IBPP3/4512-330/16/MN | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach,
Wyłączenia z opodatkowania podatkiem VAT zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) oraz § 2 i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia 22 kwietnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 23 maja 2016 r. (data wpływu 23 maja 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania wydzielonego zespołu składników materialnych i niematerialnych w ramach podziału Spółki za zorganizowaną część przedsiębiorstwa oraz wyłączenia spod opodatkowania przeniesienia tych składników w ramach podziału Spółki przez wydzielenie – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 23 maja 2016 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania wydzielonego zespołu składników materialnych i niematerialnych w ramach podziału Spółki za zorganizowaną część przedsiębiorstwa oraz wyłączenia spod opodatkowania przeniesienia tych składników w ramach podziału Spółki przez wydzielenie.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Jest zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT oraz podatku dochodowego od osób prawnych. Zakresem podstawowym działalności Spółki jest przetwórstwo mięsne (dalej: „Działalność przetwórcza”).

Spółka w swoim majątku posiada nieruchomości stanowiące jej strategiczne aktywa (dalej: „Nieruchomości”). W celu jak najefektywniejszego ich wykorzystania, na podstawie uchwały Zarządu Spółki, Wnioskodawca wydzielił w swoim przedsiębiorstwie dział zajmujący się wyłącznie ich obsługą (dalej: „Dział Zarządzania Nieruchomościami”).

Do zadań Działu Zarządzania Nieruchomościami należy w szczególności:

  1. bieżące administrowanie Nieruchomościami własnymi Spółki,
  2. obrót Nieruchomościami Spółki,
  3. administrowanie Nieruchomościami na zlecenie osób trzecich,
  4. świadczenie usług na rzecz wspólnot mieszkaniowych,
  5. utrzymywanie nieruchomości w sposób zgodny z ich przeznaczeniem,
  6. zawieranie i rozwiązywanie umów z najemcami/dzierżawcami, monitoring i kontrola ich realizacji,
  7. pobieranie czynszów i opłat eksploatacyjnych,
  8. regulowanie zobowiązań z tytułu umów zawartych z dostawcami mediów oraz odbiorcami nieczystości oraz odpadów,
  9. wybór optymalnych dostawców mediów, energii i materiałów,
  10. prowadzenie niezbędnych remontów i konserwacji Nieruchomości,
  11. zapewnienie przeprowadzania okresowych przeglądów Nieruchomości zgodnie z obowiązującymi przepisami,
  12. zapewnianie i/lub monitoring przestrzegania porządku i czystości, a także bezpieczeństwa użytkowania i właściwej eksploatacji Nieruchomości,
  13. prowadzenie i archiwizacja dokumentacji związanej z Nieruchomościami,
  14. budowa obiektów budowlanych oraz urządzeń budowlanych,
  15. wykonywanie robót budowlanych (przebudowy i rozbudowy budynków, prace wykończeniowe).

(dalej: „Działalność Działu Zarządzania Nieruchomościami”)

W celu umożliwienia wykonywania jego działalności, Spółka postanowiła przypisać do Działu Zarządzania Nieruchomościami składniki materialne i niematerialne, stanowiące w szczególności prawa do Nieruchomości oraz prawa i obowiązki z umów związanych z Nieruchomościami.

W stanie obecnym, wydzielenie Działu Zarządzania Nieruchomościami ma charakter funkcjonalny i jest odpowiednio odzwierciedlone w strukturze organizacyjnej Spółki oraz w jej ewidencji rachunkowej.

Podział funkcjonalny ustanowiony jest poprzez realizację odrębnych zadań gospodarczych – Działalności przetwórczej i Działalności Działu Zarządzania Nieruchomościami. Każdy z tych działów posiada wewnętrzną strukturę funkcjonalną wraz z podziałem zadań i obowiązków dla każdej z jednostek organizacyjnych.

Wyodrębnienie ewidencji rachunkowej realizowane jest w systemie finansowo księgowym poprzez odpowiedni podział kont księgowych w zakresie aktywów i zobowiązań oraz przychodów i kosztów przyporządkowanych do Działalności przetwórczej oraz do działalności Działu Zarządzania Nieruchomościami.

