0114-KDIP1-1.4012.56.2017.1.AM | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
W zakresie uznania sprzedaży Obszaru Obsługi Ubezpieczeń za sprzedaż

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 24 marca 2017 r. (data wpływu 27 marca 2017 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania sprzedaży Obszaru Obsługi Ubezpieczeń za sprzedaż ZCP– jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 27 marca 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania sprzedaży Obszaru Obsługi Ubezpieczeń jako sprzedaż ZCP.

We wniosku przedstawiono następujący zdarzenie przyszłe.

X F S.A. (dalej: „Wnioskodawca” lub „Spółka”) jest spółką zajmującą się głównie pośrednictwem ubezpieczeniowym i finansowym oraz działalnością pomocniczą związaną z ubezpieczeniami. Spółka prowadzi działalność obejmującą pośrednictwo w zawieraniu umów ubezpieczenia oraz innych produktów finansowych, obsługę zawartych umów ubezpieczenia, funkcje agenta transferowego, funkcje integrujące i wspierające dla pozostałych podmiotów z grupy kapitałowej X.

Aktualnie grupa kapitałowa X jest w procesie zmian organizacyjnych, związanych między innymi z wprowadzeniem na rynek, obok ubezpieczeń na życie, także ubezpieczeń majątkowych oraz innego rodzaju ubezpieczeń osobowych, a także związanych z tym zmian modelu biznesowego w zakresie dystrybucji oraz obsługi produktów ubezpieczeniowych i emerytalnych.

W związku z powyższym, Spółka zamierza wyodrębnić zespół składników materialnych i niematerialnych w tym zobowiązania, związane z działalnością dotyczącą obsługi zawartych umów ubezpieczenia. W tym celu działalność Spółki zostanie zorganizowana w ramach dwóch obszarów: Obszaru Dystrybucyjno-Integracyjnego oraz Obszaru Obsługi Ubezpieczeń.

Obszar Dystrybucyjno-Integracyjny będzie realizować funkcje pośrednictwa w zawieraniu umów ubezpieczenia i pośrednictwa finansowego, agenta transferowego oraz funkcje integrujące i wspierające. Obszar Obsługi Ubezpieczeń będzie natomiast realizować funkcje związane z obsługą zawartych umów ubezpieczenia.

Funkcje wewnętrzne (tzw. back office) zostaną odpowiednio podzielone pomiędzy obydwa obszary i zostaną przypisane do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń w takim zakresie w jakim są powiązane z działalnością tego obszaru.

Szczegółowe wyodrębnienie Obszaru Obsługi Ubezpieczeń w ramach Spółki będzie następujące:

Wyodrębnienie organizacyjne Obszaru Obsługi Ubezpieczeń

Obszar Obsługi Ubezpieczeń będzie formalnie wyodrębniony w strukturze organizacyjnej Spółki na podstawie Uchwały Zarządu Spółki, która będzie określać wewnętrzną, organizacyjną strukturę Spółki w ramach Obszaru Dystrybucyjno-Integracyjnego oraz Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, złożoną z jednostek organizacyjnych, którymi będą zespoły/podzespoły/biura itp. Powyższe będzie odzwierciedlone w schemacie organizacyjnym stanowiącym załącznik do Uchwały Zarządu. W przypadku, gdyby jednostka organizacyjna realizowała funkcje dla obydwu obszarów, zostanie dokonany jej podział na poziomie etatów lub ich części, alokowanych do każdego z obszarów. Ponadto, Uchwałą Zarządu wyznaczony zostanie Członek Zarządu Spółki odpowiedzialny za bieżące koordynowanie prac Obszaru Obsługi Ubezpieczeń w ramach Spółki.

Wyodrębnienie funkcjonalne Obszaru Obsługi Ubezpieczeń

Uchwała Zarządu określi też funkcje realizowane przez Obszar Dystrybucyjno-Integracyjny oraz funkcje realizowane przez Obszar Obsługi Ubezpieczeń.

Zadania Obszaru Dystrybucyjno-Integracyjnego będą obejmować w szczególności:

  1. Promocję i oferowanie produktów finansowych dystrybuowanych przez Spółkę;
  2. Przeprowadzanie procedur zmierzających do zawarcia odpowiednich umów dotyczących produktów finansowych;
  3. Świadczenie usług agenta transferowego na rzecz Otwartego Funduszu Emerytalnego;
  4. Świadczenie usług związanych z integracją kanałów komunikacji podmiotów z grupy i ich klientów;

Realizacja powyższych zadań będzie wspierana przez wewnętrzne funkcje wspierające (back office) alokowane do Obszaru Dystrybucyjno-Integracyjnego.

Natomiast zadania Obszaru Obsługi Ubezpieczeń będą obejmować funkcje związane z obsługą klientów i obsługą umów ubezpieczenia zawartych przez towarzystwo ubezpieczeń, w szczególności:

  1. Obsługę wypłat świadczeń ubezpieczeniowych;
  2. Rozpatrywanie reklamacji, skarg i wniosków klientów towarzystwa ubezpieczeń;
  3. Obsługę wykonywania umów ubezpieczenia;
  4. Procesy związane z utrzymaniem klienta, w tym wznowienia umów na produkty ubezpieczeniowe;

Realizacja powyższych zadań będzie wspierana przez wewnętrzne funkcje wspierające (back office) alokowane do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń.

