0111-KDIB3-2.4012.48.2018.3.MN | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
Brak powstania po stronie Wnioskodawcy obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług w związku z planowanym podziałem Spółki,brak obowiązku dokonania korekty podatku VAT naliczonego

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 19 stycznia 2018 r. (data wpływu 22 stycznia 2018 r.) uzupełnionym pismem z 17 kwietnia 2018 r. (data wpływu 23 kwietnia 2018 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

  • braku powstania po stronie Wnioskodawcy obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług w związku z planowanym podziałem Spółki,
  • braku obowiązku dokonania korekty podatku VAT naliczonego

-jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 22 stycznia 2018 r. wpłynął do tutejszego Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku powstania po stronie Wnioskodawcy obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług w związku z planowanym podziałem Spółki oraz braku obowiązku dokonania korekty podatku VAT naliczonego. Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 17 kwietnia 2018 r. (data wpływu 23 kwietnia 2018 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie Organu z 29 marca 2018 r. znak: 0111-KDIB3-2.4014.107.2018.1.MN.

W przedmiotowym wniosku, uzupełnionym pismem z 17 kwietnia 2018 r., zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, będącą polskim rezydentem podatkowym. Głównym przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest świadczenie kompleksowych usług w zakresie realizacji robót związanych z realizacją projektów budowlanych związanych z wznoszeniem budynków obejmujących wykonywanie:

  • prac budowlanych związanych z wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych
  • rozbiórki i przygotowania terenu pod budowę
  • instalacji elektrycznych, wodno-kanalizacyjnych i pozostałych instalacji budowlanych
  • robót budowlanych wykończeniowych i innych pozostałych specjalistycznych robót budowlanych.

Obecnie, w celu oddzielenia ryzyk wiążących się z poszczególnymi rodzajami działalności, Wnioskodawca planuje przenieść do osobnej spółki z o.o. w drodze podziału przez wydzielenie, stanowiącej zorganizowaną część przedsiębiorstwa, prowadzoną przez siebie działalność w zakresie zarządzania spółką oraz najmem i dzierżawą jej środków trwałych i zasobów („Wydzielany Biznes”).

Głównym celem podziału jest reorganizacja kapitałowa Wnioskodawcy w związku z ochroną kluczowego majątku tego podmiotu, w tym w szczególności nieruchomości i wysokocennego sprzętu budowlanego oraz innych najistotniejszych składników aktywów trwałych, które stanowią aktualnie finansowo i organizacyjnie wyodrębniony zespół składników Wnioskodawcy.

Wydzielenie Wydzielanego Biznesu do odrębnej spółki („Spółki Przejmującej”) ma na celu umożliwienie rozwoju tej rodzajowo odmiennej działalności polegającej na odpłatnym udostępnianiu wspomnianej wyżej nieruchomości i sprzętu budowlanego, w odrębnym podmiocie. Jednocześnie po podziale Wnioskodawca ma kontynuować prowadzoną przez siebie działalność polegającą na świadczeniu usług budowlanych i prowadzoną przez istniejący u Wnioskodawcy finansowo i organizacyjnie wyodrębniony zespół składników (dalej jako: „Pozostający Biznes”).

Planowany podział Wnioskodawcy przez wydzielenie będzie uwzględniał wyodrębnienie zorganizowanego zespołu składników majątkowych związanych z Pozostającym Biznesem oraz zorganizowanego zespołu składników majątkowych związanych z opisaną wyżej działalnością Wydzielanego Biznesu, zarówno w aspekcie organizacyjnym, jak i finansowym oraz funkcjonalnym (zorganizowanej części przedsiębiorstwa Wnioskodawcy). Spółka Przejmująca będzie posiadała autonomię i niezależność w realizacji swoich działań gospodarczych oraz będzie w stanie samodzielnie funkcjonować jako wyodrębniony podmiot gospodarczy.

