1462-IPPB2.4514.463.2016.2.MZ | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie,
W zakresie skutków podatkowych przeniesienia Wierzytelności przez Spółkę zależną na rzecz Wnioskodawcy za odpłatnością oraz w związku z dokonaniem wypłaty z zysku (w tym w formie zaliczkowej) w formie niepieniężnej.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 23 września 2016 r. (data wpływu 28 września 2016 r.) uzupełnionym pismem z dnia 31 października 2016 r. (data nadania 31 października 2016 r., data wpływu 4 listopada 2016 r.) na wezwanie z dnia 19 października 2016 r. Nr 1462-IPPB2.4514.463.2016.1.MZ (data nadania 19 października 2016 r., data doręczenia 24 października 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych przeniesienia Wierzytelności przez Spółkę zależną na rzecz Wnioskodawcy za odpłatnością oraz w związku z dokonaniem wypłaty z zysku (w tym w formie zaliczkowej) w formie niepieniężnej - jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 28 września 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych przeniesienia Wierzytelności przez Spółkę zależną na rzecz Wnioskodawcy za odpłatnością oraz w związku z dokonaniem wypłaty z zysku (w tym w formie zaliczkowej) w formie niepieniężnej.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

H. B.V. (dalej jako: Wnioskodawca oraz Spółka) jest spółką utworzoną zgodnie z przepisami prawa holenderskiego. W przyszłości Wnioskodawca planuje nabycie udziałów w spółce E. B.V. z siedzibą w Holandii (dalej jako: Spółka zależna).

Spółka zależna posiada certyfikaty inwestycyjne wyemitowane przez fundusz inwestycyjny zamknięty z siedzibą w Polsce (dalej jako: FIZ) działający na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2014r. poz. 157, dalej jako „ustawa o funduszach”).

W przyszłości planowane jest wykupienie przez FIZ certyfikatów inwestycyjnych posiadanych przez Spółkę zależną. Zgodnie z ustawą o funduszach z chwilą wykupienia certyfikatów inwestycyjnych przez FIZ certyfikaty te, z chwilą wykupu (to jest po podjęciu przez Zgromadzenie Inwestorów uchwały o wykupie, złożeniu przez Spółkę zależną żądania wykupu oraz podjęciu uchwały o wykupie przez Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych zarządzające FIZ), są umarzane z mocy prawa. W związku z powyższymi czynnościami Spółce zależnej przysługiwać będzie wierzytelność w stosunku do FIZ o wypłatę ceny wykupu certyfikatów inwestycyjnych (dalej jako: Wierzytelność). Wierzytelność będzie miała charakter wierzytelności pieniężnej, a zatem obejmować będzie zobowiązanie FIZ do zapłaty na rzecz Spółki zależnej określonej kwoty pieniężnej na rachunek bankowy Spółki zależnej założony i prowadzony przez zagraniczny oddział banku.

Wnioskodawca nie wyklucza, że po nabyciu udziałów w Spółce zależnej, podjęta zostanie decyzja o przeniesieniu Wierzytelności ze Spółki zależnej na rzecz Spółki za odpłatnością. Czynność / czynności prawne związane z realizacją przedmiotowej transakcji zostałaby dokonane poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek przeniesienia Wierzytelności powstanie po stronie Wnioskodawcy zobowiązanie do zapłaty ceny. Zapłata ceny za przeniesienie Wierzytelności nie następowałaby na rachunek bankowy prowadzony przez polski oddział banku.

