1462-IPPP2.4512.721.2016.1.AO | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie,
W zakresie zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT transakcji zbycia uprzednio nabytych wierzytelnooci

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 z póYn. zm.) oraz § 6 pkt 5 rozporz1dzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upowa?nienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, dzia3aj1cy w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, ?e stanowisko Wnioskodawcy - przedstawione we wniosku z 19 wrzeonia 2016 r. (data wp3ywu 27 wrzeonia 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotycz1cej podatku od towarów i us3ug w zakresie zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT transakcji zbycia uprzednio nabytych wierzytelnooci - jest nieprawid3owe.

UZASADNIENIE

W dniu 27 wrzeonia 2016 r. wp3yn13 do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotycz1cej podatku od towarów i us3ug w zakresie zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT transakcji zbycia uprzednio nabytych wierzytelnooci.

We wniosku przedstawiono nastepuj1cy stan faktyczny i zdarzenie przysz3e:

I. Spó3ka z ograniczon1 odpowiedzialnooci1 (dalej jako: „Wnioskodawca” lub „Spó3ka”) jest podmiotem gospodarczym utworzonym na podstawie Kodeksu Spó3ek Handlowych. Przedmiotem dzia3alnooci Spó3ki s1 us3ugi finansowe i windykacyjne. W ramach prowadzonej dzia3alnooci Spó3ka m.in. nabywa od wierzycieli pierwotnych pakiety wierzytelnooci, które traktuje jako d3ugoterminowe aktywa finansowe. Celem niniejszych inwestycji jest osi1ganie przychodów z ich windykacji lub ich zbywania. Dochodzenia przys3uguj1cych Spó3ce wierzytelnooci realizuje ona samodzielnie, we w3asnym zakresie.

W przysz3ooci Spó3ka nie wyklucza, ?e bedzie nabywa3a wierzytelnooci tak?e od innych podmiotów ni? pierwotni wierzyciele, w tym od podmiotów zajmuj1cych sie obrotem wierzytelnoociami. Nabyte wierzytelnooci mog1 wynikaa z d3ugu osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadaj1cych osobowooci prawnej. Spó3ka nabywa te wierzytelnooci za cene ni?sz1 od ich nominalnej wartooci.

W okreolonych sytuacjach, gdy jest to korzystne biznesowo Spó3ka mo?e podejmowaa decyzje o zawarciu umowy sprzeda?y nabytych wierzytelnooci jako efektywny sposób pozyskania z nich orodków finansowych. W takich przypadkach, na skutek decyzji biznesowej, Spó3ka dokonuje sprzeda?y nabytych uprzednio wierzytelnooci. Wierzytelnooci zbywane s1 przez Spó3ke na podstawie umowy przelewu poszczególnych wierzytelnooci, a w przysz3ooci tak?e w formie pakietów (portfeli) zawieraj1cych wieksz1 ich liczbe (dalej równie? „Wierzytelnooci”). Sprzedawane Wierzytelnooci s1 wierzytelnoociami wymagalnymi, czesto tak?e przedawnionymi, a ich sprzeda? nastepuje po cenie ni?szej od ich wartooci nominalnej. Cena ta mo?e bya wy?sza lub ni?sza od ceny, za jak1 Spó3ka naby3a zbywane Wierzytelnooci.

Spó3ka jest zarejestrowana jako czynny podatnik VAT.

W zwi1zku z powy?szym opisem zadano nastepuj1ce pytanie:

Czy transakcje zbycia uprzednio nabytych Wierzytelnooci, o których mowa w stanie faktycznym, podlegaj1 zwolnieniu z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, transakcje zbycia uprzednio nabytych Wierzytelnooci, o których mowa w stanie faktycznym, podlegaj1 zwolnieniu z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT.

Uzasadnienie

W zwi1zku ze sprzeda?1 Wierzytelnooci przez Spó3ke nale?y przede wszystkim rozwa?ya czy transakcja ta stanowi owiadczenie us3ugi w rozumieniu ustawy o VAT, a w szczególnooci czy wykonywana jest przez Spó3ke dzia3aj1c1 w charakterze podatnika oraz czy w zwi1zku z tymi czynnoociami przys3uguje Spó3ce wynagrodzenie.

Jak wynika z treoci art. 2 ust. 1 lit. c Dyrektywy Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartooci dodanej 2006/112/WE (Dz.Urz.UE.L Nr 347 dalej: „Dyrektywa VAT”), opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odp3atne owiadczenie us3ug przez podatnika dzia3aj1cego w takim charakterze. Taki wniosek jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie TSUE (por. wyrok Trybuna3u Sprawiedliwooci z 4 paYdziernika 1995 roku w sprawie C-291/92).

Podatnikiem jest natomiast m.in. osoba prawna wykonuj1ca samodzielnie dzia3alnooa gospodarcz1 bez wzgledu na cel lub rezultat takiej dzia3alnooci. Z kolei dzia3alnooa gospodarcza, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, obejmuje wszelk1 dzia3alnooa m.in. producentów, handlowców lub us3ugodawców.

