1061-IPTPP1.4512.230.2016.2.ŻR | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi,
Opodatkowanie podstawową stawką podatku VAT wynagrodzenia należnego Uczelni z tytułu przekazania Liderowi praw do dóbr niematerialnych i prawnych powstałych w związku z realizacją projektu, jak również wynagrodzenia w postaci marży od każdego sprzedanego Urządzenia oraz sposobu dokumentowania ww. wynagrodzenia.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 13 kwietnia 2016 r. (data wpływu 25 kwietnia 2016 r.) uzupełnionym pismem z dnia 17 maja 2016 r. (data wpływu 23 maja 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podstawową stawką podatku VAT wynagrodzenia należnego Uczelni z tytułu przekazania Liderowi praw do dóbr niematerialnych i prawnych powstałych w związku z realizacją projektu, jak również wynagrodzenia w postaci marży od każdego sprzedanego Urządzenia oraz sposobu dokumentowania ww. wynagrodzenia – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 25 kwietnia 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

  • prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją projektu pn. „...”,
  • opodatkowania podstawową stawką podatku VAT wynagrodzenia należnego Uczelni z tytułu przekazania Liderowi praw do dóbr niematerialnych i prawnych powstałych w związku z realizacją projektu, jak również wynagrodzenia w postaci marży od każdego sprzedanego Urządzenia oraz sposobu dokumentowania ww. wynagrodzenia.

Przedmiotowy wniosek uzupełniono pismem z dnia 17 maja 2016 r. (data wpływu 23 maja 2016 r.) w zakresie doprecyzowania opisu stanu faktycznego oraz o uiszczenie dodatkowej opłaty.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny (doprecyzowany w uzupełnieniu wniosku).

Uniwersytet Medyczny w ... (zw. dalej UM w ...) jest publiczną uczelnią medyczną działającą na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. 2012 poz. 572 z późn. zm.) oraz na podstawie Statutu Uniwersytetu Medycznego (tekst jednolity zgodnie z uchwałą Senatu UM w ... nr ... z dnia ...). Jako uczelnia publiczna UM w ... w ramach swojej działalności operacyjnej prowadzi działalność dydaktyczną, naukowo - badawczą (w tym działalność o charakterze pomocniczym dla działalności naukowej) oraz pomocniczą.

Do podstawowych zadań Uniwersytetu należy:

  1. kształcenie studentów i doktorantów w dziedzinie nauk medycznych, nauk farmaceutycznych i nauk o zdrowiu w celu zdobywania i uzupełniania wiedzy oraz umiejętności niezbędnych w pracy zawodowej, naukowej i dydaktycznej;
  2. wychowywanie studentów, doktorantów w poczuciu odpowiedzialności za państwo polskie, za umacnianie zasad demokracji i poszanowanie praw człowieka;
  3. prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych, świadczenie usług badawczych oraz transfer technologii do gospodarki;
  4. kształcenie i promowanie kadr naukowych;
  5. pełnienie funkcji podmiotu tworzącego dla podmiotów leczniczych;
  6. uczestniczenie w sprawowaniu opieki medycznej na bazie samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, dla których Uniwersytet jest podmiotem tworzącym i we współpracy z innymi podmiotami leczniczymi;
  7. upowszechnianie i pomnażanie osiągnięć nauki, kultury narodowej i techniki, w tym poprzez gromadzenie i udostępnianie zbiorów bibliotecznych i informacyjnych;
  8. prowadzenie studiów podyplomowych, kursów i szkoleń w celu kształcenia nowych umiejętności niezbędnych na rynku pracy w systemie uczenia się przez całe życie;
  9. potwierdzanie efektów uczenia się;
  10. stwarzanie warunków do rozwoju kultury fizycznej studentów;
  11. działanie na rzecz społeczności lokalnych i regionalnych;
  12. realizacja zadań na potrzeby obronne państwa, obrony cywilnej i reagowania kryzysowego w myśl obowiązujących przepisów;
  13. stwarzanie osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie kształcenia i w badaniach naukowych;
  14. współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym w procesie kształcenia oraz realizacji strategii rozwoju Uczelni.