Ewidencja rachunkowa Wnioskodawcy będzie umożliwiać przyporządkowanie do Wydzielanego Biznesu przychodów i kosztów, a także związanych z nim należności i zobowiązań (jak również innych składników majątkowych).

Przedmiotem wydzielenia będą wszystkie elementy składające się na Wydzielony Biznes, w szczególności:

  • środki trwałe wykorzystywane w działalności Wydzielanego Biznesu (grunty wraz ze znajdującymi się na nich budynkami, urządzenia techniczne: agregaty, maszyny, wyposażenie potrzebne do prowadzenia projektów budowlanych),
  • środki pieniężne potrzebne do finansowania bieżącego funkcjonowania Wydzielanego Biznesu.
  • umowy związane z Wydzielanym Biznesem
  • zobowiązania związane z działalnością Wydzielanego Biznesu,
  • wszelkie dokumenty (w tym rachunkowe) związane z działalnością Wydzielanego Biznesu .

W związku z podziałem zostanie zawarta umowa najmu/dzierżawy pomiędzy Wnioskodawcą a Spółką Przejmującą, na podstawie której Spółka Przejmująca będzie korzystała ze składników majątkowych związanych z biurem (meble, komputery), w którym znajdować się będzie siedziba Wydzielanego Biznesu.

Ponadto, w związku z podziałem, na Spółkę Przejmującą przejdzie część zakładu pracy Wnioskodawcy w rozumieniu art. 23(1) § 1 Kodeksu pracy (początkowo będzie to trzech pracowników związanych z działalnością Wydzielanego Biznesu ale planowane jest zwiększenie ich liczby do 10-ciu).

W skład Pozostającego Biznesu będą wchodzić wszystkie elementy służące do prowadzenia działalności w zakresie nie obejmującym odpłatnego udostępniania wskazanej wyżej nieruchomości i sprzętu budowlanego, w szczególności:

  • pozostałe środki trwałe i inne urządzenia wykorzystywane w działalności Pozostającego Biznesu,
  • składniki majątkowe związane z biurem, w którym znajduje się siedziba Biznesu,
  • środki pieniężne potrzebne do finansowania bieżącego funkcjonowania Pozostającego Biznesu,
  • umowy związane z Pozostającym Biznesem,
  • należności i zobowiązania związane z działalnością Pozostającego Biznesu,
  • wszelkie dokumenty (w tym rachunkowe) związane z działalnością Pozostającego Biznesu.

U Wnioskodawcy, w ramach Pozostającego Biznesu, pozostanie 102 pracowników a w przypadku powiększenia liczby pracowników zatrudnionych w Wydzielonym Biznesie w ilości wskazanej powyżej – 95. W związku z faktem, że w ramach podziału na spółkę otrzymującą Wydzielany Biznes zostanie przeniesiony grunt wraz z budynkiem, na którym znajduje się siedziba Pozostającego Biznesu, w związku z podziałem zostanie zawarta umowa (najmu / dzierżawy) pomiędzy spółką przejmującą a Wnioskodawcą, na podstawie której Wnioskodawca będzie uprawniony do dalszego korzystania ze swojej obecnej siedziby.

W uzupełnieniu do wniosku wskazano, że na dzień dokonania opisanej we Wniosku transakcji (planowana transakcja podziału przez wydzielenie) część majątku spółki dzielonej, która zostanie przeniesiona na spółkę „Przejmującą” będzie stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych wyodrębniony organizacyjnie w przedsiębiorstwie Wnioskodawcy. Od strony organizacyjnej wyodrębnienie polega na podjęciu uprzednio uchwały zarządu Wnioskodawcy („Uchwała”) na podstawie, której zostały wskazane, stanowiące zorganizowaną część przedsiębiorstwa, nieruchomość i sprzęt budowlany t.j. składniki do prowadzenia działalności w zakresie najmu i dzierżawy środków trwałych i zasobów Wnioskodawcy, które w założeniu w przyszłości mają stanowić, będący przedmiotem transakcji, „Wydzielany Biznes”. Okres od podjęcia Uchwały do wykonania transakcji jest traktowany przez Wnioskodawcę jako okres przygotowawczy mający przygotować zorganizowaną część przedsiębiorstwa do działania, które podejmie, w ramach spółki Przejmującej. Organizacyjne wyodrębnienie dotyczy również, zgodnie z Uchwałą sposobu zarządzania tą (nieruchomościowo-maszynową) częścią w ramach działalności Wnioskodawcy.