Jak zosta3o wskazane w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przysz3ego, przedmiotem dzia3alnooci Spó3ki jest m.in. nabywanie we w3asnym imieniu i na swój rachunek pakietów wierzytelnooci. Celem Spó3ki jest zatem osi1ganie przychodów z tak poczynionych inwestycji m.in. w drodze ich zbywania. Podjecie decyzji o zbyciu Wierzytelnooci jest zatem poprzedzone odpowiedni1 analiz1 biznesow1, której celem jest ustalenie takiego sposobu postepowania z nabytymi Wierzytelnoociami, aby lokata taka przynios3a mo?liwie najwieksze zyski. Zbycie Wierzytelnooci, o którym mowa w stanie faktycznym, jest zatem transakcj1 wykonywan1 w ramach dzia3alnooci gospodarczej przez Spó3ke dzia3aj1c1 w charakterze podatnika. W konsekwencji, nie ulega w1tpliwooci, ?e transakcje sprzeda?y uprzednio nabytych Wierzytelnooci, s1 przeprowadzane w ramach prowadzonej przez Spó3ke dzia3alnooci gospodarczej.

W zakresie natomiast uznania, czy transakcje zbycia uprzednio nabytych Wierzytelnooci stanowi1 us3ugi w rozumieniu ustawy o VAT, wskazaa nale?y, i? zgodnie z dyspozycj1 art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegaj1 odp3atna dostawa towarów i odp3atne owiadczenie us3ug na terytorium kraju.

Z kolei, w myol przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez owiadczenie us3ug, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie sie ka?de owiadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie maj1cej osobowooci prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, w tym równie?:

  • przeniesienie praw do wartooci niematerialnych i prawnych, bez wzgledu na forme, w jakiej dokonano czynnooci prawnej;
  • zobowi1zanie do powstrzymania sie od dokonania czynnooci lub do tolerowania czynnooci lub sytuacji;
  • owiadczenie us3ug zgodnie z nakazem organu w3adzy publicznej lub podmiotu dzia3aj1cego w jego imieniu lub nakazem wynikaj1cym z mocy prawa.

Jak wynika z powy?szego, polski ustawodawca przyj13 generaln1 zasade, zgodnie z któr1 us3ugami s1 wszelkie odp3atne owiadczenia niebed1ce dostaw1 towarów. St1d te? stwierdzia nale?y, i? definicja „owiadczenia us3ug” ma charakter dope3niaj1cy definicje „dostawy towarów” i jest wyrazem realizacji zasady powszechnooci opodatkowania transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej dzia3alnooci gospodarczej (por. wyrok Wojewódzkiego S1du Administracyjnego w Warszawie z 19 paYdziernika 2015 roku, sygn. akt III SA/Wa 130/15). Pojecie owiadczenia us3ug zosta3o zatem zdefiniowane bardzo szeroko. W zwi1zku z powy?szym obejmuje swoim zakresem wszelkie transakcje wykonywane w ramach dzia3alnooci gospodarczej.

Jednoczeonie, w orzecznictwie Trybuna3u Sprawiedliwooci Unii Europejskiej (por. wyrok Trybuna3u Sprawiedliwooci z 3 marca 1994 roku w sprawie C-16/93 R.J. Tolsma), a tak?e polskich s1dów administracyjnych przyjmuje sie, ?e dla mo?liwooci opodatkowania us3ugi podatkiem VAT niezbedne jest istnienie dwóch podmiotów - us3ugodawcy i us3ugobiorcy, jak równie? istnienie stosunku prawnego pomiedzy tymi podmiotami, z których jeden owiadczy us3uge a drugi p3aci za ni1 wynagrodzenie, przy czym pomiedzy czynnooci1 podlegaj1c1 opodatkowaniu, a wynagrodzeniem otrzymanym z tytu3u jej spe3nienia musi istniea bezpooredni, czytelny i dostrzegalny zwi1zek.

Wierzytelnooa jest prawem maj1tkowym, które mo?e bya przedmiotem obrotu gospodarczego. Instytucja przelewu wierzytelnooci zosta3a uregulowana w przepisach art. 509-518 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2016 r. po. 380). Zgodnie z brzmieniem art. 509 § 1 Kodeksu cywilnego, wierzyciel mo?e bez zgody d3u?nika przenieoa wierzytelnooa na osobe trzeci1 (przelew), chyba ?e sprzeciwia3oby sie to ustawie, zastrze?eniu umownemu albo w3aociwooci zobowi1zania. W myol § 2 cytowanego artyku3u, wraz z wierzytelnooci1 przechodz1 na nabywce wszelkie zwi1zane z ni1 prawa, w szczególnooci roszczenie o zaleg3e odsetki. Natomiast jak stanowi art. 510 § 1 Kodeksu cywilnego, umowa sprzeda?y, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowi1zuj1ca do przeniesienia wierzytelnooci przenosi wierzytelnooa na nabywce, chyba ?e przepis szczególny stanowi inaczej albo ?e strony inaczej postanowi3y.