Alternatywnie, możliwym jest także przeniesienie Wierzytelności przez Spółkę zależną na rzecz Wnioskodawcy w ramach wypłaty z zysków Spółki zależnej z lat ubiegłych i/lub zysku bieżącego, w tym w formie zaliczkowej (dalej również: wypłata z zysku) na rzez Spółki. Wypłata ta zostanie dokonana zgodnie z prawem holenderskim oraz umową Spółki zależnej w brzmieniu obowiązującym na moment podjęcia decyzji o wypłacie. Na skutek przedmiotowej wypłaty z zysku nie dojdzie do obniżenia kapitału zakładowego Spółki zależnej, pokrytego wkładami wspólnika. W ramach procesu wypłaty z zysku Spółka oraz Spółka zależna zawrą umowę mającą na celu przeniesienie tytułu prawnego do Wierzytelności pomiędzy Spółką zależną a Wnioskodawcą. Umowa ta nie będzie natomiast wprowadzała odrębnego wynagrodzenia w zamian za przeniesienie Wierzytelności. W konsekwencji, w ramach rozważanego rozwiązania dojdzie do wypłaty z zysku wygenerowanego przez Spółkę zależną na rzecz Wnioskodawcy, jako jedynego udziałowca Spółki zależnej, w formie niepieniężnej poprzez przeniesienie Wierzytelności pomiędzy Spółką zależną a Wnioskodawcą. Wszelkie czynności związane z realizacją powyższej czynności będą dokonane poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Możliwym jest, że Wierzytelność finalnie zostanie uregulowana na skutek potrącenia wzajemnych wierzytelności istniejących pomiędzy FIZ a Spółką.

Pismem z dnia 19 października 2016 r. Nr 1462-IPPB2.4514.463.2016.1.MZ wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, poprzez wskazanie:

  • Na podstawie jakiej czynności cywilnoprawnej nastąpi przeniesienie Wierzytelności przez Spółkę zależną na rzecz Wnioskodawcy za odpłatnością?
  • Na podstawie jakiej czynności cywilnoprawnej nastąpi przeniesienie Wierzytelności przez Spółkę zależną na rzecz Wnioskodawcy w związku z dokonaniem wypłaty z zysku (w tym w formie zaliczkowej) w formie niepieniężnej?
  • Gdzie wykonywane będą prawa majątkowe w chwili przeniesienia ww. Wierzytelności (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też terytorium innego państwa)?

Wnioskodawca w terminie ustawowym przesłał uzupełnienie wskazując, że:

