompensaty należności, a tylko w przypadku uregulowania należności w formie pieniężnej należy respektować wymóg z art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zostało zaprezentowane w "Leksykonie VAT 2009" Janusza Zubrzyckiego, Oficyna Wydawnicza UNIMEX, Wrocław 2009, tom I, str. 1010.”;
  • wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1731/11: „Warunek otrzymania przyspieszonego zwrotu nadwyżki podatku jest spełniony także wtedy, gdy w miejsce zapłaty należności z faktury wskazanej w tym przepisie podatnik i wystawca faktury dokonają wzajemnego potrącenia przysługujących im wierzytelności.
  • tegoroczny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 2374/13: „W świetle powyższych rozważań za błędne należało zatem uznać stanowisko Ministra Finansów, że nie może dojść do przyspieszonego zwrotu - w terminie 25 dni - nadwyżki VAT naliczonego nad należnym, gdy podatnik i wystawca faktury dokonają wzajemnego potrącenia przysługujących im wierzytelności. Skarżący dokonał bowiem kompensaty wierzytelności wzajemnych, czyli wykonał zobowiązanie w dopuszczalny prawem sposób. Tym samym przepis art. 87 ust. 6 pkt 1 u.p.t.u. może mieć zastosowanie, z uwagi na wykonanie zobowiązania. Zobowiązanie - świadczenie pieniężne - wygasło przez kompensację wzajemnych wierzytelności, potrącenie, zgodnie z instytucją prawa cywilnego przewidzianą w art. 498 k.c.

Za oczywisty wniosek, że przyspieszony zwrot VAT przewidziany w art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT może mieć zastosowanie także w przypadku faktur uregulowanych w drodze kompensaty wzajemnych wierzytelności, uznał też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym w składzie 7 sędziów w dniu 11 marca 2012 r., sygn. akt I FPS 5/12: „Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest wykładnia art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT. (...) Analizowany przepis wprowadza dwie przesłanki. Po pierwsze, podatnik zobowiązany jest złożyć wraz z deklaracją podatkową wniosek o zastosowanie przyspieszonego zwrotu. Po drugie, kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji podatkowej, wynikają z faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone. Przy czym należy zaznaczyć, że poza sporem w niniejszej sprawie jest sposób zapłaty. W judykaturze przesądzono, że owa zapłata może polegać również na kompensacie wierzytelności (wyrok NSA z 2 czerwca 2011 r., I FSK 1075/10, http:orzeczenia.nsa.gov.pl), czy też za pośrednictwem przekazu (wyrok NSA z 4 czerwca 2009 r., I FSK 603/09, CBOSA).

Całokształt przedstawionych okoliczności przemawia za uznaniem za prawidłowe stanowiska Wnioskodawcy, iż Spółka jest uprawniona do uzyskania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w terminie 25 dni w przypadku, gdy kwoty podatku naliczonego wykazane w deklaracji podatkowej wynikają z faktur, które zostały rozliczone poprzez potrącenie (kompensatę) wynikających z nich należności z wzajemnymi wierzytelnościami Spółki wobec wystawców tych faktur.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn zm.), zwanej dalej ustawą, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

  1. z tytułu nabycia towarów i usług,
  2. dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Na mocy art. 87 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.

W myśl art. 87 ust. 2 ustawy, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika, do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

Natomiast art. 87 ust. 6 ustawy stanowi, że na wniosek podatnika, złożony wraz z deklaracją podatkową, urząd skarbowy jest obowiązany zwrócić różnicę podatku, o której mowa w ust. 2, w terminie 25 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia, w przypadku gdy kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji podatkowej, wynikają z:

  1. faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone, z uwzględnieniem art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.),
  2. dokumentów celnych, deklaracji importowej oraz decyzji, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3 oraz art. 34, i zostały przez podatnika zapłacone,
  3. importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, świadczenia usług, dla którego podatnikiem jest ich usługobiorca, lub dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, jeżeli w deklaracji podatkowej została wykazana kwota podatku należnego od tych transakcji

- przy czym przepisy ust. 2 zdanie drugie i trzecie, ust. 2a, 4a-4f stosuje się odpowiednio.