Przypisanie składników majątkowych do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń

Na podstawie Uchwały Zarządu do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń przypisane będą składniki materialne, aktywa oraz zobowiązania, umowy i pracownicy związani z działalnością Obszaru Obsługi Ubezpieczeń. Do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń przypisane zostaną następujące zasoby:

  1. pracownicy odpowiedzialni za realizację zadań Obszaru Obsługi Ubezpieczeń oraz związanych z nimi funkcji wspierających (w postaci back office) oraz zobowiązania i należności pracownicze dotyczące powyższych pracowników;
  2. środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne organizacyjnie i funkcjonalnie związane z działalnością Obszaru Obsługi Ubezpieczeń;
  3. należności oraz zobowiązania związane z działalnością Obszaru Obsługi Ubezpieczeń;
  4. dedykowane dla działalności Obszaru Obsługi Ubezpieczeń systemy i aplikacje;
  5. część powierzchni biurowej alokowanej do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń;
  6. prawa i obowiązki wynikające z umów zawartych przez Spółkę, które są funkcjonalnie związane z działalnością Obszaru Obsługi Ubezpieczeń.

Aktywa wytworzone lub nabyte po dniu formalnego wydzielenia Obszaru Obsługi Ubezpieczeń w ramach struktur Spółki w wyniku wykonywania działalności przypisanej do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, będą przypisane do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń.

Do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń przypisywane zostaną też nowe prawa i obowiązki, powstałe w związku z transakcjami lub umowami zawartymi przez Spółkę, które będą zawarte w związku z działalnością Obszaru Obsługi Ubezpieczeń.

Wyodrębnienie finansowe Obszaru Obsługi Ubezpieczeń

Dla celów finansowych działalność Obszaru Obsługi Ubezpieczeń będzie odzwierciedlona w następujący sposób:

  1. Spółka będzie prowadzić ewidencję pozwalającą na wyodrębnienie zarówno przychodów i kosztów jak i należności i zobowiązań przyporządkowanych do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń;
  2. Dla Obszaru Obsługi Ubezpieczeń sporządzane będą okresowo (dla celów wewnętrznych Spółki) odrębne bilanse oraz rachunki zysków i strat;
  3. Dla Obszaru Obsługi Ubezpieczeń prowadzona będzie odrębna ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (dla celów wewnętrznych Spółki).
  4. Do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń przypisany będzie odrębny rachunek bankowy służący do:
    1. przyjmowania należności z tytułu usług realizowanych przez Obszar Obsługi Ubezpieczeń na rzecz zakładu ubezpieczeń;
    1. regulowania rozliczeń Obszaru Obsługi Ubezpieczeń z Obszarem Dystrybucyjno-Integracyjnym, z tytułu realizacji bieżących płatności Spółki na rzecz m.in. pracowników, kontrahentów oraz organów budżetowych itp.

Opisana powyżej organizacja wewnętrzna Spółki, a w szczególności prowadzona przez nią dla celów wewnętrznych ewidencja księgowa i finansowa, ma na celu umożliwienie Obszarowi Obsługi Ubezpieczeń faktyczne zarządzanie zespołem składników majątkowych przypisanych do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń.

W dalszej kolejności Spółka zamierza sprzedać opisany powyżej wyodrębniony Obszar Obsługi Ubezpieczeń. W ramach planowanej umowy sprzedaży przeniesione zostaną składniki majątkowe (materialne i niematerialne w tym zobowiązania) przypisane do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń. Będą to przypisane do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń środki trwałe, wartości niematerialne i prawne, wyposażenie, umowy z kontrahentami i związane z nimi należności i zobowiązania, a także pracownicy, którzy zostaną przeniesieni w ramach przejścia zakładu pracy, zgodnie z art. 231 Kodeksu pracy. Przy czym, niektórzy pracownicy Spółki (np. działów back office czy innych), którzy będą alokowani do realizacji zadań Obszaru Obsługi Ubezpieczeń jedynie w części wymiaru czasu pracy (ponieważ w pozostałej części mogą zostać przydzieleni do realizacji zadań Obszaru Dystrybucyjno-Integracyjnego), pozostaną pracownikami Spółki, w części etatu, która została alokowana do Obszaru Dystrybucyjno-lntegracyjnego. Natomiast w części etatu alokowanej do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, staną się pracownikami nabywcy Obszaru Obsługi Ubezpieczeń (lub jeżeli dany pracownik będzie już w części etatu pracownikiem nabywcy - bo takie przypadki również mogą wystąpić - to o odpowiednią część zwiększony zostanie jego etat u nabywcy i o taką samą część zmniejszony zostanie jego etat w Spółce).

Podobna sytuacja może mieć miejsce także w odniesieniu do niektórych innych składników majątkowych Obszaru Obsługi Ubezpieczeń. Przykładowo, w związku z tym, że Spółka podnajmuje nabywcy Obszaru Obsługi Ubezpieczeń powierzchnię biurową, to powierzchnia biurowa alokowana do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń zostanie przekazana nabywcy w ten sposób, iż o tę część zwiększeniu ulegnie powierzchnia podnajmowana na rzecz nabywcy.

Po nabyciu Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, nabywca zamierza kontynuować jego działalność na własną rzecz, wykorzystując wydzielony ze Spółki zespół składników materialnych i niematerialnych, przejęte umowy oraz pracowników.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy prawidłowe jest stanowisko Spółki, zgodnie z którym transakcja sprzedaży, której przedmiotem będzie przedstawiony w zdarzeniu przyszłym zespół składników materialnych oraz niematerialnych (w tym zobowiązania) stanowiący Obszar Obsługi Ubezpieczeń Spółki, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Zdaniem Wnioskodawcy, przedstawiony w opisie zdarzenia przyszłego zespół składników materialnych oraz niematerialnych w tym zobowiązania, składający się na Obszar Obsługi Ubezpieczeń, będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a jego sprzedaż nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług ze względu na zawarte w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT wyłączenie.

