0112-KDIL4.4012.396.2018.2.AR | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
Obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z faktur dokumentujących wyświadczenie usługi.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 16 lipca 2018 r. (data wpływu 23 lipca 2018 r.), uzupełnionym pismem z dnia 11 września 2018 r. (data wpływu 19 września 2018 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z faktur dokumentujących wyświadczenie usługi – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 23 lipca 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z faktur dokumentujących wyświadczenie usługi. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 11 września 2018 r. o doprecyzowanie opisu sprawy oraz wskazanie prawidłowego adresu elektronicznego w systemie teleinformatycznym e-PUAP.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

Sp. z o.o. Sp. k. (dalej: Spółka, Wnioskodawca) jest czynnym podatnikiem VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221, ze zmianami); (dalej: Ustawa VAT). Spółka posiada siedzibę działalności gospodarczej (siedzibę i zarząd) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Spółka prowadzi działalność w szeroko pojętej branży rolno-spożywczej, w szczególności w zakresie produkcji i przetwórstwa mięsa. Spółka planuje podpisywanie umów (dalej: Umowy), których przedmiotem będzie wykonywanie określonych czynności przez tzw. organizatorów sieci detalicznych (dalej: Organizatorzy). Organizatorzy są franczyzodawcami zrzeszającymi niezależnych przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w zakresie handlu detalicznego towarami FMCG (dalej: Sklepy). Sklepy są jednostkami tworzącymi Sieć, pracującymi w ramach jednolitych standardów i procedur na podstawie umowy franczyzowej, które zaopatrują się w wyroby m.in. Spółki u Dystrybutorów. W imieniu i na rzecz Organizatorów mogą też działać tzw. Spółki Regionalne – podmioty gospodarcze, które na mocy zawartej z Organizatorem umowy działają na ściśle określonym terenie.

Organizatorzy nie nabywają produktów Spółki. Nabywają je Sklepy (nie bezpośrednio u Spółki, lecz u Dystrybutorów), na których działania Organizatorzy mają wpływ, będące jednak osobnymi podmiotami gospodarczymi i osobnymi podatnikami VAT w rozumieniu Ustawy VAT. Organizatorzy ani Sklepy nie są powiązani ze Spółką w rozumieniu art. 32 Ustawy VAT. Przedmiotem Umów ma być m.in. organizacja akcji promocyjnych na zasadach określonych w Umowach. Umowy zawierać będą następujące postanowienia:

  1. Spółka zleca, a Organizator zobowiązuje się do wykonywania na rzecz Spółki usługi mającej na celu umożliwienie Spółce prawidłowej komunikacji pomiędzy Spółką a Sklepami i Spółkami Regionalnymi, pomoc w kształtowaniu polityki handlowej Spółki poprzez przekazywanie informacji o aktualnych trendach sprzedaży Produktów Spółki w Sklepach Sieci, utrzymanie wśród Sklepów oraz klientów Sklepów Sieci znajomości asortymentu Spółki, w tym zapewnienia współpracy pomiędzy Spółkami Regionalnymi a Spółką oraz bieżącej koordynacji współpracy pomiędzy Spółką a Spółkami Regionalnymi i Sklepami w zakresie objętym niniejszą Umową, w przypadku zgłoszenia takiej konieczności przez Spółkę.
  2. W wykonaniu powyższej usługi Organizator zobowiązuje się między innymi do:
    1. koordynowania komunikacji pomiędzy Spółką a Sklepami i Spółkami Regionalnymi w szczególności poprzez przekazywanie Sklepom bieżących List Asortymentowych otrzymanych od Spółki, a także innych komunikatów Spółki skierowanych do Sklepów Sieci dotyczących jej Produktów;
    2. sporządzania i udostępniania informacji o aktualnych trendach sprzedaży Produktów Spółki w Sklepach Sieci poprzez:
      • sporządzanie i przekazywanie informacji o poziomie zakupów Produktów Spółki u poszczególnych Dystrybutorów i w poszczególnych Regionach a także przez poszczególne Sklepy oraz koordynacji działań pomiędzy Dystrybutorami, Spółkami Regionalnymi i Sklepami zmierzających do ustalenia obrotów Produktami Spółki u Dystrybutorów. Informacja będzie sporządzona w postaci zestawienia Obrotów netto Produktami Spółki w danym kwartale z poszczególnymi Dystrybutorami w rozbiciu na Spółki Regionalne i Sklepy z podaniem numerów NIP Sklepów, i przesłana Spółce w określony w Umowie sposób. Informacja ta także będzie podstawą do naliczenia Obrotu netto zgodnie z odrębnymi postanowieniami Umowy;
      • sporządzanie i przekazywanie Spółce raportu dotyczącego sprzedaży Produktów Spółki w danym kwartale w układzie oraz w zakresie szczegółowo określonym w załączniku do Umowy, obrazującego ranking sprzedaży Produktów Spółki w Sieci, w celu umożliwienia Spółce badania aktualnych trendów sprzedaży jej produktów w Sieci.
    3. świadczenia usług polegających na utrzymaniu ekspozycji ustalonej minimalnej liczby SKU (ang. stock keeping unit) – jednostki magazynowe produktu – w danych grupach asortymentowych w Sklepach Sieci. Strony ustalają minimalną liczbę SKU Spółki w poszczególnych formatach Sklepów Sieci w zależności od formatu Sklepu wyrażonego w m2;
    4. świadczenia usług polegających na utrzymaniu ekspozycji w Sklepach asortymentu mięsa produkowanego przez Spółkę z oznaczeniem marki producenta na etykiecie cenowej.

