0111-KDIB2-1.4010.177.2018.1.AP | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
- Czy wobec faktu, że Prezes zarządu, będący jednocześnie wspólnikiem Spółki uprawnionym do udziału w jej zysku, pełnić będzie swoją funkcję bez otrzymywania wynagrodzenia, po stronie Spółki powstanie przychód z tytułu otrzymania nieodpłatnych świadczeń, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT? - Czy w przypadku przystąpienia do Spółki innego wspólnika będącego osobą fizyczną, który podobnie jak Wspólnik będzie pełnić funkcję członka zarządu Spółki, nie otrzymując z tego tytułu wynagrodzenia, uczestnicząc jednocześnie w zysku Spółki, po stronie Wnioskodawcy powstanie przychód z tytułu otrzymania nieodpłatnych świadczeń, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT?

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 800), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 11 maja 2018 r. (który w tym samym dniu wpłynął za pośrednictwem e-PUAP), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie możliwości powstania przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń w związku z pełnieniem przez wspólnika Wnioskodawcy funkcji członka zarządu bez wynagrodzenia – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 11 maja 2018 r. do tutejszego organu wpłynął ww. wniosek, o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie możliwości powstania przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń w związku z pełnieniem przez wspólnika Wnioskodawcy funkcji członka zarządu bez wynagrodzenia.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca  Spółka z o.o. (dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”), jest jednoosobową spółką z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegającą w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Jedynym wspólnikiem Wnioskodawcy jest osoba fizyczna (dalej: Wspólnik), która pełni jednocześnie funkcję Prezesa zarządu Spółki. Zgodnie z przyjętymi założeniami, Wspólnik nie będzie otrzymywać wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji Prezesa zarządu, jednak stosownie do art. 191 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1577 ze zm.; dalej: „k.s.h”) oraz treści aktu założycielskiego Spółki, Wspólnikowi przysługiwać będzie prawo do udziału w zysku Spółki. Wspólnik pełni funkcję Prezesa zarządu w oparciu o uchwałę o powołaniu go na tę funkcję. Pomiędzy Wspólnikiem a Spółką nie zostanie zawarta w tym zakresie jakakolwiek umowa, w tym w szczególności umowa o pracę lub umowa cywilnoprawna. Spółka jest wspólnikiem spółki komandytowej (dalej: Spółka komandytowa), w której posiada status komplementariusza, odpowiadając za prowadzenie spraw i reprezentację Spółki komandytowej. Jednocześnie Wspólnik pełniący funkcję Prezesa zarządu Spółki również jest wspólnikiem Spółki komandytowej, posiadając status komandytariusza. Wnioskodawca nie wyklucza, że w przyszłości wspólnikiem w Spółce stanie się również inna osoba fizyczna, która podobnie jak Wspólnik, będzie pełnić funkcję członka zarządu Spółki, nie otrzymując z tego tytułu wynagrodzenia, uczestnicząc jednocześnie w zysku Spółki.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:
  1. Czy wobec faktu, że Prezes zarządu, będący jednocześnie wspólnikiem Spółki uprawnionym do udziału w jej zysku, pełnić będzie swoją funkcję bez otrzymywania wynagrodzenia, po stronie Spółki powstanie przychód z tytułu otrzymania nieodpłatnych świadczeń, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT?
  2. Czy w przypadku przystąpienia do Spółki innego wspólnika będącego osobą fizyczną, który podobnie jak Wspólnik będzie pełnić funkcję członka zarządu Spółki, nie otrzymując z tego tytułu wynagrodzenia, uczestnicząc jednocześnie w zysku Spółki, po stronie Wnioskodawcy powstanie przychód z tytułu otrzymania nieodpłatnych świadczeń, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT?