Uwagi ogólne

Zgodnie z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy, na gruncie ustawy o VAT status zorganizowanej części przedsiębiorstwa można przypisać tylko takiej części mienia przedsiębiorstwa, która spełnia łącznie następujące warunki:

  1. stanowi zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań);
  2. jest organizacyjnie wyodrębniona w istniejącym przedsiębiorstwie;
  3. jest finansowo wyodrębniona w istniejącym przedsiębiorstwie;
  4. jest przeznaczona do realizacji określonych zadań gospodarczych (jest wyodrębniona funkcjonalnie);
  5. mogłaby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania gospodarcze.

Zdaniem Wnioskodawcy, opisany w stanie faktycznym Obszar Obsługi Ubezpieczeń spełnia wszystkie ww. przesłanki, tj.:

  1. stanowi zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań) związanych z działalnością Obszaru Obsługi Ubezpieczeń;
  2. jest organizacyjnie wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
  3. jest finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
  4. jest przeznaczony do realizacji określonych zadań gospodarczych, tj. obsługi umów ubezpieczenia;
  5. mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania gospodarcze.

W konsekwencji, zdaniem Spółki, Obszar Obsługi Ubezpieczeń stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

W szczególności, w ocenie Wnioskodawcy, za potwierdzeniem powyższego stanowiska przemawiają następujące okoliczności faktyczne.

Obszar Obsługi Ubezpieczeń, jako zespół składników majątkowych (materialnych i niematerialnych)

Zgodnie z praktyką stosowania prawa (w tym potwierdzoną dostępnymi interpretacjami organów podatkowych i orzeczeniami sądów administracyjnych) przyjmuje się, iż o spełnieniu pierwszej ze wskazanych wyżej przesłanek decyduje wyodrębnienie w ramach istniejącego przedsiębiorstwa majątku (praw i zobowiązań) związanego z podstawowymi funkcjami realizowanymi przez daną zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Takiego zdania jest przykładowo Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, który w interpretacji indywidualnej z dnia 8 lutego 2017 r. (sygn. 3063‑ILPP3.4512.169.2016.2.NK) stwierdził, że: „Podstawowym wymogiem wynikającym z powyższego przepisu jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań).

Obszar Obsługi Ubezpieczeń obejmuje składniki majątkowe (materialne i niematerialne - w tym zobowiązania) związane, przypisane i służące efektywnej oraz samodzielnej realizacji działalności Obszaru Obsługi Ubezpieczeń. Przedmiotowy zespół składników majątkowych składających się na Obszar Obsługi Ubezpieczeń obejmuje w szczególności:

  1. pracowników odpowiedzialnych za realizację zadań Obszaru Obsługi Ubezpieczeń oraz zobowiązania i należności pracownicze dotyczące powyższych pracowników;
  2. środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne organizacyjnie i funkcjonalnie związane z działalnością Obszaru Obsługi Ubezpieczeń;
  3. należności oraz zobowiązania związane z działalnością Obszaru Obsługi Ubezpieczeń;
  4. dedykowane dla działalności Obszaru Obsługi Ubezpieczeń systemy i aplikacje;
  5. część powierzchni biurowej alokowanej do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń;
  6. prawa i obowiązki wynikające z umów zawartych przez Spółkę, które są funkcjonalnie związane z działalnością Obszaru Obsługi Ubezpieczeń.

Powyższe oznacza, że Obszar Obsługi Ubezpieczeń tworzą nieprzypadkowe, ale odpowiednio dobrane (alokowane do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń) składniki majątku - punktem odniesienia w powyższym doborze jest rola, jaką składniki te odgrywają przy wykonywaniu powierzonych Obszarowi Obsługi Ubezpieczeń funkcji. W konsekwencji, składniki majątku (w tym zobowiązania) składające się na Obszar Obsługi Ubezpieczeń, pozostające we wzajemnych relacjach z racji pełnionych przez Obszar Obsługi Ubezpieczeń funkcji, tworzyły wyodrębnioną całość/zespół majątku.

Tym samym, wskazany wyżej zespół składników majątkowych (w tym zobowiązania), połączony węzłem organizacyjnym sprawowanych funkcji, które są przypisane do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, pozwala na ich samodzielną i efektywną realizację.

W konsekwencji, należy przyjąć, iż na Obszar Obsługi Ubezpieczeń składa się określony zespół składników majątkowych, co stanowi jedną z przesłanek koniecznych do uznania go za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Wyodrębnienie organizacyjne Obszaru Obsługi Ubezpieczeń

Ustawa o VAT nie definiuje pojęcia wyodrębnienia organizacyjnego. W praktyce stosowania prawa (w tym potwierdzonej dostępnymi interpretacjami organów podatkowych i orzeczeniami sądów administracyjnych) przyjmuje się jednak, iż o spełnieniu tej przesłanki można mówić, gdy zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowi odrębną jednostkę organizacyjną w strukturze danego przedsiębiorstwa. Takie organizacyjne wydzielenie powinno być dokonane na podstawie statutu, regulaminu lub aktu o podobnym charakterze.

Przykładowo, Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 9 lutego 2017 r. (sygn. 2461-IBPP1.4512.5.2017.1.AP) stwierdził, że: „Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika.