W wyniku przelewu wierzytelnooci prawa przys3uguj1ce dotychczasowemu wierzycielowi przechodz1 na nabywce wierzytelnooci, przy czym sam stosunek zobowi1zaniowy nie ulega zmianie. W zamian za nabywan1 wierzytelnooa cesjonariusz (nabywca) zobowi1zuje sie do spe3nienia okreolonego owiadczenia na rzecz cedenta.

Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przysz3ego, w rozpatrywanej sprawie dochodzi zatem do owiadczenia us3ugi pomiedzy Wnioskodawc1 a nabywc1 wierzytelnooci. Wnioskodawca dokonuje bowiem sprzeda?y nabytych uprzednio praw maj1tkowych w postaci Wierzytelnooci za ustalone w umowie wynagrodzenie. Tak jak w przypadku sprzeda?y innych praw maj1tkowych to Wnioskodawca jako ich sprzedawca bedzie podmiotem owiadcz1cym us3uge, natomiast ich nabywca bedzie us3ugobiorc1 zobowi1zanym do zap3aty ceny sprzeda?y na rzecz Wnioskodawcy. Przy czym, wynagrodzenie p3acone przez nabywce wierzytelnooci pozwolia powinno uzyskaa mu w przysz3ooci oczekiwane korzyoci zwi1zane z nabywanymi wierzytelnoociami.

W zwi1zku z powy?szym, zdaniem Wnioskodawcy, transakcja sprzeda?y uprzednio nabytych Wierzytelnooci przez Spó3ke powinna zostaa uznana za owiadczenie us3ug, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Takie stanowisko zosta3o przyk3adowo potwierdzone w wyroku Wojewódzkiego S1du Administracyjnego w Lodzi z 9 grudnia 2009 r. (sygn. akt I SA/Ld 756/06). Wojewódzki S1d Administracyjny w swoim orzeczeniu stwierdzi3, ?e „S1d w sk3adzie rozpoznaj1cym niniejsz1 sprawe w pe3ni podziela pogl1d wyra?ony w powo3anym wy?ej wyroku z dnia 26 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Ld 755/09, w myol którego zbycie wierzytelnooci nabytej uprzednio w celu odsprzeda?y lub wyegzekwowania lub dalszej odsprzeda?y, nale?y kwalifikowaa jako us3uge poorednictwa finansowego stanowi1c1 us3uge podlegaj1c1 podatkowi VAT. Pogl1d ten znajduje akceptacje w doktrynie i judykaturze - J. Zubrzycki: Leksykon VAT 2006, T. I, s. 681‑682; wyrok Naczelnego S1du Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2008 roku, sygn. akt FSK 1318/07, Gazeta Prawna 2008/12/252; wyrok Wojewódzkiego S1du Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2007 roku, sygn. akt II SA/WA 2260/06, LEX nr 339519)”.

Z kolei w wyroku Wojewódzkiego S1du Administracyjnego w Lodzi z 26 listopada 2009 r. (sygn. akt SA/Ld 755/09) stwierdzono, ?e „w rozpatrywanym stanie faktycznym mo?na by3o mówia o istnieniu obrotu wierzytelnoociami (operacji kupna-sprzeda?y) prowadzonego na w3asny rachunek, w czym mieoci3o sie nabycie (w drodze cesji) wierzytelnooci z zaanga?owaniem w3asnych orodków oraz obci1?enie ryzykiem niewyp3acalnooci d3u?nika lub zakupienie wierzytelnooci w celu ich windykacji albo dalszej odsprzeda?y z zaanga?owaniem w3asnego kapita3u. W ocenie S1du, w przedstawionym stanie faktycznym, odp3atne zbywanie wierzytelnooci przez Spó3ke stanowi3o us3uge w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i us3ug. By3a ona rodzajem us3ugi poorednictwa finansowego, której sens sprowadza3 sie do obrotu wierzytelnoociami (kupno-sprzeda?), a wiec dzia3alnooci prowadzonej na w3asny rachunek, z zaanga?owaniem w3asnych orodków”.

Takie stanowisko zaprezentowano równie? w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 12 listopada 2012 r. sygn. ILPP1/443-286/09/12-S/NS, w której stwierdzono, ?e „wierzytelnooa jest prawem maj1tkowym, bed1cym przedmiotem obrotu gospodarczego. Przeniesienie praw do wierzytelnooci jako niematerialnych praw maj1tkowych, co do zasady, stanowi owiadczenie us3ug w rozumieniu cyt. wy?ej art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy”.