Zdaniem Wnioskodawcy, nie można mówić o nieodpłatnym świadczeniu w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, w przypadku, gdy Prezes zarządu, będący jednocześnie wspólnikiem Spółki, nie będzie otrzymywać wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji Prezesa zarządu, pozostając uprawnionym do udziału w zyskach Spółki. Należy podkreślić, iż członek zarządu, który zgodnie z art. 201 § 1 k.s.h. odpowiada za prowadzenie spraw i reprezentację spółki, co do zasady, pełni swoją funkcję na podstawie powołania uchwałą wspólników i zasadniczo nie istnieje w tym zakresie konieczność zawiązywania odrębnego stosunku prawnego ze spółką. Biorąc pod uwagę fakt, że powołanie członka zarządu nie stanowi podstawy do wypłaty na jego rzecz wynagrodzenia, należy przyjąć, że ustawodawca pozostawia swobodę w zakresie decyzji co do wykonywania funkcji członka zarządu za wynagrodzeniem lub bez wynagrodzenia.

Zatem należy przyjąć, iż sytuacja pełnienia funkcji członka zarządu bez wynagrodzenia jest możliwa i dopuszczalna przez prawo, a wykonywanie czynności wynikających z prawa handlowego, właściwych dla wypełniania obowiązków członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, na gruncie k.s.h., może nie wiązać się z uzyskiwaniem przez członka zarządu jakiegokolwiek wynagrodzenia. Przechodząc do analizy regulacji podatkowych, należy podkreślić, że ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2343 z późn. zm., winno być: t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1036, dalej: „ustawa o CIT”), nie definiuje przychodów podatkowych. Zgodnie jednak z ugruntowanym w doktrynie prawa podatkowego oraz orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, do tej kategorii należą wszelkie przysporzenia podatnika, mające charakter definitywny, powiększające jego aktywa, którymi może on rozporządzać jak własnymi, o ile nie zostały ujęte w art. 12 ust. 4 ustawy o CIT. Jednocześnie, w myśl art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT za przychód, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14 tejże ustawy, uznaje się w szczególności wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń. Ustawodawca nie sprecyzował przy tym, co należy rozumieć na gruncie podatkowym pod pojęciem „nieodpłatne świadczenie”, użytym w treści wskazanego wyżej przepisu. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym przez organy podatkowe i sądy administracyjne, za źródło nieodpłatnych świadczeń uznaje się wszelkie zdarzenia prawne i gospodarcze, w konsekwencji których powstaje nieodpłatne, niezwiązane z poniesieniem wydatku lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątkowe o konkretnym wymiarze finansowym. Zgodnie z uchwałą NSA z 18 listopada 2002 r., sygn. akt FPS 9/02, pojęcie nieodpłatnego świadczenia ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku, mające konkretny wymiar finansowy. W uchwale z 16 października 2006 r., sygn. akt II FPS 1/06, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie powiększonym podtrzymał definicję nieodpłatnego świadczenia wyrażoną we wcześniejszej uchwale. W obu tych uchwałach NSA wskazał, że nieodpłatność powinna być rozumiana jako niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku, mające konkretny wymiar finansowy. Jednocześnie w doktrynie przyjmuje się pogląd, że nieodpłatne świadczenia związane są z takim zdarzeniem, którego następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, tj. takim, w którym korzyść majątkową ma otrzymać tylko jedna strona. Powstanie przychodu ze świadczeń nieodpłatnych ma zatem miejsce zawsze wtedy, gdy podatnik podatku dochodowego od osób prawnych otrzymuje bez obowiązku świadczenia wzajemnego rzeczy lub prawa, bądź inne świadczenia lub też możliwość korzystania z rzeczy lub praw.

Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w szczególności w przypadku, gdy wspólnik spółki pełni funkcję członka zarządu bez wynagrodzenia. Wspólnikowi z tytułu posiadania udziałów w spółce kapitałowej przysługują bowiem określone prawa majątkowe, w szczególności prawo do dywidendy, czy prawo do otrzymania majątku spółki w razie jej likwidacji. Oznacza to, że nieodpłatne (bez ustalonego wynagrodzenia) zarządzanie spółką może przynieść wspólnikowi wymierne korzyści ekonomiczne. Nie ma mowy w takim przypadku o braku ekwiwalentności, co stanowi warunek konieczny do powstania przychodu z nieodpłatnych świadczeń.