Dalej zbiorczo jako: Usługi.

Wykonanie Usług będzie udokumentowane korespondencją mailową, raportami z kontroli wykonania usług, zdjęciami ekspozycji.

Zgodnie z zamiarem stron Umów Usługi mają wpływać na osiągnięcie wysokiego poziomu sprzedaży produktów Spółki. Strony zamierzają więc przewidzieć w Umowach, iż wynagrodzenie wypłacane Organizatorowi będzie uzależnione od Obrotu netto produktami Spółki w danym kwartale rozliczeniowym. Przez „Obrót netto” należy rozumieć wartość zakupów produktów Spółki nabytych przez Sklepy Sieci dokonane przez Sklepy Sieci u Dystrybutorów.

Wniosek uzupełniono pismem z dnia 11 września 2018 r. o informację, że usługi świadczone przez Organizatorów na rzecz Spółki mają i będą miały związek z wykonywanymi przez Wnioskodawcę czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług (VAT) z tego względu, że:

  • Spółka dokonuje dostaw towarów opodatkowanych VAT;
  • nabywane usługi mają na celu intensyfikację sprzedaży wyrobów Spółki poprzez m.in. organizowanie promocyjnych ekspozycji asortymentu Spółki w Sklepach, stałe utrzymywanie asortymentu Spółki w ofercie Sklepów czy dostarczanie informacji handlowych o kształtowaniu się popytu na konkretne wyroby Spółki w różnych regionach;
  • zaniechanie zakupu usług świadczonych przez Organizatora spowodowałoby spadek popytu na towary dostarczane przez Spółkę, a w konsekwencji zmniejszenie podstawy opodatkowania VAT z tytułu ich dostaw.

Finalnie, zawarcie Umów ma się więc przełożyć na zwiększenie podstawy opodatkowania VAT dostaw towarów Spółki (wystąpi tzw. związek pośredni z czynnościami opodatkowanymi VAT). W takim właśnie celu zawierane są przedmiotowe umowy z Organizatorami.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy Spółka ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w rozumieniu art. 86 ust. 2 pkt 1 Ustawy VAT, tj. wynikającego z faktur dokumentujących wyświadczenie Usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, Spółka ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w rozumieniu art. 86 ust. 2 pkt 1 Ustawy VAT, tj. wynikającego z faktur dokumentujących wyświadczenie Usług.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy VAT, opodatkowaniu VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez świadczenie usług rozumie się z kolei każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów (art. 8 ust. 1 Ustawy VAT). Na podstawie Umów będą świadczone konkretne usługi, wśród których można w szczególności wyróżnić:

  • Usługi „reklamowe”, tj. konkretne czynności mające na celu promocję Spółki i jej produktów (np. pkt 2 lit. a, c i d opisu postanowień umownych wskazanych w stanie faktycznym).
  • Usługi „analityczne”, tj. dostarczanie Spółce istotnych informacji dotyczących sprzedaży jej produktów, pozwalających identyfikować produkty sprzedające się stosunkowo dobrze lub lokalizacje, w których wolumen obrotu produktami Spółki jest niższy lub wyższy (np. pkt 1, 2 lit. b opisu postanowień umownych wskazanych w stanie faktycznym).