Na dzień dokonania opisanej we Wniosku transakcji (planowana transakcja podziału przez wydzielenie) część majątku spółki dzielonej, która zostanie przeniesiona na spółkę „Przejmującą” będzie stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych wyodrębniony funkcjonalnie w przedsiębiorstwie Wnioskodawcy. Powyższe wyodrębnienie od strony funkcjonalnej przejawia się (do momentu wydzielenia), zgodnie z podjętą Uchwałą, w wykorzystaniu przez Wnioskodawcę składników mających wejść do „Wydzielonego Biznesu”, do prowadzenia działalności w zakresie najmu i dzierżawy środków trwałych i zasobów Wnioskodawcy polegającej na udostępnianiu przeznaczonej do wykonywania tych prac części nieruchomości Wnioskodawcy, oraz sprzętu budowlanego. Wyodrębnienie funkcjonalne uwzględnia również decyzje podejmowane przez zarząd Wnioskodawcy odnośnie tych wyodrębnionych składników.

Wydzielany Biznes”, który zostanie przeniesiony do Spółki Przyjmującej stanowi w istniejącym przedsiębiorstwie Wnioskodawcy zespół funkcjonalnie ze sobą połączonych składników materialnych i niematerialnych, który mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące określone zadania gospodarcze, które przed wydzieleniem realizuje w istniejącym przedsiębiorstwie Wnioskodawcy.

Prowadzona obecnie przez Wnioskodawcę działalność zarządzania spółką polega na zarządzaniu spółką Wnioskodawcy. W stanie obecnym (t.j. do przeprowadzania transakcji) zorganizowana cześć przedsiębiorstwa, która stanowić będzie w momencie transakcji Wydzielony Biznes prowadzi działalność w zakresie najmu i dzierżawy środków trwałych i zasobów Wnioskodawcy (maszyny i sprzęt budowlany) polegającej na odpłatnym udostępnianiu ich osobom trzecim a także udostępnianiu ich w bieżącej działalności Wnioskodawcy. W spółce Przejmującej Wydzielony Biznes będzie funkcjonował jako część oddzielnej spółki Przejmującej, zarządzany przez zarząd spółki Przejmującej całkowicie odrębnie od Wnioskodawcy bez żadnych organizacyjnych czy funkcjonalnych z nim powiązań.

Działalność Wnioskodawcy po dokonanym wydzieleniu co do zasady nie zmieni się. Nadal będzie ona polegała głównie na świadczenie kompleksowych usług w zakresie realizacji robot związanych z realizacją projektów budowlanych związanych z wznoszeniem budynków obejmujących wykonywanie:

  1. prac budowlanych związanych z wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych
  2. rozbiórki i przygotowania terenu pod budowę
  3. instalacji elektrycznych, wodno-kanalizacyjnych i pozostałych instalacji budowlanych
  4. robót budowlanych wykończeniowych i innych pozostałych specjalistycznych robót budowlanych

Różnica będzie polegała na tym, że sprzęt używany podczas prac budowlanych nie będzie sprzętem Wnioskodawcy ale będzie wynajmowany od spółki Przejmującej. Wprowadzona w ten sposób specjalizacja pozwoli na lepszą organizację pracy oraz na ograniczenie ryzyk (np. w przypadku egzekucji z majątku spółki Przejmującej w przypadku trudności w prowadzeniu przez nią działalności spowodowanej np. zatorami płatniczymi). Głównym celem podziału jest bowiem ochrona kluczowego majątku tego podmiotu, w tym w szczególności nieruchomości i wartościowego sprzętu budowlanego oraz innych najistotniejszych składników aktywów trwałych, które stanowią aktualnie finansowo i organizacyjnie wyodrębniony zespół składników Wnioskodawcy.