Odnosząc się do powyższego Spółka wskazuje, że wyodrębnienie organizacyjne w ramach Spółki będzie wynikać ze stosownej Uchwały Zarządu. Obszar Obsługi Ubezpieczeń będzie formalnie wyodrębniony w strukturze organizacyjnej Spółki na podstawie Uchwały Zarządu Spółki, która będzie określać wewnętrzną, organizacyjną strukturę Spółki w ramach Obszaru Dystrybucyjno-Integracyjnego oraz Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, złożoną z jednostek organizacyjnych, którymi będą zespoły/podzespoły/biura itp. Powyższe będzie odzwierciedlone w schemacie organizacyjnym stanowiącym załącznik do Uchwały Zarządu. W przypadku, gdyby jednostka organizacyjna realizowała funkcje dla obydwu obszarów, zostanie dokonany jej podział na poziomie etatów lub ich części, alokowanych do każdego z obszarów. Ponadto, Uchwałą Zarządu wyznaczony zostanie Członek Zarządu Spółki odpowiedzialny za bieżące koordynowanie prac Obszaru Obsługi Ubezpieczeń w ramach Spółki.

W ocenie Wnioskodawcy, powyższe oznacza, iż od strony faktycznej (z racji pełnionych funkcji) oraz formalnej (tj. w sposób udokumentowany stosownymi aktami korporacyjnymi Spółki), Obszar Obsługi Ubezpieczeń stanowi odrębną organizacyjnie całość, dającą się oddzielić od pozostałej działalności Spółki.

W konsekwencji, należy przyjąć, iż Obszar Obsługi Ubezpieczeń będzie wyodrębniony organizacyjnie w ramach Spółki, co stanowi jedną z przesłanek koniecznych do uznania go za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Wyodrębnienie finansowe Obszaru Obsługi Ubezpieczeń

Ustawa o VAT nie precyzuje, co należy rozumieć pod pojęciem wyodrębnienia finansowego. Niemniej jednak w praktyce stosowania prawa (w tym potwierdzonej dostępnymi interpretacjami organów podatkowych i orzeczeniami sądów administracyjnych) uznaje się, iż przesłanka ta oznacza sytuację, gdy sposób prowadzenia ewidencji rachunkowej danego przedsiębiorstwa pozwala na przyporządkowanie majątku, przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a ściślej do realizowanych przez nią zadań gospodarczych. Nie należy jednak utożsamiać tego pojęcia z pełną samodzielnością finansową. Takie podejście zostało potwierdzone m.in. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, który w interpretacji indywidualnej z dnia 17 lutego 2017 r. uznał, że „ Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

W świetle powyższego Spółka pragnie podkreślić, że dla celów finansowych działalność Obszaru Obsługi Ubezpieczeń będzie odzwierciedlona w następujący sposób:

  1. Spółka będzie prowadzić ewidencję pozwalającą na wyodrębnienie zarówno przychodów i kosztów jak i należności i zobowiązań przyporządkowanych do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń;
  2. Dla Obszaru Obsługi Ubezpieczeń sporządzane będą okresowo (dla celów wewnętrznych Spółki) odrębne bilanse oraz rachunki zysków i strat;
  3. Dla Obszaru Obsługi Ubezpieczeń prowadzona będzie odrębna ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (dla celów wewnętrznych Spółki).
  4. Do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń przypisany będzie odrębny rachunek bankowy służący do:
    1. przyjmowania należności z tytułu usług realizowanych przez Obszar Obsługi Ubezpieczeń na rzecz zakładu ubezpieczeń;
    1. regulowania rozliczeń Obszaru Obsługi Ubezpieczeń z Obszarem Dystrybucyjno‑Integracyjnym, z tytułu realizacji bieżących płatności Spółki na rzecz m.in. pracowników, kontrahentów oraz organów budżetowych itp.

Opisana powyżej organizacja wewnętrzna Spółki, a w szczególności prowadzona przez nią dla celów wewnętrznych ewidencja księgowa i finansowa ma na celu umożliwić Obszarowi Obsługi Ubezpieczeń faktyczne zarządzanie zespołem składników majątkowych przypisanych do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń.

W konsekwencji, zdaniem Spółki opisany zespół składników materialnych i niematerialnych składających się na Obszar Obsługi Ubezpieczeń spełniać będzie warunek wyodrębnienia finansowego wskazany w definicji zorganizowanej części przedsiębiorstwa w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Wyodrębnienie funkcjonalne Obszaru Obsługi Ubezpieczeń

Ustawa o VAT nie zawiera definicji wyodrębnienia funkcjonalnego. Niemniej jednak przesłankę tę, w praktyce potwierdzonej interpretacjami prawa podatkowego - należy rozumieć, jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa ma bowiem stanowić funkcjonalnie odrębną całość, tj. ma obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Dodatkowo, jak stwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, w interpretacji indywidualnej z dnia 27 stycznia 2015 r. (sygn. ILPP2/443-1202/14-4/AK): „Składniki materialne i niematerialne wchodzące w skład przedsiębiorstwa powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, że można mówić o nich jako o zespole, a nie zbiorze pewnych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami tak, żeby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej. Aby zatem, w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników mógł zostać zakwalifikowany jako przedsiębiorstwo nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej - musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz określenie funkcji i zakresu działań przypisanych do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, zdaniem Wnioskodawcy, nie ulega wątpliwości, iż stanowi ona zorganizowany kompleks składników materialnych i niematerialnych przeznaczony do realizacji określonych zadań gospodarczych Obszaru Obsługi Ubezpieczeń w ramach Spółki. Mianowicie, działalność Obszaru Obsługi Ubezpieczeń polega w szczególności na realizacji funkcji związanych z:

  • Obsługą wypłat świadczeń ubezpieczeniowych;
  • Rozpatrywanie reklamacji, skarg i wniosków klientów towarzystwa ubezpieczeń;
  • Obsługę wykonywania umów ubezpieczenia;
  • Utrzymaniem klienta, w tym wznowieniami umów na produkty ubezpieczeniowe.