Dodatkowo, warto zauwa?ya, i? w sprawie nie znajdzie zastosowanie wyrok Trybuna3u Sprawiedliwooci Unii Europejskiej (dalej jako: „TSUE”) z dnia 27 paYdziernika 2011 r. w sprawie C-93/10 GFKL Financial Services AG (dalej jako: „GFKL”), w którym TSUE skonkludowa3, ?e „Artyku3 2 pkt 1 i art. 4 szóstej dyrektywy (...) nale?y interpretowaa w ten sposób, ?e podmiot, który na w3asne ryzyko nabywa trudne wierzytelnooci po cenie ni?szej od ich wartooci nominalnej, nie owiadczy odp3atnie us3ugi w rozumieniu art. 2 pkt 1 i nie dokonuje tym samym czynnooci z zakresu dzia3alnooci gospodarczej objetej zakresem stosowania wspomnianej dyrektywy, je?eli ró?nica miedzy wartooci1 nominaln1 tych wierzytelnooci a cen1 ich sprzeda?y odzwierciedla rzeczywist1 ekonomiczn1 wartooa owych wierzytelnooci w chwili sprzeda?y”.

Wskazaa bowiem nale?y, i? w przedmiotowym stanie faktycznym Spó3ka wystepuje w charakterze zbywcy wierzytelnooci, które pierwotnie zosta3y nabyte w celu ich windykacji lub dalszej odsprzeda?y, przy czym sposób dalszego postepowania z wierzytelnoociami jest rezultatem analiz biznesowych. Natomiast TSUE w swoim wyroku nie odniós3 sie w ?adnym miejscu do traktowania analizowanej transakcji po stronie zbywcy wierzytelnooci. Zatem, zdaniem Wnioskodawcy, fakt uznania, ?e po stronie nabywcy wierzytelnooci nie wyst1pi czynnooa opodatkowana VAT nie przes1dza o traktowaniu takiej transakcji po stronie sprzedawcy. Dodatkowo, jak wynika z wyroku w sprawie GFKL, argumentacja TSUE zosta3a oparta o fakt, ?e w podobnych przypadkach sprzeda?y wierzytelnooci nie sposób mówia o wynagrodzeniu przys3uguj1cym jednej ze stron. Jak natomiast wskazano powy?ej, Spó3ka w zwi1zku z transakcj1 sprzeda?y Wierzytelnooci otrzyma wynagrodzenie w postaci ró?nicy pomiedzy cen1 za jak1 naby3a Wierzytelnooci a cen1 jak1 uzyska ze sprzeda?y.

Skoro zatem - jak wskazano powy?ej - sprzeda? uprzednio nabytych Wierzytelnooci przez Spó3ke stanowi transakcje podlegaj1c1 opodatkowaniu VAT to w dalszej kolejnooci nale?y rozwa?ya czy mo?e korzystaa z przewidzianych w ustawie o VAT zwolnien od podatku. Zdaniem Wnioskodawcy, istotne znaczenie w tym zakresie ma art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT, zgodnie z którym zwalnia sie od podatku us3ugi w zakresie depozytów orodków pienie?nych, prowadzenia rachunków pienie?nych, wszelkiego rodzaju transakcji p3atniczych, przekazów i transferów pienie?nych, d3ugów, czeków i weksli oraz us3ugi poorednictwa w owiadczeniu tych us3ug.

Powo3any przepis stanowi implementacje do polskiego porz1dku prawnego art. 135 ust. 2 lit. d) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartooci dodanej (Dz.U. UE L z 2006 r., nr 347/1), zgodnie z którym Panstwa cz3onkowskie zwalniaj1 od podatku od wartooci dodanej transakcje 31cznie z poorednictwem, dotycz1ce rachunków depozytowych, rachunków bie?1cych, p3atnooci, przelewów, d3ugów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wy31czeniem windykacji nale?nooci.

W odniesieniu do powo3anego zwolnienia w doktrynie prawa podatkowego wskazuje sie, ?e: „Zgodnie z art. 135 ust. 1 lit. d) Dyrektywy, transakcje, 31cznie z poorednictwem, dotycz1ce m.in. d3ugów (z wy31czeniem windykacji nale?nooci), podlegaj1 zwolnieniu z VAT. W krajowych przepisach zwolnienie to zosta3o odzwierciedlone w art. 43 ust. 1 pkt 40 VATU. Mo?na zatem wnioskowaa, ?e celem Dyrektywy jest zwolnienie wszelkich transakcji dotycz1cych d3ugów (wierzytelnooci) jako transakcji mieszcz1cych sie w koncepcji transakcji finansowych, które co do zasady podlegaj1 zwolnieniu z VAT. Dlatego te? przy za3o?eniu, ?e zbycie wierzytelnooci dokonywane jest przez podatnika dzia3aj1cego w takim charakterze, tak1 czynnooa nale?y traktowaa jako owiadczenie us3ug podlegaj1ce zwolnieniu z VAT.” - K. Lewandowski, P. Falkowski, Dyrektywa VAT 2006/112. Komentarz, Warszawa 2012, Wydanie 1.