Uniwersytet Medyczny w ... jest czynnym podatnikiem VAT i prowadzi:

  • działalność dydaktyczną i naukowo-badawczą, finansowaną z dotacji budżetowej – czynności niepodlegające VAT;
  • odpłatną działalność dydaktyczną i naukowo-badawczą, w tym działalność o charakterze pomocniczym dla działalności naukowej oraz pomocniczą, m.in. działalność wydawniczą i usługową (np. usługi najmu) - czynności opodatkowane, czynności zwolnione z podatku VAT.

Uniwersytet Medyczny w ... rozlicza podatek VAT naliczony za pomocą prewspółczynnika proporcji, o którym mowa w art. 86 ust. 2a oraz tzw. wskaźnikiem proporcjonalnego odliczenia podatku, o którym mowa w art. 90 i art. 91 ustawy o podatku od towarów i usług.

W 2015 roku Uniwersytet w ramach zawiązanego Konsorcjum naukowego, którego jest Partnerem, rozpoczął realizację projektu pn. „...” (akronim ...). Powyższy projekt finansowany jest przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach programu „Profilaktyka i Leczenie Chorób Cywilizacyjnych” - ....

Umowa pomiędzy Liderem Projektu, firmą ... Spółka z o.o. a NCBiR z siedzibą w ... stanowi, że „rezultaty będące przedmiotem praw własności przemysłowej oraz rezultaty niepodlegające takiej ochronie, powstałe w ramach Projektu, stanowią własność Wykonawcy lub Współwykonawców”. Do własności majątkowych praw autorskich powstałych w wyniku realizacji projektu stosuje się przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Zgodnie z umową zawartą pomiędzy NCBiR a firmą ... Spółka z o.o. – Liderem Projektu, projekt obejmuje realizację:

  1. fazy badawczej obejmującej Badania podstawowe, Badania przemysłowe lub Prace rozwojowe, skierowane na zastosowanie w działalności gospodarczej,
  2. fazy przygotowań do wdrożenia obejmującej działania, których celem jest przygotowanie wyników fazy badawczej do zastosowania w działalności (tj. komercjalizacji).

W powyższej umowie Lider Konsorcjum zobowiązał się między innymi do zastosowania wyników Projektu w działalności gospodarczej. Umowa precyzyjnie określa prawa i obowiązki stron oraz warunki wypłaty przez NCBiR środków na dofinansowanie projektu. Środki te przeznaczone są na pokrycie kosztów ponoszonych w związku z realizacją projektu, które są określone w kosztorysach będących załącznikami do umowy. Każdy z uczestników Konsorcjum indywidualnie we własnym zakresie dokonuje zakupu towarów i usług figurując na fakturze jako nabywca. Zgodnie z umową podatek od towarów i usług (VAT) może stanowić koszt kwalifikowany w projekcie jedynie wówczas, gdy został naliczony w związku z poniesionymi kosztami kwalifikowanymi oraz jeżeli zgodnie z odrębnymi przepisami jednostce realizującej projekt, nie przysługuje prawo do jego odliczenia.

W celu realizacji projektu Uczelnia będzie nabywać towary i usługi opodatkowane podatkiem VAT. W związku z tym, że rezultaty uzyskane w ramach projektu charakteryzują się innowacyjnością oraz znaczącym potencjałem komercjalizacyjnym, przewiduje się między innymi sprzedaż wyników prac na warunkach określonych w Umowie o powołaniu konsorcjum naukowego. Komercjalizacja wyników prac projektu, tj. wprowadzenie Urządzenia do obrotu stanowić będzie sprzedaż podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Umowa o powołaniu konsorcjum naukowego, którego partnerem jest Uniwersytet Medyczny w ... określa okres realizacji projektu w terminie od 1 czerwca 2015 r. do 31 maja 2018 r.

Do zadań Uczelni jako Partnera projektu należeć będzie:

  • testowanie mikrosondy do pomiaru ex vivo sHER2 (w guzie i endometrium) i CCL5 (w węzłach chłonnych) w tkankach uzyskanych od pacjentów,
  • wspólnie z innym Partnerem Konsorcjum - określenie zdolności mikrosondy do pomiaru markerów nowotworowych na komórkach w hodowli in vitro.