Jednocześnie do Działu Zarządzania Nieruchomościami zostali przypisani pracownicy Spółki, odpowiedzialni wyłącznie za realizację jego zadań. Ponadto, dla Działu Zarządzania Nieruchomościami został założony odrębny rachunek bankowy.

W celu dalszego rozwoju działalności Działu Zarządzania Nieruchomościami, szczególnie w zakresie najmu i obrotu nieruchomościami, Spółka podjęła decyzję o prawnym jej oddzieleniu, tak aby w przyszłości była ona wykonywane przez odrębne spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

W tym celu planowane jest dokonanie podziału Spółki przez wydzielenie w trybie art. 529 § 1 pkt 4) ksh (dalej: „Wydzielenie”). Wskutek tego podziału Działalność Działu Zarządzania Nieruchomościami wraz z niezbędnymi aktywami i zobowiązaniami przypisanymi do niego, zostanie wydzielona do istniejącej Spółki Przejmującej. Z kolei Działalność przetwórcza będzie po dokonaniu podziału nadal wykonywana przez Spółkę.

Wskutek Wydzielenia, do Spółki Przejmującej zostaną przeniesione składniki majątkowe tworzące obecnie Dział Zarządzania Nieruchomościami, tj. aktywa funkcjonalnie związane z Działalnością Działu Zarządzania Nieruchomościami, w tym:

  1. Nieruchomości,
  2. środki na wyodrębnionym rachunku bankowym Działu Zarządzania Nieruchomościami,
  3. należności od najemców oraz zobowiązania związane z Nieruchomościami,
  4. niskocenne elementy wyposażenia — związane z nieruchomościami administrowanymi przez Dział Zarządzania Nieruchomościami.

Powyższe składniki aktywów i pasywów są obecnie wyodrębnione w ramach ewidencji rachunkowej. Dodatkowo Spółka wyodrębniła w ewidencji księgowej odpowiednie konta wynikowe:

  1. 70104 – Przychody operacyjne – Najem,
  2. 43712 – Koszty operacyjne – Najem.

Na skutek Wydzielenia, Spółka Przejmująca przejmie także prawa i zobowiązania wynikające z umów najmu Nieruchomości, umowy z pośrednikiem w zakresie pozyskiwania najemców Nieruchomości oraz innych umów związanych z Nieruchomościami.

Podsumowując, w związku z planowanym Wydzieleniem, nastąpi wydzielenie ze Spółki na mocy przepisów art. 529 § 1 pkt 4 ksh Działu Zarządzania Nieruchomościami, który funkcjonalnie realizuje obecnie zadania związane zarządzeniem Nieruchomościami, stanowiąc w strukturze organizacyjnej odrębny dział podległy bezpośrednio Zarządowi Spółki, który posiada bezpośrednio przypisane dla realizacji swoich zadań aktywa i zobowiązania, co znajduje dodatkowo dokładne odzwierciedlenie w ewidencji rachunkowej Spółki.

W wyniku Wydzielenia Dział Zarządzania Nieruchomościami z mocy prawa stanie się częścią Spółki Przejmującej, na którą zostaną przeniesione wszelkie składniki majątkowe i zobowiązania przypisane do Działu Zarządzania Nieruchomościami, a także wszelkie prawa i obowiązki wynikające z zawartych umów związanych z jego funkcjonowaniem, co zgodnie z art. 534 § 1 ksh szczegółowo opisane będzie w planie podziału. Spółka, po dokonaniu podziału, będzie funkcjonować nadal w obszarze Działalności przetwórczej, dysponując składnikami majątkowymi, zobowiązaniami oraz kapitałem niematerialnym, które służą tej działalności zarówno w sposób bezpośredni (w tym aktywa produkcyjne, osoby zatrudnione na stanowiskach produkcyjnych) jak i pośredni (w tym pomieszczenia biurowe, osoby zatrudnione na stanowiskach administracyjnych).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym:

  1. Zespół składników materialnych i niematerialnych tworzących Dział Zarządzania Nieruchomościami będzie uznany dla celów ustalenia skutków podatkowych Wydzielenia za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy VAT...
  2. Wydzielenie i związane z nim przeniesienie na Spółkę Przejmującą zespołu składników materialnych i niematerialnych tworzących Dział Zarządzania Nieruchomościami będą wyłączone spod opodatkowania podatkiem VAT na mocy art. 6 pkt 1 ustawy VAT...