  • W odniesieniu do wezwania Organu do wyjaśnienia, na podstawie jakiej czynności cywilnoprawnej nastąpi przeniesienie Wierzytelności przez Spółkę na rzecz Wnioskodawcy za odpłatnością, Wnioskodawca pragnie wskazać, że przeniesienie praw do Wierzytelności w analizowanym zakresie nastąpi na podstawie umowy zawartej według prawa holenderskiego. Przedmiotowa umowa będzie czynnością analogiczną co do charakteru i skutków do umowy przelewu wierzytelności w rozumieniu polskiego prawa cywilnego.
  • W odniesieniu do wezwania Organu do wyjaśnienia, na podstawie jakiej czynności cywilnoprawnej nastąpi przeniesienie Wierzytelności przez Spółkę na rzecz Wnioskodawcy w związku z dokonaniem wypłaty z zysku (w tym w formie zaliczkowej) w formie niepieniężnej, Wnioskodawca pragnie wskazać że przeniesienie praw do Wierzytelności w związku z wypłatą z zysku w analizowanym zakresie nastąpi na podstawie umowy zawartej według prawa holenderskiego. Umowa taka zostałaby zawarta w wykonaniu czynności wypłaty z zysku Spółki na rzecz Wnioskodawcy zgodnie z odpowiednimi regulacjami prawa holenderskiego i w związku z tym nie będzie przewidywała dodatkowego wynagrodzenia na rzecz żadnej ze stron. W sensie prawnym umowa ta będzie czynnością analogiczną co do charakteru i skutków do umowy przelewu wierzytelności w rozumieniu polskiego prawa cywilnego.
  • W odniesieniu do pytania odnośnie miejsca wykonywania praw majątkowych z tytułu Wierzytelności w chwili przeniesienia Wierzytelności Wnioskodawca pragnie wskazać, że w ocenie Wnioskodawcy miejscem wykonywania praw majątkowych będzie siedziba oddziału banku, który prowadzi rachunek bankowy Spółki, tj. Holandia, ponieważ na ten rachunek powinno być spełnione świadczenie pieniężne FIZ na rzecz Spółki z tytułu wcześniejszego umorzenia certyfikatów inwestycyjnych wyemitowanych przez FIZ.
  • Wyżej przedstawione stanowisko Wnioskodawca opiera na przeprowadzonej analizie, zgodnie z którą przyjmuje się, że wobec braku definicji miejsca wykonywania praw majątkowych w prawie podatkowym, w ramach wykładni systemowej należy w tym zakresie odwołać się do stosownych przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. Z 2016 r. poz. 380, dalej jako „kc”).
  • Przepisy kc nie definiują w sposób odrębny pojęcia „miejsca wykonywania praw majątkowych”, wskazują jednak w art. 454 definicję miejsca spełnienia świadczenia. W związku z faktem, że spełnienie Wierzytelności będzie świadczeniem pieniężnym, w ocenie Wnioskodawcy zastosowanie powinien znaleźć art. 454 § 1 zd. 2 kc, który wskazuje, że miejscem spełnienia świadczenia pieniężnego winno być miejsce zamieszkania bądź siedziby wierzyciela.
  • Jednocześnie, zgodnie z przyjętym przez doktrynę i orzecznictwo poglądem, w przypadku ustalenia, że spełnienie świadczenia pieniężnego powinno zostać dokonane w sposób bezgotówkowy na rachunek bankowy wierzyciela, miejscem spełnienia tego świadczenia jest miejsce ulokowania rachunku bankowego wierzyciela, a zatem siedziba (oddział) banku gdzie prowadzony jest rachunek wierzyciela (vide wyrok SN z dnia 8 listopada 1989 III CRN 345/89, uchwała Sądu Najwyższego z 14 lutego 2002, sygn. III CZP 81/01, a także A. Rzetecka-Gil [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Zobowiązania – część ogólna, LEX 2011).
  • Wobec powyższego, w przypadku uzgodnienia odnośnie spełnienia świadczenia pieniężnego na rachunek bankowy, miejscem spełnienia świadczenia będzie siedziba oddziału banku, który prowadzi rachunek wierzyciela. Siedziba oddziału banku Spółki znajduje się poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wobec czego prawo majątkowe nie będzie wykonywane na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, lecz na terytorium innego państwa.
  • Jednocześnie, wobec istniejących wątpliwości interpretacyjnych w praktyce organów podatkowych oraz w doktrynie, nawet w przypadku uznania, że dla celów określenia miejsca wykonywania prawa majątkowego z tytułu Wierzytelności należałoby wziąć pod uwagę siedzibę nowego wierzyciela (lub banku nowego wierzyciela), to, zdaniem Wnioskodawcy, również w tym przypadku wykonanie prawa będzie miało miejsce poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż siedziba Wnioskodawcy znajduje się w Holandii (względnie, siedziba oddziału banku Wnioskodawcy, na który powinny być spełnione w przyszłości uprawnienia z Wierzytelności znajduje się poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej). W konsekwencji, w związku z wątpliwościami, które występują w praktyce, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie, niezależnie od tego, który wierzyciel (pierwotny czy wtórny) będzie uwzględniony dla określenia miejsca wykonywania praw majątkowych z Wierzytelności, miejsce to każdorazowo znajdować się będzie poza terytorium Polski.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.
  1. Czy przeniesienie Wierzytelności przez Spółkę zależną na rzecz Wnioskodawcy za odpłatnością będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
  2. Czy przeniesienie Wierzytelności przez Spółkę zależną na rzecz Wnioskodawcy w związku z dokonaniem wypłaty z zysku (w tym w formie zaliczkowej) w formie niepieniężnej będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy,

Ad. 1

Przeniesienie Wierzytelności przez Spółkę zależną na rzecz Wnioskodawcy za odpłatnością nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, bowiem: i) Wierzytelność stanowi prawo majątkowe wykonywane za granicą, ii) Wnioskodawca - jako nabywca - ma siedzibę na terytorium Holandii, a iii) czynności prawne związane z przeniesieniem Wierzytelności zostaną przeprowadzone poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Ad. 2

Przeniesienie Wierzytelności przez Spółkę zależną na rzecz Wnioskodawcy w związku z dokonaniem wypłaty z zysku w formie niepieniężnej nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, bowiem czynność ta nie została wskazana w zamkniętym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu wskazanym w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Ad. 1

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o PCC podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlega między innymi umowa sprzedaży rzeczy i praw majątkowych.

Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 4 ustawy o PCC czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, z zastrzeżeniem ust 4a i 5, jeżeli ich przedmiotem są:

  1. rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  2. rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Mając na uwadze powyższe, sprzedaż wierzytelności opodatkowana będzie podatkiem od czynności cywilnoprawnych w przypadku, gdy:

  • przedmiotem sprzedaży będzie wierzytelność stanowiąca prawo majątkowe wykonywane na terytorium Polski lub
  • przedmiotem sprzedaży będzie wierzytelność stanowiąca prawo majątkowe wykonywane za granicą i spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: i) czynność ta zostanie dokonana na terytorium Polski oraz ii) nabywca wierzytelności ma siedzibę na terytorium Polski.

W konsekwencji celem dokonania oceny czy na skutek sprzedaży Wierzytelności dojdzie do powstania obowiązku podatkowego na gruncie ustawy o PCC niezbędnym jest identyfikacja miejsca wykonywania Wierzytelności jako prawa majątkowego.

Miejsce wykonywania praw majątkowych

Zgodnie z przyjętą praktyką, wobec braku uregulowania definicji miejsca wykonywania praw majątkowych w prawie podatkowym, w ramach wykładni systemowej należy w tym zakresie odwołać się do stosownych przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 380, dalej jako „kc”).

Przepisy kc nie definiują w sposób odrębny pojęcia „miejsca wykonywania praw majątkowych”, wskazują jednak w art. 454 definicję miejsca spełnienia świadczenia. Zgodnie z przedmiotową regulacją, jeżeli miejsce spełnienia świadczenia nie jest oznaczone ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione w miejscu, gdzie w chwiii powstania zobowiązania dłużnik miał zamieszkanie lub siedzibę. Jednakże świadczenie pieniężne powinno być spełnione w miejscu zamieszkania lub w siedzibie wierzyciela w chwili spełnienia świadczenia (...).

Zasadność odwołania się do art. 454 kc celem identyfikacji miejsca wykonywania praw majątkowych znajduje potwierdzenie w stanowiskach organów podatkowych wyrażanych w wydawanych interpretacjach podatkowych oraz w wyrokach sądów administracyjnych. Celem przykładu można przywołać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 lipca 2015 roku (sygn. I SA/Łd 517/15), w którym Sąd orzekł, że wobec nie zdefiniowania tego pojęcia „miejsca wykonywania praw majątkowych” w ustawach podatkowych, należy odwołać się w ramach wykładni systemowej zewnętrznej do przepisów Kodeksu cywilnego i przyjąć, że jest nim miejsce spełnienia świadczenia w rozumieniu art. 454 § 1 i § 2. Miejsce to odnoszone do świadczenia pieniężnego wskazane jest jako miejsce zamieszkania lub siedziby wierzyciela w chwili spełnienia świadczenia, a jeśli zobowiązanie - związane jest z przedsiębiorstwem dłużnika lub wierzyciela, o miejscu spełnienia świadczenia rozstrzyga siedziba przedsiębiorstwa. Jest to pogląd prawidłowy, ukształtowany także w judykaturze.

Zgodnie z przyjętym przez doktrynę i orzecznictwo poglądem, w przypadku ustalenia, że spełnienie świadczenia pieniężnego powinno zostać dokonane w sposób bezgotówkowy na rachunek bankowy wierzyciela, miejscem spełnienia tego świadczenia jest miejsce ulokowania rachunku bankowego wierzyciela, a zatem siedziba (oddział) banku gdzie prowadzony jest rachunek wierzyciela (vide wyrok SN z dnia 8 listopada 1989 III CRN 345/89, uchwała Sądu Najwyższego z 14 lutego 2002, sygn. III CZP 81/01, a także A. Rzetecka-Gil [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Zobowiązania - część ogólna, LEX 2011).

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, Wierzytelność obejmuje zobowiązanie FIZ do określonego świadczenia pieniężnego na rzecz Spółki zależnej, które co do zasady ma być spełnione w sposób bezgotówkowy na rachunek bankowy Spółki zależnej, prowadzony przez zagraniczny oddział banku.

