IPTPP4/443-144/11-4/ALN | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi,
Jakim dokumentem powinna być obciążana Wnioskodawcy z tytułu kosztów wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne dotyczących przewodniczących organizacji związków zawodowych działających w spółkach? Jeżeli jest to faktura VAT, to z jaką stawką VAT i czy VAT jest do odliczenia.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 16 grudnia 2011r. (data wpływu 21 grudnia 2011r.) uzupełnionym pismem z dnia 16 marca 2012 r. (data wpływu 21 marca 2012 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia jakim dokumentem powinien być obciążony Wnioskodawca z tytułu kosztów wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne przewodniczących międzyzakładowych organizacji związkowych działających w spółkach – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 21 grudnia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej:

  • podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia jakim dokumentem powinien być obciążony Wnioskodawca z tytułu kosztów wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne przewodniczących międzyzakładowych organizacji związkowych działających w spółkach,
  • podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy wystawiona nota obciążeniowa, jako refundacja kosztów wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne (obecnie X) jest źródła przychodów.

Przedmiotowy wniosek został uzupełniony pismem z dnia 16 marca 2012 r. (data wpływu 21 marca 2012 r.) w zakresie uzupełnienia stanu faktycznego, doprecyzowania pytania oraz przedstawienia własnego stanowiska.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny (ostatecznie przedstawiony w uzupełnieniu wniosku).

W dniu 31.08.2006 r. zostało zawarte porozumienie, a następnie aneks nr 2 do n/n porozumienia w dniu 14.09.2009 r. pomiędzy Spółkami w sprawie ponoszenia kosztów związanych z zatrudnieniem przewodniczących międzyzakładowych organizacji związkowych a związkami zawodowymi działającymi w Spółkach.

Przewodniczący obu organizacji związkowych są pracownikami Sp. z o.o. i są zwolnieni w części etatu, z obowiązku świadczenia pracy na czas kadencji w organizacji.

W porozumieniu ustalono sposób ponoszenia kosztów utrzymania tych organizacji przez poszczególne Spółki następująco:

  • Sp. z o.o. wystawia notę obciążeniową dla S.A. i Sp. z o.o. z tytułu wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne przewodniczących organizacji, które stanowią dla Wnioskodawcy koszty uzyskania przychodu w dacie zaistnienia zdarzenia,
  • pozostałe koszty płacone są przez Spółki na podstawie faktur wystawionych przez Sp. z o.o., które nie stanowią dla Wnioskodawcy kosztów uzyskania przychodów.

Spółki są obciążane kosztami utrzymania organizacji związkowych odpowiednio do udziału liczby członków danej organizacji zatrudnianych u danego pracodawcy w łącznej liczbie członków tej organizacji zatrudnianych u wszystkich pracodawców objętej działaniem tej organizacji - w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.

Ustawa o związkach zawodowych i Kodeks pracy nakłada na pracodawców określone obowiązki względem pracownika, który został oddelegowany do pełnienia funkcji w zarządzie związków zawodowych a wydatki związane z wynagrodzeniem i świadczenie dla pracowników zwolnionych z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie międzyzakładowej organizacji związkowej oraz składki na ubezpieczenia społeczne i FP, FGSP płacone przez płatnika, podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów jako służące zachowaniu i zabezpieczeniu źródła przychodów, tak aby źródło to przynosiło przychody także w przyszłości i stanowią dla Spółki na podstawie art. 15 ust 1 ustawy o PDOP koszty uzyskania przychodów.

Opis sprawy przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej sposobu dokumentowania refundacji części kosztów związanych z zatrudnianiem przewodniczących międzyzakładowych organizacji związkowych, bezpośrednio dotyczyć może sfery praw i obowiązków podatkowych Wnioskodawcy i pozostałych spółek w zależności w której spółce będą zatrudnieni przewodniczący związków. Wybór zarządu związków może się zmienić w zależności od woli wyborców (członków związków).