Udział procentowy Uczelni w realizacji projektu wynosi 2,95%. Członkowie Konsorcjum postanowili w umowie, że wszelkie prawa do rozwiązań powstałych w wyniku prac badawczych lub rozwojowych zrealizowanych w ramach fazy badawczej przez któregokolwiek z Partnerów, w tym wszelkie prawa do dóbr niematerialnych takich jak m. in.: wynalazki, wzory użytkowe, wzory przemysłowe, utwory, know-how, wraz z prawem do uzyskania wyłącznej ochrony tych dóbr na zasadach wynikających z przepisów prawa własności przemysłowej, przechodzą na Lidera - firmę ... Spółka z o.o. z chwilą ich powstania. Na mocy niniejszej umowy Lider uzyskuje wyłączne prawo do dysponowania prawami na dobrach niematerialnych powstałych w związku z realizacją Projektu, w tym w szczególności może występować we własnym imieniu o uzyskanie prawa wyłącznego na korzystanie z tych dóbr na zasadach wynikających z prawa własności przemysłowej.

W zamian za uzyskanie przez Lidera wszelkich praw do dóbr niematerialnych i prawnych powstałych w związku z realizacją Projektu, Lider - firma ... Spółka z o.o. zapłaci Partnerowi należne wynagrodzenie, którego wartość określa niniejsza umowa. Ponadto, gdy wyniki fazy badawczej realizacji Projektu okażą się zdolne do zastosowania w działalności gospodarczej, tj. gdy będzie możliwe wprowadzenie urządzenia - mikrosondy do obrotu gospodarczego, Lider zobowiązany będzie do zapłaty na rzecz Uczelni, jako Partnera Projektu wynagrodzenia z tego tytułu. W takim przypadku Uczelni jak Partnerowi Projektu przysługiwałoby przez okres pięciu lat od zakończenia realizacji Projektu wynagrodzenie, tj. stosowna do procentowo określonego w umowie udziału część marży uzyskanej od każdego sprzedanego przez Lidera Urządzania.

Zgodnie z zapisami umowy Konsorcjum Uczelnia jako Partner Projektu zachowuje prawo do wykorzystania nowej wiedzy zdobytej w trakcie jego realizacji do swojej działalności badawczo-rozwojowej oraz w działalności dydaktycznej, jak również zobowiązuje się do rozpowszechniania wyników Projektu za pośrednictwem m.in. konferencji naukowych, publikacji w czasopismach naukowych lub powszechnie dostępnych baz danych zapewniających swobodny dostęp do uzyskanych wyników badań.

W związku z tym, iż zakupy towarów i usług dokonywanych przez Uczelnię a służące realizacji Projektu związane są z działalnością opodatkowaną (możliwa komercjalizacja wyników Projektu), zwolnioną (działalność dydaktyczna odpłatna) oraz niepodlegającą podatkowi VAT (działalność naukowo-badawcza i działalność dydaktyczna finansowana dotacją z budżetu Państwa), a ich bezpośrednia alokacja do określonych rodzajów działalności nie jest możliwa, Uniwersytet od faktur otrzymanych do dnia 31 grudnia 2015 r. odliczył podatek VAT naliczony wskaźnikiem proporcjonalnego odliczenia, o którym mowa w art. 90 i art. 91 ustawy o podatku od towarów i usług, natomiast od dnia 01 stycznia 2016 r. po zmianie przepisów w zakresie odliczania podatku VAT naliczonego dokonuje odliczenia podatku VAT naliczonego prewspółczynnikiem proporcji oraz wskaźnikiem proporcji.

Realizacja projektu pn. „...” odbywa się na podstawie zawartej umowy o powołaniu konsorcjum naukowego pomiędzy ... Sp. z o.o. – Lider Projektu a Fundacją ...- Partner 1; Uniwersytetem Medycznym w ... - Partner 2; Uniwersytetem Przyrodniczym w ... - Partner 3; Uniwersytetem Medycznym ... - Partner 4. Członkowie Konsorcjum pozyskali wsparcie finansowe na realizację wyżej wymienionego projektu od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w ramach zawartej umowy nr ... o wykonanie i finansowanie projektu realizowanego w ramach programu „Profilaktyka i leczenie chorób cywilizacyjnych” .... Zgodnie z zapisami umowy przywołanej powyżej Wykonawcą Projektu jest firma ... Sp. z o.o. pozostali członkowie Konsorcjum są Współwykonawcami.

