IBPP4/443-1026/09/AZ | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach,
Prawidłowość ewidencjonowania transakcji gotówkowych i bezgotówkowych przy zastosowaniu kasy rejestrującej.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 25 sierpnia 2009r. (data wpływu 28 sierpnia 2009r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawidłowości ewidencjonowania transakcji gotówkowych i bezgotówkowych przy zastosowaniu kasy rejestrującej - jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 28 sierpnia 2009r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawidłowości ewidencjonowania transakcji gotówkowych i bezgotówkowych przy zastosowaniu kasy rejestrującej.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie:

  • produkcja mebli biurowych, kuchennych i innych – PKD 36.12.Z
  • produkcja mebli pozostała – PKD 36.13.Z,
  • działalność usługowa w zakresie wykończenia mebli - PKD 36.14 B
  • sprzedaż detaliczna mebli, sprzętu oświetleniowego, artykułów użytku domowego – PKD 52.44 Z
  • działalność w zakresie projektowania budowlanego, urbanistycznego, technologicznego PKD 74.20 A.

Ewidencja księgowa prowadzona jest na podstawie księgi podatkowej przychodów i rozchodów.

Sprzedaż prowadzona jest na rzecz osób prawnych, osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, jak i nieprowadzących działalności.

Transakcje z tytułu działalności są rozliczane w następujący sposób:

  • sprzedaż prowadzona w siedzibie firmy gotówkowa jest ewidencjonowana każdorazowo na kasie fiskalnej i wystawiana jest faktura VAT, dotyczy to wszystkich transakcji gotówkowych, zaliczek, sprzedaży usług projektowych, rozliczenia całościowego zamówienia na montaż i wykonanie mebli,
  • transakcje z tytułu działalności – sprzedaż bezgotówkowa – wpłata na konto bankowe firmy -wystawiane są każdorazowo faktury VAT – brak jest ewidencji na kasie fiskalnej np. dotyczy to transakcji rozliczających zrealizowaną usługę w zakresie sprzedaży i montażu mebli, transakcje z tytułu otrzymanych zaliczek wpłaconych na konto bankowe firmy na poczet realizacji zamówienia.

Nie są ewidencjonowane na kasie fiskalnej także wpłaty na konto bankowe za usługi projektowe (jest wystawiana faktura VAT).

Taki sposób ewidencjonowania dotyczy wszystkich faktur wystawianych na kredyt kupiecki i przekazanych do płatności klientom (nie są ewidencjonowane na kasie fiskalnej).

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy prawidłowo są ewidencjonowane transakcje gotówkowe i bezgotówkowe na kasie fiskalnej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej...

Zdaniem Wnioskodawcy, dotychczasowa ewidencja prowadzona na kasie fiskalnej gotówkowa jest prowadzona prawidłowo. Bezgotówkowa natomiast korzystałaby ze zwolnienia na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2008r. (Dz. U. Nr 228 poz. 1510) jako transakcje, za które zapłata za wykonywaną usługę następuje na rachunek bankowy firmy, gdzie z ewidencji i dowodów wynika jednoznacznie jakiej konkretnie transakcji zapłata dotyczyła.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Obowiązek stosowania kas rejestrujących wynika bezpośrednio z art. 111 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT.

Zgodnie z regulacjami art. 111 ust. 1 ww. ustawy podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Jednocześnie w art. 111 ust. 7 pkt 3 ustawy zawarto upoważnienie dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do zwolnienia w drodze rozporządzenia na czas określony niektórych grup podatników oraz niektórych czynności z obowiązku, o którym mowa w ust. 1 ustawy, ze względu na rodzaj prowadzonej działalności lub wysokość obrotu.

W myśl § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2008r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. Nr 228 poz. 1510) zwalnia się z obowiązku ewidencjonowania do dnia 31 grudnia 2009r. sprzedaż w zakresie czynności wymienionych w załączniku do rozporządzenia.

W poz. 38 ww. załącznika zawierającego wykaz czynności zwolnionych z obowiązku ewidencjonowania wymieniono świadczenie usług, za które zapłata w całości następuje za pośrednictwem poczty lub banku na rachunek bankowy podatnika, pod warunkiem, że z ewidencji i dowodów dokumentujących transakcje jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie transakcji zapłata dotyczyła. Jak wynika z punktu 2 objaśnień do załącznika, powyższe zwolnienie nie dotyczy podatników, którzy rozpoczęli ewidencjonowanie tych usług (sprzedaży towarów) przed dniem 1 stycznia 2009r.

