IBPP3/4512-495/15/UH | Interpretacja indywidualna

Uznanie zespołu składników majątkowych i niemajątkowych (Zespołu nr 1, Zespołu nr 2 oraz pozostałych wyodrębnionych w strukturze Spółki zespołów) za zorganizowane części przedsiębiorstwa, których zbycie w drodze aportu nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT
IBPP3/4512-495/15/UHinterpretacja indywidualna
  1. aport
  2. czynności niepodlegające opodatkowaniu
  3. zbycie
  4. zorganizowana część przedsiębiorstwa
  1. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Zakres opodatkowania -> Przepisy ogólne -> Wyłączenia

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) w zw. z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. 2015 r., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 25 czerwca 2015 r. (data wpływu 29 czerwca 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania zespołu składników majątkowych i niemajątkowych (Zespołu nr 1, Zespołu nr 2 oraz pozostałych wyodrębnionych w strukturze Spółki zespołów) za zorganizowane części przedsiębiorstwa, których zbycie w drodze aportu nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 29 czerwca 2015 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania zespołu składników majątkowych i niemajątkowych (Zespołu nr 1, Zespołu nr 2 oraz pozostałych wyodrębnionych w strukturze Spółki zespołów) za zorganizowane części przedsiębiorstwa, których zbycie w drodze aportu nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

... (Wnioskodawca) jest osobą prawną prowadzącą działalność gospodarczą głównie w zakresie budownictwa. Wnioskodawca prowadzi również działalność w zakresie najmu i dzierżawy maszyn i urządzeń (suwnice, stoły montażowe, tokarki, frezarki, obrabiarki CNC, wypalarki do blach, wózki transportowe, automaty spawalnicze, itp.), przez wyodrębnioną w tym celu w strukturze organizacyjnej Spółki specjalną Sekcję Dzierżawy Maszyn i Urządzeń (dalej jako: SDMU), przynależącą do Działu Administracyjno-Technicznego.

SDMU została wyodrębniona na podstawie uchwały Zarządu dotyczącej zmian w Regulaminie organizacyjnym Spółki.

W schemacie organizacyjnym Spółki na podstawie uchwały Zarządu wyodrębniono organizacyjnie także zespoły maszyn i urządzeń wydzierżawianych wg lokalizacji:

  1. ... – Zespół nr 1,
  2. ... – Zespół nr 2
  3. ... – Zespół nr 3,
  4. ... – Zespół nr 4,
  5. ... – Zespół nr 5,
  6. ... – Zespół nr 6,
  7. ... – Zespół nr 7.

Do poszczególnych wyodrębnionych zespołów maszyn i urządzeń przypisane są maszyny i urządzenia dzierżawione w danych lokalizacjach przez Wnioskodawcę oraz inne składniki niematerialne, tj. wszelkie prawa i obowiązki, w tym zobowiązania i należności wynikające z umów dzierżawy i innych umów związanych z funkcjonowaniem poszczególnych zespołów (np. wynikające z umów ubezpieczenia mienia, umów leasingu poszczególnych maszyn), dokumentacja techniczna, instrukcje obsługi urządzeń i maszyn. Do poszczególnych wyodrębnionych zespołów maszyn i urządzeń nie są przypisane wartości niematerialne i prawne, ponieważ prowadzenie działalności w zakresie dzierżawy maszyn i urządzeń nie wymaga korzystania z wartości niematerialnych i prawnych.

Zespoły maszyn i urządzeń wydzierżawianych w wyżej wymienionych lokalizacjach zostały w schemacie organizacyjnym przypisane do SDMU w ramach prowadzonej przez nią działalności polegającej na zarządzaniu poszczególnymi zespołami wydzierżawionych maszyn i urządzeń.

Przypisane do SDMU zespoły maszyn i urządzeń, wraz z prawami i obowiązkami wynikającymi z umów dotyczących poszczególnych zespołów, w tym zobowiązaniami i należnościami, tworzą odrębne zespoły składników majątkowych i niemajątkowych, mogące co do zasady funkcjonować jako niezależne przedsiębiorstwa samodzielnie realizujące określone zadania gospodarcze (w zakresie wynajmu/dzierżawy).

W ramach opisanej struktury do Zespołu nr 1 przypisano prawo własności maszyn urządzeń zlokalizowanych w Zabrzu, prawa i obowiązki wynikające z umowy leasingu jednej z maszyn (po skończonym okresie leasingu Wnioskodawca zamierza ją wykupić) oraz określone inne składniki niematerialne. Wszystkie maszyny i urządzenia wchodzące w skład Zespołu nr 1 stanowią przedmiot dzierżawy na rzecz spółki z Grupy kapitałowej Wnioskodawcy. Pozostałe składniki niematerialne tworzące Zespół nr 1 to związane z maszynami i urządzeniami wchodzącymi w skład tego zespołu wszelkie prawa i obowiązki, w tym zobowiązania i należności, wynikające z zawartych umów dzierżawy, umów ubezpieczenia mienia, itp.

Wnioskodawca prowadzi ewidencję przychodów i kosztów, należności i zobowiązań oraz operacji na rachunkach bankowych w sposób, który pozwala przyporządkować przychody, koszty, należności i zobowiązania oraz środki pieniężne do działalności prowadzonej w ramach Zespołu nr 1, polegającej na wydzierżawianiu wchodzącej w jego skład majątku na rzecz spółki z Grupy Wnioskodawcy. Wśród przykładowych kosztów, które Wnioskodawca przyporządkowuje do Zespołu nr 1 można wskazać koszty takie jak: amortyzacja, koszt ubezpieczenia mienia, koszty większych remontów. Z drugiej strony, do przychodów, które Wnioskodawca przyporządkowuje do Zespołu nr 1 można wskazać przychody z dzierżawy maszyn i urządzeń wchodzących w skład Zespołu nr 1.