Wnioskodawca występuje z zapytaniem również o sytuację odwrotną do obecnej tj. gdyby sam obciążał kosztami wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne związkowców, ponieważ istnieje prawdopodobieństwo, że przewodniczący mi związków zawodowych w przyszłości mogą być pracownicy S. A. w związku z powyższym problem ten może to dotyczyć bezpośrednio Wnioskodawcy.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Jakim dokumentem powinna być obciążana Wnioskodawcy z tytułu kosztów wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne dotyczących przewodniczących organizacji związków zawodowych działających w spółkach... Jeżeli jest to faktura VAT, to z jaką stawką VAT i czy VAT jest do odliczenia.

Zdaniem Wnioskodawcy, obciążenie spółek częścią kosztów wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne przewodniczących związków zawodowych jest czynnością pozostającą poza zakresem VAT tj. nie stanowią żadnej z czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy o podatku VAT i powinno być udokumentowane innym niż faktura VAT dokumentem tj. notą obciążeniową.

Sp. z o.o. obciążając między innymi Wnioskodawcę kosztami wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne przewodniczących związków zawodowych, nie wykonała jakiejkolwiek usługi na rzecz Spółki. Nie ma w tym przypadku bowiem żadnego świadczenia, a jedynie zwrot części kosztów. Brak jest zatem czynności, która mogłaby podlegać opodatkowaniu. Stąd też Wnioskodawca uważa, że w tym przypadku nie powinna być wystawiana faktura VAT.

Natomiast dla celów podatku dochodowego wydatki na wypłatę wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne dla pracownika, który jest zwolniony z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej, dokonywane na zasadach wskazanych w art. 31 ust. 1 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, stanowią koszt uzyskania przychodów.

Natomiast otrzymanie zwrotu części tego wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne od innych spółek nie będzie przychodem podatkowym.

Z kolei dla spółek wypłacone kwoty będą stanowiły koszt uzyskania przychodów.

Wnioskodawca występuje z zapytaniem również o sytuację odwrotną do obecnej tj. gdyby sam obciążał kosztami wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne związkowców, ponieważ istnieje prawdopodobieństwo, że przewodniczącymi związków zawodowych w przyszłości mogą być pracownicy S.A. w związku z powyższym problem ten może to dotyczyć bezpośrednio Wnioskodawcy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Stosownie do art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 ustawy opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają:

  1. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
  2. eksport towarów;
  3. import towarów;
  4. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
  5. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Zakres tych czynności zdefiniowany został odpowiednio w art. 7 oraz art. 8 ww. ustawy. I tak, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...). Natomiast przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (art. 8 ust. 1 ustawy o VAT).

W myśl art. 2 pkt 22 przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Wskazać należy, iż na potrzeby podatku od towarów i usług dostawą towarów jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. Istotnymi elementami konstrukcji tej definicji są:

  1. prawo do rozporządzania,
  2. przeniesienie tego prawa,
  3. możność rozporządzania towarem jak właściciel po stronie otrzymującego to prawo.

Z ekonomicznego aspektu transakcji ważne jest zatem, czy w wyniku danego zdarzenia gospodarczego (dostawy towarów) dochodzi do przeniesienia na rzecz kontrahenta możliwości (prawa) dysponowania rzeczą w zakresie, jaki charakterystyczny jest dla właściciela. Jeśli możliwość korzystania z przedmiotu transakcji ma charakter trwały w momencie jej zawarcia, to uznać należy, że nastąpiła dostawa towaru. Warunek ten ujęto w sformułowaniu „przeniesienie”, które rozumieć należy jako przekazanie uprawnień właścicielskich między dotychczasowym posiadaczem towaru a jego kontrahentem.