Można oczekiwać, że na wzrost obrotu produktami Spółki przełożą się zarówno działania „reklamowe” (odpowiednie eksponowanie produktów Spółki, co ułatwia klientom Sklepów podjęcie decyzji o ich wyborze), jak i „analityczne” (dostarczanie Spółce informacji o jej produktach, które nie są dostępne w przypadku sprzedaży do np. hurtowni, gdzie Spółka nie otrzymuje informacji o dalszym obrocie tymi produktami. Informacje takie pomagają identyfikować produkty cieszące się większym zainteresowaniem wśród konsumentów, co umożliwia Spółce np. planowanie produkcji, czy też rejonów kraju, gdzie produkty Spółki sprzedają się dobrze, ułatwiając tym samym Spółce planowanie działań marketingowych, sprzedażowych).

Wreszcie, za taką kwalifikacją przemawiać będzie fakt, że Spółka zawierać będzie umowy z Organizatorami, a więc podmiotami innymi niż nabywcy jej produktów (którymi są Dystrybutorzy, a następnie – Sklepy). Z tego względu nie ma podstaw do kwalifikacji Wynagrodzenia jako opust, obniżka ceny, rabat lub inne świadczenie o podobnym charakterze. Trudno bowiem dopatrywać się rabatu w sytuacji, w której nabywcą towaru jest podmiot inny niż otrzymujący wynagrodzenie. Aby taka kwalifikacja była prawidłowa, jedynym świadczeniem, do jakiego powinien być zobowiązany Organizator, musiałoby być nabywanie produktów/usług Spółki w określonych ilościach lub o określonej wartości. Jeżeli natomiast daje się określić konkretne usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 Ustawy VAT, w zamian za których świadczenie wypłacane jest wynagrodzenie, nie stanowi ono rabatu, ale zapłatę za usługę.

Potwierdza to praktyka sądów administracyjnych. Przykładowo można przytoczyć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt I FSK 998/08, w którym stwierdzono, że „każda jednak sprawa wymaga odrębnej oceny. Gdyby bowiem w stanie faktycznym tej sprawy zostało ustalone, że pomiędzy dostawcą a nabywcą istnieje stosunek prawny, w oparciu o który nabywca dokonując zakupów u dostawcy uzyskuje premię nie tylko za satysfakcjonującą dostawcę wartość dokonanych zakupów, lecz także za realizację przez nabywcę innych czynności na rzecz dostawcy, np. podjęcie działań w kierunku rozwijania bazy sprzedaży jego towarów, zobowiązanie się do stosowania szczególnych, np. określonych przez dostawcę zasad eksponowania jego towarów klientom, przyjęcie określonych zobowiązań lojalnościowych wobec dostawcy itp., wówczas mielibyśmy do czynienia ze świadczeniem usługi przez nabywcę na rzecz dostawcy, wynagradzanej przez niego stosowną premią, która powinna zostać opodatkowana” (przywoływany w tym kontekście także w nowszych orzeczeniach, np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2042/13). Wynagrodzenie określone w relacji do obrotu produktami Spółki jest więc w tym przypadku jedynie elementem kalkulacji Wynagrodzenia. Nie jest więc zapłatą za nabywanie jej produktów, ale za określone działania, które mają przynieść efekt w postaci wzrostu wolumenu sprzedaży. Określenie wysokości Wynagrodzenia jako % od obrotu nie stanowi więc wyrazu woli „udzielenia rabatu” nabywcy produktów Spółki, ale zmotywowania Organizatora do efektywnego wykonywania powierzonych zadań, co przełoży się na cenę jego usług.