Stanowisko Wnioskodawcy:

Ad. 1 Zespół składników materialnych i niematerialnych tworzących Dział Zarządzania Nieruchomościami będzie uznany dla celów ustalenia skutków podatkowych Wydzielenia za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e Ustawy VAT;

Ad. 2 Wydzielenie będzie stanowić formę transakcji zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 Ustawy VAT, wobec czego będzie wyłączone spod opodatkowania podatkiem VAT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Ad. 1

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że wskazany w opisie zdarzenia przyszłego zespół składników materialnych i niematerialnych składający się na Dział Zarządzania Nieruchomościami stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy VAT, ponieważ obejmuje organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązania), przeznaczony do realizacji określonych zadań gospodarczych. Powyższe powoduje zarazem, że Dział mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące wskazane zadania.

W celu stwierdzenia spełnienia wymogów Działu Zarządzania Nieruchomościami za zorganizowaną cześć przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy VAT jest potwierdzenie wyodrębnienia zespołu składników materialnych i niematerialnych wchodzących w jego skład pod względem organizacyjnym, finansowym i funkcjonalnym.

Wyodrębnienie organizacyjne

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że odrębny pod względem organizacyjnym zespół składników materialnych i niematerialnych powinien mieć swoje miejsce w strukturze organizacyjnej jako dział, oddział, pion, wydział itp. Takie stanowisko było wielokrotnie wyrażane przez organy podatkowe, przykładowo:

  1. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z dnia 30 marca 2016 r. (sygn. IPTPP3/4512-567/15-2/ALN),
  2. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 24 lutego

2016 r. (sygn. IPPP3/4512-1080/15-4/WH).

W perspektywie wyodrębnienia organizacyjnego, istotne jest formalne potwierdzenie struktury organizacyjnej, tzn. że organizacyjne wyodrębnienie zostało dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Mając to na uwadze, Wnioskodawca podkreśla, iż Spółka dokonała formalnego wyodrębnienia organizacyjnego Działu Zarządzania Nieruchomościami w swojej strukturze, na podstawie uchwały zarządu Spółki.

W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy, warunek wyodrębnienia organizacyjnego zespołu składników materialnych i niematerialnych składających się na Dział Zarządzania Nieruchomościami w istniejącym przedsiębiorstwie Spółki został spełniony.

Wyodrębnienie finansowe

Wyodrębnienie finansowe stanowi sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Takie rozumienie podzielają organy podatkowe, w wydawanych w imieniu Ministra Finansów indywidualnych interpretacjach podatkowych, m.in.:

  1. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 29 kwietnia 2016 r. (sygn. IPPP1/4512-267/16-2/MPe),
  1. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 28 kwietnia 2016 r. (sygn. ILPP5/4512-1-95/16-2/ZD),
  1. Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z dnia 27 kwietnia 2016 r. (sygn. ITPP2/4512-171/16/PS).

Ponadto Wnioskodawca wskazuje, że wyodrębnienie finansowe nie oznacza konieczności prowadzenia dla zorganizowanej części przedsiębiorstwa odrębnej księgowości, czy też samodzielnego sporządzania bilansu (przykładowo: interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 19 lutego 2016 r. sygn. IBPP3/4512-892/15/BJ).

Jak Spółka wskazała w opisie zdarzenia przyszłego, dla wydzielonego Działu Zarządzania Nieruchomościami wprowadzona została odrębna ewidencja rachunkowa umożliwiająca ewidencjonowanie zdarzeń gospodarczych związanych z funkcjonowaniem Działu. Ewidencja umożliwia przypisanie przychodów, kosztów (w tym odpisów amortyzacyjnych), jak również należności i zobowiązań oraz innych aktywów przyporządkowanych funkcjonalnie do Działu Zarządzania Nieruchomościami w ramach struktury firmy, w szczególności nieruchomości i innych środków trwałych. Dział Zarządzania Nieruchomościami posiada także wyodrębniony rachunek bankowy, na który wpływają środki pieniężne generowane przez Działalność Działu Zarządzania Nieruchomościami.

