ILPP2/443-1344/11-4/MR | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu,
Podatek od towarów i usług w zakresie opodatkowania transakcji zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy , przedstawione we wniosku z dnia z dnia 16 września 2011 r. (data wpływu 20 września 2011 r.) uzupełnionym pismem z dnia 2 grudnia 2011 r. (data wpływu do Izby Skarbowej w Poznaniu 8 grudnia 2011 r., data wpływu do Biura KIP w Lesznie 8 grudnia 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania transakcji zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 20 września 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku towarów i usług w zakresie opodatkowania transakcji zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 2 grudnia 2011 r. (data wpływu 8 grudnia 2011 r.) o doprecyzowanie opisu sprawy.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe..

Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 10 maja 2011 r., ogłosił upadłość „A” Sp. z o.o. i wyznaczył Syndyka Masy Upadłości. W lipcu br. postanowiono w ramach Spółki wydzielić Oddział Spółki w G. Oddział został uwzględniony w Rejestrze Przedsiębiorców pod numerem KRS Spółki. Oddział posługuje się numerem NIP Spółki. Z ksiąg rachunkowych Spółki zostały wydzielone operacje gospodarcze dotyczące Oddziału. Księgowość Oddziału Spółki prowadzi od sierpnia br. na podstawie umowy zlecenia firma zajmująca się usługowym prowadzeniem ksiąg rachunkowych. Został wydzielony rachunek bankowy. Odział Spółki ma wydzielone nieruchomości, środki trwałe, materiały, wyroby, kasę i zamówienia produkcyjne.

W uzupełnieniu do wniosku wyjaśniono, że:

  1. A” Sp. z o.o. w Upadłości Likwidacyjnej Oddział w G. posiada:
    1. wydzielone organizacyjnie w miejscowości G. nieruchomości, maszyny, urządzenia, zapasy materiałów i zapasy gotówki, które znajdują się na terenie strzeżonym. Są wykorzystywane przez wydzieloną grupę pracowników do realizacji swoich zamówień produkcyjnych,
    2. wyodrębnioną ewidencję księgową prowadzoną przez zewnętrzną firmę. Na podstawie tej ewidencji możliwe jest ustalenie wszystkich operacji gospodarczych dotyczących Oddziału w tym: przychody, koszty, należności, zobowiązania, zapasy gotówki w kasie i na wydzielonym rachunku bankowym oraz zapasy materiałów. Na podstawie prowadzonych odrębnie dla Oddziału ksiąg rachunkowych ustala się każdego miesiąca wynik finansowy Oddziału,
    3. Oddział funkcjonalnie stanowi niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące podpisane zamówienia w zakresie wykonywania konstrukcji metalowych, wykonywania urządzeń do wyposażenia statków oraz usług obróbki metalu.
  2. Oddział Spółki w G. w wyodrębnionych księgach rachunkowych posiada zapisy związane z wydzieleniem z ksiąg Spółki wartości zapasów materiałów, gotówki, nieruchomości, maszyn i urządzeń oraz wartości niematerialnych i prawnych z uwzględnieniem zobowiązania z tego tytułu wobec Spółki.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy sprzedaż Oddziału Spółki w G. jako zorganizowana część przedsiębiorstwa nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług...

Zdaniem Wnioskodawcy, wydzielony Oddział Spółki spełnia warunki uznania za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, gdyż jak podaje definicja pojęcia przedsiębiorstwa zawarta w art. 55 Kodeksu cywilnego, tj.:

  • posiada nazwę,
  • wyodrębnione nieruchomości, maszyny, materiały, wyroby, prawa majątkowe,
  • prowadzi wyodrębnione księgi rachunkowe.

Zatem, zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług, transakcja zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie podlega opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy. Stosownie do zapisu zawartego w tym przepisie, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W myśl art. 7 ust 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Pojęcie transakcji zbycia, należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów”, w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np.: sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego (aportu).

Zbycie przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym także w formie aportu.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują terminu „przedsiębiorstwo”, zatem dla potrzeb przepisów ustaw podatkowych należy stosować definicję zawartą w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

  1. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
  2. własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
  3. prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
  4. wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
  5. koncesje, licencje i zezwolenia;
  6. patenty i inne prawa własności przemysłowej;
  7. majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
  8. tajemnice przedsiębiorstwa;
  9. księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zatem, składniki materialne i niematerialne, wchodzące w skład przedsiębiorstwa, powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, iż można mówić o nich jako o zespole, a nie zbiorze pewnych elementów. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami, tak żeby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej.