W celu zapewnienia ciągłości realizacji tych zadań gospodarczych do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń zostali alokowani odpowiedni pracownicy Spółki a także środki trwałe, wartości niematerialne i prawne oraz prawa i obowiązki wynikające z umów. Spółka pragnie przy tym podkreślić, iż składniki majątkowe przypisane do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń są wzajemnie ze sobą powiązane w sposób umożliwiający samodzielne i efektywne realizowanie funkcji przypisanych do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń. Powyższe oznacza, iż Obszar Obsługi Ubezpieczeń stanowi funkcjonalnie odrębną całość, przeznaczoną do samodzielnego prowadzenia przypisanych mu zadań i funkcji.

Powyższe funkcje Obszaru Obsługi Ubezpieczeń potwierdza również Uchwała Zarządu.

Należy, więc uznać, iż spełniony będzie warunek wyodrębnienia funkcjonalnego, niezbędnego dla uznania Obszaru Obsługi Ubezpieczeń za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w świetle art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Zdolność Obszaru Obsługi Ubezpieczeń do bycia niezależnym przedsiębiorstwem

Jak stwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 7 stycznia 2016 r. (sygn. ILPP3/4512-1-175/15-5/NF): „aby określony zespół składników majątkowych mógł zostać uznany za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

W ocenie Spółki opisany w zdarzeniu przyszłym zespół składników materialnych i niematerialnych przypisanych do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, połączony węzłem organizacyjnym oraz wyodrębniony finansowo i funkcjonalnie (na co Spółka wskazywała powyżej), wskazuje na wystąpienie możliwości podjęcia przez nabywcę działalności gospodarczej wyłącznie w oparciu o nabyte składniki majątku przypisane do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń.

Spółka pragnie podkreślić, iż zgodnie z przedstawionym zdarzeniem przyszłym, w skład Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, wyodrębnionego organizacyjnie i finansowo w strukturze Spółki, wchodzić będą składniki majątkowe potrzebne do wykonywania przypisanych Obszarowi Obsługi Ubezpieczeń funkcji, w tym pracownicy, umowy, środki trwałe i wartości niematerialne związane z działalnością Obszaru Obsługi Ubezpieczeń oraz należności i zobowiązania wynikające z umów zawartych w związku z działalnością Obszaru Obsługi Ubezpieczeń.

Przedmiotem transakcji będą zatem składniki majątkowe umożliwiające prowadzenie/kontynuowanie przez nabywcę działalności Obszaru Obsługi Ubezpieczeń. Co równie ważne, sam proces sprzedaży Obszaru Obsługi Ubezpieczeń będzie prowadzony przez Spółkę w ten sposób, żeby zarówno działalność Obszaru Obsługi Ubezpieczeń jak i Obszaru Dystrybucyjno-Integracyjnego nie zostały zakłócone i były płynnie prowadzone przed, w trakcie jak i po zakończeniu procesu sprzedaży. W szczególności, planowany proces sprzedaży, właściwe umowy zawarte przez Spółkę oraz wewnętrzna organizacja Spółki mają zagwarantować, iż zarówno działalność Obszaru Obsługi Ubezpieczeń jak i Obszaru Dystrybucyjno-Integracyjnego będą prowadzone bez zakłóceń.

W konsekwencji, przed dniem dokonania planowanej sprzedaży Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, będzie możliwe samodzielne kontynuowanie prowadzenia działalności Obszaru Obsługi Ubezpieczeń w obrocie gospodarczym za pomocą składników majątku oraz pracowników przypisanych do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń. Z kolei po nabyciu Obszaru Obsługi Ubezpieczeń przez nabywcę będzie on kontynuować prowadzenie działalności Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, prowadzonej uprzednio w ramach Spółki, wykorzystując wydzielony ze Spółki zorganizowany, kompletny i samodzielny zespół składników materialnych i niematerialnych, przejęte umowy oraz pracowników. Do kontynuowania działalności Obszaru Obsługi Ubezpieczeń przez nabywcę nie będzie konieczne nabycie dodatkowych aktywów.

W ocenie Wnioskodawcy, powyższe oznacza, iż opisany zespół składników majątkowych przypisanych do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń posiada zdolność funkcjonowania, jako niezależne przedsiębiorstwo, co wypełnia ostatnią ze wskazanych przesłanek definicji zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Podsumowanie argumentacji Wnioskodawcy

Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Wnioskodawca pragnie podkreślić, iż przedstawiony w opisie zdarzenia przyszłego Obszar Obsługi Ubezpieczeń, jako wyodrębniony zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązania), odpowiada ustawowemu wzorcowi zorganizowanej części przedsiębiorstwa z uwagi na:

  1. wyodrębnienie organizacyjne;
  2. wyodrębnienie finansowe;
  3. wyodrębnienie funkcjonalne;
  4. zdolność do bycia niezależnym przedsiębiorstwem.

Powyższe oznacza, iż łącznie spełnione są wszystkie przesłanki warunkujące uznanie przedstawionego w stanie faktycznym zespołu składników materialnych oraz niematerialnych (w tym zobowiązań), stanowiącego Obszar Obsługi Ubezpieczeń za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, sprzedaż przedstawionego w stanie faktycznym zespołu składników materialnych oraz niematerialnych (w tym zobowiązania), stanowiącego zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT tj. Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług ze względu na zawarte w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT wyłączenie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...). Przez towary, w świetle art. 2 pkt 6 cyt. ustawy rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ustawodawca nie zdefiniował co należy rozumieć pod pojęciem „transakcji zbycia”. Przy uwzględnieniu zakresu przedmiotowego ustawy o podatku od towarów i usług pojęcie to należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, tzn. zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem tych czynności jak właściciel np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego (aport) itp.