W analizowanej sytuacji, jedynym wspólnikiem Wnioskodawcy jest osoba fizyczna (Wspólnik), która pełni jednocześnie funkcję Prezesa zarządu Spółki. Wspólnik nie będzie otrzymywać wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji Prezesa zarządu, jednak stosownie do art. 191 § 1 k.s.h. oraz treści aktu założycielskiego Spółki, przysługiwać mu będzie prawo do udziału w zysku Spółki. Wspólnik będzie pełnić funkcję Prezesa zarządu w oparciu o uchwałę o powołaniu go na tę funkcję. Pomiędzy Wspólnikiem a Spółką nie zostanie zawarta w tym zakresie jakakolwiek umowa, w tym w szczególności umowa o pracę lub umowa cywilnoprawna. Jednocześnie, Spółka jest wspólnikiem Spółki komandytowej, w której posiada status komplementariusza, odpowiadając za prowadzenie jej spraw i reprezentację. Dodatkowo, Wspólnik pełniący funkcję Prezesa zarządu Spółki również jest wspólnikiem Spółki komandytowej, posiadając status komandytariusza.

W ocenie Wnioskodawcy, mając na uwadze analizę przepisów prawa podatkowego oraz okoliczności przedstawionego stanu faktycznego, pomimo pełnienia przez Wspólnika funkcji Prezesa zarządu w sposób nieodpłatny, nie będzie można mówić o powstaniu po stronie Spółki przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń w rozumieniu ustawy o CIT. Należy mieć bowiem na uwadze, że Wspólnikowi przysługują określone prawa majątkowe z tytułu posiadania udziałów w Spółce, w szczególności prawo do dywidendy, czy prawo do otrzymania majątku spółki w razie jej likwidacji. Wspólnik jest w związku z tym zainteresowany osiąganiem zysku przez Spółkę i zwiększaniem wartości jej majątku, ponieważ te mogą mu przynieść obecnie i w przyszłości określone korzyści majątkowe. Biorąc pod uwagę powyższe uwagi, należy podkreślić, że Spółka nie wypłacając wynagrodzenia Prezesowi zarządu za pełnioną przez niego funkcję co prawda uzyska określoną korzyść, w postaci zaoszczędzonych środków finansowych, jednak będzie to miało bezpośrednie przełożenie na poziom zysku podlegającego wypłacie Wspólnikowi tytułem dywidendy, a więc pełnienie funkcji członka zarządu nie będzie miało charakteru nieodpłatnego. Nie ma mowy w takim przypadku o braku ekwiwalentności, stanowiącym warunek konieczny do powstania przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń.

Reasumując, świadczenie otrzymane przez Spółkę w postaci pełnienia przez Wspólnika funkcji Prezesa zarządu bez wynagrodzenia w sytuacji, gdy Prezes zarządu jest jednocześnie wspólnikiem Spółki, a zatem może uzyskać w przyszłości wzajemną korzyść majątkową (prawo do dywidendy lub udział w majątku likwidacyjnym), nie będzie stanowić nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, a w konsekwencji nie będzie rodzić po stronie Spółki przychodu podlegającego opodatkowaniu CIT. Co więcej, w ocenie Wnioskodawcy powyższe wnioski pozostaną aktualne również w sytuacji, w której do Spółki przystąpi inna osoba fizyczna, która  podobnie jak Wspólnik  będzie pełnić funkcję członka zarządu Spółki, nie otrzymując z tego tytułu wynagrodzenia oraz uczestnicząc jednocześnie w zysku Spółki.

Powyższe znajduje potwierdzenie również w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez organy podatkowe:

  1. Interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 7 marca 2018 r., Znak: 0111- KDIB1-2.4010.64.2018.1 DP,
  2. Interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 28 lutego 2018 r., Znak: 0111-KDIB2-2.4010.12.2018.1 MZ,
  3. Interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 29 listopada 2017 r., Znak: 0114-KDIP2-2.4010.245.2017.1 AG,
  4. Interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie 14 lutego 2017 r., Znak: 1462- IPPB6.4510.574.2016.3.AG,
  5. Interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach 17 stycznia 2017 r., Znak: 2461-IBPB-1-1.4510.365.2016.1.MJ,
  6. Interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu 10 stycznia 2017 r., Znak: 3063-ILPB2.4510.172.2016.1.PS,
  7. Interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu 20 grudnia 2016 r.,3063- ILPB2.4510.161.2016.1. PS.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a,
  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy przedstawionego przez Wnioskodawcę zdarzenia przyszłego oraz stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.