W ocenie Wnioskodawcy, Dział Zarządzania Nieruchomościami spełnia więc warunek wyodrębnienia finansowego w istniejącym przedsiębiorstwie Spółki.

Wyodrębnienie funkcjonalne

Wyodrębnienie funkcjonalne, oznacza przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa powinna więc stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Zorganizowana część przedsiębiorstwa powinna posiadać zdolność funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy, a więc umożliwiać podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.

Takie rozumienie wyodrębnienia funkcjonalnego zostało potwierdzone m.in. w interpretacji indywidualnych wydanych przez:

  1. Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 28 kwietnia 2016 r. (sygn. IBPP3/4512-83/16/KS),
  2. Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z 30 marca 2016 r.(sygn. IPTPP3/4512-567/15-2/ALN).

Kryterium wyodrębnienia funkcjonalnego zorganizowanej części przedsiębiorstwa sprowadza się w zasadzie do ustalenia, czy jako pewna odrębna całość jest ona w stanie samodzielnie funkcjonować na rynku już od momentu jej wyodrębnienia (przykładowo: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z dnia 26 stycznia 2016 r. sygn. IPTPP3/4512-553/15-2/MWJ).

Powyższe rozumienie potwierdzają również sądy administracyjne m.in.:

  1. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. I FSK572/14,
  2. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 czerwca 2014 r.,sygn. I SA/Ol 357/14.

Dział Zarządzanie Nieruchomościami spełnia w przedsiębiorstwie spółki całkowicie odrębne funkcje od Działalności przetwórczej Spółki. Jako całość przeznaczony został do realizowania działalności polegającej na zarządzaniu posiadanymi przez spółkę Nieruchomościami oraz ich wynajmowaniem i obrotem.

W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy, Dział Zarządzania Nieruchomościami spełnia kryterium wyodrębnienia funkcjonalnego w istniejącym przedsiębiorstwie Spółki, gdyż dział ten jest przeznaczony do realizacji niezależnych od Działalności przetwórczej zadań gospodarczych w przedsiębiorstwie Spółki, tj. prowadzenia działalności w zakresie zarządzania, wynajmu i obrotu Nieruchomościami.

Jednocześnie, zdaniem Spółki, stanowi on zespół składników materialnych i niematerialnych, powiązanych czynnikiem organizacyjnym, który umożliwi Spółce Przejmującej bez przeszkód oraz w niezmienionym zakresie kontynuowanie dotychczasowej działalności Działu. Tak więc Dział Zarządzania Nieruchomościami stanowi wyodrębnioną całość zdolną samodzielnie funkcjonować na rynku jako niezależny podmiot.

Biorąc pod uwagę wszelkie okoliczności przedstawione w opisie stanu przyszłego oraz wskazane powyżej uzasadnienie, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że zespół składników materialnych i niematerialnych składających się na Dział Zarządzania Nieruchomościami dla celów ustalenia skutków podatkowych Wydzielenia, powinien zostać uznany za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy VAT.

Ad. 2

Odnosząc się do drugiego pytania zadanego w niniejszym wniosku o interpretację, Wnioskodawca wskazuje, iż podział spółki stanowi formę transakcji zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT (przykładowo Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 15 stycznia 2016 r. sygn. IPPP3/4512-863/15-2/RD). Stosownie do art. 6 pkt 1 ustawy VAT, z opodatkowania podatkiem VAT wyłączone są transakcje zbycia przedsiębiorstwa bądź jego zorganizowanej części. W rezultacie jeżeli w ramach podziału wydzielany zespól składników materialnych i niematerialnych stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy VAT, to będzie on wyłączony z opodatkowania podatkiem VAT.

Spółka wskazuje, iż z uwagi na argumenty przytoczone w uzasadnieniu do pytania 1 niniejszego wniosku, zespół składników materialnych i niematerialnych składających się na Dział Zarządzania Nieruchomościami stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy VAT. Z tego względu, opisane w zdarzeniu przyszłym Wydzielenie będzie wyłączone spod opodatkowania podatkiem VAT na mocy art. 6 pkt 1 ustawy VAT.