Wyłączenie z opodatkowania podatkiem VAT przewidziane w przepisie art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług obejmuje jednakże tylko te czynności zrównane z pojęciem dostawy towarów, których przedmiotem jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze do niej nie zawierają definicji „przedsiębiorstwa”. Zatem dla potrzeb przepisów ustaw podatkowych należy posiłkować się definicją zawartą w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459). Zgodnie z art. 551 Kodeksu cywilnego przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

  1. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
  2. własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
  3. prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
  4. wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
  5. koncesje, licencje i zezwolenia;
  6. patenty i inne prawa własności przemysłowej;
  7. majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
  8. tajemnice przedsiębiorstwa;
  9. księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Przedsiębiorstwo, jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Przedsiębiorstwo w rozumieniu powyższego przepisu powinno więc łączyć mienie w funkcjonalnie zorganizowane przedsięwzięcie gospodarcze, a nie tylko stanowić zgromadzone niematerialne i materialne składniki stanowiące sobą przedsiębiorstwo w powyżej przedstawionym znaczeniu przedmiotowym. Organizacyjna i funkcjonalna istota przedsiębiorstwa kreuje powstanie samodzielnego podmiotu gospodarczego, zdolnego do funkcjonowania w obrocie na niezmienionych zasadach, pomimo jego zbycia. Ponadto, przepis art. 551 Kodeksu cywilnego wskazuje, że przedsiębiorstwo jest „zespołem składników”. Pojęcie zespół (a nie zbiór) zakłada istnienie pewnego poziomu powiązań organizacyjnych pomiędzy składnikami przedsiębiorstwa.

W art. 552 Kodeksu cywilnego, ustawodawca wprowadza zasadę, że czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Zatem katalog składników tworzących przedsiębiorstwo ma charakter otwarty, a podstawową cechą przedsiębiorstwa jest jego samodzielność. Przedsiębiorstwo, jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym. Składniki materialne i niematerialne wchodzące w skład przedsiębiorstwa powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, że można mówić o nich jako o zespole, a nie zbiorze pewnych elementów. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami, tak żeby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej.

Jak już wskazano ustawodawca na mocy art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług wyłączył z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa wynika z art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług, przez którą rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług okolicznością determinującą możliwość wyłączenia na mocy art. 6 pkt 1 określonego zespołu składników niematerialnych i materialnych jest takie ich zorganizowanie, żeby wspomniany zespół mógł służyć do prowadzenia działalności gospodarczej. Zespół składników materialnych i niematerialnych obejmować powinien elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych. Aby zatem przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie miały zastosowania do zbywanego mienia musi ono posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w jego skład muszą umożliwić nabywcy podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej.

Zakres powyższego wyłączenia zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z dnia 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sarl stwierdził, że celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji. W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego.

Natomiast w wyroku z dnia 10 listopada 2011 r. C-444/10, Finanzamt Lüdenscheid v Christel Schriever TSUE wywiódł, że jeżeli działalność gospodarcza tego nie wymaga, przedmiotem zbycia nie muszą być wszystkie składniki z nią związane, aby czynność ta wyłączona była z opodatkowania na podstawie art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy.

Z opisu sprawy wynika, że X F S.A. (dalej: „Wnioskodawca” lub „Spółka”) jest spółką zajmującą się głównie pośrednictwem ubezpieczeniowym i finansowym oraz działalnością pomocniczą związaną z ubezpieczeniami. Spółka prowadzi działalność obejmującą pośrednictwo w zawieraniu umów ubezpieczenia oraz innych produktów finansowych, obsługę zawartych umów ubezpieczenia, funkcje agenta transferowego, funkcje integrujące i wspierające dla pozostałych podmiotów z grupy kapitałowej X.

Aktualnie grupa kapitałowa X jest w procesie zmian organizacyjnych, związanych między innymi z wprowadzeniem na rynek, obok ubezpieczeń na życie, także ubezpieczeń majątkowych oraz innego rodzaju ubezpieczeń osobowych, a także związanych z tym zmian modelu biznesowego w zakresie dystrybucji oraz obsługi produktów ubezpieczeniowych i emerytalnych.

W związku z powyższym, Spółka zamierza wyodrębnić zespół składników materialnych i niematerialnych w tym zobowiązania, związane z działalnością dotyczącą obsługi zawartych umów ubezpieczenia. W tym celu działalność Spółki zostanie zorganizowana w ramach dwóch obszarów: Obszaru Dystrybucyjno-Integracyjnego oraz Obszaru Obsługi Ubezpieczeń.

Obszar Dystrybucyjno-Integracyjny będzie realizować funkcje pośrednictwa w zawieraniu umów ubezpieczenia i pośrednictwa finansowego, agenta transferowego oraz funkcje integrujące i wspierające. Obszar Obsługi Ubezpieczeń będzie natomiast realizować funkcje związane z obsługą zawartych umów ubezpieczenia.

Funkcje wewnętrzne (tzw. back office) zostaną odpowiednio podzielone pomiędzy obydwa obszary i zostaną przypisane do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń w takim zakresie w jakim są powiązane z działalnością tego obszaru.