Zdaniem Wnioskodawcy us3ugi w zakresie d3ugów nale?y odró?nia od us3ug oci1gania d3ugów oraz us3ug factoringu, które w myol art. 43 ust. 15 ustawy o VAT, wy31czone s1 z zakresu zwolnienia. Nale?y zauwa?ya, ?e w analizowanej sprawie Spó3ka, dokonuj1c sprzeda?y Wierzytelnooci, nie ma na celu nabycia od nabywcy us3ugi oci1gania d3ugów, lecz wyzbycie sie ze swego maj1tku posiadanych aktywów. Za powy?szymi konkluzjami przemawia okolicznooa, ?e nabywca ma zap3acia z tytu3u nabycia rozpatrywanych Wierzytelnooci cene, a Spó3ka nie jest zobowi1zany do dokonania ?adnych p3atnooci na rzecz nabywcy.

W przypadku sprzeda?y wierzytelnooci w celu ich windykacji strony ustali3yby wynagrodzenie nale?ne nabywcy z tytu3u podjecia sie czynnooci odzyskiwania d3ugów. Podobnie w przypadku umowy factoringu, realizacja us3ugi factoringu wymaga3aby okreolenia zakresu czynnooci jakich podejmie sie nabywca wierzytelnooci w ramach owiadczonej us3ugi factoringu oraz nale?nego z tego tytu3u wynagrodzenia.

W rozpatrywanym stanie faktycznym/zdarzeniu przysz3ym dochodzi wy31cznie do zbycia wierzytelnooci w ramach transakcji, w której nabywca nie owiadczy na rzecz zbywcy ?adnej dodatkowej us3ugi, z tytu3u której zosta3oby ustalone jakiekolwiek wynagrodzenie.

Maj1c na uwadze powy?sze, zdaniem Wnioskodawcy w przedmiotowym stanie faktycznym dzia3a on jako podatnik VAT a us3uga owiadczona przez niego stanowi us3uge w zakresie d3ugów objet1 zakresem VAT i korzystaj1c1 ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT.

W zwi1zku z powy?szym Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawid3owooci stanowiska przedstawionego na wstepie.

W owietle obowi1zuj1cego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przysz3ego jest nieprawid3owe.

Zgodnie z treoci1 art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i us3ug (Dz.U. z 2016 r. poz. 710 z póYn. zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i us3ug podlegaj1 odp3atna dostawa towarów i odp3atne owiadczenie us3ug na terytorium kraju.

W owietle art. 7 ust. 1 ww. ustawy przez dostawe towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie sie przeniesienie prawa do rozporz1dzania towarami jak w3aociciel (...). Przez towary, wed3ug art. 2 pkt 6 cyt. ustawy rozumie sie rzeczy oraz ich czeoci, a tak?e wszelkie postacie energii.

W myol art. 8 ust. 1 ww. ustawy przez owiadczenie us3ug, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie sie ka?de owiadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemaj1cej osobowooci prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym równie?:

  1. przeniesienie praw do wartooci niematerialnych i prawnych, bez wzgledu na forme, w jakiej dokonano czynnooci prawnej;
  2. zobowi1zanie do powstrzymania sie od dokonania czynnooci lub do tolerowania czynnooci lub sytuacji;
  3. owiadczenie us3ug zgodnie z nakazem organu w3adzy publicznej lub podmiotu dzia3aj1cego w jego imieniu lub nakazem wynikaj1cym z mocy prawa.

Z powy?szego przepisu wynika, ?e przez owiadczenie us3ug nale?y rozumiea ka?de zachowanie niebed1ce dostaw1 towarów i owiadczone na rzecz innego podmiotu. Pojecie to ma bardzo szeroki zakres, gdy? nie obejmuje wy31cznie dzia3an podatnika, lecz równie? zobowi1zanie do powstrzymania sie od dokonywania czynnooci lub do tolerowania czynnooci b1dY sytuacji. Taka konstrukcja definicji owiadczenia us3ug pozwala na objecie zakresem przedmiotowym podatku VAT wszelkich transakcji wykonywanych w ramach dzia3alnooci gospodarczej.

Nale?y jednak zaznaczya, ?e nie ka?de powstrzymanie sie od dzia3ania czy tolerowanie czynnooci lub sytuacji mo?e zostaa uznane za us3uge, w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Z treoci powo3anego wy?ej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT jednoznacznie wynika, ?e dostawa towarów i owiadczenie us3ug co do zasady podlegaj1 opodatkowaniu VAT wówczas, gdy s1 wykonywane odp3atnie (z wyj1tkiem przypadków ociole okreolonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT). Aby uznaa dane owiadczenie za odp3atne, musi istniea stosunek prawny pomiedzy owiadcz1cym us3uge a odbiorc1, a w zamian za wykonanie us3ugi powinno zostaa wyp3acone wynagrodzenie.