Z analizy powyższego przepisu wynika, że na wniosek podatnika i przy spełnieniu określonych warunków podstawowe terminy zwrotów mogą być skrócone (do 25 dni). Podatnik może otrzymać wcześniejszy zwrot, gdy spełni następujące warunki:

  • opłaci wszystkie faktury lub dokumenty celne dokumentujące zakupy rozliczone w deklaracji VAT-7,
  • zapłata za te faktury zostanie dokonana z uwzględnieniem przepisów art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672, z późn. zm.), dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy w każdym przypadku, gdy:

  1. stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz
  2. jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji.

Przepis ten ustanawia konieczność zapłaty za pośrednictwem rachunku bankowego należności za transakcję o wartości przekraczającej 15.000 euro, a zatem nie dopuszcza w takim przypadku zapłaty bezpośrednio w formie gotówkowej. Nie odnosi się natomiast do zapłaty w formie potrącenia wzajemnych wierzytelności, którą reguluje art. 498 Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 498 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121), gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. W myśl art. 499 Kodeksu cywilnego dokonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca prowadzi działalność w zakresie realizacji projektów w sektorze energetyki odnawialnej, polegającą aktualnie na budowie a docelowo na eksploatacji wysokowydajnych biogazowni rolniczych; w składanych deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7 wykazuje nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym i występuje do właściwego naczelnika urzędu skarbowego o ich zwrot.

Wnioskodawca w ramach rozliczeń z kontrahentami z tytułu dostawy materiałów i świadczenia usług w ramach zawartych umów handlowych i umów kontraktacji z producentami rolnymi na wyprodukowanie substratów pochodzenia rolniczego takich jak zielonki traw, kukurydzy itp. reguluje zobowiązania z tego tytułu w drodze kompensaty (potrącenia) roszczeń kontrahentów z tego tytułu z wzajemnymi wierzytelnościami Spółki wobec tych kontrahentów za dostarczone ziarno do obsiewu pól i przewiduje, że taki sposób rozliczeń będzie również stosowany w przyszłości przy pełnym rozruchu biogazowni rolniczych.

Wątpliwości Wnioskodawcy budzi, czy Spółka jest uprawniona do uzyskania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w terminie 25 dni w przypadku, gdy kwoty podatku naliczonego wykazane w deklaracji podatkowej wynikają z faktur, które zostały rozliczone poprzez potrącenie (kompensatę) wynikających z nich należności z wzajemnymi wierzytelnościami Spółki wobec wystawców tych faktur.

W wyniku analizy przytoczonych powyżej przepisów należy stwierdzić, że art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy nie stawia ograniczeń co do formy zapłaty należności. A zatem dopuszczalne jest, że jedną z form zapłaty może być potrącenie, które zgodnie z treścią art. 498 Kodeksu cywilnego, daje skutek w postaci wzajemnego umorzenia wierzytelności do wysokości niższej z nich. Potrącenie (kompensata) wzajemnych wierzytelności niewątpliwie stanowi zapłatę należności.

Należy jednak pamiętać, że powyższa zasada, w pewnych określonych prawem okolicznościach, doznaje ograniczenia, o ile podatnik chce skorzystać z możliwości skrócenia terminu do zwrotu nadwyżki podatku.

W wyniku analizy analizy przytoczonych powyżej przepisów stwierdzić zatem należy, że art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy odwołuje się do art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym należności, których wysokość nie przekracza kwoty 15.000 euro mogą być regulowane zarówno gotówką, jak i przelewem na rachunek bankowy kontrahenta podatnika. Jednakże, gdy płatność wynikająca z jednorazowej transakcji przekracza 15.000 euro, to wówczas bezwzględnie należy dokonać tej zapłaty za pośrednictwem rachunku bankowego. Cytowany przepis w sposób jednoznaczny i bardzo czytelny wskazuje, że dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku bankowego w każdym przypadku, gdy stroną transakcji, z której wynika płatność jest inny przedsiębiorca oraz jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji.