SDMU w ramach prowadzonej działalności, zajmuje się zarządzaniem poszczególnymi maszynami i urządzeniami wchodzącymi w skład zespołów (w tym Zespołem nr 1). Zgodnie z Kartą zakresu działalności SDMU, stanowiącą załącznik do Zarządzenia Prezesa Zarządu Spółki w zakresie działalności SDMU realizowane są zadania takie jak m.in. obsługa administracyjna dzierżawionych (wynajmowanych) maszyn i urządzeń, zawieranie umów na dzierżawę (wynajem) maszyn i urządzeń, ustalanie czynszów dzierżawy i najmu, bieżący monitoring wykonania zawartych umów, przygotowanie dokumentacji do umów, wnioskowanie do Zarządu Spółki o konieczności przeprowadzenia napraw, remontów, a także ich likwidacji, zawieranie umów lub konsultacje przy ich zawieraniu na wykonanie prac konserwacyjnych, modernizacyjnych, remontowych, nadzorowanie realizacji umów, przeprowadzanie odbiorów między operacyjnych i końcowych wykonanych robot oraz rozliczenie faktur za wykonane prace, organizowanie okresowej inwentaryzacji, wystawianie faktur za maszyny i urządzenia dzierżawione, nadzór nad prawidłową, efektywną i bezpieczną eksploatacją maszyn i urządzeń technicznych przez użytkowników, udział w programach zakupów inwestycyjnych, itp.

SDMU wykonuje swoje zadania w odniesieniu do poszczególnych zespołów maszyn (w tym Zespołu nr 1) za pomocą przypisanych do SDMU pracowników Spółki, nad którymi nadzór pełni Kierownik Działu Administracyjno-Technicznego. W ramach powierzonych kompetencji, uwzględniając hierarchię oraz zasady podejmowania decyzji w Spółce, decyzje SDMU odnośnie bieżącego zarządu oraz zadań gospodarczych poszczególnych zespołów składników materialnych i niematerialnych (w tym Zespołu nr 1) podejmowane są samodzielnie, przy czym muszą one wcześniej uzyskać akceptację Zarządu Spółki.

Aktualnie Wnioskodawca planuje wnieść aportem do Spółki Zależnej całość składników materialnych i niematerialnych tworzących Zespół nr 1, tj. wchodzące w jego skład maszyny i urządzenia oraz określone inne powiązane składniki materialne i niematerialne niezbędne do prowadzenia działalności (wszelkie prawa i obowiązki, w tym zobowiązania i należności, wynikające z zawartych umów dzierżawy i innych umów związanych z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą w zakresie dzierżawy maszyn i urządzeń wchodzących w skład Zespołu nr 1.

Przy czym, z uwagi na fakt, że obecnie zarządzaniem wszystkimi zespołami maszyn i urządzeń w Spółce Wnioskodawcy zajmuje się SDMU, do Zespołu nr 1 będącego przedmiotem aportu nie zostaną przypisani pracownicy Spółki. Niemniej jednak, w tym wypadku Spółka Zależna, po otrzymaniu aportu, może zawrzeć umowę z Wnioskodawcą lub z podmiotem trzecim (spoza Grupy), na podstawie której Spółka (lub podmiot trzeci) będzie świadczyć na rzecz Spółki Zależnej usługi zarządzania wskazanym wyżej Zespołem nr 1. Spółka zależna może również we własnym zakresie zarządzać przedmiotowym Zespołem nr 1. Tym samym, pomimo braku przeniesienia pracowników, Zespół nr 1 będzie w stanie funkcjonować jako niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące określone zadania gospodarcze (w zakresie wynajmu/dzierżawy).

Do Zespołu nr 2 wyodrębnionego w ramach opisanej struktury organizacyjnej Spółki przypisano maszyny i urządzenia zlokalizowane w ... oraz określone inne składniki niematerialne. Pozostałe składniki materialne i niematerialne tworzące Zespół nr 2 to związane z maszynami i urządzeniami wchodzącymi w skład Zespołu nr 2 wszelkie prawa i obowiązki, w tym zobowiązania i należności, wynikające z zawartych umów dzierżawy i innych umów związanych z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą w zakresie dzierżawy (np. umowy ubezpieczenia mienia).

Spółka również planuje wnieść aportem do Spółki Zależnej całość składników materialnych i niematerialnych tworzących Zespół nr 2, tj. wchodzące w jego skład maszyny i urządzenia oraz określone inne powiązane składniki materialne i niematerialne niezbędne do prowadzenia działalności (wszelkie prawa i obowiązki, w tym zobowiązania i należności, wynikające z zawartych umów dzierżawy i innych umów związanych z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą w zakresie dzierżawy maszyn i urządzeń wchodzących w skład Zespołu nr 2).

Zasady funkcjonowania Zespołu nr 2 są analogiczne do tych wskazanych w opisie funkcjonowania Zespołu nr 1, w szczególności co do wyodrębnienia w strukturze Spółki oraz możliwości przypisania kosztów i przychodów, w tym należności i zobowiązań. Jednocześnie, analogicznie jak w przypadku Zespołu nr 1, zarządzaniem Zespołem nr 2 zajmuje się SDMU, w konsekwencji czego do Zespołu nr 2 również nie zostaną przypisani pracownicy Spółki. Przy czym, także w takim wypadku Spółka Zależna, po otrzymaniu aportu, może zawrzeć z Wnioskodawcą (lub podmiotem trzecim) umowę, na podstawie której Spółka (lub podmiot trzeci) będzie świadczyć na rzecz Spółki Zależnej usługi zarządzania Zespołem nr 2 (lub też Spółka Zależna sama będzie zarządzać przedmiotowym Zespołem nr 2). Zatem, pomimo braku przeniesienia pracowników, Zespół nr 2 będzie w stanie funkcjonować jako niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące określone zadania gospodarcze (w zakresie wynajmu/dzierżawy).

