IBPBI/2/423-1235/11/JD | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach,
Czy dochód uzyskany ze sprzedaży lokali mieszkaniowych wraz z udziałem w gruncie, na którym został wybudowany budynek jest dochodem kwalifikowanym do przychodów z gospodarki zasobami mieszkaniowymi zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych? (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)
Czy dochód ten podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych? (pytanie oznaczone we wniosku nr 4)

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółdzielni, przedstawione we wniosku z dnia 28 września 2011 r. (data wpływu do tut. Biura 5 października 2011 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych m.in. w zakresie możliwości:

  • zaliczenia do przychodów z gospodarki zasobami mieszkaniowymi dochodu uzyskanego ze sprzedaży lokali mieszkalnych wraz z udziałem w gruncie osobom:
    • niebędącym członkami Spółdzielni - jest nieprawidłowe,
    • będącym członkami Spółdzielni, (pytanie oznaczone we wniosku nr 1) - jest prawidłowe,
  • zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dochodu uzyskanego ze sprzedaży lokali mieszkalnych wraz z udziałem w gruncie osobom:
    • niebędącym członkami Spółdzielni,
    • będącym członkami Spółdzielni, jeżeli dochód przeznaczony jest na cele statutowe czyli budowę lokali mieszkalnych dla członków Spółdzielni - jest nieprawidłowe,
    • będącym członkami Spółdzielni, jeżeli dochód przeznaczony jest na utrzymanie zasobów mieszkaniowych (pytanie oznaczone we wniosku nr 4)- jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 5 października 2011 r. do tut. Biura wpłynął wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych m.in. w zakresie możliwości:

  • zaliczenia do przychodów z gospodarki zasobami mieszkaniowymi dochodu uzyskanego ze sprzedaży lokali mieszkalnych wraz z udziałem w gruncie osobom:
    • niebędącym członkami Spółdzielni,
    • będącym członkami Spółdzielni, (pytanie oznaczone we wniosku nr 1),
  • zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dochodu uzyskanego ze sprzedaży lokali mieszkalnych wraz z udziałem w gruncie osobom:
    • niebędącym członkami Spółdzielni,
    • będącym członkami Spółdzielni, jeżeli dochód przeznaczony jest na cele statutowe czyli budowę lokali mieszkalnych dla członków Spółdzielni,
    • będącym członkami Spółdzielni, jeżeli dochód przeznaczony jest na utrzymanie zasobów mieszkaniowych (pytanie oznaczone we wniosku nr 4).
W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Spółdzielnia, zgodnie z ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych oraz Statutem Spółdzielni realizuje budowę budynków mieszkalnych z garażami, miejscami postojowymi w garażu wielostanowiskowym oraz lokalami użytkowymi. Koszty budowy w całości finansowane są przez członków i nie członków Spółdzielni. Spółdzielnia zawiera umowy z przyszłymi właścicielami, które nie warunkują członkostwa w Spółdzielni. W wyniku realizacji inwestycji Spółdzielnia ustanowi na rzecz finansujących prawo odrębnej własności do lokali wraz z udziałem w gruncie w drodze aktu notarialnego. Po zakończeniu sprzedaży Spółdzielnia zakłada, że uzyska wynik finansowy dodatni (dochód), który zostanie przeznaczony na działalność statutową - gospodarkę zasobami mieszkaniowymi.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytania:

Czy dochód uzyskany ze sprzedaży lokali mieszkaniowych wraz z udziałem w gruncie, na którym został wybudowany budynek jest dochodem kwalifikowanym do przychodów z gospodarki zasobami mieszkaniowymi zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych... (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)

Czy dochód ten podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych... (pytanie oznaczone we wniosku nr 4)

Zdaniem Spółdzielni, dochód uzyskany ze sprzedaży lokali mieszkalnych w całości korzysta ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Działalność inwestycyjna, to jest budowa lokali, jest realizacją podstawowej działalności Spółdzielni wynikającej z art. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Nadwyżka cen sprzedaży nad kosztami wytworzenia przeznaczona zostanie na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych oraz cele statutowe, czyli budowę lokali mieszkalnych dla członków Spółdzielni.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.), celem spółdzielni mieszkaniowej, jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy, przedmiotem działalności spółdzielni może być:

  1. budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanowienia na rzecz członków spółdzielczych lokatorskich praw do znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych,
  2. budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanowienia na rzecz członków odrębnej własności znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu, a także ułamkowego udziału we współwłasności w garażach wielostanowiskowych,
  3. budowanie lub nabywanie domów jednorodzinnych w celu przeniesienia na rzecz członków własności tych domów,
  4. udzielanie pomocy członkom w budowie przez nich budynków mieszkalnych lub domów jednorodzinnych,
  5. budowanie lub nabywanie budynków w celu wynajmowania lub sprzedaży znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu.