Aby zatem Wnioskodawca miał prawo do zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania obrotu przy zastosowaniu kasy rejestrującej muszą zostać spełnione następujące warunki:

  • zapłata za świadczoną usługę w całości następuje za pośrednictwem poczty lub banku na rachunek bankowy podatnika,
  • z ewidencji i dowodów dokumentujących transakcje jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie transakcji zapłata dotyczyła,
  • Wnioskodawca nie rozpoczął ewidencjonowania tych usług przed dniem 1 stycznia 2009r.

Kasa rejestrująca jest szczególnego rodzaju ewidencją podatkową. Ma ona charakter ewidencji sprzedaży, gdyż zarejestrowaniu w niej podlegają transakcje opodatkowane wykonane przez podatnika.

Wymóg stosowania przez określone grupy podatników kas rejestrujących został wprowadzony przede wszystkim ze względu na potrzebę zapewnienia kontroli nad rzetelnością deklarowanych przez pewne grupy podatników podstaw opodatkowania. Obowiązek ewidencjonowania w kasie dotyczy bowiem tych transakcji, w przypadku których nie ma bezwzględnego obowiązku wystawiania faktur je dokumentujących (faktury wystawiane są wyłącznie na żądanie nabywców - osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej).

Z cytowanego wyżej art. 111 ust. 1 ustawy o VAT jednoznacznie wynika, iż obowiązek ten ciąży na podatnikach dokonujących sprzedaży na rzecz dwóch rodzajów podmiotów, mianowicie osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Należy podkreślić, iż obowiązek ten dotyczy wyłącznie sprzedaży, która została dokonana na rzecz tych wyżej wymienionych podmiotów oraz nie została objęta zwolnieniem z obowiązku ewidencjonowania.

Ewidencja prowadzona na kasie rejestrującej jest niezależna od ewidencji, której prowadzenia wymagają inne przepisy w szczególności art. 109 ust. 3 ustawy o VAT. Ewidencja prowadzona przy zastosowaniu kasy rejestrującej dotyczy bowiem tylko części sprzedaży podatnika ściśle wskazanej w art. 111 ust. 1 ustawy.

Należy jednak uznać, że nie jest błędem, jeśli podatnik ewidencjonuje w kasie rejestrującej np. całą sprzedaż jaka występuje w jego firmie. Nie można bowiem czynić podatnikowi zarzutu z tego, że wykonał swój obowiązek aż nadto, ewidencjonując w kasie inne dodatkowe czynności. Jednakże podatnik musi zadbać o to, aby deklaracja podatkowa sporządzana na podstawie prowadzonych w firmie ewidencji, które dwukrotnie obejmują tę samą sprzedaż, (np. gdy w kasie zarejestrowana została również sprzedaż na rzecz podmiotów prowadzących działalność gospodarczą udokumentowana fakturą VAT), była rzetelna.

Jak wskazano powyżej rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2008r., wprowadzono zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania przy zastosowaniu kasy rejestrującej. W pierwszej części załącznika wskazano zwolnienia dla określonego rodzaju towarów i usług, natomiast w drugiej części wskazano zwolnienia dla szczególnych czynności ze względu na ich cechy, bez określania ich rodzaju. Dotyczą one m.in. zwolnień, z których mogą skorzystać podatnicy stosujący określone formy płatności.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca prowadzi sprzedaż na rzecz osób prawnych, osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, jak i nieprowadzących działalności.

Wnioskodawca ewidencjonuje przy zastosowaniu kasy rejestrującej sprzedaż, za którą zapłata następuje gotówką, co dotyczy zaliczek, sprzedaży usług projektowych, rozliczenia całościowego zamówienia na montaż i wykonanie mebli.

Nie jest ewidencjonowana za pomocą kasy rejestrującej sprzedaż bezgotówkowa (wpłata na konto bankowe firmy), dotyczy to transakcji rozliczających zrealizowaną usługę w zakresie sprzedaży i montażu mebli, transakcji z tytułu otrzymanych zaliczek wpłaconych na konto bankowe firmy na poczet realizacji zamówienia, usług za które zapłata następuje z kredytu kupieckiego udzielonego klientom.

Wszystkie ww. transakcje dokumentowane są fakturami VAT.