Wnioskodawca pragnie również wskazać, że maszyny i urządzenia składające się na Zespół nr 1 oraz Zespół nr 2 zlokalizowane są na nieruchomościach odpowiednio w ... i ..., będących własnością Wnioskodawcy i które są najmowane przez dzierżawców tych maszyn i urządzeń. Innymi słowy, maszyny te zlokalizowane są w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej przez kontrahentów Wnioskodawcy, będących dzierżawcami poszczególnych zespołów maszyn.

W przyszłości Wnioskodawca może podjąć także decyzję o wniesieniu aportem innych wyodrębnionych w strukturze Zespołów. Zespoły te funkcjonują na analogicznych zasadach jak opisane powyżej w przypadku Zespołu nr 1 oraz Zespołu nr 2.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:
  1. (oznaczone we wniosku jako pytanie nr 1) Czy planowany przez Wnioskodawcę aport opisanego w zdarzeniu przyszłym Zespołu nr 1 będzie opodatkowany podatkiem od towarów i usług...
  2. (oznaczone we wniosku jako pytanie nr 3) Czy planowany przez Wnioskodawcę aport opisanego w zdarzeniu przyszłym Zespołu nr 2 będzie opodatkowany podatkiem od towarów i usług...
  3. (oznaczone we wniosku jako pytanie nr 5) Czy rozważany przez Wnioskodawcę aport pozostałych wyodrębnionych w strukturze Spółki zespołów będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług...

Stanowisko Wnioskodawcy:

Stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1:

W ocenie Wnioskodawcy, zbycie przez Spółkę w drodze aportu opisanego w zdarzeniu przyszłym Zespołu nr 1, przy użyciu którego prowadzona jest działalność Spółki polegająca na wydzierżawianiu maszyn i urządzeń wchodzących w skład Zespołu na 1 na rzecz Spółki Zależnej, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: ustawa o VAT) przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Zgodnie zaś z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa należy rozumieć organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Z powyższego przepisu wynika, że o zorganizowanej części przedsiębiorstwa można mówić, jeżeli spełnione są następujące przesłanki:

  1. istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,
  2. zespół tych składników jest organizacyjnie wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
  3. zespół tych składników jest finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
  4. składniki te są przeznaczone do realizacji określonych zadań gospodarczych,
  5. zespół tych składników może stanowić niezależne samodzielne przedsiębiorstwo, realizujące określone zadania gospodarcze.

W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz interpretacjach organów podatkowych podkreśla się, że w przepisie definiującym „zorganizowaną część przedsiębiorstwa” jest mowa o „zespole składników”, nie natomiast o „sumie składników”. Takie określenie jest konsekwencją faktu, że zespół tych składników ma tworzyć funkcjonalną całość, która zdolna będzie do samodzielnego prowadzenia działalności w danym zakresie.

Mając na uwadze powyższe, definicję zorganizowanej części przedsiębiorstwa należy analizować w trzech płaszczyznach, tj.:

  1. wyodrębnienia organizacyjnego,
  2. wyodrębnienia finansowego,
  3. wyodrębnienia funkcjonalnego.

Zauważyć jednak należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym podatku od towarów i usług wskazuje się, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa budzi wątpliwości, co do jej zgodności z przepisami prawa unijnego. Warunek wyodrębnienia finansowego i organizacyjnego nie został bowiem przewidziany wprost ani w przepisach wspólnotowych, ani w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. III SA/Wa 2836/11 wskazał, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa wprowadzająca warunek wyodrębnienia finansowego i organizacyjnego w szczególności jest sprzeczna z wnioskami zawartymi w orzeczeniu w sprawie C-497/01 Zita Modes. W orzeczeniu tym Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że „(...) pojęcie zbycia, czy to za wynagrodzeniem, czy też bez lub w charakterze aportu wniesionego do spółki, całości aktywów lub jej części, należy interpretować tak, iż obejmuje ono zbycie przedsiębiorstwa lub niezależnej części przedsiębiorstwa, włącznie z jego rzeczowymi składnikami oraz, w zależności od konkretnego przypadku, składnikami niematerialnymi, które łącznie, stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej, natomiast nie obejmuje ono zwykłego zbycia aktywów, takiego jak sprzedaż zapasów produktów”. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nawiązanie na potrzeby podatku VAT do koncepcji trzech płaszczyzn wyodrębnienia (organizacyjnej, funkcjonalnej i finansowej), definiowanych w dużej mierze za pomocą kryteriów formalnych, prowadzi do konstruowania zbyt rygorystycznych wymogów, pozwalających na uznanie danych składników przedsiębiorstwa za zorganizowaną część przedsiębiorstwa na gruncie podatku od towarów i usług (tak też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. I FSK 1124/10).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku zwrócił uwagę, że ustawodawca nie wprowadził odrębnej (autonomicznej) definicji legalnej zorganizowanej części przedsiębiorstwa na potrzeby podatku od towarów i usług, lecz posłużył się definicją przyjętą na potrzeby podatków dochodowych. Sposób rozumienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa wypracowany na gruncie podatków dochodowych (uwzględniający trzy płaszczyzny wyodrębnienia) nie jest właściwy w ocenie Sądu na gruncie podatku od towarów i usług. Podstawowe znaczenie dla oceny czy dany zespół składników materialnych i niematerialnych stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa na gruncie podatku od towarów i usług ma jedynie kryterium funkcjonalne, wskazujące, że zorganizowana część przedsiębiorstwa powinna stanowić część przedsiębiorstwa, prowadzonego przez podatnika, zdolną do samodzielnego działania.