Z przekazaniem praw do dysponowania towarem jak właściciel musi wiązać się odpłatność w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów, a otrzymanym wynagrodzeniem będącym świadczeniem wzajemnym. Dostawę towarów musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego) za dokonanie tych czynności. Bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów, a otrzymanym wynagrodzeniem istnieje wówczas, gdy jest możliwe zidentyfikowanie bezpośredniej i jasno zidentyfikowanej korzyści na rzecz dostawcy towaru oraz świadczenie wzajemne pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczeniem dokonanej czynności.

Z kolei w myśl postanowień art. 8 ust.1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

  1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
  2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
  3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że każde świadczenie niebędące dostawą towarów, polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania, stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

  1. w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
  2. świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby określona czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako odpłatne świadczenie usług.

Jak już wcześniej wskazano, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, za usługę może być uznane każde niebędące dostawą towarów świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. Jednak z cywilistycznej istoty pojęcia „świadczenia” wynika, że musi ono polegać na działaniu albo na zaniechaniu podmiotu zobowiązanego do spełnienia świadczenia. Dodatkowo, aby możliwe było uznanie jakiegoś zdarzenia za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ww. przepisu, musi występować stosunek zobowiązaniowy pomiędzy podmiotami biorącymi udział w tym zdarzeniu, czyli obie strony muszą się zobowiązać do określonego działania bądź powstrzymania się od dokonania określonej czynności.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż zawarto porozumienie pomiędzy Spółkami w sprawie ponoszenia kosztów związanych z zatrudnieniem przewodniczących międzyzakładowych organizacji związkowych a związkami zawodowymi działającymi w Spółkach.

W porozumieniu ustalono sposób ponoszenia kosztów utrzymania tych organizacji przez poszczególne Spółki następująco:

  • Sp. z o.o. wystawia notę obciążeniową dla Wnioskodawcy i Sp. z o.o. z tytułu wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne przewodniczących organizacji, które stanowią dla Wnioskodawcy koszty uzyskania przychodu w dacie zaistnienia zdarzenia,
  • pozostałe koszty (korzystanie z pomieszczeń itp.) płacone są przez Spółki na podstawie faktur wystawionych przez Sp. z o.o., które nie stanowią dla Wnioskodawcy kosztów uzyskania przychodów.

Wątpliwości Wnioskodawcy budzi rodzaj dokumentu jakim powinna być obciążana Spółka z tytułu kosztów wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne dotyczących przewodniczących organizacji związków zawodowych działających w spółkach.

Mając na uwadze ww. przepisy i przedstawiony stan faktyczny należy stwierdzić, iż koszty wynagrodzeń i ubezpieczeń społecznych dotyczące przewodniczących organizacji związków zawodowych działających w spółkach nie stanowią – w świetle ustawy o VAT – żadnej z wymienionych czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z generalną zasadą fakturami VAT dokumentuje się jedynie czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Czynności niepodlegające opodatkowaniu tym podatkiem dokumentuje się zwykłymi rachunkami, notami księgowymi lub innymi dokumentami księgowymi zewnętrznymi w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 152 poz. 1223 z późn. zm.).

Reasumując Wnioskodawca nie powinien być obciążany fakturami VAT z tytułu kosztów wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne dotyczących przewodniczących organizacji związków zawodowych. Ww. czynności mogą być więc dokumentowane innymi dokumentami księgowymi np. notami księgowymi.

W związku z powyższym odpowiedź na dalszą część pytania dotyczącą stawki podatku i prawa do odliczenia stała się bezprzedmiotowa.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Zaznaczenia wymaga, że organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Podkreślenia wymaga, iż interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku.

Należy zauważyć, iż wydana interpretacja dotyczy jedynie kwestii objętej zakresem pytania. Inne kwestie zawarte we wniosku a nie objęte zakresem pytaniem nie mogą być - zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - rozpatrzone.

Niniejsza interpretacja wydana zastała w indywidualnej sprawie Wnioskodawcy i nie wywołuje żadnych skutków prawnych dla pozostałych Spółek wymienionych we wniosku.

W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, ul. Prosta 10, 25-366 Kielce, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.