Co więcej, z uwagi na charakter działalności Organizatorów, z dużym prawdopodobieństwem mogą oni świadczyć podobne usługi na rzecz innych dostawców, co uzasadnia potraktowanie ich jako działających w tym charakterze profesjonalnie i naliczających VAT od takich usług (a nie świadczących tego typu usługi niejako „pomocniczo” do działalności handlowej).

Podsumowując, świadczenie Usług będzie stanowiło czynność opodatkowaną VAT w rozumieniu art. 8 ust. 1 Ustawy VAT. Wynagrodzenie należy więc potraktować jak zapłatę za usługę opodatkowaną podatkiem od towarów i usług i nie będzie ono stanowić opustu, obniżki ceny, rabatu ani innego świadczenia o podobnym charakterze.

W konsekwencji Spółka nie będzie zobowiązana do wystawienia faktur korygujących dostawy towarów do Dystrybutorów. Nie zajdzie bowiem żadna z przesłanek, o których mowa w art. 106j Ustawy VAT. Organizatorzy będą natomiast obowiązani wystawiać faktury dokumentujące świadczenie Usług na mocy art. 106b ust. 1 pkt 1 Ustawy VAT (ze względu na wyświadczenie usługi opodatkowanej podatkiem od towarów i usług).

Prawidłowość takiego stanowiska potwierdza np. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. 0112-KDIL1-3.4012.565.2017.1.KB. Rozpatrywano w niej sprawę w istotnych aspektach podobną do sytuacji Spółki, tj.:

  • Spółka prowadząca działalność w branży spożywczej sprzedawała towary m.in. dystrybutorom, z którymi posiada umowy o współpracy handlowej w zakresie dystrybucji towarów (dalej: „Dystrybutorzy”).
  • Dystrybutorzy dokonują dalszych dostaw towarów na rzecz kolejnych podmiotów w łańcuchu dostaw, w tym m.in. na rzecz sieci handlowych, które z kolei dokonują dalszej sprzedaży towarów na rzecz konsumentów za pośrednictwem sklepów należących do sieci.
  • Spółka zawierała umowy (dalej: „Umowy”) z podmiotami będącymi tzw. organizatorami sprzedaży w ramach sieci (dalej: „Organizator Sprzedaży” lub „Organizator”). Umowy przewidywały współpracę w zakresie szeroko rozumianych usług marketingowych świadczonych przez Organizatorów Sprzedaży na rzecz Spółki.
  • W zamian za wykonanie usług Spółka wypłaca Organizatorom wynagrodzenie kalkulowane jako % od obrotu zrealizowanego przez Sklepy Sieci towarami oznaczonymi znakami towarowymi marek dystrybuowanych przez Spółkę.
  • Umowy zazwyczaj przewidują dodatkowe wynagrodzenie („Success fee”) dla Organizatorów, należne, gdy działania służące promocji znaków towarowych marek dystrybuowanych przez Spółkę przyczynią się do wzrostu obrotów Sieci tymi towarami.

Sytuacja wnioskodawcy była więc podobna do sytuacji Spółki we wszystkich istotnych aspektach, tzn.:

  • Zbywca (producent/dystrybutor) zawierał umowy z podmiotami, które nie były bezpośrednimi nabywcami jego produktów.
  • Przedmiotem umów były usługi marketingowe.
  • Umowy przewidywały wynagrodzenie zależne od wolumenu obrotu produktami podatnika i od poprawy tych wyników.

Zdaniem Wnioskodawcy, podatnik dysponuje prawem do odliczenia VAT z tytułu wynagrodzenia za usługi marketingowe, jako argument podając, że „usługi świadczone przez Organizatorów będą miały związek z wykonywanymi przez Spółkę czynnościami opodatkowanymi VAT. Zaangażowanie Organizatorów a tym samym poszczególnych Sklepów Sieci w realizację działań promocyjnych i marketingowych adresowanych do finalnych konsumentów będzie miało bowiem na celu promowanie znaków towarowych a tym samym towarów oferowanych przez Spółkę, co w efekcie wpływać będzie na zwiększenie wolumenu ich sprzedaży przez Spółkę. Tym samym nabywane od Organizatorów Usługi dają w szczególności realną szansę na zwiększenie sprzedaży towarów Spółki. W związku zaś z tym, że wypłata dodatkowego wynagrodzenia („success fee”) będzie uzależniona od efektów działań promocyjnych podjętych przez Organizatorów, doprowadzi to z pewnością, jako czynnik motywujący, do intensyfikacji podejmowanych przez Organizatorów działań w celu promocji znaków towarowych Spółki zgodnie z przyjętymi założeniami i celami biznesowymi Spółki, czyli w efekcie do zwiększenia obrotów Spółki – sprzedaży stanowiącej czynności opodatkowane w rozumieniu przepisów ustawy o VAT”.