Mając na uwadze powyższe, z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że dla uznania, że zespół składników materialnych i niematerialnych stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa na gruncie podatku od towarów i usług, konieczne jest jedynie spełnienie warunku funkcjonalnego.

Abstrahując jednak od powyższego, w ocenie Wnioskodawcy w opisanym zdarzeniu przyszłym Zespół nr 1 spełnia wszystkie przewidziane ustawą o VAT warunki uznania go za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, tj. warunek wyodrębnienia organizacyjnego, wyodrębnienia finansowego oraz wyodrębnienia funkcjonalnego.

Ad. a) Wyodrębnienie organizacyjne

Przepisy prawa podatkowego nie określają co należy rozumieć przez wyodrębnienie organizacyjne. W interpretacjach organów podatkowych oraz orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przez wyodrębnienie organizacyjne rozumieć należy fakt, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej całego przedsiębiorstwa jako dział, wydział, oddział, itp. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. I SA/Gd 971/12). Oznacza to, że powinno być możliwe wyodrębnienie wszystkich składników dotyczących przedmiotu działalności, dla których utworzona jest zorganizowana część przedsiębiorstwa. Składniki podlegające wyodrębnieniu powinny mieć cechę zorganizowania, a wyodrębnienie organizacyjne powinno być dostrzegalne niejako „z zewnątrz”.

W interpretacjach organów podatkowych podkreśla się, że ocena czy doszło do wyodrębnienia organizacyjnego powinna być dokonywana według podstawowego kryterium, polegającego na ustaleniu jaką rolę składniki majątkowe i związane z nimi prawa materialne odgrywają w funkcjonowaniu dotychczasowego przedsiębiorstwa – na ile stanowiły wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość.

W ocenie Wnioskodawcy nie ulega wątpliwości, że Zespół nr 1 jest wyodrębniony organizacyjnie w strukturze Spółki (na podstawie uchwały Zarządu dotyczącej zmian w Regulaminie organizacyjnym Spółki). Do Zespołu nr 1 przypisana jest działalność Wnioskodawcy w zakresie świadczenia usług polegających na wydzierżawianiu przedmiotowego Zespołu nr 1 na rzecz innych podmiotów. Działalność ta jest odmienna i wydzielona od podstawowej działalności gospodarczej prowadzonej przez Wnioskodawcę, tj. działalności budowlanej. Do Zespołu nr 1 przypisane są także składniki majątkowe, przy użyciu których świadczone są ww. usługi dzierżawy. Niewątpliwie zatem, zdaniem Wnioskodawcy, w analizowanym zdarzeniu przyszłym wyodrębnienie organizacyjne Zespołu nr 1 dostrzegalne jest „z zewnątrz” – Zespół nr 1 stanowi wyodrębnioną organizacyjne część przedsiębiorstwa Wnioskodawcy i ma swoje wyraźne miejsce w strukturze Spółki.

Uwzględniając powyższe, w ocenie Wnioskodawcy, w analizowanym zdarzeniu przyszłym spełniona jest przesłanka wyodrębnienia organizacyjnego.

Ad. b) Wyodrębnienie finansowe

W opinii Wnioskodawcy w analizowanym zdarzeniu przyszłym spełniona będzie także przesłanka wyodrębnienia finansowego. Sposób prowadzenia ewidencji rachunkowej Spółki (ewidencji przychodów i kosztów, należności i zobowiązań, przepływów na rachunku bankowym) pozwala przyporządkować przychody, koszty, należności i zobowiązania oraz środki pieniężne do działalności prowadzonej na zbywanym Zespole nr 1. Możliwe jest zatem oddzielenie finansów Zespołu nr 1 od finansów pozostałej części przedsiębiorstwa Wnioskodawcy.

W konsekwencji, w ocenie Spółki w analizowanym zdarzeniu przyszłym spełniona jest przesłanka wyodrębnienia finansowego

Ad. c) Wyodrębnienie funkcjonalne

Dla uznania danego zespołu składników materialnych i niematerialnych za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, zasadnicze znaczenie ma spełnienie kryterium funkcjonalnego. Kluczowym jest więc ustalenie czy jest on w stanie funkcjonować jako niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące określone zadania gospodarcze.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że chodzi o minimum środków, bez których kontynuowanie działalności gospodarczej realizowanej przed zbyciem nie jest możliwe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. I FSK 1586/11, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2012 r., sygn. I FSK 1223/11).

W interpretacjach organów podatkowych wskazuje się także, że zdolność do niezależnego działania gospodarczego przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa może być potencjalna. Takie stanowisko zaprezentował Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 12 kwietnia 2011 r., nr IBPP3/4441-23/11/IK, wskazując, że „aby wydzielona część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych, musi ona posiadać potencjalną zdolność do niezależnego działania gospodarczego jako samodzielny podmiot gospodarczy”. Tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. I SA/Ke 226/09.

Przedmiotem zbycia w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą być więc elementy konieczne do samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej, umożliwiające prowadzenie tej działalności. Jednocześnie elementy te muszą pozostawać we wzajemnych relacjach, nie mogą stanowić jedynie przypadkowego zbioru. Zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest bowiem sumą poszczególnych składników, lecz ich zorganizowanym zespołem.