W dorobku orzecznictwa Trybuna3u Sprawiedliwooci UE przyjmuje sie, ?e odp3atnooa ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpooredni zwi1zek pomiedzy dostaw1 towarów lub owiadczeniem us3ug a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie, jakkolwiek musi bya wyra?one w pieni1dzu, to jednak nie musi bya w tej formie dokonane. Skoro przepisy nie okreolaj1 formy zap3aty za owiadczon1 us3uge nale?y uznaa, ?e zobowi1zanie us3ugobiorcy mo?e miea postaa owiadczenia nie tylko okreolonej sumy pieniedzy, ale tak?e owiadczenie innej us3ugi (us3ugi wzajemnej). Oznacza to, ?e z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest us3uga, musi wynikaa wyraYna, bezpoorednia korzyoa na rzecz owiadcz1cego us3uge. Nale?y przy tym podkreolia, ?e na gruncie przepisów o podatku od towarów i us3ug bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) zosta3a skalkulowana tak, ?e stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania us3ugi, czy zosta3a powiekszona tak?e o zysk sprzedaj1cego.

Zatem dostawa towarów lub owiadczenie us3ug podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i us3ug wtedy, gdy czynnooci te s1 wykonane odp3atnie oraz gdy pomiedzy dostawc1 towaru lub owiadcz1cym us3uge i ich beneficjentem (odbiorc1) istnieje jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa) w ramach którego spe3niane s1 owiadczenia wzajemne. Ponadto, aby dana czynnooa (owiadczenie) podlega3a opodatkowaniu podatkiem od towarów i us3ug musi istniea bezpooredni zwi1zek o charakterze przyczynowym pomiedzy owiadczon1 us3ug1, a owiadczeniem wzajemnym. Otrzymana zap3ata powinna bya konsekwencj1 wykonania owiadczenia.

Nale?y wskazaa, ?e wierzytelnooa jest prawem maj1tkowym, które mo?e bya przedmiotem obrotu gospodarczego. Instytucja przelewu wierzytelnooci zosta3a uregulowana w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380 z póYn. zm.). Podstaw1 prawn1 do dokonania cesji wierzytelnooci jest art. 509 ww. Kodeksu. Zgodnie z art. 509 § 1 Kodeksu cywilnego wierzyciel mo?e bez zgody d3u?nika przenieoa wierzytelnooa na osobe trzeci1 (przelew), chyba ?e sprzeciwia3oby sie to ustawie, zastrze?eniu umownemu albo w3aociwooci zobowi1zania. Wraz z wierzytelnooci1 przechodz1 na nabywce wszelkie zwi1zane z ni1 prawa, w szczególnooci roszczenie o zaleg3e odsetki – art. 509 § 2 ww. Kodeksu.

Stosownie do art. 510 § 1 Kodeksu cywilnego umowa sprzeda?y, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowi1zuj1ca do przeniesienia wierzytelnooci przenosi wierzytelnooa na nabywce, chyba ?e przepis szczególny stanowi inaczej albo ?e strony inaczej postanowi3y.

Istot1 przelewu wierzytelnooci jest umowa zawierana przez wierzyciela z osob1 trzeci1, na mocy której osoba ta nabywa od wierzyciela przys3uguj1c1 mu wierzytelnooa. W wyniku przelewu wierzytelnooci, prawa przys3uguj1ce dotychczasowemu wierzycielowi przechodz1 na nabywce wierzytelnooci, przy czym sam stosunek zobowi1zaniowy nie ulega zmianie. Na podstawie umowy przelewu wierzytelnooci cesjonariusz mo?e dochodzia spe3nienia okreolonego owiadczenia od d3u?nika, przys3uguje mu równie? uprawnienie do rozporz1dzania wierzytelnooci1 poprzez jej dalsz1 odsprzeda?, zamiane, darowizne, zapis w testamencie lub zastaw.

Celem i skutkiem przelewu jest przejocie wierzytelnooci na nabywce. W wyniku przelewu przechodzi na nabywce ogó3 uprawnien przys3uguj1cych dotychczasowemu wierzycielowi, który zostaje wy31czony ze stosunku zobowi1zaniowego, jaki go wi1za3 z d3u?nikiem. Wierzytelnooa przechodzi na nabywce w takim stanie, w jakim by3a w chwili zawarcia umowy o przelew, a wiec ze wszystkimi zwi1zanymi z ni1 prawami i brakami (np. przedawnieniem).

Zatem przeniesienie wierzytelnooci z maj1tku dotychczasowego wierzyciela do maj1tku nabywcy wierzytelnooci, które nastepuje na podstawie umowy sprzeda?y, zamiany, darowizny lub innej umowy zobowi1zuj1cej do przeniesienia wierzytelnooci, jest skutkiem rozporz1dzania t1 wierzytelnooci1 przez dotychczasowego wierzyciela i stanowi wykonanie przez niego przys3uguj1cego mu prawa w3asnooci. W zamian za nabywan1 wierzytelnooa cesjonariusz (nabywca) zobowi1zuje sie do spe3nienia okreolonego owiadczenia na rzecz zbywcy wierzytelnooci (cedenta). Spe3nienie owiadczenia wynikaj1cego z umowy przelewu nast1pi, gdy cedent przeniesie wierzytelnooa na cesjonariusza, a on zap3aci mu cene za cedowan1 wierzytelnooa (w sytuacji, kiedy cesja bedzie mia3a charakter odp3atny).