Jeżeli warunki, o których mowa w art. 551 Kodeksu cywilnego, zostaną spełnione, to wniesienie takiego aportu do innego podmiotu (spółki prawa handlowego lub cywilnego), nie będzie podlegało przepisom ustawy.

Należy tu wskazać również art. 552 Kodeksu cywilnego, którym ustawodawca wprowadza zasadę, że czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Wobec powyższego, przedsiębiorstwem w rozumieniu Kodeksu cywilnego jest takie przedsiębiorstwo, które jest zorganizowane i wyposażone w składniki zapewniające realizowanie celów gospodarczych, jest samodzielnym podmiotem prawa funkcjonującym w obrocie gospodarczym.

O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

Z kolei w myśl art. 2 pkt 27e ustawy, przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Podstawowym wymogiem jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze.

Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).

Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy więc do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są wszystkie następujące przesłanki:

  1. istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,
  2. zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
  3. składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
  4. zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Z informacji zawartych we wniosku wynika, iż Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 10 maja 2011 r. ogłosił upadłość „A” Sp. z o.o. i wyznaczył Syndyka Masy Upadłości. W lipcu br. postanowiono w ramach Spółki wydzielić Oddział Spółki w G. Oddział został uwzględniony w Rejestrze Przedsiębiorców pod numerem KRS Spółki. Oddział posługuje się numerem NIP Spółki. Z ksiąg rachunkowych Spółki zostały wydzielone operacje gospodarcze dotyczące Oddziału. Księgowość Oddziału Spółki prowadzi od sierpnia br., na podstawie umowy zlecenia firma zajmująca się usługowym prowadzeniem ksiąg rachunkowych. Został wydzielony rachunek bankowy. Odział Spółki ma wydzielone nieruchomości, środki trwałe, materiały, wyroby, kasę i zamówienia produkcyjne. Oddział Spółki posiada:

  1. wydzielone organizacyjnie w miejscowości G. nieruchomości, maszyny, urządzenia, zapasy materiałów i zapasy gotówki, które znajdują się na terenie strzeżonym. Są wykorzystywane przez wydzieloną grupę pracowników do realizacji swoich zamówień produkcyjnych,
  2. wyodrębnioną ewidencję księgową prowadzoną przez zewnętrzną firmę. Na podstawie tej ewidencji możliwe jest ustalenie wszystkich operacji gospodarczych dotyczących Oddziału w tym: przychody, koszty, należności, zobowiązania, zapasy gotówki w kasie i na wydzielonym rachunku bankowym oraz zapasy materiałów. Na podstawie prowadzonych odrębnie dla Oddziału ksiąg rachunkowych ustala się każdego miesiąca wynik finansowy Oddziału,
  3. Oddział funkcjonalnie stanowi niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące podpisane zamówienia w zakresie wykonywania konstrukcji metalowych, wykonywania urządzeń do wyposażenia statków oraz usług obróbki metalu.

Ponadto, Oddział w wyodrębnionych księgach rachunkowych posiada zapisy związane z wydzieleniem z ksiąg Spółki wartości zapasów materiałów, gotówki, nieruchomości, maszyn i urządzeń oraz wartości niematerialnych i prawnych z uwzględnieniem zobowiązania z tego tytułu wobec Spółki.

W świetle powołanych wyżej regulacji prawnych należy stwierdzić, że o tym czy doszło do wyodrębnienia przedsiębiorstwa decyduje pełen zakres aportowanego majątku, praw i zobowiązań, wyodrębnienie to musi dotyczyć przedsiębiorstwa jako całości. Nie może ono obejmować dowolnej części danego przedsiębiorstwa, żeby można było uznać, iż doszło do powstania zespołu składników, które mogłyby stanowić niezależne przedsiębiorstwo.

Zatem w niniejszej sytuacji przedmiotem aportu nie będzie przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 ustawy Kodeks cywilny, bowiem nie dojdzie do zbycia całego majątku przedsiębiorstwa, lecz pewnej jego części.

Tut. Organ uważa natomiast, iż skoro przedmiotowy Odział wydzielony jest w ramach przedsiębiorstwa w sposób organizacyjny, finansowy i funkcjonalny, stanowiąc zespół składników majątkowych (materialnych i niematerialnych), przeznaczony do realizacji ściśle określonych zadań gospodarczych, to stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa. W konsekwencji sprzedaż Oddziału Spółki będzie wyłączona z opodatkowania na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

Reasumując, opisana transakcja sprzedaży Oddziału Spółki w Grudziądzu nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w myśl art. 6 pkt 1 ustawy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Tut. Organ informuje, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania transakcji zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Natomiast kwestia dotycząca podatku od czynności cywilnoprawnych zostanie rozstrzygnięta odrębnym pismem.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.