Środki z dofinansowania udzielonego przez NCBiR są każdorazowo przekazywane bezpośrednio na rachunek bankowy Lidera Projektu tj. firmy ... Spółka z o.o. Lider Projektu zobowiązany jest do niezwłocznego przekazania środków finansowych Partnerom Projektu zgodnie z kosztorysem Projektu, Harmonogramem płatności oraz Harmonogramem wykonania projektu. Otrzymane środki finansowe są wykorzystywane przez Wnioskodawcę wyłącznie na pokrycie kosztów ponoszonych w związku z wykonaniem zadań na rzecz projektu.

W myśl umowy o powołaniu konsorcjum naukowego do zadań Wnioskodawcy, jako Partnera nr 2 należy:

  • testowanie mikrosondy do pomiaru ex vivo sHER2 (w guzie i endometrium) i CCL5 (w węzłach chłonnych) w tkankach uzyskanych od pacjentów,
  • wspólnie z Partnerem nr 3 - określenie zdolności mikrosondy do pomiaru markerów nowotworowych na komórkach w hodowli in vitro.

Wszelkie prawa do rozwiązań powstałych w wyniku prac badawczych lub rozwojowych zrealizowanych w ramach fazy badawczej przez któregokolwiek z Partnerów, w tym wszelkie prawa do dóbr niematerialnych takich jak m.in.: wynalazki, wzory użytkowe, wzory przemysłowe, utwory, know-how wraz z prawem do uzyskania wyłącznej ochrony tych dóbr na zasadach wynikających z przepisów prawa własności przemysłowej, przechodzą na Lidera - firmę ... Spółka z o.o. z chwilą ich powstania. Na mocy mniejszej umowy Lider z tą chwilą uzyskuje wyłączne prawo do dysponowania prawami na dobrach niematerialnych powstałych w związku z realizacją Projektu, w tym w szczególności może występować we własnym imieniu o uzyskanie prawa wyłącznego na korzystanie z tych dóbr na zasadach wynikających z prawa własności przemysłowej.

W przypadku, gdy wyniki fazy badawczej realizacji Projektu okażą się zdolne do zastosowania w działalności gospodarczej, tj. gdy będzie możliwe wprowadzenie urządzenia- mikrosondy do obrotu gospodarczego, Lider w zamian za uzyskanie wszelkich praw do dóbr niematerialnych powstałych w związku z realizacją Projektu zobowiązany będzie do zapłaty na rzecz poszczególnych Partnerów Projektu wynagrodzenia z tego tytułu na zasadach określonych w umowie o powołaniu konsorcjum naukowego. Wnioskodawca może wykorzystać „nową wiedzę” zdobytą w trakcie realizacji Projektu do swojej niezależnej działalności badawczo-rozwojowej, mającej na celu powiększenie zasobów wiedzy oraz lepsze zrozumienie podstaw zjawisk i obserwowalnych faktów, w tym w działalności dydaktycznej. Wnioskodawca ma prawo do publikowania wyników Projektu, w zakresie, w jakim pochodzą one z prowadzonych przez niego badań przemysłowych lub prac rozwojowych, z zastrzeżeniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa pozostałych Członków Konsorcjum oraz innych postanowień umowy.