Stanowisko to (umotywowane licznymi interpretacjami indywidualnymi) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał za prawidłowe w całości.

Uzasadnienie przedstawione przez podatnika i zaakceptowane przez Organ pasuje także do sytuacji Spółki i stanowiące przedmiot niniejszego wniosku Umowy należy tak samo kwalifikować. W konsekwencji wynagrodzenie z tytułu Umów stanowi wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 Ustawy VAT.

Oznacza to jednocześnie, że Spółka ma prawo do odliczenia VAT z tego tytułu art. 86 ust. 1 Ustawy VAT stanowi bowiem, że w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 Ustawy VAT, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (z zastrzeżeniami, które w tym przypadku nie znajdują zastosowania).

Podstawowym kryterium uprawniającym do tzw. odliczenia VAT jest więc takie wykorzystanie nabywanego zasobu, że cena jego nabycia ma wpływ na cenę ostateczną sprzedawanych przez podatnika VAT towarów lub usług. Co należy szczególnie podkreślić, nie jest przy tym konieczne, aby nabywane towary lub usługi miały bezpośredni związek z VAT należnym wykazanym przez podatnika z tytułu jednej, konkretnej, określonej transakcji na następnym etapie obrotu.

Potwierdza to orzecznictwo sądów administracyjnych. Przykładem może być wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. akt I FSK 1269/15, w którym wyjaśniono, że „prawo do odliczenia podatku naliczonego może przysługiwać nawet w przypadku braku związku z konkretną transakcją opodatkowaną, jeżeli zakup związany jest z działalnością opodatkowaną podatnika. Podatnik korzysta w takiej sytuacji z prawa do odliczenia, mimo braku bezpośredniego związku między konkretną transakcją na wcześniejszym etapie obrotu, a transakcją na późniejszym etapie obrotu, powodującymi powstanie prawa do odliczenia, jeżeli nabycie otrzymanych świadczeń zakwalifikować można do tzw. ogólnych kosztów działalności podatnika i stanowi w związku z tym element ceny dostarczanych przez niego towarów lub świadczonych usług. Należy podkreślić, że taki koszt nie może służyć wyłącznie działalności nieopodatkowanej i powinien mieć charakter cenotwórczy, a więc wpływać na ceny oferowanych usług czy towarów. Tego rodzaju koszty mają bowiem bezpośredni związek z całością działalności gospodarczej podatnika”.

Jedynie taka wykładnia zapewnia realizację prawa do odliczenia VAT, które, co warto podkreślić, jest elementem konstrukcyjnym podatku, a nie formą ulgi czy przywileju. Wyraził to bardzo jasno Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wielu orzeczeniach, np. wyrok TSUE z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawie C-354/03, z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie C-255/02 czy z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11.

Powyższy pogląd znajduje potwierdzenie w orzecznictwie polskich sądów administracyjnych. Podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2017 r., sygn. akt I FSK 1312/15, w którym stwierdzono, że „przepis art. 86 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 lit. a VATU zawiera podstawową normę prawną regulującą prawo do odliczenia podatku naliczonego. Prawo to jest podstawowym i fundamentalnym prawem podatnika, wynikającym z konstrukcji podatku od towarów i usług jako podatku od wartości dodanej”.

Celem Spółki ponoszącej wydatki na Usługi jest osiągnięcie przychodów z podstawowej działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, tj. sprzedaży produktów spożywczych. Nawet jeżeli nie są to działania, które można przypisać do konkretnej czynności opodatkowanej VAT (określonej czynności sprzedaży towarów Spółki), Umowy spełniają warunek związku z czynnościami opodatkowanymi – każda z Umów jest bowiem związana ze sprzedażą produktów Spółki do Sklepów danej Sieci, z której działaniami jest związany dany Organizator (nawet, jeżeli dzieje się to za pośrednictwem Dystrybutora).