Z przedstawionej treoci wniosku wynika, ?e Wnioskodawca jest jest podmiotem gospodarczym utworzonym na podstawie Kodeksu Spó3ek Handlowych. Spó3ka jest zarejestrowana jako czynny podatnik VAT. Przedmiotem dzia3alnooci Spó3ki s1 us3ugi finansowe i windykacyjne. W ramach prowadzonej dzia3alnooci Spó3ka m.in. nabywa od wierzycieli pierwotnych pakiety wierzytelnooci, które traktuje jako d3ugoterminowe aktywa finansowe. Celem niniejszych inwestycji jest osi1ganie przychodów z ich windykacji lub ich zbywania. Dochodzenia przys3uguj1cych Spó3ce wierzytelnooci realizuje ona samodzielnie, we w3asnym zakresie. W przysz3ooci Spó3ka nie wyklucza, ?e bedzie nabywa3a wierzytelnooci tak?e od innych podmiotów ni? pierwotni wierzyciele, w tym od podmiotów zajmuj1cych sie obrotem wierzytelnoociami. Nabyte wierzytelnooci mog1 wynikaa z d3ugu osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadaj1cych osobowooci prawnej. Spó3ka nabywa te wierzytelnooci za cene ni?sz1 od ich nominalnej wartooci.

W okreolonych sytuacjach, gdy jest to korzystne biznesowo Spó3ka mo?e podejmowaa decyzje o zawarciu umowy sprzeda?y nabytych wierzytelnooci jako efektywny sposób pozyskania z nich orodków finansowych. W takich przypadkach, na skutek decyzji biznesowej, Spó3ka dokonuje sprzeda?y nabytych uprzednio wierzytelnooci. Wierzytelnooci zbywane s1 przez Spó3ke na podstawie umowy przelewu poszczególnych wierzytelnooci, a w przysz3ooci tak?e w formie pakietów (portfeli) zawieraj1cych wieksz1 ich liczbe. Sprzedawane Wierzytelnooci s1 wierzytelnoociami wymagalnymi, czesto tak?e przedawnionymi, a ich sprzeda? nastepuje po cenie ni?szej od ich wartooci nominalnej. Cena ta mo?e bya wy?sza lub ni?sza od ceny, za jak1 Spó3ka naby3a zbywane Wierzytelnooci.

W1tpliwooa Wnioskodawcy dotycz1 zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i us3ug transakcji zbycia uprzednio nabytych wierzytelnooci.

Jak ju? wskazano przeniesienie wierzytelnooci z maj1tku dotychczasowego wierzyciela do maj1tku nabywcy wierzytelnooci – niezale?nie od tego, czy jest to wierzytelnooa w3asna, czy nabyta – jest skutkiem rozporz1dzenia t1 wierzytelnooci1 przez dotychczasowego wierzyciela i stanowi wykonanie przez niego przys3uguj1cego mu prawa w3asnooci. Czynnooci tej nie mo?na uznaa za dostawe towaru w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i us3ug, gdy? wierzytelnooa stanowi prawo maj1tkowe, które nie mieoci sie w dyspozycji art. 2 pkt 6 tej ustawy okreolaj1cego, co nale?y rozumiea na potrzeby podatku od towarów i us3ug pod pojeciem towaru. Skoro wierzytelnooa nie jest towarem to nie mamy do czynienia z dostaw1 towaru, lecz ze owiadczeniem us3ug.

Sama sprzeda? wierzytelnooci w3asnej nie jest równie? owiadczeniem us3ug przez jej zbywce, a wiec po stronie zbywcy wierzytelnooci nie powstaje z tego tytu3u obowi1zek podatkowy w zakresie podatku od towarów i us3ug. Nabywanie wierzytelnooci jest odp3atnym owiadczeniem us3ug objetym zakresem ustawy o podatku od towarów i us3ug. W sytuacji kiedy dany podmiot dokonuje zakupu wierzytelnooci w celu jej odsprzeda?y lub wyegzekwowania owiadczy na rzecz sprzedawcy wierzytelnooci w3asnej us3uge, której podstawowym celem jest uwolnienie sprzedawcy wierzytelnooci od cie?aru jej egzekwowania. Zatem kwestie opodatkowania tej czynnooci, w tym stawki podatku nale?y rozpatrywaa z punktu widzenia owiadcz1cego us3uge, czyli nabywcy wierzytelnooci. Pogl1d taki prezentuje NSA w wyroku z 10 maja 2012 r. o sygn. akt I FSK 1099/11 wskazuj1c, ?e „Skoro jak wskazano powy?ej, w przypadku zbycia wierzytelnooci (tak?e w drodze wniesienia aportu do spó3ki) to podmiot nabywaj1cy te wierzytelnooa owiadczy us3uge na rzecz jej zbywcy (wnosz1cego aport), to u wnosz1cego aport nie powstanie obowi1zek podatkowy z tytu3u dokonania tej czynnooci i dlatego nie ma potrzeby rozpatrywania zwolnienia z opodatkowania (...)”.