Spółka Przejmująca będzie kontynuować działalność Wnioskodawcy w zakresie udostępnianiu nieruchomości i sprzętu budowlanego, udostępniając posiadaną przez siebie nieruchomość oraz sprzęt budowlany Wnioskodawcy i osobom trzecim. Wnioskodawca nie będzie w tym zakresie kontynuował swojej działalności. Udostępnianie to będzie miało teraz charakter odpłatny zarówno w stosunku do Wnioskodawcy jak i w stosunku do osób trzecich co pozwoli zwiększyć przychody spółki Przejmującej.

Wobec zaistniałych wątpliwości wyrażonych przez adresata Wniosku, odnośnie opisu planowanej transakcji w nim zawartym, uprzejmie wyjaśniam i prostuję, że sformułowanie „Wnioskodawca planuje przenieść do osobnej spółki z o.o. w drodze podziału przez wydzielenie, stanowiącej zorganizowana cześć przedsiębiorstwa, prowadzoną przez siebie działalność w zakresie zarzadząnia spółką oraz najmem i dzierżawą jej środków trwałych i zasobów („Wydzielany Biznes”) należy odnośnie zarzadzania traktować jedynie w zakresie zarządzania Wydzielanym Biznesem. Przeniesienie zarządzania do spółki Przejmującej nie odnosi się w żadnym wypadku do tej części działalności Wnioskodawcy, która będzie przez niego kontynuowana po przeprowadzeniu transakcji a jedynie do tej części, która dotyczy Wydzielanego Biznesu. Spółka Przejmująca i Wnioskodawca będą stanowiły po dokonaniu transakcji dwie niezależne organizacyjnie i funkcjonalnie spółki. Zarząd każdej z nich będzie oddzielnie i niezależnie realizował cele ich działalności. Jeżeli z tekstu Wniosku dla jego odbiorcy wynikało że po dokonaniu transakcji spółka Przejmująca miałaby w jakikolwiek sposób zarządzać Wnioskodawcą, to takie stanowisko zawarte we Wniosku należy uznać za niezamierzoną oczywistą omyłkę.

W związku z powyższym opisem w zakresie podatku od towarów i usług zadano następujące pytanie:

Czy w związku z planowanym podziałem po stronie Wnioskodawcy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług? Czy Wnioskodawca będzie zobowiązany do korekty podatku naliczonego odliczonego od towarów przenoszonych w ramach podziału?

Stanowisko Wnioskodawcy:

W związku z planowanym podziałem po stronie Wnioskodawcy nie powstanie obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług. Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do korekty podatku naliczonego odliczonego od składników majątkowych przenoszonych w ramach podziału.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 9 ustawy o pdop jeżeli w spółce podlegającej podziałowi majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie majątek przejmowany na skutek podziału lub majątek pozostający w spółce, nie stanowią zorganizowanej części przedsiębiorstwa, przychodem jest wartość rynkowa składników majątkowych przeniesionych na spółki przejmujące lub nowo zawiązane ustalona na dzień podziału lub wydzielenia. Z przepisu tego wynika a contrario, że w przypadku kiedy zarówno majątek przejmowany na skutek podziału, jak również majątek pozostający, stanowią ZCP, to podział jest neutralny dla spółki dzielonej na gruncie pdop, tj. nie wiąże się z obowiązkiem rozpoznania przychodu podatkowego.

W myśl art. 4a pkt 4 ustawy o pdop ustawy przez ZCP rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Zgodnie z ugruntowaną praktyką dany zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, może zostać uznany za ZCP, jeżeli:

  • jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
  • jest przeznaczony do realizacji określonych zadań gospodarczych,
  • mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące powyższe zadania.