Mając na uwadze ogół przytoczonych powyżej okoliczności, a zatem fakt, że:

  • siedziba Spółki zależnej umiejscowiona jest w Holandii oraz
  • rachunek bankowy Spółki zależnej, na który miałaby zostać dokonana spłata Wierzytelności, prowadzony jest przez zagraniczny oddział banku

Wierzytelność należy uznać za prawo majątkowe wykonywane poza granicami Polski.

Opodatkowanie transferu Wierzytelności podatkiem od czynności cywilnoprawnych

Mając na uwadze powyższe rozważania dotyczące klasyfikacji Wierzytelności jako prawa majątkowego wykonywanego poza granicami Polski, celem weryfikacji czy na skutek przeniesienia tej Wierzytelności za odpłatnością dojdzie do powstania obowiązku podatkowego z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych, niezbędnym jest identyfikacja, czy

  • nabywca Wierzytelności ma siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz
  • czy czynność cywilnoprawna zostanie dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Powyższe przesłanki warunkujące powstanie obowiązku podatkowego na gruncie ustawy o PCC powinny zostać spełnione łącznie.

W odniesieniu do analizowanego stanu faktycznego należy stwierdzić, że żaden ze wskazanych wyżej warunków nie zostanie wypełniony, bowiem:

  • Wnioskodawca - jako nabywca Wierzytelności - ma siedzibę na terytorium Holandii, a
  • czynność / czynności cywilnoprawne związane z przeniesieniem Wierzytelności za odpłatnością zostaną dokonane poza terytorium Polski.

W konsekwencji, przeniesienie Wierzytelności przez Spółkę zależną na rzecz Wnioskodawcy za odpłatnością nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stanowisko Wnioskodawcy wyrażone powyżej znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez organy podatkowe w zbliżonych stanach faktycznych, przykładowo:

  • w interpretacji indywidualnej z dnia 20 lipca 2016 roku (sygn. IPPB2/4514-333/16 -4/JG1), w której Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wskazał, że: przyjmując za Wnioskodawcą, że prawa majątkowe będące przedmiotem umowy cesji (tj. Wierzytelności) będą wykonywane poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i umowa cesji wierzytelności zostanie zawarta za granicą, należy stwierdzić, że powyższa czynność nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z art. 1 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych;
  • analogicznie w interpretacji indywidualnej z dnia 19 października 2015 roku (1PPB2/4514-339/15-5/PW) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie potwierdził, że: przyjmując za Wnioskodawcą, że w chwili zawarcia Umowy Sprzedaży Wierzytelności na rzecz Wnioskodawcy miejscem wykonywania praw majątkowych wynikających z Wierzytelności będzie terytorium państwa innego niż Rzeczypospolita Polska (terytorium Republiki Federalnej Niemiec), powyższa czynność nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z art. 1 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Ad. 2

Zgodnie z art. 1 ust 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, opodatkowaniu podlegają wskazane poniżej czynności cywilnoprawne:

  1. umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
  2. umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
  3. umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
  4. umowy dożywocia,
  5. umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
  6. ustanowienie hipoteki,
  7. ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
  8. umowy depozytu nieprawidłowego,
  9. umowy spółki.

Ponadto opodatkowaniu podlegają zmiany powyżej wskazanych umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów i ugody, jeżeli wywołują takie same skutki jak czynności cywilnoprawne wymienione powyżej.

Na gruncie literalnej wykładni powołanych powyżej przepisów oraz zgodnie z poglądami doktryny prawa podatkowego, katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych ma charakter enumeratywny. Zastosowana przez ustawodawcę zasada numerus clausus przesądza o tym, że tylko czynności wskazane wprost w powołanym artykule podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Wszelkie zatem czynności podobne, które jednak nie zostały wyrażone wprost w powołanym wyżej katalogu, nie powodują powstania obowiązku podatkowego na gruncie ustawy o PCC. Takie podejście znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo, w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 lutego 2008 r., sygn. II FSK 1737/06, Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, iż „w zakresie opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych przepisy powołanej ustawy w sposób enumeratywny określają typ czynności cywilnoprawnych (zasada numerus clausus), podlegających opodatkowaniu tym podatkiem (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit a-k), bez odsyłania w tym zakresie do rozwiązań zawartych w przepisach wykonawczych”.