W ocenie Wnioskodawcy w analizowanym zdarzeniu przyszłym Zespół nr 1 spełniać będzie warunek wyodrębnienia funkcjonalnego. Przedmiotem aportu będą bowiem wchodzące skład Zespołu nr 1 maszyny i urządzenia oraz określone inne powiązane składniki niematerialne niezbędne do prowadzenia działalności (np. prawa i obowiązki wynikające z umowy leasingu jednej z maszyn wchodzącej w skład Zespołu nr 1), jak również wszelkie prawa i obowiązki, w tym zobowiązania i należności, wynikające z zawartych umów dzierżawy i innych umów związanych z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą w zakresie dzierżawy składników majątkowych wchodzących w skład Zespołu nr 1.

Uwzględniając powyższe, w ocenie Wnioskodawcy, Zespół nr 1 stanowić będzie zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wyodrębniony zostanie zespół składników materialnych oraz niematerialnych, w tym zobowiązań, które pozwolą Spółce Zależnej na kontynuowanie działalności gospodarczej prowadzonej aktualnie przy wykorzystaniu Zespołu nr 1 (tj. w zakresie jego dzierżawy). Zespół nr 1 zdolny będzie do samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej, tak jakby był niezależnym przedsiębiorstwem samodzielnie realizującym zadania gospodarcze. Przesłanka wyodrębnienia funkcjonalnego niewątpliwie będzie spełniona w opisanym zdarzeniu przyszłym.

Jednocześnie Wnioskodawca pragnie podkreślić, że w jego ocenie, na powyższą kwalifikację nie ma wpływu fakt, że do przedmiotowego Zespołu nr 1 nie zostaną przypisani pracownicy Spółki. Jak to bowiem zostało wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, zarządzaniem wszystkimi nieruchomościami w Grupie Wnioskodawcy w ramach działalności polegającej na dzierżawie, zajmuje się SDMU, w konsekwencji czego nie ma pracowników, którzy bezpośrednio byliby przyporządkowani do Zespołu nr 1. Jednocześnie, zdaniem Wnioskodawcy, przeniesienie Zespołu nr 1 bez pracowników nie będzie skutkować automatycznie jego dyskwalifikacją, jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Jak bowiem podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, brak w przedsiębiorstwie wewnętrznych działów zajmujących się np. obsługą kadrową, finansową, informatyczną itp. nie pozbawia tegoż przedsiębiorstwa możliwości realizacji określonych zadań gospodarczych. Istotą przedsiębiorstwa, jako zorganizowanego zespołu składników niematerialnych i materialnych, jest bowiem prowadzenie działalności gospodarczej, przez realizację określonych zadań gospodarczych, które mogą być wykonywane bez wewnętrznych działów obsługi kadrowej, informatycznej i finansowej itp. przedsiębiorstwa, które to zadania mogą być przedmiotem obsługi dokonywanej przez firmy zewnętrzne (outsourcing). Usługi te, jako niematerialne, nie decydują o realizacji przez przedsiębiorstwo jego zadań gospodarczych, lecz wspomagają jedynie jego funkcjonowanie jako podmiotu gospodarczego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2012 r., sygn. II FSK 1643/10 wskazał, że przyjęcie odmiennego stanowiska „prowadziłoby do wniosku, że podmiot gospodarczy, który realizując swoje zadania gospodarcze korzysta z zewnętrznych usług niematerialnych, na przykład w zakresie obsługi kadrowej, informatycznej i finansowej, nie stanowi przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 K.c. Praktyka gospodarcza pokazuje natomiast coś przeciwnego – wiele przedsiębiorstw realizujących zadania gospodarcze, dla których zostały powołane, korzysta w powyższych zakresach z usług outsourcingowych, co nie wyklucza uznawania ich za przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 K.c.” (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. III SA/Wa 2836/11).

W analizowanym przypadku Spółka Zależna, po otrzymaniu aportu, może zawrzeć umowę z Wnioskodawcą lub z podmiotem trzecim (spoza Grupy), na podstawie, której Spółka (lub podmiot trzeci) będzie świadczyć na rzecz Spółki Zależnej usługi zarządzania wskazanym wyżej Zespołem nr 1. Spółka Zależna może również we własnym zakresie zarządzać przedmiotowym Zespołem nr 1. Tym samym, pomimo braku przeniesienia pracowników. Zespół nr 1 będzie w stanie funkcjonować jako niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące określone zadania gospodarcze (w zakresie wynajmu/dzierżawy).

Kwalifikacji dokonanej przez Wnioskodawcę nie zmienia również fakt, że do Zespołu nr 1 nie zostały przypisane żadne nieruchomości, w stosunku do których Wnioskodawcy przysługuje tytuł prawny. Jak Wnioskodawca wskazał w opisie zdarzenia przyszłego, maszyny i urządzenia wchodzące w skład Zespołu nr 1 zlokalizowane są u kontrahentów Wnioskodawcy, w miejscu prowadzenia przez nich działalności gospodarczej. Do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na najmie i dzierżawie składników majątkowych kontrahentom w miejscu prowadzenia przez nich działalności gospodarczej nie jest wymagane posiadanie praw do nieruchomości. Nabywca Zespołu nr 1 będzie mógł więc kontynuować prowadzoną przez Wnioskodawcę działalność w zakresie analogicznym jak Wnioskodawca – bez posiadania praw do nieruchomości. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10. W orzeczeniu tym wskazano, że „stwierdzenie, iż nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 5 ust. 8 szóstej dyrektywy, wymaga, by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. Kwestię, czy całość ta musi obejmować określone dobra, zarówno ruchome, jak nieruchome, należy rozpatrywać z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności gospodarczej. Jeżeli działalność gospodarcza nie wymaga użytkowania konkretnych pomieszczeń lub pomieszczeń wyposażonych w stałe instalacje konieczne do jej prowadzenia, przekazanie aktywów w rozumieniu art. 5 ust. 8 szóstej dyrektywy może mieć miejsce również bez przekazania prawa własności nieruchomości”.