W ramach realizacji Projektu Wnioskodawca nabywa towary i usługi, które mogą być wykorzystywane do prowadzonej działalności:

  • gospodarczej, gdy wyniki fazy badawczej realizacji Projektu okażą się zdolne do zastosowania w działalności gospodarczej, tj. możliwe będzie wprowadzenie przez Lidera Projektu Urządzenia do obrotu gospodarczego, Lider w zamian za uzyskanie wszelkich praw do dóbr niematerialnych powstałych w związku z realizacją Projektu zobowiązany będzie do zapłaty na rzecz poszczególnych Partnerów Projektu wynagrodzenia, na zasadach określonych w umowie o powołaniu konsorcjum naukowego. Wnioskodawcy jako Partnerowi Projektu będzie przysługiwała przez okres pięciu lat od zakończenia realizacji Projektu stosowna do procentowo określonego w umowie udziału część marży uzyskanej od każdego sprzedanego przez Lidera Urządzenia. Ponadto Wnioskodawca ma możliwość wykorzystania „nowej wiedzy” zdobytej w trakcie realizacji Projektu w swojej działalności dydaktycznej, która w części stanowi dla Wnioskodawcy działalność gospodarczą (dydaktyka finansowana przez studentów studiów niestacjonarnych).
  • niegospodarczej, tj. możliwość wykorzystania „nowej wiedzy” zdobytej w trakcie realizacji Projektu do swojej niezależnej działalności badawczo-rozwojowej, mającej na celu powiększenie zasobów wiedzy oraz lepsze zrozumienie podstaw zjawisk i obserwowalnych faktów, oraz działalności dydaktycznej, która w części stanowi dla Wnioskodawcy działalność niegospodarczą (dydaktyka finansowana z dotacji).

Wnioskodawca nabywając towary i usługi w celu realizacji projektu, nie ma możliwości w całości przyporządkowania wydatków do celów wykonywanej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

W ramach realizacji Projektu Wnioskodawca może wykorzystać nabywane towary i usługi, do celów prowadzonej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. w przypadku, gdy wyniki fazy badawczej realizacji Projektu okażą się zdolne do zastosowania w działalności gospodarczej, tj. możliwe będzie wprowadzenie przez Lidera Projektu Urządzenia do obrotu gospodarczego, Lider w zamian za uzyskanie wszelkich praw do dóbr niematerialnych powstałych w związku z realizacją Projektu zobowiązany będzie do zapłaty na rzecz poszczególnych Partnerów Projektu wynagrodzenia, na zasadach określonych w umowie o powołaniu konsorcjum naukowego. Ponadto od chwili wprowadzenia do obrotu Urządzenia, Wnioskodawcy jako Partnerowi Projektu będzie przysługiwała przez okres pięciu lat od zakończenia realizacji Projektu stosowna do procentowo określonego w umowie udziału część marży uzyskanej od każdego sprzedanego przez Lidera Urządzenia. Ponadto Wnioskodawca ma możliwość wykorzystania „nowej wiedzy” zdobytej w trakcie realizacji Projektu w swojej działalności dydaktycznej, która w części stanowi dla Wnioskodawcy działalność gospodarczą (dydaktyka finansowana przez studentów studiów niestacjonarnych).

Wnioskodawca nie ma możliwości przyporządkowania wydatków ponoszonych na projekt do poszczególnych czynności, tj. opodatkowanych podatkiem VAT i zwolnionych z opodatkowania podatkiem VAT.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy wynagrodzenie należne Uczelni z tytułu przekazania Liderowi - firmie ... Spółka z o.o. wszelkich praw do dóbr niematerialnych i prawnych powstałych w związku z realizacją projektu, jak również wynagrodzenie w postaci marży od każdego sprzedanego Urządzenia winno być dokumentowane fakturą VAT z wykazanym podatkiem VAT w wysokości 23 %...

Zdaniem Wnioskodawcy, wynagrodzenie należne Uczelni z tytułu przekazania Liderowi - firmie ... Spółka z o.o. wszelkich praw do dóbr niematerialnych i prawnych powstałych w związku z realizacją projektu, jak również wynagrodzenie w postaci marży od każdego sprzedanego Urządzenia winno być dokumentowane fakturą VAT, gdyż stanowi ono wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług, które podlega opodatkowaniu podatkiem VAT w stawce podstawowej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 poz. 710), zwanej dalej „ustawą” – opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy – przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy – przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Natomiast art. 8 ust. 1 ustawy stanowi, że przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

  1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
  2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
  3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Stosownie do art. 8 ust. 2a ustawy, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Zauważyć również należy, iż usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Zatem, aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Wyjaśnić ponadto należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usługi w rozumieniu art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Pod pojęciem działalności gospodarczej, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy rozumie się wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Należy zauważyć, że konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Jakkolwiek ani w prawie cywilnym ani w prawie podatkowym nie występuje legalna definicja konsorcjum, przyjmuje się, że zawarcie umowy konsorcjum możliwe jest na podstawie art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2016 r., poz. 380), w ramach tzw. swobody umów.