Jak podkreśla się w piśmiennictwie, stosowanie rozszerzającej wykładni funkcjonalnej, czy też posługiwanie się analogią w celu rozszerzenia obowiązku podatkowego, na gruncie prawa podatkowego jest niedopuszczalne - „kanonem stosowania prawa podatkowego musi być następująca zasada: obowiązek podatkowy nie może być rezultatem interpretacji przepisów podatkowych, a musi wynikać wprost i bezpośrednio z ustawy podatkowej” (J. Małecki, A. Gomułowicz, Podatki i prawo podatkowe, Warszawa 2008 r., pkt 8, rozdział XI).

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Wnioskodawcy, celem ustawodawcy było precyzyjne wskazanie przedmiotu opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych i wyłączenie spod opodatkowania innych zdarzeń cywilnoprawnych niewymienionych wprost w ustawie o PCC. W konsekwencji, czynności niewymienione expressis verbis w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu, nawet gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

W kontekście powyższych rozważań należy zwrócić uwagę na fakt, że opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie będzie podlegała taka umowa nienazwana, której skutek może być zbliżony do wywoływanego przez jedną z umów objętych katalogiem z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy (przykładowo - do umowy sprzedaży), jednak niezawierająca elementów przedmiotowo istotnych czynności prawnych z ww. przepisu. Opodatkowaniu nie będzie podlegać także czynność cywilnoprawna, która nazwą co prawda odpowiada umowie wskazanej w omawianym artykule, ale również nie zawiera w swej treści elementów istotnych dla danego rodzaju umów. Zatem kwalifikacja danej czynności jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych musi wynikać z identyfikacji tzw, essentialia negotii danego rodzaju umowy, nie zaś z jej nazwy. Konieczne jest zatem, aby dla stwierdzenia powstania obowiązku podatkowego w danym przypadku, potwierdzić jakie są rzeczywiste prawa i obowiązki stron analizowanej umowy.

Powyższe konkluzje znajdują potwierdzenie w poglądach doktryny. Przykładowo Tomasz Nierobisz w komentarzu do ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wskazuje, iż: „w zakresie umów nienazwanych należy uznać za niepodważalny pogląd, iż jako niezdefiniowane oraz niewymienione w Ustawie nie będą podlegały opodatkowaniu PCC. Wynika to z konstytucyjnej zasady, w myśl której takie elementy podatku jak jego przedmiot muszą wynikać wprost z ustawy. Nie jest wiec dopuszczalne podejmowanie próby opodatkowania danych czynności jedynie na podstawie podobieństwa do czynności stanowiącej przedmiot opodatkowania. Na wskazany wniosek nie ma wpływu to, iż dopuszczalne będzie w praktyce stosowanie do części umów nienazwanych, poprzez analogię, przepisów dotyczących umów nazwanych. Takie odpowiednie zastosowanie przepisów nie przekłada się bowiem na możliwość zastosowania w sposób „odpowiedni zasad opodatkowania” (Komentarz do art. 1 [w:] T. Nierobisz, A. Wacławczyk, Podatek od czynności cywilnoprawnych. Komentarz praktyczny, 2011, LEGALIS).

Wypłata z zysku analizowana na gruncie niniejszego wniosku zostanie przeprowadzona zgodnie z prawem holenderskim, jednak posiada ona cechy zbliżone do wypłaty dywidendy / zaliczki na dywidendę uregulowanej prawem polskim. Należy wskazać, że wypłata dywidendy lub innej formy wypłaty z zysku, w tym dokonywana w formie niepieniężnej nie stanowi czynności wskazanej w katalogu zawartym w art. 1 ustawy o PCC jako czynność podlegająca opodatkowaniu. Mając zatem na uwadze powyższe rozważania dotyczące enumeratywnego charakteru katalogu zawartego w art. 1 ustawy o PCC, przeniesienie Wierzytelności na skutek podjęcia decyzji o dokonaniu wypłaty z zysku nie spowoduje powstania obowiązku podatkowego na gruncie ustawy o PCC.