Na podstawie art. 1 ust. 3 ww. ustawy, spółdzielnia ma obowiązek zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków. Art. 1 ust. 4 tej ustawy stanowi, iż statut spółdzielni określa, którą działalność spośród wymienionych w ust. 2 i 3, prowadzi spółdzielnia.

Zgodnie z art. 1 ust. 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, spółdzielnia może prowadzić również inną działalność gospodarczą na zasadach określonych w odrębnych przepisach i w statucie, jeżeli działalność ta związana jest bezpośrednio z realizacją celu, o którym mowa w ust. 1, czyli zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin.

Jak wynika z wyżej powołanych przepisów, ustawowym obowiązkiem spółdzielni mieszkaniowych jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, a nie osób niebędących jej członkami.

Przechodząc do oceny stanowiska Spółdzielni należy przede wszystkim stwierdzić, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm. – zwanej dalej „updop”), wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi – w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi.

Warunkiem zwolnienia od podatku jest, zatem spełnienie dwóch przesłanek:

  • dochody muszą pochodzić z gospodarki zasobami mieszkaniowymi oraz
  • muszą zostać przeznaczone na utrzymanie zasobów mieszkaniowych.

Z powyższego wynika, że dochody osiągnięte z innej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi działalności podlegają opodatkowaniu bez względu na jaki cel zostaną przekazane. Wskazać należy, że przez zasoby mieszkaniowe należy rozumieć nie tylko lokale mieszkalne, ale także pozostałe pomieszczenia i urządzenia wchodzące w skład budynku mieszkalnego lub znajdujące się poza nim, których istnienie jest niezbędne dla prawidłowego korzystania z mieszkań przez mieszkańców a także ułatwiające im dostęp do budynku mieszkalnego (w tym także garaże).

Pojęcie zasobów mieszkaniowych w kontekście gospodarowania nimi nie zostało zdefiniowane w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Oznacza to, że przy ustaleniu jego znaczenia nie tylko dopuszczalne, ale i celowe jest uwzględnienie reguł wykładni systemowej. Możliwości takiej nie wyklucza przy tym autonomia prawa podatkowego. Dokonując wykładni pojęcia „zasoby mieszkaniowe” dopuszczalne jest odwołanie się do powołanego art. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych a w konsekwencji posługiwanie się, jako jednym z kryteriów, statusem prawnym podmiotu korzystającego z takich zasobów (w niniejszej sprawie członkostwo w spółdzielni mieszkaniowej). Dochody uzyskane ze sprzedaży lokali mieszkalnych wraz z udziałem w gruncie, na którym zostały wybudowane mieszczą się zatem w pojęciu dochodu z gospodarowania zasobami mieszkaniowymi w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 44 updop w sytuacji gdy lokale te służą mieszkańcom, będącym jednocześnie członkami spółdzielni. Za taką bowiem interpretacją przemawia wynikający z treści art. 1 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych ich zasadniczy cel działalności, którego realizacji służą zasoby mieszkaniowe. Wszelkie usługi na rzecz podmiotów niebędących członkami spółdzielni pozostają bez związku z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych członków i ich rodzin i nie stanowią, zatem gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Dochody te będą korzystały ze zwolnienia o ile zostaną przeznaczone na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych.

W tym zakresie stanowisko Spółdzielni jest zatem prawidłowe.

Nieprawidłowe jest natomiast stanowisko Spółdzielni w części dotyczącej możliwości zwolnienia z opodatkowania ww. dochodów przeznaczonych na „...cele statutowe, czyli budowę lokali mieszkalnych dla członków Spółdzielni”. Budowa nowych lokali nie jest bowiem tym samym co „utrzymanie zasobów mieszkaniowych”. „Zasób” jest czymś co się posiada, podczas gdy budowa nowych lokali jest, co najwyżej, tworzeniem zasobu. Ponieważ zwolnienia z opodatkowania są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania przepisy, które je wprowadzają muszą być interpretowane ściśle z ich literalnym brzmieniem. Z tego też powodu nie można przyjąć, że „utrzymanie zasobów mieszkaniowych” jest tożsame z tworzeniem (budowaniem, wytwarzaniem) tych zasobów.

Za nieprawidłowe należy uznać także stanowisko Wnioskodawcy w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania dochodów uzyskanych ze sprzedaży lokali mieszkalnych wraz z gruntem dla osób niebędących członkami Spółdzielni. Jak wykazano wcześniej dochód ten nie może zostać uznany za dochód pochodzący z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, a jeżeli tak to bez względu na to na jaki cel zostanie przeznaczony nie może on korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie powołanego wcześniej art. 17 ust. 1 pkt 44 updop.

Stanowisko Organu potwierdza także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 23 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 1888/09).

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji

Nadmienia się, że w zakresie pytań oznaczonych we wniosku numerami 2 i 3 wydano odrębne rozstrzygnięcia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.