W rezultacie, w ocenie Wnioskodawcy Zespół nr 1 stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a w konsekwencji aport Zespołu nr 1 do rzecz Spółki Zależnej nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o VAT.

Stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 3

Zdaniem Wnioskodawcy, zbycie przez Spółkę w drodze aportu opisanego w zdarzeniu przyszłym Zespołu nr 2, przy użyciu którego prowadzona jest działalność Spółki polegająca na wydzierżawianiu maszyn i urządzeń wchodzących w skład ww. Zespołu na rzecz innych podmiotów, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Uzasadnienie

Wnioskodawca pragnie wskazać, że analogicznie jak w przypadku Zespołu nr 1, również Zespół nr 2 spełnia wszystkie przewidziane ustawą o VAT warunki uznania go za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT tj. warunek wyodrębnienia organizacyjnego, finansowego oraz funkcjonalnego.

a) wyodrębnienie organizacyjne

W ocenie Wnioskodawcy nie ulega wątpliwości, że Zespól nr 2 jest wyodrębniony organizacyjnie w strukturze Spółki (na podstawie uchwały Zarządu dotyczącej zmian w Regulaminie organizacyjnym Spółki). Do Zespołu nr 2 przypisana jest działalność Wnioskodawcy w zakresie świadczenia usług polegających na wydzierżawianiu przedmiotowego Zespołu nr 2 na rzecz innych podmiotów. Działalność ta jest odmienna i wydzielona od podstawowej działalności gospodarczej prowadzonej przez Wnioskodawcę, tj. działalności budowlanej. W skład Zespołu nr 2 wchodzi prawo własności maszyn i urządzeń oraz określone inne, powiązane składniki niematerialne niezbędne do prowadzenia działalności. Niewątpliwie zatem, zdaniem Wnioskodawcy, w analizowanym zdarzeniu przyszłym wyodrębnienie organizacyjne Zespołu nr 2 dostrzegalne jest „z zewnątrz” – Zespół nr 2 stanowi wyodrębnioną organizacyjne część przedsiębiorstwa Wnioskodawcy i ma swoje wyraźne miejsce w strukturze Spółki.

Uwzględniając powyższe, w ocenie Wnioskodawcy, w analizowanym zdarzeniu przyszłym spełniona jest przesłanka wyodrębnienia organizacyjnego.

b) wyodrębnienie finansowe

W opinii Wnioskodawcy w analizowanym zdarzeniu przyszłym spełniona będzie także przesłanka wyodrębnienia finansowego. Sposób prowadzenia ewidencji rachunkowej Spółki (ewidencji przychodów i kosztów, należności i zobowiązań, przepływów na rachunku bankowym) pozwala przyporządkować przychody, koszty, należności i zobowiązania oraz środki pieniężne do działalności prowadzonej na zbywanym Zespole 2. Możliwe jest zatem oddzielenie finansów Zespołu nr 2 od finansów pozostałej części przedsiębiorstwa Wnioskodawcy.

W konsekwencji, w ocenie Spółki w analizowanym zdarzeniu przyszłym spełniona jest przesłanka wyodrębnienia finansowego.

c) wyodrębnienie funkcjonalne

W ocenie Wnioskodawcy w analizowanym zdarzeniu przyszłym Zespół nr 2 spełniać będzie warunek wyodrębnienia funkcjonalnego. Przedmiotem aportu będzie bowiem całość składników majątkowych i niemajątkowych tworzących Zespół nr 2, tj. wchodzące w jego skład maszyny i urządzenia oraz określone inne, powiązane składniki materialne i niematerialne niezbędne do prowadzenia działalności.

Na nabywcę Zespołu nr 2 przejdą także wszelkie prawa i obowiązki, w tym zobowiązania i należności, wynikające z zawartych umów dzierżawy i innych umów związanych z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą w zakresie dzierżawy maszyn i urządzeń wchodzących w skład Zespołu nr 2.

Uwzględniając powyższe, w ocenie Wnioskodawcy, Zespół nr 2 stanowić będzie zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wyodrębniony zostanie zespół składników materialnych oraz niematerialnych, w tym zobowiązań, które pozwolą Spółce Zależnej na kontynuowanie działalności gospodarczej prowadzonej aktualnie przy wykorzystaniu Zespołu nr 2 (tj. w zakresie jego wynajmu/ dzierżawy). Zespół nr 2 zdolny będzie do samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej, tak jakby był niezależnym przedsiębiorstwem samodzielnie realizującym zadania gospodarcze. Przesłanka wyodrębnienia funkcjonalnego niewątpliwie będzie spełniona w opisanym zdarzeniu przyszłym.

Jednocześnie w ocenie Wnioskodawcy, podobnie jak w przypadku Zespołu nr 1, także w tym wypadku na powyższą kwalifikację nie ma wpływu fakt, że do przedmiotowego Zespołu nr 2 nie zostaną przypisani pracownicy Spółki. Jak to bowiem zostało wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, zarządzaniem wszystkimi maszynami i urządzeniami w Grupie Wnioskodawcy zajmuje się SDMU, w konsekwencji czego nie ma pracowników, którzy bezpośrednio byliby przyporządkowani do Zespołu nr 2. Co za tym idzie, w analizowanym przypadku Spółka Zależna, po otrzymaniu aportu, może zawrzeć umowę z Wnioskodawcą lub z podmiotem trzecim (spoza Grupy), na podstawie której Spółka (lub podmiot trzeci) będzie świadczyć na rzecz Spółki Zależnej usługi zarządzania wskazanym wyżej Zespołem nr 1. Spółka Zależna może również we własnym zakresie zarządzać przedmiotowym Zespołem nr 2. Tym samym, pomimo braku przeniesienia pracowników. Zespół nr 2 będzie w stanie funkcjonować jako niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące określone zadania gospodarcze (w zakresie wynajmu/dzierżawy).