Szczegółowe wyodrębnienie Obszaru Obsługi Ubezpieczeń w ramach Spółki będzie następujące:

Wyodrębnienie organizacyjne Obszaru Obsługi Ubezpieczeń

Obszar Obsługi Ubezpieczeń będzie formalnie wyodrębniony w strukturze organizacyjnej Spółki na podstawie Uchwały Zarządu Spółki, która będzie określać wewnętrzną, organizacyjną strukturę Spółki w ramach Obszaru Dystrybucyjno-Integracyjnego oraz Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, złożoną z jednostek organizacyjnych, którymi będą zespoły/podzespoły/biura itp. Powyższe będzie odzwierciedlone w schemacie organizacyjnym stanowiącym załącznik do Uchwały Zarządu. W przypadku, gdyby jednostka organizacyjna realizowała funkcje dla obydwu obszarów, zostanie dokonany jej podział na poziomie etatów lub ich części, alokowanych do każdego z obszarów. Ponadto, Uchwałą Zarządu wyznaczony zostanie Członek Zarządu Spółki odpowiedzialny za bieżące koordynowanie prac Obszaru Obsługi Ubezpieczeń w ramach Spółki.

Wyodrębnienie funkcjonalne Obszaru Obsługi Ubezpieczeń

Uchwała Zarządu określi też funkcje realizowane przez Obszar Dystrybucyjno-Integracyjny oraz funkcje realizowane przez Obszar Obsługi Ubezpieczeń.

Zadania Obszaru Obsługi Ubezpieczeń będą obejmować funkcje związane z obsługą klientów i obsługą umów ubezpieczenia zawartych przez towarzystwo ubezpieczeń, w szczególności:

  1. Obsługę wypłat świadczeń ubezpieczeniowych;
  2. Rozpatrywanie reklamacji, skarg i wniosków klientów towarzystwa ubezpieczeń;
  3. Obsługę wykonywania umów ubezpieczenia;
  4. Procesy związane z utrzymaniem klienta, w tym wznowienia umów na produkty ubezpieczeniowe;

Realizacja powyższych zadań będzie wspierana przez wewnętrzne funkcje wspierające (back office) alokowane do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń.

Przypisanie składników majątkowych do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń

Na podstawie Uchwały Zarządu do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń przypisane będą składniki materialne, aktywa oraz zobowiązania, umowy i pracownicy związani z działalnością Obszaru Obsługi Ubezpieczeń. Do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń przypisane zostaną następujące zasoby:

  1. pracownicy odpowiedzialni za realizację zadań Obszaru Obsługi Ubezpieczeń oraz związanych z nimi funkcji wspierających (w postaci back office) oraz zobowiązania i należności pracownicze dotyczące powyższych pracowników;
  2. środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne organizacyjnie i funkcjonalnie związane z działalnością Obszaru Obsługi Ubezpieczeń;
  3. należności oraz zobowiązania związane z działalnością Obszaru Obsługi Ubezpieczeń;
  4. dedykowane dla działalności Obszaru Obsługi Ubezpieczeń systemy i aplikacje;
  5. część powierzchni biurowej alokowanej do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń;
  6. prawa i obowiązki wynikające z umów zawartych przez Spółkę, które są funkcjonalnie związane z działalnością Obszaru Obsługi Ubezpieczeń.

Aktywa wytworzone lub nabyte po dniu formalnego wydzielenia Obszaru Obsługi Ubezpieczeń w ramach struktur Spółki w wyniku wykonywania działalności przypisanej do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, będą przypisane do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń.

Do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń przypisywane zostaną też nowe prawa i obowiązki, powstałe w związku z transakcjami lub umowami zawartymi przez Spółkę, które będą zawarte w związku z działalnością Obszaru Obsługi Ubezpieczeń.

Wyodrębnienie finansowe Obszaru Obsługi Ubezpieczeń

Dla celów finansowych działalność Obszaru Obsługi Ubezpieczeń będzie odzwierciedlona w następujący sposób:

  1. Spółka będzie prowadzić ewidencję pozwalającą na wyodrębnienie zarówno przychodów i kosztów jak i należności i zobowiązań przyporządkowanych do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń;
  2. Dla Obszaru Obsługi Ubezpieczeń sporządzane będą okresowo (dla celów wewnętrznych Spółki) odrębne bilanse oraz rachunki zysków i strat;
  3. Dla Obszaru Obsługi Ubezpieczeń prowadzona będzie odrębna ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (dla celów wewnętrznych Spółki).
  4. Do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń przypisany będzie odrębny rachunek bankowy służący do:
    1. przyjmowania należności z tytułu usług realizowanych przez Obszar Obsługi Ubezpieczeń na rzecz zakładu ubezpieczeń;
    1. regulowania rozliczeń Obszaru Obsługi Ubezpieczeń z Obszarem Dystrybucyjno-Integracyjnym, z tytułu realizacji bieżących płatności Spółki na rzecz m.in. pracowników, kontrahentów oraz organów budżetowych itp.

Opisana powyżej organizacja wewnętrzna Spółki, a w szczególności prowadzona przez nią dla celów wewnętrznych ewidencja księgowa i finansowa, ma na celu umożliwienie Obszarowi Obsługi Ubezpieczeń faktyczne zarządzanie zespołem składników majątkowych przypisanych do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń.

W dalszej kolejności Spółka zamierza sprzedać opisany powyżej wyodrębniony Obszar Obsługi Ubezpieczeń. W ramach planowanej umowy sprzedaży przeniesione zostaną składniki majątkowe (materialne i niematerialne w tym zobowiązania) przypisane do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń. Będą to przypisane do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń środki trwałe, wartości niematerialne i prawne, wyposażenie, umowy z kontrahentami i związane z nimi należności i zobowiązania, a także pracownicy, którzy zostaną przeniesieni w ramach przejścia zakładu pracy, zgodnie z art. 231 Kodeksu pracy. Przy czym, niektórzy pracownicy Spółki (np. działów back office czy innych), którzy będą alokowani do realizacji zadań Obszaru Obsługi Ubezpieczeń jedynie w części wymiaru czasu pracy (ponieważ w pozostałej części mogą zostać przydzieleni do realizacji zadań Obszaru Dystrybucyjno-Integracyjnego), pozostaną pracownikami Spółki, w części etatu, która została alokowana do Obszaru Dystrybucyjno‑Integracyjnego. Natomiast w części etatu alokowanej do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, staną się pracownikami nabywcy Obszaru Obsługi Ubezpieczeń (lub jeżeli dany pracownik będzie już w części etatu pracownikiem nabywcy - bo takie przypadki również mogą wystąpić - to o odpowiednią część zwiększony zostanie jego etat u nabywcy i o taką samą część zmniejszony zostanie jego etat w Spółce).