W opisanym przypadku wszystkie powyższe warunki będą spełnione tak w odniesieniu do Wydzielanego Biznesu, jak i Pozostającego Biznesu. W skład Wydzielanego Biznesu oraz Pozostającego Biznesu będą wchodzić składniki majątkowe (materialne i niematerialne), a także zobowiązania i zasoby ludzkie, powiązane ze sobą w ten sposób, że służą do prowadzenia działalności w określonym zakresie. W przypadku Wydzielanego Biznesu – do prowadzenia działalności przede wszystkim w zakresie odpłatnego udostępnianiu wspomnianej wyżej nieruchomości i sprzętu budowlanego; w przypadku Pozostającego Biznesu do prowadzenia działalności przede wszystkim w zakresie świadczenia usług budowlanych). Jednocześnie w skład każdego z wydzielanych biznesów wejdą wszystkie składniki majątkowe wykorzystywane do działalności przenoszonych na Spółkę przejmującą tj. Wnioskodawca nie zatrzyma żadnych składników majątkowych wiążących się z Wydzielonym Biznesem.

Po nabyciu Wydzielanego Biznesu Spółka Przejmująca, zarejestrowana jako podatnik VAT czynny będzie kontynuować działalność gospodarczą prowadzoną obecnie przez Wnioskodawcę z wykorzystaniem składników wchodzących w skład Wydzielanego Biznesu.

Wydzielany Biznes i Pozostający Biznes są wyodrębnione organizacyjnie, gdyż obiektywnie stanowią odrębne segmenty w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez Wnioskodawcę - w szczególności zakres działalności Wydzielanego Biznesu jest odmienny niż zakres działalności Pozostającego Biznesu.

Wydzielany Biznes i Pozostający Biznes są wyodrębnione finansowo, jako że ewidencja rachunkowa Wnioskodawcy umożliwia przyporządkowanie przychodów i kosztów, a także należności i zobowiązań (jak również innych składników majątkowych) związanych z działalnością prowadzoną za pomocą Wydzielanego Biznesu i Pozostającego Biznesu. Oznacza to w szczególności, że możliwe jest ustalenie wyniku finansowego Wydzielanego Biznesu i Pozostającego Biznesu oraz ich sytuacji majątkowej. Przed dokonaniem podziału zostanie sporządzony dokument odpowiadający treścią bilansowi dotyczący Wydzielanego Biznesu i Pozostałego Biznesu.

Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W przypadku podziału przez wydzielenie będącego przedmiotem niniejszego wniosku, zakładającego przeniesienie określonych składników majątkowych z Wnioskodawcy na Spółkę Przejmującą, trudno jest jednak mówić o jakiejkolwiek bezpośredniej odpłatności na rzecz Wnioskodawcy. Wnioskodawca (spółka dzielona) nie otrzymuje bowiem żadnego wynagrodzenia – udziały Spółki Przejmującej są wydawane akcjonariuszom Wnioskodawcy, a nie samemu Wnioskodawcy. W konsekwencji należy uznać, że podział Wnioskodawcy nie będzie stanowił czynności opodatkowanej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

Należy zauważyć, że nawet w przypadku, gdyby podział Wnioskodawcy mógł zostać uznany za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, to z uwagi na fakt, że Wydzielany Biznes stanowi ZCP zastosowanie znalazłby art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, i transakcja taka byłaby wyłączona z opodatkowania.

Ze względów wskazanych powyżej podział Wnioskodawcy nie będzie się wiązał z obowiązkiem korekty podatku naliczonego odliczonego w odniesieniu do składników majątkowych będących przedmiotem podziału.

W oparciu o przedstawione powyżej argumenty, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie swojego stanowiska.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).

Przepisy regulujące prawną instytucję podziału spółek stanowią treść tytułu IV działu II ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1089 ze zm.).