W rezultacie, w ocenie Wnioskodawcy także Zespół nr 2 stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a w konsekwencji aport Zespołu nr 2 do Spółki Zależnej nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o VAT.

Stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 5

W ocenie Wnioskodawcy aport pozostałych wyodrębnionych w strukturze Spółki zespołów nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wnioskodawca pragnie wskazać, iż analogicznie jak w przypadku Zespołu nr 1 oraz Zespołu nr 2, pozostałe zespoły spełniają wszystkie przewidziane ustawą o VAT warunki uznania ich za zorganizowane części przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT tj. warunek wyodrębnienia organizacyjnego, finansowego oraz funkcjonalnego

W rezultacie, w ocenie Wnioskodawcy także pozostałe zespoły stanowią niezależne zorganizowane części przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a w konsekwencji aport pozostałych zespołów do podmiotów trzecich nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zakres tych czynności została zdefiniowany w art. 7 i art. 8 ustawy.

W myśl art. 7 ust. 1 tej ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Przez towary należy rozumieć rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii (art. 2 pkt 6 ustawy).

Natomiast przez świadczenie usług – w świetle art. 8 ust. 1 ww. ustawy – rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).

Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa – art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

Pojęcie „transakcji zbycia”, należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, darowizna, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.

W niniejszej sprawie kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest uznanie czy oba zespoły (Zespół nr 1 i Zespół nr 2), które mają być przedmiotem aportu stanowią zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27 e ustawy o VAT oraz ustalenie istnienia lub nieistnienia podstaw do zastosowania przepisu art. 6 pkt 1 ustawy.

Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ww. ustawy, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, pod pojęciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Istotne znaczenie w powyższej definicji ma końcowy jej fragment. Zatem w celu ustalenia, czy mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, należy zbadać, czy zbywany zespół składników majątkowych stanowić mógłby samodzielnie działające przedsiębiorstwo.

Podstawowym wymogiem jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.

Jak wskazano wyżej podstawowym warunkiem jest aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych. Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze.

Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Przez wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy kontynuację działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.

Zatem, zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą składniki będące we wzajemnych relacjach, takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego. Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy. Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).

Tym samym na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy więc do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

  1. istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,
  2. zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
  3. składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
  4. zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi więc stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Oznacza to, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest nie tylko wyodrębniona organizacyjnie, ale również posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

W ocenie Organu wskazany wyżej przepis art. 2 pkt 27e ustawy o VAT powinien być interpretowany z uwzględnieniem wyroku Trybunału Sprawiedliwości WE w sprawie C-497/01.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sarl stwierdził, że celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów.

Mając na uwadze powyższe orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości należy stwierdzić, że zawarta w art. 2 pkt 27e ustawy definicja legalna zorganizowanej części przedsiębiorstwa musi być interpretowana w powiązaniu z rozumieniem pojęcia „przekazania całości lub części majątku”, wyłożonym przez Trybunał w ww. orzeczeniu. Trybunał Sprawiedliwości główny nacisk kładzie na badanie konkretnego przypadku, dopuszczając w pewnych przypadkach zbycie samych składników rzeczowych. Tym samym, w myśl orzecznictwa Trybunału, składniki niematerialne nie stanowią konstytutywnego elementu uznania części majątku za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w każdym przypadku. Tym bardziej, elementem tym nie mogą być obciążające zorganizowaną część przedsiębiorstwa zobowiązania. W tym zakresie Trybunał uznał bowiem, że pojęcie zbycia całości lub części majątku należy interpretować tak, że obejmuje ono zbycie przedsiębiorstwa lub niezależnej części przedsiębiorstwa, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub jego część zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej.

Zatem w ocenie Organu, dla uznania, że wnoszona aportem część przedsiębiorstwa stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, istotne znaczenie ma ocena, czy ta zbywana część przedsiębiorstwa jest zdolna do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej.

W omawianej sprawie w schemacie organizacyjnym Wnioskodawcy, na podstawie uchwały Zarządu wyodrębniono organizacyjnie także zespoły maszyn i urządzeń wydzierżawionych według lokalizacji Zespół nr 1 i Zespół nr 2.

Do poszczególnych wyodrębnionych zespołów maszyn i urządzeń przypisane są maszyny i urządzenia dzierżawione w danych lokalizacjach przez Wnioskodawcę oraz inne składniki niematerialne, tj. wszelkie prawa i obowiązki, w tym zobowiązania i należności wynikające z umów dzierżawy i innych umów związanych z funkcjonowaniem poszczególnych zespołów, nie są natomiast przypisane wartości niematerialne i prawne, ponieważ prowadzenie działalności w zakresie dzierżawy maszyn i urządzeń nie wymaga korzystania z wartości niematerialnych i prawnych.

W ramach struktury Zespołu nr 1 zostały przypisane prawo własności maszyn i urządzeń. Wszystkie maszyny i urządzenia wchodzące w skład Zespołu nr 1 stanowią przedmiot dzierżawy na rzecz spółki z Grupy kapitałowej Wnioskodawcy. Pozostałe składniki niematerialne tworzące Zespół nr 1 to związane z maszynami i urządzeniami wchodzącymi w skład tego zespołu wszelkie prawa i obowiązki, w tym zobowiązania i należności, wynikające z zawartych umów dzierżawy, umów ubezpieczenia mienia, itp.

Wnioskodawca prowadzi ewidencję przychodów i kosztów, należności i zobowiązań oraz operacji na rachunkach bankowych w sposób, który pozwala przyporządkować przychody, koszty, należności i zobowiązania oraz środki pieniężne do działalności prowadzonej w ramach Zespołu nr 1.