Podobna sytuacja może mieć miejsce także w odniesieniu do niektórych innych składników majątkowych Obszaru Obsługi Ubezpieczeń. Przykładowo, w związku z tym, że Spółka podnajmuje nabywcy Obszaru Obsługi Ubezpieczeń powierzchnię biurową, to powierzchnia biurowa alokowana do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń zostanie przekazana nabywcy w ten sposób, iż o tę część zwiększeniu ulegnie powierzchnia podnajmowana na rzecz nabywcy.

Po nabyciu Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, nabywca zamierza kontynuować jego działalność na własną rzecz, wykorzystując wydzielony ze Spółki zespół składników materialnych i niematerialnych, przejęte umowy oraz pracowników.

Wnioskodawca ma wątpliwości, czy transakcja sprzedaży, której przedmiotem będzie przedstawiony w zdarzeniu przyszłym zespół składników materialnych oraz niematerialnych (w tym zobowiązania) stanowiący Obszar Obsługi Ubezpieczeń Spółki, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

Mając na uwadze przedstawiony opis zdarzenia przyszłego oraz powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że skoro Obszar Obsługi Ubezpieczeń będzie organizacyjnie i finansowo wyodrębnionym w istniejącym przedsiębiorstwie zespołem składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonym do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania, to będzie on spełniał definicję zorganizowanej części przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy.

Jak wskazał Wnioskodawca zespół składników materialnych i niematerialnych (takich jak: pracownicy odpowiedzialni za realizację zadań Obszaru Obsługi Ubezpieczeń i należności pracownicze dotyczące tych pracowników, środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne organizacyjnie i funkcjonalnie związane z działalnością Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, należności oraz zobowiązania, dedykowane dla tej działalności systemy i aplikacje, część powierzchni biurowej), a także prawa i obowiązki wynikające z umów zawartych przez Spółkę, które są funkcjonalnie związane z działalnością Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, połączony węzłem organizacyjnym sprawowanych funkcji, które są przypisane do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, pozwala na ich samodzielną i efektywną realizację.

Wyodrębnienie organizacyjne w ramach Spółki będzie wynikać ze stosownej Uchwały Zarządu. Obszar Obsługi Ubezpieczeń będzie formalnie wyodrębniony w strukturze organizacyjnej Spółki na podstawie Uchwały Zarządu Spółki, która będzie określać wewnętrzną, organizacyjną strukturę Spółki w ramach Obszaru Dystrybucyjno-Integracyjnego oraz Obszaru Obsługi Ubezpieczeń. Ponadto, Uchwałą Zarządu wyznaczony zostanie Członek Zarządu Spółki odpowiedzialny za bieżące koordynowanie prac Obszaru Obsługi Ubezpieczeń w ramach Spółki.

Spółka będzie prowadzić ewidencję pozwalającą na wyodrębnienie zarówno przychodów i kosztów jak i należności i zobowiązań przyporządkowanych do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń. Sporządzane będą okresowo (dla celów wewnętrznych Spółki) odrębne bilanse oraz rachunki zysków i strat. Prowadzona będzie odrębna ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (dla celów wewnętrznych Spółki). Do Obszaru Obsługi Ubezpieczeń przypisany będzie odrębny rachunek bankowy. Zatem Obszar Obsługi Ubezpieczeń będzie wyodrębniony finansowo.

Po nabyciu Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, nabywca zamierza kontynuować jego działalność na własną rzecz, wykorzystując wydzielony ze Spółki zespół składników materialnych i niematerialnych, przejęte umowy oraz pracowników. Zatem Obszar Obsługi Ubezpieczeń stanowi funkcjonalnie i organizacyjnie odrębną całość, przeznaczoną do samodzielnego prowadzenia przypisanych mu zadań.

Przedstawiony opis zdarzenia przyszłego wskazuje, że Obszar Obsługi Ubezpieczeń cechuje takie wyodrębnienie organizacyjne, finansowe i funkcjonalne, że może funkcjonować jako niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące działalność gospodarczą.

W konsekwencji, transakcja sprzedaży Obszaru Obsługi Ubezpieczeń, który spełnia definicję zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

Tym samym, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania niniejszej interpretacji.

Końcowo, należy wskazać, że na mocy art. 14f § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej podlega opłacie w wysokości 40 zł, którą należy wpłacić w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku. W przypadku wystąpienia w jednym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej odrębnych stanów faktycznych lub zdarzeń przyszłych pobiera się opłatę od każdego przedstawionego we wniosku odrębnego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego ( § 2 tego artykułu). Strona opłaciła wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w kwocie 80 zł w dniu 20 marca 2017 r., a opłata należna z tego tytułu wynosiła 40 zł, ponieważ przedstawiono jedno zdarzenie przyszłe. Różnica w kwocie 40 zł zostanie zwrócona Wnioskodawcy zgodnie z art. 14f § 2a ustawy Ordynacja podatkowa na rachunek bankowy wskazany we wniosku.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a;
  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa ( art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania ( art. 53 § 2 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi ( art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.