W art. 529 § 1 Kodeksu spółek handlowych wyróżniono cztery sposoby dokonania podziału spółek kapitałowych. Zgodnie z ww. przepisem, podział może być dokonany przez:

  1. przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na inne spółki za udziały lub akcje spółki przejmującej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie),
  2. zawiązanie nowych spółek, na które przechodzi cały majątek spółki dzielonej za udziały lub akcje nowych spółek (podział przez zawiązanie nowych spółek),
  3. przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na istniejącą i na nowo zawiązaną spółkę lub spółki (podział przez przejęcie i zawiązanie nowej spółki),
  4. przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie).

Zatem należy stwierdzić, że przewidziany w art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych podział dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie), powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonej części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem spółki nie ma przy tym znaczenia. Istotny jest efekt końcowy – przeniesienie własności.

W świetle powyższych regulacji dokonany, na podstawie Kodeksu spółek handlowych, podział przez wydzielenie i przeniesienie na nową spółkę części majątku spółki dzielonej jest, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, operacją obejmującą zdarzenia podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wyjaśnić jednak tutaj należy, że w sytuacji gdy w wyniku podziału spółki przez wydzielenie przedmiotem przeniesienia własności jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa to mamy do czynienia z transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, który to przepis wyłącza taką czynność z zakresu regulacji ustawy.

Ustawodawca w ww. przepisie nie zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem „transakcji zbycia”. Uwzględniając zakres przedmiotowy ustawy o podatku od towarów i usług pojęcie to należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.

Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, powinien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Przepis art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług stanowi, że pod pojęciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Podstawowym wymogiem dla uznania, że transakcja dotyczy zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest to, aby stanowiła ona zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie, które winno zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział, itp. Przy czym w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.

Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalne, niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Oznacza to, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać uznany za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące w takich wzajemnych relacjach, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).

Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

  1. istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania,
  2. zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
  3. składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
  4. zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy zaś zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.

O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sarl stwierdził, że celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów.

Mając na uwadze powyższe orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości należy stwierdzić, że zawarta w art. 2 pkt 27e ustawy definicja legalna zorganizowanej części przedsiębiorstwa musi być interpretowana przez pryzmat treści art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE i w powiązaniu z rozumieniem pojęcia „przekazania całości lub części majątku”, wyłożonym przez Trybunał w ww. orzeczeniu. Trybunał Sprawiedliwości główny nacisk kładzie na badanie konkretnego przypadku, dopuszczając w pewnych przypadkach zbycie samych składników rzeczowych. Tym samym, w myśl orzecznictwa Trybunału, składniki niematerialne nie stanowią konstytutywnego elementu uznania części majątku za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w każdym przypadku. Trybunał uznał, że pojęcie zbycia całości lub części majątku należy interpretować tak, że obejmuje ono zbycie przedsiębiorstwa lub niezależnej części przedsiębiorstwa, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub jego część zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej.

Wnioskodawca w opisie sprawy wskazał, że głównym przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest świadczenie kompleksowych usług w zakresie realizacji robót związanych z realizacją projektów budowlanych związanych z wznoszeniem budynków obejmujących wykonywanie:

  • prac budowlanych związanych z wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych
  • rozbiórki i przygotowania terenu pod budowę
  • instalacji elektrycznych, wodno-kanalizacyjnych i pozostałych instalacji budowlanych
  • robót budowlanych wykończeniowych i innych pozostałych specjalistycznych robót budowlanych.

Wnioskodawca planuje przenieść do osobnej spółki z o.o. w drodze podziału przez wydzielenie prowadzoną przez siebie działalność w zakresie zarządzania spółką oraz najmem i dzierżawą jej środków trwałych i zasobów („Wydzielany Biznes”).

