1061-IPTPB3.4511.225.2016.3.IC | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi,
W zakresie opodatkowania otrzymanych odsetek ustawowych od renty wyrównawczej zasądzonej wyrokiem sądowym

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 7 marca 2016 r. (data wpływu 10 marca 2016 r.), uzupełnionym pismem z dnia 18 kwietnia 2016 r. (data wpływu 22 kwietnia 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania otrzymanych odsetek ustawowych od renty wyrównawczej zasądzonej wyrokiem sądowym – jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 10 marca 2016 r. wpłynął wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania otrzymanych odsetek od renty wyrównawczej zasądzonej wyrokiem sądowym.

Z uwagi na braki wniosku, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów, na podstawie art. 169 § 1 w związku z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), pismem z dnia 12 kwietnia 2016 r., nr 1061-IPTPB3.4511.225.2016.1.IC (doręczonym w dniu 15 kwietnia 2016 r.), wezwał Wnioskodawcę do jego uzupełnienia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

W odpowiedzi na ww. wezwanie dnia 22 kwietnia 2016 r. wpłynęło uzupełnienie wniosku (nadane w dniu 18 kwietnia 2016 r.).

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny (po uzupełnieniu):

Wnioskodawca ... w Sądzie Rejonowym w ... – IV Wydział Pracy, dochodził od ... w ... dalszej renty wyrównawczej z tytułu wypadku przy pracy na poczet kosztów opieki, poczynając od dnia 1 września 2011 r. Niezależnie od renty już zasądzonej i pobieranej z tego samego tytułu oraz odszkodowania na koszty rehabilitacji powypadkowej, Wnioskodawca domagał się także od dochodzonego roszczenia ustawowych odsetek za zwłokę. Niniejsza sprawa zawisła w Sądzie, sygn. akt ... i była ustawowo wolna od wszelkich opłat sądowych. Roszczenie Wnioskodawcy, oparte było o przepis art. 444 § 2 Kodeksu cywilnego.

Sąd Rejonowy w ... wyrokiem z dnia 29 stycznia 2014 r. zasądził od ... w ... na rzecz Wnioskodawcy tytułem renty wyrównawczej, niezależnie od renty dotychczasowej – już zasądzonej i pobieranej, dalszą rentę w kwotach za następujące okresy:

  • 1 630 zł miesięcznie za okres od dnia 1 września 2011 r. do dnia 31 października 2012 r.,
  • 1 931 zł 44 gr miesięcznie za okres od dnia 1 listopada 2012 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w płatności każdej z rat, począwszy od 11 każdego miesiąca, a także dodatkową bieżącą rentę wyrównawczą od dnia 1 stycznia 2015 r. do nadal w kwocie 2 585 zł miesięcznie, płatną do 10-tego każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w płatności każdej bieżącej raty.

Od wyroku Sądu Rejonowego w ... apelację do Sądu Okręgowego w ... złożyło przedsiębiorstwo ... domagając się zmiany wyroku przez oddalenie żądania pozwu. Sąd Okręgowy w ..., wyrokiem z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt ..., zmienił wyrok Sądu Rejonowego w ... z dnia 29 grudnia 2014 r., częściowo w odniesieniu do rat renty za okres od dnia 1 maja 2013 r., w ten sposób, że zasądził od ... na rzecz Wnioskodawcy rentę w kwocie 1 434 zł 26 gr miesięcznie za okres od dnia 1 maja 2013 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w płatności każdej z rat, począwszy od dnia 11-tego każdego miesiąca, a także bieżącą rentę wyrównawczą począwszy od dnia 1 stycznia 2015 r. do nadal w kwocie 3 802 zł 52 gr miesięcznie, płatną do dnia 10 każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w płatności każdej miesięcznej raty od dnia 11 każdego miesiąca, w miejsce renty dotychczas wypłacanej przez ..., na mocy wyroku Sądu Rejonowego w ... z dnia 26 sierpnia 2010 r., sygn. akt ..., tj. 1 714 zł 70 gr.

Zasądzona renta wyrównawcza łącznie z odsetkami za zwłokę, które wyniosły 10 020 zł 14 gr, przekazana została przez ... na konto bankowe Wnioskodawcy w dniu 18 grudnia 2015 r.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie (sformułowane w uzupełnieniu wniosku):

Czy opodatkowanie odsetek za zwłokę, wypłaconych Wnioskodawcy od zasądzonej renty wyrównawczej w kwocie 10 020 zł 14 gr, podatkiem dochodowym jest zgodne z przepisami prawa...

Zdaniem Wnioskodawcy (przedstawionym w uzupełnieniu wniosku), opodatkowanie odsetek od zaległej renty wyrównawczej w kwocie 10 020 zł 14 gr, przyznanej z tytułu wypadku przy pracy, podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest bezpodstawne i sprzeczne z art. 21 pkt 1 ppkt 95 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.). Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są wymienione w pkt 95 odebrane tytułem nieterminowej wypłaty wynagrodzenia i świadczenia z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, a których źródłem przychodów między innymi są stosunek pracy, emerytura bądź renta, która jest substytułem wynagrodzenia i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Stąd odsetki według Wnioskodawcy dzielą los renty.

Wnioskodawca podkreśla, że płatnik ... sporządził PIT-8C wyliczając wysokość należnych odsetek na kwotę 10 020 zł 14 gr. Wnioskodawca złożył w Urzędzie Skarbowym w ...pismo wnioskujące o zwolnienie Wnioskodawcy od obowiązku zapłaty podatku dochodowego od zasądzonej renty wyrównawczej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z generalną zasadą powszechności opodatkowania, wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku, w drodze rozporządzenia wydanego przez Ministra Finansów.

