IBPP1/4512-908/15/BM | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach,
W zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług otrzymania przez Wnioskodawcę kwoty z tytułu obowiązku naprawienia szkody określonej w wyroku sądu

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) oraz § 2 i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r. poz. 643) - Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 18 listopada 2015 r. (data wpływu 23 listopada 2015 r.), uzupełnionym pismem z 1 lutego 2016 r. (data wpływu 5 lutego 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług otrzymania przez Wnioskodawcę kwoty z tytułu obowiązku naprawienia szkody określonej w wyroku sądu (pyt. nr 4 wniosku ORD-IN) - jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 23 listopada 2015 r. wpłynął do tut. organu ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług otrzymania przez Wnioskodawcę kwoty z tytułu obowiązku naprawienia szkody określonej w wyroku sądu (pyt. nr 4 wniosku ORD-IN).

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 1 lutego 2016 r. (data wpływu 5 lutego 2016 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z 22 stycznia 2016 r. znak: IBPB-1-1/4510-219/15/SG, IBPP1/4512-908/15/BM.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest Ośrodkiem Kultury, działającym w oparciu o Statut nadany Uchwałą Rady Miejskiej z dnia 29 lipca 1997 r. oraz ustawę z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U.2012.406 j.t. ze zm.). Podstawowym celem Ośrodka Kultury jest pozyskiwanie i przygotowywanie społeczeństwa do aktywnego uczestnictwa w kulturze, rekreacji, sporcie i turystyce, współtworzenie tych wartości oraz stymulowanie aktywności komunikacji społecznej w społeczności lokalnej. Ośrodek Kultury prowadzi działalność zgodnie z przywołaną wyżej ustawą oraz Statutem i całość uzyskiwanych z tej działalności dochodów przeznacza na cele statutowe. Część tych dochodów pochodzi od wchodzącego w skład struktury organizacyjnej Ośrodka Kultury, utworzonego w celu wykonywania jego zadań, kina „W”. Dochody te pochodzą głównie ze sprzedaży biletów na organizowane przez kino seanse filmowe w tym ze sprzedaży biletów grupowych dla placówek oświatowych.

W okresie od grudnia 2003 r. do lipca 2012 r. pracownik kina Ośrodka Kultury przywłaszczył pieniądze pochodzące właśnie z takiej sprzedaży. W sprawie tej zainicjowało postępowanie karne, które doprowadziło do ujawnienia i skazania sprawcy przez Sąd. Sąd wyrokiem z dnia 15 czerwca 2015 r. warunkowo umorzył postępowanie na okres próby zobowiązując sprawcę do naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez zapłatę kwoty stanowiącej jej równowartość.

Wnioskodawca, poniesioną na skutek kradzieży pieniędzy ze sprzedaży biletów stratę nie zaliczył w koszty uzyskania przychodów.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał:

  1. Przychód ze sprzedaży biletów, odpowiadający skradzionej przez pracownika kwocie nie został opodatkowany podatkiem VAT.
  2. Sprzedaż biletów była ewidencjonowana za pomocą kasy fiskalnej.
  3. Sprzedaż biletów była kontrolowana poprzez sprawdzenie zgodności gotówki z dobowym raportem fiskalnym.
  4. Wnioskodawca jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT od maja 1997 r.
  5. Pracownik kina był zatrudniony przez Wnioskodawcę na podstawie umowy o pracę.
  6. Umowa o pracę nie przewidywała opłaty ani kary za nienależyte wykonywanie obowiązków z tyt. sprzedaży biletów przez przywłaszczenie pieniędzy ze sprzedaży.
  7. Przeciwko pracownikowi nie był skierowany żaden pozew, gdyż było to postępowanie karne, co dokładnie zostało wyjaśnione we wniosku w opisie stanu faktycznego.
  8. Podstawą wypłaty dla Wnioskodawcy jest wyrok Sądu Rejonowego Wydział Karny (zobowiązanie na mocy 67 § 3 kk oskarżonej do naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz Ośrodka Kultury).
W związku z powyższym zadano następujące pytanie (oznaczone we wniosku nr 4):

W związku z wyrokiem Sądu zobowiązującym skazanego do naprawienia szkody poprzez zapłatę Ośrodkowi Kultury jej równowartości, Wnioskodawca zadaje następujące pytanie:

Czy otrzymanie przez Wnioskodawcę tytułem obowiązku naprawienia szkody, określonej w wyroku sądu kwoty, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług VAT...

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymanie przez niego, tytułem obowiązku naprawienia szkody, określonej w wyroku kwoty nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zatem dostawa towarów, czy świadczenie usług, podlega opodatkowaniu wówczas, kiedy ma charakter odpłatny. Ustawa o podatku VAT nie definiuje wprost terminu odpłatności. Definicji takiej można poszukiwać w przepisach kodeksu cywilnego jak i orzecznictwie sądowym. W rozumieniu cywilistycznym odpłatność zawiera element wynagrodzenia pieniężnego, tym samym w takim ujęciu występuje wzajemna ekwiwalentność świadczeń. Należy zatem podkreślić bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem a wynagrodzeniem.

Otrzymana przez Wnioskodawcę kwota, tytułem naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody, nie jest wynagrodzeniem w przywołanym wyżej znaczeniu.