Głównym celem podziału jest reorganizacja kapitałowa Wnioskodawcy w związku z ochroną kluczowego majątku tego podmiotu, w tym w szczególności nieruchomości i wysokocennego sprzętu budowlanego oraz innych najistotniejszych składników aktywów trwałych, które stanowią aktualnie finansowo i organizacyjnie wyodrębniony zespół składników Wnioskodawcy. Wydzielenie Wydzielanego Biznesu do odrębnej spółki („Spółki Przejmującej”) ma na celu umożliwienie rozwoju tej rodzajowo odmiennej działalności polegającej na odpłatnym udostępnianiu wspomnianej wyżej nieruchomości i sprzętu budowlanego, w odrębnym podmiocie. Jednocześnie po podziale Wnioskodawca ma kontynuować prowadzoną przez siebie działalność polegającą na świadczeniu usług budowlanych i prowadzoną przez istniejący u Wnioskodawcy finansowo i organizacyjnie wyodrębniony zespół składników (dalej jako: „Pozostający Biznes”).

Przedmiotem wydzielenia będą wszystkie elementy składające się na Wydzielony Biznes, w szczególności:

  • środki trwałe wykorzystywane w działalności Wydzielanego Biznesu (grunty wraz ze znajdującymi się na nich budynkami, urządzenia techniczne: agregaty, maszyny, wyposażenie potrzebne do prowadzenia projektów budowlanych),
  • środki pieniężne potrzebne do finansowania bieżącego funkcjonowania Wydzielanego Biznesu.
  • umowy związane z Wydzielanym Biznesem
  • zobowiązania związane z działalnością Wydzielanego Biznesu,
  • wszelkie dokumenty (w tym rachunkowe) związane z działalnością Wydzielanego Biznesu.

Ponadto, w związku z podziałem, na Spółkę Przejmującą przejdzie część zakładu pracy Wnioskodawcy w rozumieniu art. 23(1) § 1 Kodeksu pracy (początkowo będzie to trzech pracowników związanych z działalnością Wydzielanego Biznesu ale planowane jest zwiększenie ich liczby do 10-ciu).

W skład Pozostającego Biznesu będą wchodzić wszystkie elementy służące do prowadzenia działalności w zakresie nie obejmującym odpłatnego udostępniania wskazanej wyżej nieruchomości i sprzętu budowlanego.

Na dzień dokonania opisanej we wniosku transakcji (planowana transakcja podziału przez wydzielenie) część majątku spółki dzielonej, która zostanie przeniesiona na spółkę „Przejmującą” będzie stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych wyodrębniony organizacyjnie w przedsiębiorstwie Wnioskodawcy. Na dzień dokonania opisanej we Wniosku transakcji (planowana transakcja podziału przez wydzielenie) część majątku spółki dzielonej, która zostanie przeniesiona na spółkę „Przejmującą” będzie stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych wyodrębniony funkcjonalnie w przedsiębiorstwie Wnioskodawcy.

Wydzielany Biznes”, który zostanie przeniesiony do Spółki Przyjmującej stanowi w istniejącym przedsiębiorstwie Wnioskodawcy zespół funkcjonalnie ze sobą połączonych składników materialnych i niematerialnych, który mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące określone zadania gospodarcze, które przed wydzieleniem realizuje w istniejącym przedsiębiorstwie Wnioskodawca.

Planowany podział Wnioskodawcy przez wydzielenie będzie uwzględniał wyodrębnienie zorganizowanego zespołu składników majątkowych związanych z Pozostającym Biznesem oraz zorganizowanego zespołu składników majątkowych związanych z opisaną wyżej działalnością Wydzielanego Biznesu, zarówno w aspekcie organizacyjnym, jak i finansowym oraz funkcjonalnym (zorganizowanej części przedsiębiorstwa Wnioskodawcy). Spółka Przejmująca będzie posiadała autonomię i niezależność w realizacji swoich działań gospodarczych oraz będzie w stanie samodzielnie funkcjonować jako wyodrębniony podmiot gospodarczy.