W konsekwencji strony zawierające umowę konsorcjum mogą ją ukształtować w sposób dowolny, byleby jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, zasadom współżycia społecznego oraz właściwości takiego stosunku. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem. Zawierając umowę konsorcyjną podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.

Wobec powyższego, Konsorcjum - w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego – nie może być zatem uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami umowy konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum. Powyższego nie zmienia okoliczność, że w przypadku umów konsorcjum dopuszczalne jest zawarcie ustaleń, że rozliczenia gospodarcze i księgowe, w tym dotyczące podpisywania umów i wystawiania faktur za prace wykonane przez uczestników konsorcjum na rzecz podmiotów zamawiających te prace na podstawie zawartego z nimi kontraktu – będzie wystawiał wytypowany przez uczestników konsorcjum podmiot wiodący.

A zatem przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami VAT. Powyższe oznacza, że działając w ramach konsorcjum powinni oni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie wystawiania faktur dokumentujących wykonywane przez nich czynności.

Z przedstawionych okoliczności sprawy, wynika że Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT. W 2015 roku Uniwersytet w ramach zawiązanego Konsorcjum naukowego, którego jest Partnerem, rozpoczął realizację projektu pn. „...” (akronim ...). Powyższy projekt finansowany jest przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach programu „Profilaktyka i Leczenie Chorób Cywilizacyjnych” - .... Członkowie Konsorcjum postanowili w umowie, że wszelkie prawa do rozwiązań powstałych w wyniku prac badawczych lub rozwojowych zrealizowanych w ramach fazy badawczej przez któregokolwiek z Partnerów, w tym wszelkie prawa do dóbr niematerialnych takich jak m. in.: wynalazki, wzory użytkowe, wzory przemysłowe, utwory, know-how, wraz z prawem do uzyskania wyłącznej ochrony tych dóbr na zasadach wynikających z przepisów prawa własności przemysłowej, przechodzą na Lidera - firmę ... Spółka z o.o. z chwilą ich powstania. W zamian za uzyskanie przez Lidera wszelkich praw do dóbr niematerialnych i prawnych powstałych w związku z realizacją Projektu, Lider zapłaci Partnerowi należne wynagrodzenie, którego wartość określa umowa. Ponadto, gdy wyniki fazy badawczej realizacji Projektu okażą się zdolne do zastosowania w działalności gospodarczej, tj. gdy będzie możliwe wprowadzenie urządzenia - mikrosondy do obrotu gospodarczego, Lider zobowiązany będzie do zapłaty na rzecz Uczelni, jako Partnera Projektu wynagrodzenia z tego tytułu. W takim przypadku Uczelni jako Partnerowi Projektu przysługiwałoby przez okres pięciu lat od zakończenia realizacji Projektu wynagrodzenie tj. stosowna do procentowo określonego w umowie udziału część marży uzyskanej od każdego sprzedanego przez Lidera Urządzania.

Odnosząc się do przedstawionego stanu sprawy należy wskazać, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega konkretna czynność (dostawa towaru lub usługa), a nie zapłata. Wyjątkiem polegającym na tym, że faktura dokumentuje zapłatę jest faktura dokumentująca uiszczenie zaliczki na poczet przyszłej dostawy towarów czy świadczenia usług, natomiast w pozostałych przypadkach faktura zawsze dokumentuje czynność, a nie płatność, gdyż opodatkowaniu podlega właśnie czynność.