Tak więc wskazany przepis art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy, w sytuacji, gdy podatnik chce skorzystać z uprawnienia w nim wskazanego, nakazuje bezwzględnie dokonać zapłaty za dokonane zakupy gotówką bądź przelewem za pośrednictwem rachunku bankowego. W żadnym miejscu wskazany przepis nie odnosi się do możliwości regulowania należności w drodze potrącenia (kompensaty) wzajemnych wierzytelności. Tym samym Wnioskodawca chcąc skorzystać z tego uprawnienia szczególnego, tzn. otrzymać zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w terminie 25 dni, jest zobowiązany dokonać zapłaty gotówką lub przelewem za faktury dotyczące transakcji poniżej 15.000 euro oraz wyłącznie przelewem z rachunku bankowego w odniesieniu do transakcji udokumentowanych fakturami, gdy należność przekracza kwotę 15.000 euro, o której mowa w art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Zatem, aby konieczne stało się dokonanie zapłaty za pośrednictwem rachunku bankowego muszą być spełnione kumulatywnie dwie przesłanki. Mianowicie, podmioty dokonują wzajemnych rozliczeń w związku z prowadzonymi przez siebie działalnościami gospodarczymi, a nadto jednorazowa wartość takiej transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 euro. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że przymus dokonania rozliczeń w opisanej sytuacji za pośrednictwem rachunku bankowego jednocześnie wyklucza przeprowadzenie tego rodzaju transakcji w formie potrącenia. Istota kompensaty nie polega bowiem na przekazaniu określonej realnej kwoty pieniędzy, lecz na uregulowaniu należności poprzez potrącenie jednej wierzytelności z drugą wierzytelnością, pod warunkiem, że przedmiotem obu są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości, oznaczone co do gatunku, obie są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub innym organem państwowym.

W przedstawionych okolicznościach sprawy, warunkiem bezwzględnym, jaki Wnioskodawca musi spełnić, jest zapłata w całości należności za nabyte towary/usługi. Wnioskodawca zamierza jednak dokonać zapłaty za swoje zobowiązania w drodze potrącenia (kompensaty) wzajemnych należności. Nie dochodzi w takich przypadkach do zapłaty z tytułu nabycia towarów/usług ani w gotówce ani przelewem.

W konsekwencji powyższego Wnioskodawca nie ma prawa do ubiegania się o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w przyśpieszonym terminie 25 dni, jeśli dokonuje potrącenia w formie kompensaty należności za faktury, z których podatek naliczony uwzględnił w deklaracji VAT.

Oczywiście w przypadku, gdy Wnioskodawca dokonuje kompensaty należności ze zobowiązaniem kontrahenta w drodze wzajemnego potrącenia należności, to następuje wygaśnięcie zobowiązania, jednakże pozbawia to Wnioskodawcę możliwości ubiegania się o dokonanie przez urząd skarbowy zwrotu różnicy podatku naliczonego nad podatkiem należnym w skróconym terminie – 25 dni.

W świetle powyższych regulacji prawnych oraz w odniesieniu do opisu sprawy należy stwierdzić, że Wnioskodawca, składając wniosek o wcześniejszy zwrot, w sytuacji, gdy kwoty podatku naliczonego wykazane w deklaracjach wynikają z faktur dokumentujących transakcje zostały uregulowane poprzez potrącenie wzajemnych wierzytelności (kompensatę) – nie jest uprawniony do otrzymania zwrotu różnicy podatku VAT (wynikającego z tych faktur) w terminie 25 dni od dnia złożenia rozliczenia. Rozliczenie faktur poprzez potrącenie wzajemnych należności nie wyczerpuje znamion przepisu art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy i w przypadku wystąpienia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym nie stanowi podstawy do ubiegania się o zwrot ww. nadwyżki w przyspieszonym terminie.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy uznaje się za nieprawidłowe.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę w uzasadnieniu własnego stanowiska - na jego poparcie - orzecznictwa polskich sądów administracyjnych, należy zauważyć, Wnioskodawca przytoczył jedynie korzystne dla siebie orzeczenia. Natomiast w przedmiotowej sprawie linia orzecznicza jest niejednolita, o czym może świadczyć chociażby wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. III SA/Gl 1962/13, w którym Sąd po rozpoznaniu sprawy dotyczącej zbieżnego zagadnienia prawnego, uznał pogląd zaprezentowany przez organ podatkowy za słuszny.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.