Działalność Wnioskodawcy po dokonanym wydzieleniu będzie polegała głównie na świadczeniu kompleksowych usług w zakresie realizacji robot związanych z realizacją projektów budowlanych związanych z wznoszeniem budynków obejmujących wykonywanie:

  1. prac budowlanych związanych z wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych
  2. rozbiórki i przygotowania terenu pod budowę
  3. instalacji elektrycznych, wodno-kanalizacyjnych i pozostałych instalacji budowlanych
  4. robót budowlanych wykończeniowych i innych pozostałych specjalistycznych robót budowlanych

Różnica będzie polegała na tym, że sprzęt używany podczas prac budowlanych nie będzie sprzętem Wnioskodawcy ale będzie wynajmowany od spółki Przejmującej.

Spółka Przejmująca będzie kontynuować działalność Wnioskodawcy udostępniając posiadaną przez siebie nieruchomość oraz sprzęt budowlany Wnioskodawcy i osobom trzecim. Udostępnianie to będzie miało teraz charakter odpłatny zarówno w stosunku do Wnioskodawcy jak i w stosunku do osób trzecich co pozwoli zwiększyć przychody spółki Przejmującej.

Konfrontując zaprezentowany opis sprawy z powołanymi regulacjami prawnymi, należy zgodzić się z Wnioskodawcą, że w opisanej sytuacji zostaną spełnione wszystkie wskazane wcześniej przesłanki do uznania zespołu składników majątku tworzących „Wydzielany Biznes” związany z prowadzoną działalnością w zakresie zarządzania spółką oraz najmem i dzierżawą jej środków trwałych i zasobów, za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.

W konsekwencji uznania majątku tworzącego „Wydzielany Biznes” związany z prowadzoną działalnością w zakresie zarządzania spółką oraz najmem i dzierżawą jej środków trwałych i zasobów za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, planowana czynność przeniesienia tego majątku – „Wydzielanego Biznesu” do Spółki Przejmującej w rozumieniu art. 529 § 1 pkt 4 ustawy kodeks spółek handlowych będzie wyłączona spod działania ustawy o VAT jako czynność niepodlegająca przepisom ustawy, zgodnie z cytowanym powyżej art. 6 pkt 1.

Zatem w związku z planowanym podziałem Spółki po stronie Wnioskodawcy nie powstanie obowiązek podatkowy w podatku VAT.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w tej kwestii jest prawidłowe.

Odnosząc się natomiast do obowiązku dokonania przez Wnioskodawcę korekty podatku naliczonego należy zauważyć, że podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

  1. nabycia towarów i usług,
  2. dokonania całości lub części zapłaty przez nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Ustawodawca na gruncie podatku od towarów i usług wprowadził regulacje szczególne związane z przypadkiem zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

W stosunku do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa przepisów ustawy nie stosuje się na podstawie art. 6 pkt 1, natomiast korekta podatku naliczonego określona w art. 91 ust. 1-8 jest dokonywana odpowiednio przez nabywcę przedsiębiorstwa lub nabywcę zorganizowanej części przedsiębiorstwa (art. 91 ust. 9 ustawy). Konsekwencją takiej konstrukcji jest realizacja możliwości stworzonej przez art. 19 Dyrektywy 2006/112, stanowiącej, że nabywca przedsiębiorstwa jest następcą prawnym (w odniesieniu do rozliczeń podatku VAT) zbywcy. Konstrukcja ta wprowadza zasadę sukcesji nabywcy przedsiębiorstwa w zakresie podatku VAT po podmiocie, który wcześniej zbył przedsiębiorstwo lub zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Skutkiem tego następstwa jest przeniesienie na nabywcę przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa zasad dotyczących opodatkowania VAT, na warunkach identycznych, jakie obowiązywały zbywcę przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ponieważ w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z dostawą zorganizowanej części przedsiębiorstwa, zatem w stosunku do Wnioskodawcy w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie przepis art. 91 ust. 9 ustawy o VAT.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że Wnioskodawca nie będzie miał obowiązku dokonania korekty podatku naliczonego odliczonego od towarów przenoszonych w ramach podziału przez wydzielenie do Spółki Przejmującej.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a;
  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.