Jednocześnie wskazać należy, że czynność może być albo odpłatna albo nieodpłatna. Na gruncie podatku od towarów i usług nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych koszów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie. W istocie okoliczność, czy transakcja została dokonana po cenie niższej, czy też wyższej od kosztu świadczenia, nie ma znaczenia dla zakwalifikowania transakcji jako „transakcji odpłatnej” w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, bowiem to ostatnie pojęcie wymaga wyłącznie istnienia bezpośredniego związku między dostawą towarów lub świadczeniem usług, a świadczeniem wzajemnym (wynagrodzeniem) rzeczywiście otrzymanym przez podatnika.

Skoro zatem – jak wynika z treści wniosku - w zamian za uzyskanie przez Lidera wszelkich praw do dóbr niematerialnych i prawnych powstałych w związku z realizacją Projektu, Lider zapłaci Partnerowi należne wynagrodzenie, którego wartość określa umowa oraz wynagrodzenie w postaci marży od każdego sprzedanego przez Lidera Urządzania, to w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której występuje skonkretyzowanie świadczenie pomiędzy świadczącym usługę/dostawcą towaru (Wnioskodawca – Partner projektu) a odbiorcą (Lider projektu) w zamian za określone wynagrodzenie. Biorąc powyższe pod uwagę wskazać należy, że wynikające z postanowień umownych Konsorcjum zachowanie Wnioskodawcy stanowi, określone w art. 8 ust. 1 ustawy, odpłatne świadczenie na rzecz Konsorcjum reprezentowanego przez Lidera Konsorcjum, podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Zatem, wynagrodzenie otrzymywane przez Wnioskodawcę stanowi kwoty należne z tytułu czynności wykonanych w ramach zawartej umowy konsorcjum, które zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku art. 8 ust. 1 ustawy, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Podstawowa stawka podatku od towarów i usług, stosownie do treści art. 41 ust. 1 ustawy, wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Jednakże zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r., w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Wskazać należy, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, nie przewidują dla ww. odpłatnego świadczenia stawki obniżonej lub zwolnienia od podatku, zatem powyższe świadczenie podlega opodatkowaniu 23% stawką podatku VAT.

W myśl art. 106a ustawy, przepisy Rozdziału 1 Działu XI ustawy o podatku od towarów i usług stosuje się do:

  1. sprzedaży, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1a, w których usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego i faktura dokumentująca te transakcje nie jest wystawiana przez usługobiorcę lub nabywcę towarów w imieniu i na rzecz usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów;
  2. dostawy towarów i świadczenia usług dokonywanych przez podatnika posiadającego na terytorium kraju siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, z którego dokonywane są te czynności, a w przypadku braku na terytorium kraju siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej - posiadającego na terytorium kraju stałe miejsce zamieszkania albo zwykłe miejsce pobytu, z którego dokonywane są te czynności, w przypadku gdy miejscem świadczenia jest terytorium:
    1. państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, a osobą zobowiązaną do zapłaty podatku od wartości dodanej jest nabywca towaru lub usługobiorca i faktura dokumentująca te czynności nie jest wystawiana przez tego nabywcę lub usługobiorcę w imieniu i na rzecz podatnika,
    2. państwa trzeciego.

Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Na podstawie art. 106b ust. 1 pkt 4 ustawy, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów lub czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4.

Reasumując, wynagrodzenie należne Uczelni z tytułu przekazania Liderowi praw do dóbr niematerialnych i prawnych powstałych w związku z realizacją projektu, jak również wynagrodzenie w postaci marży od każdego sprzedanego Urządzenia, stanowią kwoty należne z tytułu czynności wykonanych w ramach zawartej umowy Konsorcjum, podlegające opodatkowaniu 23% stawką podatku VAT i powinny być dokumentowane fakturą, zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Tut. Organ informuje, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie, które nie zostały objęte pytaniem wskazanym we wniosku, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Niniejszą interpretacją załatwiono wniosek w zakresie opodatkowania podstawową stawką podatku VAT wynagrodzenia należnego Uczelni z tytułu przekazania Liderowi praw do dóbr niematerialnych i prawnych powstałych w związku z realizacją projektu, jak również wynagrodzenia w postaci marży od każdego sprzedanego Urządzenia oraz sposobu dokumentowania ww. wynagrodzenia. Natomiast wniosek w pozostałym zakresie został załatwiony odrębnym rozstrzygnięciem.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.