Odnośnie dokumentowania wszystkich transakcji fakturami VAT należy wskazać, iż stosownie do treści art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

W oparciu o art. 106 ust. 4 podatnicy, o których mowa w ust. 1-3, nie mają obowiązku wystawiania faktur, o których mowa w ust. 1 i 2, osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Jednakże na żądanie tych osób podatnicy są obowiązani do wystawienia faktury.

Zasadą jest zatem wystawianie faktur VAT dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej jedynie w przypadku, gdy tego zażądają.

W świetle przytoczonych przepisów dotyczących obowiązku ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących na mocy § 2 rozporządzenia, należy stwierdzić, iż, prawo do zwolnienia z ewidencjonowania przysługuje w sytuacji gdy zapłata za świadczone usługi w całości następuje za pośrednictwem poczty lub banku na rachunek bankowy podatnika, bez względu na rodzaj wykonywanej usługi. Wyrażenie „w całości” odnosi się do poszczególnych usług świadczonych przez podatnika. Taka konstrukcja przepisu powoduje, że zwolnieniu nie podlega usługa, za którą zapłacono częściowo gotówką, a częściowo za pośrednictwem banku lub poczty. Warunkiem zwolnienia jest bowiem to, aby konkretna usługa została w całości zapłacona za pośrednictwem banku lub poczty oraz by było możliwe zidentyfikowanie transakcji, której zapłata dotyczy.

Jak wskazano powyżej zwolnienie, o którym mowa w poz. 38 załącznika dotyczy jedynie tych podatników, którzy nie rozpoczęli ewidencji obrotu i kwot podatku należnego tych usług (sprzedaży towarów) przy zastosowaniu kas rejestrujących przed dniem 1 stycznia 2009r. Z treści wniosku wynika, iż nie jest ewidencjonowana za pomocą kasy rejestrującej sprzedaż bezgotówkowa (wpłata na konto bankowe firmy).

Tym samym należy uznać, iż Wnioskodawca świadcząc usługi, za które otrzymuje w całości zapłatę przelewem na rachunek bankowy, a z ewidencji i dowodów dokumentujących transakcje jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie transakcji zapłata dotyczyła ma prawo do zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego, przy zastosowaniu kas rejestrujących do dnia 31 grudnia 2009r. na mocy § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2009r. w związku z poz. 38 załącznika do tego rozporządzenia zawierającego wykaz czynności zwolnionych z obowiązku ewidencjonowania. Zauważyć należy, iż prawo do korzystania ze zwolnienia na podstawie ww. przepisu nie jest uzależnione od dokumentowania dokonywanych czynności fakturami VAT.

Z treści wniosku wynika jednak, iż w rozpatrywanej sprawie mogą wystąpić sytuacje, w których zapłata za jedną usługę następuje częściowo gotówką, a częściowo za pośrednictwem banku lub poczty na rachunek bankowy.

Należy zatem podkreślić, iż w przypadku usług świadczonych na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, które są częściowo płacone gotówką, a częściowo poprzez wpłatę na rachunek bankowy Wnioskodawca obowiązany jest do ewidencjonowania ich za pomocą kasy rejestrującej, bowiem zwolnienie z ewidencjonowania dotyczy wyłącznie tych transakcji za które zapłata w całości następuje przelewem na rachunek bankowy, a nie częściowo co ma np. miejsce w przypadku usług za które zaliczki wpłacane są gotówką, a pozostała część przelewem na rachunek bankowy lub odwrotnie zaliczka płacona jest przelewem, a rozliczenie całościowe zamówienia na montaż i wykonanie mebli następuje gotówką.

W świetle powyższego, nie można uznać, za prawidłowe postępowanie Wnioskodawcy, który ewidencjonuje za pomocą kasy rejestrującej wpłaty dokonane gotówką, a nie ewidencjonuje wpłat dokonanych przelewem na rachunek bankowy. Zwolnienie z obowiązku ewidencjonowania dotyczy bowiem transakcji (usług), a nie wpłat. Zatem, jak już wskazano powyżej, Wnioskodawca ma prawo do zwolnienia z ewidencjonowania tych usług, za które cała zapłata następuje za pośrednictwem banku, przy spełnieniu pozostałych warunków uprawniających do zwolnienia z ewidencjonowania na podstawie ww. § 2 ust. 2 w powiązaniu z poz. 38 załącznika do powołanego rozporządzenia. Natomiast obowiązany jest do ewidencjonowania tych usług, za które cała lub częściowa zapłata następuje gotówką.

W konsekwencji oceniane całościowo stanowisko Wnioskodawcy, uznać należy za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.