Naprawienie szkody poprzez zapłatę przez zobowiązanego określonej kwoty, stanowi ekwiwalent straty jaką Wnioskodawca poniósł i nie wiąże się z żadnym wzajemnym świadczeniem z jego strony.

Wobec powyższego, otrzymanie przez Wnioskodawcę kwoty wyrównującej poniesioną przez niego stratę nie stanowi odpłatnego świadczenia, a co za tym idzie, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Z art. 7 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

W myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

  1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
  2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
  3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z treści cytowanego wyżej przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług wynika, iż ustawodawca przyjął generalną zasadę, że usługami są wszelkie odpłatne świadczenia niebędące dostawą towarów. Stąd też stwierdzić należy, iż definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów”. Jest ona wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że każde świadczenie niebędące dostawą towarów, polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania, stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

  • w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
  • świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby określona czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako odpłatne świadczenie usług.

Jak już wcześniej wskazano, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, za usługę może być uznane każde niebędące dostawą towarów świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, to jednak z cywilistycznej istoty pojęcia „świadczenia” wynika, że musi ono polegać na działaniu albo na zaniechaniu podmiotu zobowiązanego do spełnienia świadczenia.

Ponadto, aby możliwe było uznanie jakiegoś zdarzenia za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ww. przepisu, musi występować stosunek zobowiązaniowy pomiędzy podmiotami biorącymi udział w tym zdarzeniu, czyli obie strony muszą się zobowiązać do określonego działania bądź powstrzymania się od dokonania określonej czynności. Zdarzenie nie może być również uznane za świadczenie usług dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług, w przypadku niemożliwości ustalenia konsumenta usługi, czyli podmiotu będącego jej beneficjentem.

Zatem pod pojęciem odpłatności dostawy towarów lub odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy).

Określony w cytowanej ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca (Ośrodek Kultury) prowadzi działalność i całość uzyskiwanych z tej działalności dochodów przeznacza na cele statutowe. Część tych dochodów pochodzi od wchodzącego w skład struktury organizacyjnej Ośrodka Kultury, utworzonego w celu wykonywania jego zadań, kina. Dochody te pochodzą głównie ze sprzedaży biletów.

W okresie od grudnia 2003 r. do lipca 2012 r. pracownik kina Ośrodka Kultury przywłaszczył pieniądze pochodzące właśnie z takiej sprzedaży. W sprawie tej zainicjowało postępowanie karne, które doprowadziło do ujawnienia i skazania sprawcy przez Sąd. Sąd wyrokiem z dnia 15 czerwca 2015 r. warunkowo umorzył postępowanie na okres próby zobowiązując sprawcę do naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez zapłatę kwoty stanowiącej jej równowartość.

Przychód ze sprzedaży biletów, odpowiadający skradzionej przez pracownika kwocie nie został opodatkowany podatkiem VAT. Pracownik kina był zatrudniony przez Wnioskodawcę na podstawie umowy o pracę, która nie przewidywała opłaty ani kary za nienależyte wykonywanie obowiązków z tyt. sprzedaży biletów przez przywłaszczenie pieniędzy ze sprzedaży.

Przeciwko pracownikowi nie był skierowany żaden pozew, gdyż było to postępowanie karne.

Podstawą wypłaty dla Wnioskodawcy jest wyrok Sądu Rejonowego Wydział Karny (zobowiązanie na mocy 67 § 3 kk oskarżonej do naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz Ośrodka Kultury).

Mając na uwadze ustawową definicję dostawy towarów i świadczenia usług nie można zatem uznać, że zapłata na rzecz Wnioskodawcy przez pracownika kina kwoty z tytułu obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody określonej w wyroku sądu stanowi wynagrodzenie za świadczoną przez Wnioskodawcę usługę.

Kwota ta nie stanowi bowiem płatności za świadczenie, lecz stanowi równowartość wyrządzonej Wnioskodawcy szkody. W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną – świadczenie w zamian za wynagrodzenie. A zatem otrzymanie przez Wnioskodawcę kwoty stanowiącej równowartość wyrządzonej Wnioskodawcy przestępstwem szkody nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony Wnioskodawcy na rzecz tego pracownika kina.

Otrzymana przez Wnioskodawcę tytułem naprawienia szkody kwota stanowi równowartość wyrządzonej Wnioskodawcy przestępstwem szkody i wynika z zobowiązania przez Sąd sprawcy do naprawienia szkody.

Nie jest więc spełniona przesłanka istnienia związku pomiędzy zapłaceniem kwoty z tytułu naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody, a otrzymaniem świadczenia wzajemnego.

Mając zatem na uwadze przedstawiony powyżej zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług stwierdzić należy, iż otrzymanie przez Wnioskodawcę określonej w wyroku sądu kwoty z tytułu obowiązku naprawienia szkody wykracza poza zakres przedmiotowy opodatkowania podatkiem od towarów i usług i tym samym nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Zatem Stanowisko Wnioskodawcy, że otrzymanie przez niego, tytułem obowiązku naprawienia szkody, określonej w wyroku kwoty nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług VAT, należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja traci ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego zdarzenia przyszłego lub zmiany stanu prawnego.

W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. Nr 163 poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.