W świetle przywołanych argumentów oraz wyżej zaprezentowanych poglądów organów podatkowych Wnioskodawca zwraca się z prośbą o potwierdzenie, że przedstawione przez niego stanowisko i rozumienie treści przepisów prawa podatkowego jest prawidłowe.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5

ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów

w rozumieniu art. 7 (...).

Natomiast, w świetle art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ustawodawca w ww. przepisie nie zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem „transakcji zbycia”. Uwzględniając zakres przedmiotowy ustawy o podatku od towarów i usług pojęcie to należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.

Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, powinien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Przepisy regulujące prawną instytucję podziału spółek stanowią treść tytułu IV działu II ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.).

W art. 529 § 1 Kodeksu spółek handlowych wyróżniono cztery sposoby dokonania podziału spółek kapitałowych. Zgodnie z ww. przepisem, podział może być dokonany przez:

  1. przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na inne spółki za udziały lub akcje spółki przejmującej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie),
  2. zawiązanie nowych spółek, na które przechodzi cały majątek spółki dzielonej za udziały lub akcje nowych spółek (podział przez zawiązanie nowych spółek),
  3. przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na istniejącą i na nowo zawiązaną spółkę lub spółki (podział przez przejęcie i zawiązanie nowej spółki),
  4. przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie).

Zatem należy stwierdzić, że przewidziany w art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych podział dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie), powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonej części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem spółki nie ma przy tym znaczenia. Istotny jest efekt końcowy – przeniesienie własności.

W świetle powyższych regulacji dokonany, na podstawie Kodeksu spółek handlowych, podział przez wydzielenie i przeniesienie na nową spółkę części majątku spółki dzielonej jest, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, operacją obejmującą zdarzenia podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wyjaśnić jednak tutaj należy, że w sytuacji gdy w wyniku podziału spółki przez wydzielenie przedmiotem przeniesienia własności jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa to mamy do czynienia z transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, który to przepis wyłącza taką czynność z zakresu regulacji ustawy.

Przepis art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług stanowi, że pod pojęciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Podstawowym wymogiem dla uznania, że transakcja dotyczy zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest to, aby stanowiła ona zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie, które winno zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział, itp. Przy czym w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.

Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalne, niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Oznacza to, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać uznany za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące w takich wzajemnych relacjach, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).

Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

  1. istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania,
  2. zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
  3. składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
  4. zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy zaś zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.

O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 27 listopada 2003 r. sprawa

C-497/01, Zita Modes Sarl stwierdził, że celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów.

Mając na uwadze powyższe orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości należy stwierdzić, że zawarta w art. 2 pkt 27e ustawy definicja legalna zorganizowanej części przedsiębiorstwa musi być interpretowana przez pryzmat treści art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE i w powiązaniu z rozumieniem pojęcia „przekazania całości lub części majątku”, wyłożonym przez Trybunał w ww. orzeczeniu. Trybunał Sprawiedliwości główny nacisk kładzie na badanie konkretnego przypadku, dopuszczając w pewnych przypadkach zbycie samych składników rzeczowych. Tym samym, w myśl orzecznictwa Trybunału, składniki niematerialne nie stanowią konstytutywnego elementu uznania części majątku za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w każdym przypadku. Trybunał uznał, że pojęcie zbycia całości lub części majątku należy interpretować tak, że obejmuje ono zbycie przedsiębiorstwa lub niezależnej części przedsiębiorstwa, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub jego część zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej.

Wnioskodawca w opisie sprawy wskazał, że jest zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT i prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki z o.o. Zakresem podstawowym działalności Spółki jest działalność przetwórcza. Spółka w swoim majątku posiada nieruchomości. W celu jak najefektywniejszego ich wykorzystania, na podstawie uchwały Zarządu Spółki, Wnioskodawca wydzielił w swoim przedsiębiorstwie dział zajmujący się wyłącznie ich obsługą – Dział Zarządzania Nieruchomościami. Do Działu Zarządzania Nieruchomościami przypisane zostały składniki materialne i niematerialne, stanowiące w szczególności prawa do Nieruchomości oraz prawa i obowiązki z umów związanych z Nieruchomościami.