W konsekwencji, w przypadku sprzeda?y wierzytelnooci zbywca nie bedzie podmiotem owiadcz1cym us3uge. Zbycie wierzytelnooci (na skutek jej sprzeda?y) nie stanowi wiec owiadczenia us3ug w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Zatem czynnooa polegaj1ca na zbyciu wierzytelnooci przez Wnioskodawce pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i us3ug. Czynnooa ta nie stanowi ani dostawy towarów, ani owiadczenia us3ug, a wiec nie mieoci sie w powo3anym wy?ej art. 5 ustawy o podatku od towarów i us3ug. Skoro w analizowanej sprawie nie dojdzie do odp3atnej dostawy towarów oraz odp3atnego owiadczenia us3ug podlegaj1cego opodatkowaniu podatkiem VAT to brak podstaw do opodatkowania wskazanej czynnooci po stronie Wnioskodawcy.

W konsekwencji, zbycie przez Wnioskodawce wierzytelnooci uprzednio nabytych nie bedzie podlega3o opodatkowaniu podatkiem od towarów i us3ug po stronie Spó3ki. W opisanym we wniosku przypadku brak jest wiec podstaw do rozstrzygania stawki podatku od towarów i us3ug wobec czynnooci zbycia uprzednio nabytych wierzytelnooci przez Wnioskodawce.

Tym samym, stanowisko Wnioskodawcy nale?a3o uznaa za nieprawid3owe.

Nale?y wskazaa, ?e powo3ane w stanowisku Wnioskodawcy orzeczenia s1dów nie mog1 wp3yn1a na ocene prawid3owooci analizowanej kwestii. Nie neguj1c tych orzeczen, jako cennego Yród3a w zakresie wskazywania kierunków wyk3adni norm prawa podatkowego nale?y stwierdzia, ?e stanowi1 one rozstrzygniecie w konkretnej sprawie, osadzonej w okreolonym stanie faktycznym. Organ jest natomiast zobowi1zany traktowaa indywidualnie ka?d1 sprawe. Ponadto w sprawie nie ma zastosowania wyrok TSUE z dnia 27 paYdziernika 2011 r. w sprawie C-93/10, który dotyczy nabycia, przez jedn1 z jej spó3ek zale?nych, wierzytelnooci uznanych za wymagalne.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawce i stanu prawnego obowi1zuj1cego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przysz3ego przedstawionego przez Wnioskodawce i stanu prawnego obowi1zuj1cego w dniu wydania niniejszej interpretacji.

Ponadto tut. Organ informuje, ?e zgodnie z art. 14na pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, przepisów art. 14k-14n dotycz1cych ochrony prawnej wynikaj1cej z zastosowania sie Wnioskodawcy do otrzymanej interpretacji nie stosuje sie, je?eli stan faktyczny lub zdarzenie przysz3e przedstawione we wniosku stanowi1 element czynnooci bed1cych przedmiotem decyzji wydanej w zwi1zku z wyst1pieniem nadu?ycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i us3ug, tj. czynnooci dokonanych w ramach transakcji, które pomimo spe3nienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy, mia3y zasadniczo na celu osi1gniecie korzyoci podatkowych, których przyznanie by3oby sprzeczne z celem, któremu s3u?1 te przepisy.

Stronie przys3uguje prawo do wniesienia skargi na niniejsz1 interpretacje przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodnooci z prawem. Skarge wnosi sie do Wojewódzkiego S1du Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piomie organu, który wyda3 interpretacje w terminie 14 dni od dnia, w którym skar?1cy dowiedzia3 sie lub móg3 sie dowiedziea o jej wydaniu – do usuniecia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed s1dami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z póYn. zm.). Skarge do WSA wnosi sie (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doreczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usuniecia naruszenia prawa, a je?eli organ nie udzieli3 odpowiedzi na wezwanie, w terminie szeoadziesieciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skarga powinna czynia zadooa wymaganiom pisma w postepowaniu s1dowym, a ponadto zawieraa: wskazanie zaskar?onej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynnooci; oznaczenie organu, którego dzia3ania, bezczynnooci lub przewlek3ego prowadzenia postepowania skarga dotyczy; okreolenie naruszenia prawa lub interesu prawnego; w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, dowód, ?e skar?1cy wezwa3 w3aociwy organ do usuniecia naruszenia prawa (art. 57 § 1 pkt 1 - 4 ww. ustawy). Skarga na pisemn1 interpretacje przepisów prawa podatkowego wydan1 w indywidualnej sprawie, opinie zabezpieczaj1c1 i odmowe wydania opinii zabezpieczaj1cej mo?e bya oparta wy31cznie na zarzucie naruszenia przepisów postepowania, dopuszczeniu sie b3edu wyk3adni lub niew3aociwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. S1d administracyjny jest zwi1zany zarzutami skargi oraz powo3an1 podstaw1 prawn1 (art. 57a ww. ustawy).

Skarge wnosi sie za poorednictwem organu, którego dzia3anie lub bezczynnooa s1 przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w P3ocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 P3ock.