Powyższej konkluzji nie zmienia fakt zawarcia umowy mającej na celu efektywne przeniesienie Wierzytelności na rzecz Wnioskodawcy w związku z wypłatą z zysku Spółki zależnej. Czynność ta nie będzie zawierać bowiem w sobie elementów istotnych dla żadnej czynności cywilnoprawnej wymienionej w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC. W szczególności, umowa ta nie powinna zostać uznana za:

  • umowę sprzedaży Wierzytelności (brak jest bowiem chociażby określenia ceny nabycia) czy
  • umowę darowizny (wspólnik nie otrzymuje bowiem nieodpłatnego przysporzenia od spółki a jedynie korzysta ze swego uprawnienia do udziału w zysku generowanego przez Spółkę).

Powyższe konkluzje znajdują potwierdzenie w licznych interpretacjach przepisów prawa podatkowego, wydanych przez organy podatkowe w podobnych sprawach, dotyczących wypłaty dywidendy w formie rzeczowej, w szczególności:

  • w interpretacji indywidualnej z dnia 28 lipca 2016 roku (sygn. IBPB-2-1/4514-291/16/AD), w której Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach wskazał, że: skoro wypłata dywidendy nie została wymieniona w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych a czynności tego typu nie można zakwalifikować, np. jako umowy sprzedaży czy też innej czynności tym katalogiem objętej, to tym samym - z powyższych przyczyn - czynność wypłaty dywidendy na rzecz Wnioskodawcy w formie rzeczowej lub pieniężnej, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych; nie mieści się bowiem w katalogu czynności ściśle wymienionych jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zatem po stronie Wnioskodawcy nie wystąpi obowiązek podatkowy;
  • w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 14 października 2015 roku (sygn. IPPB2/4514-332/15-4/PW), zgodnie z którą: należy stwierdzić, że czynność wypłaty dywidendy na rzecz Wnioskodawcy w formie rzeczowej w drodze transferu udziałów, nie została wymieniona w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Zatem, powyższa czynność nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W konsekwencji, przeniesienie Wierzytelności przez Spółkę zależną na rzecz Wnioskodawcy w związku z dokonaniem wypłaty z zysku nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, bowiem czynność ta nie została wskazana w zamkniętym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu wskazanym w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC.

Z ostrożności jedynie Wnioskodawca pragnie wskazać, że nawet w przypadku twierdzenia - contra legem - że wypłata z zysku i wydanie Wierzytelności per se stanowi czynność objętą w katalogiem czynności opodatkowanych podatkiem od czynności cywilnoprawnych, jej dokonanie nie będzie prowadzić do powstania obowiązku podatkowego na gruncie ustawy o PCC.

Posiłkując się bowiem analizą dokonaną w uzasadnieniu do pytania numer 1, Wierzytelność, którą na skutek wypłaty z zysku otrzyma Spółka stanowi prawo majątkowe wykonywane poza terytorium Polski, a ponadto:

  • Wnioskodawca - jako nabywca Wierzytelności - ma siedzibę na terytorium Holandii, a
  • czynność / czynności cywilnoprawne związane z przeniesieniem Wierzytelności w związku z dokonaniem wypłaty z zysku zostaną przeprowadzone poza granicami Polski.

W konsekwencji, przeniesienie Wierzytelności na skutek wypłaty z zysku, nie spełnia także żadnej z przesłanek wskazanych w art. 1 ust. 4 ustawy o PCC warunkujących możliwość opodatkowania czynności cywilnoprawnej, której przedmiotem są prawa majątkowe, podatkiem od czynności cywilnoprawnych w Polsce. Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca pragnie potwierdzić swoje stanowisko, zgodnie z którym przeniesienie przedmiotowej Wierzytelności na rzecz Wnioskodawcy na skutek wypłaty z zysku nie będzie skutkowało powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych w Polsce.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska wnioskodawcy.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych, wskazać należy, że rozstrzygnięcia te zapadły w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.