W celu dalszego rozwoju działalności Działu Zarządzania Nieruchomościami, szczególnie w zakresie najmu i obrotu nieruchomościami, planowane jest dokonanie podziału Spółki przez wydzielenie w trybie art. 529 § 1 pkt 4) ksh. Wskutek tego podziału Działalność Działu Zarządzania Nieruchomościami wraz z niezbędnymi aktywami i zobowiązaniami przypisanymi do niego, zostanie wydzielona do istniejącej Spółki Przejmującej. Z kolei Działalność przetwórcza będzie po dokonaniu podziału nadal wykonywana przez Spółkę - Spółka, po dokonaniu podziału, będzie funkcjonować nadal w obszarze Działalności przetwórczej, dysponując składnikami majątkowymi, zobowiązaniami oraz kapitałem niematerialnym, (w tym aktywa produkcyjne, osoby zatrudnione na stanowiskach produkcyjnych, pomieszczenia biurowe, osoby zatrudnione na stanowiskach administracyjnych).

Ponadto z treści wniosku wynika, że wydzielenie Działu Zarządzania Nieruchomościami ma charakter funkcjonalny i jest odpowiednio odzwierciedlone w strukturze organizacyjnej Spółki oraz w jej ewidencji rachunkowej. Podział funkcjonalny ustanowiony jest przez realizację odrębnych zadań gospodarczych – Działalności przetwórczej i Działalności Działu Zarządzania Nieruchomościami. Każdy z tych działów posiada wewnętrzną strukturę funkcjonalną wraz z podziałem zadań i obowiązków dla każdej z jednostek organizacyjnych.

Wyodrębnienie ewidencji rachunkowej realizowane jest w systemie finansowo księgowym przez odpowiedni podział kont księgowych w zakresie aktywów i zobowiązań oraz przychodów i kosztów przyporządkowanych do Działalności przetwórczej oraz do działalności Działu Zarządzania Nieruchomościami. Jednocześnie do Działu Zarządzania Nieruchomościami zostali przypisani pracownicy Spółki, odpowiedzialni wyłącznie za realizację jego zadań. Ponadto, dla Działu Zarządzania Nieruchomościami został założony odrębny rachunek bankowy.

Na skutek Wydzielenia, Dział Zarządzania Nieruchomościami stanie się częścią Spółki Przejmującej, Spółka Przejmująca przejmie także prawa i zobowiązania wynikające z umów najmu Nieruchomości, umowy z pośrednikiem w zakresie pozyskiwania najemców Nieruchomości oraz innych umów związanych z Nieruchomościami.

Powyższe zatem prowadzi do wniosku, że ww. zespół składników majątkowych o charakterze materialnym, jak i niematerialnym, stanowiący Dział Zarządzania Nieruchomościami jest i będzie w chwili dokonania podziału Spółki wyodrębniony pod względem organizacyjnym, finansowym i funkcjonalnym, a ww. składniki materialne są ze sobą funkcjonalnie powiązane i służą realizacji zadań gospodarczych Działu Zarządzania Nieruchomościami.

Konfrontując zaprezentowany opis sprawy z powołanymi regulacjami prawnymi, zdaniem Organu w opisanej sytuacji zostały spełnione wszystkie wskazane wcześniej przesłanki do uznania zespołu składników majątku tworzących Dział Zarządzania Nieruchomościami za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.

W konsekwencji uznania majątku tworzącego Dział Zarządzania Nieruchomościami za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, planowana czynność przeniesienia tego majątku – Działu Zarządzania Nieruchomościami do Spółki Przejmującej w rozumieniu art. 529 § 1 pkt 4 ustawy kodeks spółek handlowych będzie wyłączona spod działania ustawy o VAT jako czynność niepodlegająca przepisom ustawy, zgodnie z cytowanym powyżej art. 6 pkt 1.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym odlewanie obejmujące wskazane w opisie zdarzenia przyszłego składniki materialne i niematerialne, stanowią zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a w konsekwencji ich zbycie do Spółki Przejmującej nie będzie skutkowało powstaniem po stronie Spółki obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług, w świetle art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, jest prawidłowe.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z tym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność. Tym samym w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź skarbowej zostanie określony odmienne zdarzenie przyszłe, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.