W myśl art. 11 ust. 1 przywołanej ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W treści art. 10 ust. 1 ww. ustawy zostały określone źródła przychodów, gdzie m.in. wymienia się inne źródła (pkt 9).

Stosownie do treści art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. Ustawodawca sformułował bowiem tak wskazany przepis, aby stanowił on kategorię otwartą. Nie jest bowiem możliwym, aby przewidzieć każdy rodzaj przychodu, który wystąpi. Tym samym z faktu, że ustawodawca nie wymienił wprost odsetek jako źródła przychodu nie można wywodzić wniosku, że odsetki nie podlegają opodatkowaniu. Gdyby tak było, to niektóre rodzaje odsetek nie zostałyby wymienione w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z opodatkowania.

O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Z wniosku wynika, że wyrokiem Sądu Okręgowego zasądzono w związku z wypadkiem przy pracy od ... na rzecz Wnioskodawcy rentę wyrównawczą wraz z odsetkami ustawowymi w ten sposób, że rentę w kwocie 1 434 zł 26 gr miesięcznie zasądzono za okres od dnia 1 maja 2013 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w płatności każdej z rat, począwszy od dnia 11-tego każdego miesiąca, a także bieżącą rentę wyrównawczą począwszy od dnia 1 stycznia 2015 r. do nadal w kwocie 3 802 zł 52 gr miesięcznie, płatną do dnia 10 każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w płatności każdej miesięcznej raty od dnia 11-tego każdego miesiąca. Zasądzona renta wyrównawcza łącznie z odsetkami za zwłokę, które wyniosły 10 020 zł 14 gr, przekazana została na konto bankowe Wnioskodawcy w dniu 18 grudnia 2015 r.

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, z późn. zm.), zgodnie z którym – jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy (art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego).

Odsetki wypłacone w związku z opóźnieniem wypłaty danego świadczenia nie są wliczane do wartości tego świadczenia. Zgodnie bowiem z treścią art. 20 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 101, z późn. zm.), do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego. Przepis ten ma więc zastosowanie do odsetek ustawowych, z którymi zasądzono świadczenie główne.

Należy przy tym wskazać, że odsetki są świadczeniem ubocznym, pozostającym w ścisłym związku z należnością główną, jednak źródło ich powstania różni się zasadniczo od źródła powstania długu głównego. Dlatego też nie można utożsamiać odsetek z odszkodowaniem, zadośćuczynieniem czy też innym świadczeniem (naprawieniem szkody). Wierzyciel może ich żądać dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Odsetki mają charakter uboczny względem świadczenia głównego – są skutkiem niewykonania zobowiązań.

Nie ma więc racji Wnioskodawca twierdząc, że skoro zadośćuczynienie zwolnione jest z opodatkowania, to kwota odsetek również powinna być zwolniona z opodatkowania.

W niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek ustawodawca przewidział możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Zwolnienie to zostało zawarte, m.in. w art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl tego przepisu – wolne od podatku są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, a więc ze stosunku służbowego, stosunku pracy, w tym spółdzielczego stosunku pracy, członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, a także pracy nakładczej oraz z tytułu renty i emerytury.

W omawianym przypadku mamy do czynienia z odsetkami ustawowymi zasądzonymi wyrokiem sądowym za nieterminową wypłatę renty wyrównawczej, a nie wynagrodzenia, o którym mowa powyżej (tj. wynagrodzenia ze stosunku służbowego, stosunku pracy, w tym spółdzielczego stosunku pracy, członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, a także pracy nakładczej) lub renty i emerytury tym samym takie odsetki nie korzystają z powyższego zwolnienia.

Stanowisko Organu potwierdza orzecznictwo sądów, zgodnie z którym roszczenie odsetkowe nie jest częścią składową roszczenia głównego, gdyż opiera się na odrębnym stanie faktycznym oraz odrębnej podstawie materialnoprawnej. Roszczenie o odsetki za opóźnienie (art. 481 k.c.) jest więc roszczeniem innym niż roszczenie deliktowe (por. uchwała SN z dnia 31 stycznia 1994 r. III CZP 184/93, publ. OSNC 1994/7-8/155). Odsetki za opóźnienie są skonstruowane przez ustawodawcę niezależnie od faktu poniesienia szkody przez wierzyciela, są w pewnym sensie elementem waloryzacji, ale spełniają również rolę kompensacji tego, że wierzyciel nie mógł z pieniędzy skorzystać wcześniej (por. Izabella Dyka, glosa do przywołanej powyżej uchwały SN z dnia 31 stycznia 1994 r., PS 1997/9/72). Dodatkowo, wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 stycznia 2008 r. sygn. akt II FSK 1629/06 uznał, że: (...) Odsetki należne w razie uchybienia przez dłużnika terminowi świadczenia pieniężnego (art. 481 § 1 K.c.) należy traktować jako wynagrodzenie za przedłużone i pozbawione podstaw prawnych korzystanie z cudzego kapitału. Inaczej rzecz ujmując, jest to odszkodowanie za pozbawienie wierzyciela możliwości dysponowania kapitałem, a tym samym pozbawienie go spodziewanych z tego tytułu korzyści (np. przez korzystną lokatę) (...).

Zatem, biorąc pod uwagę przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego oraz powołane przepisy prawa podatkowego stwierdzić należy, że wynikające z wyroku sądowego odsetki od nieterminowej wypłaty zasądzonej renty wyrównawczej nie korzystają ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z powyższym otrzymane przez Wnioskodawcę odsetki ustawowe od zasądzonej renty wyrównawczej stanowią dla Niego przychód z innych źródeł na podstawie art. 20 ust. 1 ww. ustawy i podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Nadmienia się, że wydając interpretację w trybie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów nie przeprowadza postępowania dowodowego, w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do oceny załączonych do wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej (ORD-IN) dokumentów, jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i Jego stanowiskiem.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.