Aktualnie Wnioskodawca planuje wnieść aportem do Spółki Zależnej całość składników materialnych i niematerialnych tworzących Zespół nr 1, tj. wchodzące w jego skład maszyny i urządzenia oraz określone inne powiązane składniki materialne i niematerialne niezbędne do prowadzenia działalności (wszelkie prawa i obowiązki, w tym zobowiązania i należności, wynikające z zawartych umów dzierżawy i innych umów związanych z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą w zakresie dzierżawy maszyn i urządzeń wchodzących w skład Zespołu nr 1.

Do Zespołu nr 1 będącego przedmiotem aportu nie zostaną przypisani pracownicy Spółki. Jednak, w tym wypadku Spółka Zależna, po otrzymaniu aportu, może zawrzeć umowę z Wnioskodawcą lub z podmiotem trzecim (spoza Grupy), na podstawie której Spółka (lub podmiot trzeci) będzie świadczyć na rzecz Spółki Zależnej usługi zarządzania wskazanym wyżej Zespołem nr 1. Spółka zależna może również we własnym zakresie zarządzać przedmiotowym Zespołem nr 1. Mimo braku przeniesienia pracowników Zespół nr 1 będzie w stanie funkcjonować jako niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące określone zadania gospodarcze (w zakresie wynajmu/dzierżawy).

Zasady funkcjonowania Zespołu nr 2 są analogiczne do tych wskazanych w opisie funkcjonowania Zespołu nr 1 tj. wyodrębnienia w strukturze Spółki oraz możliwości przypisania kosztów i przychodów, w tym należności i zobowiązań. Do Zespołu nr 2 również nie zostaną przypisani pracownicy Spółki. Przy czym, także w takim wypadku Spółka Zależna, po otrzymaniu aportu, może zawrzeć z Wnioskodawcą (lub podmiotem trzecim) umowę, na podstawie której Spółka (lub podmiot trzeci) będzie świadczyć na rzecz Spółki Zależnej usługi zarządzania Zespołem nr 2 (lub też Spółka Zależna sama będzie zarządzać Zespołem nr 2). Zatem, mimo braku przeniesienia pracowników, Zespół nr 2 będzie w stanie funkcjonować jako niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące określone zadania gospodarcze (w zakresie wynajmu/dzierżawy).

Odnosząc wyżej przedstawiony opis sprawy do powołanych przepisów prawa należy stwierdzić, że oba zespoły składników materialnych i niematerialnych mające być przedmiotem aportu (Zespół nr 1 i Zespół nr 2) są wyodrębnione pod względem organizacyjnym, finansowym i funkcjonalnym. Wyłączenia pozwolą Spółce Zależnej na kontynuowanie działalności gospodarczej prowadzonej aktualnie przy wykorzystaniu Zespołu nr 1 (tj. w zakresie jego dzierżawy) oraz Zespołu nr 2 (tj. w zakresie jego wynajmu/dzierżawy). Zespół nr 1 i 2 zdolny będzie do samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej, tak jakby był niezależnym przedsiębiorstwem samodzielnie realizującym zadania gospodarcze.

Tym samym mające być przedmiotem aportu „Zespół nr 1” i „Zespół nr 2” spełniają wymogi zorganizowanej części przedsiębiorstwa, które zostały określone w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Mając na uwadze powołane wyżej przepisy oraz przedstawiony opis zdarzenia przyszłego stwierdzić należy, że zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy, aport obu zorganizowanych części przedsiębiorstwa będzie wyłączony spod działania ustawy o podatku od towarów i usług, tj. nie będzie podlegał opodatkowaniu tym podatkiem.

Przechodząc do kwestii dotyczącej pytania oznaczonego we wniosku nr 5 tj. opodatkowania podatkiem od towarów i usług aportu pozostałych wyodrębnionych w strukturze Spółki zespołów należy zauważyć, że w opisie sprawy Wnioskodawca wskazał, że w przyszłości może podjąć także decyzję o wniesieniu aportem innych wyodrębnionych w strukturze Zespołów. Zespoły te funkcjonują na analogicznych zasadach jak opisane powyżej w przypadku Zespołu nr 1 oraz Zespołu nr 2.

Skoro zamiarem Wnioskodawcy jest również wniesienie aportem pozostałych wyodrębnionych w strukturze Spółki Zespołów, które analogicznie jak w przypadku Zespołu nr 1 i Zespołu nr 2 spełniają wszystkie przewidziane ustawą o VAT warunki uznania ich za zorganizowane części przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT to aport pozostałych Zespołów do podmiotów trzecich nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o VAT.

Zatem stanowisko oznaczone we wniosku nr 5 jest prawidłowe.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy, w myśl którego:

  • zbycie przez Spółkę w drodze aportu opisanego w zdarzeniu przyszłym Zespołu nr 1, przy użyciu którego prowadzona jest działalność Spółki polegająca na wydzierżawianiu maszyn i urządzeń wchodzących w skład ww. Zespołu na rzecz Spółki Zależnej, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz
  • zbycie przez Spółkę w drodze aportu opisanego w zdarzeniu przyszłym Zespołu nr 2, przy użyciu którego prowadzona jest działalność Spółki polegająca na wydzierżawianiu maszyn i urządzeń wchodzących w skład ww. Zespołu na rzecz innych podmiotów, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług
  • aport pozostałych wyodrębnionych w strukturze Spółki Zespołów nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług

-jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

W zakresie dotyczącym podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ..., po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.

Dodatkowe interpretacje podatkowe i orzeczenia

Dokumenty powiązane lub podobne:

IBPP3/4441-23/11/IK | Interpretacja indywidualna

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.