Przesądza to o, jeżeli nie bezpośrednim, to na pewno silnym i wyraźnym pośrednim związku podatku naliczonego z tytułu odpłatnego wykonywania Umów z podatkiem należnym wykazywanym przez Spółkę. W konsekwencji Spółka jest uprawniona do odliczenia ww. podatku naliczonego.

Podsumowując:

  • Organizatorzy będą świadczyć na rzecz Spółki usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 Ustawy VAT.
  • Organizatorzy będą obowiązani wystawić faktury dokumentujące świadczenie Usług na mocy art. 106b ust. 1 pkt 1 Ustawy VAT.
  • VAT naliczony wykazany na ww. fakturach będzie stanowił podatek podlegający odliczeniu u Spółki na mocy art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 Ustawy VAT.

W związku z powyższym, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości swojego stanowiska.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. W świetle tego przepisu, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

  1. nabycia towarów i usług,
  2. dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Ustawa o podatku od towarów i usług ustanawia zasadę tzw. niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej. Istotna jest intencja nabycia – jeśli dany towar (usługa) ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas – po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych – odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych. Warunkowość realizacji określonego w art. 86 ust. 1 ustawy, prawa obniżenia podatku należnego o podatek naliczony powoduje, że nieziszczenie się warunku pozytywnego, jakim jest związek towaru lub usługi realizacją czynności opodatkowanej powoduje wyłączenia prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Dodać należy, że podatnik dokonując zakupu towarów czy usług obowiązany jest do dokonania ich natychmiastowej alokacji, do czynności dających prawo do odliczenia lub niedających takiego prawa.

Jak wynika z powołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług, oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

Ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w określonych terminach, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m.in. tego że zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne, w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wskazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Jak stanowi art. 88 ust. 4 ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Zgodnie z powyższą regulacją z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

W świetle postanowień art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – stosownie do treści art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W uzasadnieniu orzeczenia w sprawie C-37/95, Belgische Staat v. Ghent Coal Terminal NV TSUE stwierdził, że system odliczeń podatku oznacza całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od obciążeń z tytułu VAT zapłaconego lub należnego (do zapłaty) w prowadzonej działalności gospodarczej. Wspólny system podatku od wartości dodanej zapewnia, że jakakolwiek działalność gospodarcza, bez względu na jej cel oraz rezultat, o ile sama podlega VAT, jest opodatkowana w sposób całkowicie neutralny.

Aby zatem podatnik mógł obniżyć kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z dokonanych zakupów, zakupy te muszą być związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych, przy czym związek ten winien mieć charakter bezsporny. Zasada generalna wynikająca z art. 86 ust. 1 ustawy, wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Należy zatem zauważyć, że niezbędnym warunkiem zastosowania odliczenia podatku jest istnienie związku między wydatkami a czynnościami opodatkowanymi, związek ten może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.

O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży – towary handlowe, czy też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy - bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.

O pośrednim związku dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa, mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym osiąganymi przez podatnika obrotami. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podatnika, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np. przez ich odsprzedaż, lecz przez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotów.

Z opisu sprawy wynika, że Spółka jest czynnym podatnikiem VAT i posiada siedzibę działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskodawca prowadzi działalność w szeroko pojętej branży rolno-spożywczej, w szczególności w zakresie produkcji i przetwórstwa mięsa. Spółka planuje podpisywanie umów, których przedmiotem będzie wykonywanie określonych czynności przez tzw. organizatorów sieci detalicznych. Organizatorzy są franczyzodawcami zrzeszającymi niezależnych przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w zakresie handlu detalicznego towarami FMCG (sklepy). Sklepy są jednostkami tworzącymi Sieć, pracującymi w ramach jednolitych standardów i procedur na podstawie umowy franczyzowej, które zaopatrują się w wyroby m.in. Spółki u Dystrybutorów. W imieniu i na rzecz Organizatorów mogą też działać tzw. Spółki Regionalne – podmioty gospodarcze, które na mocy zawartej z Organizatorem umowy działają na ściśle określonym terenie.

Organizatorzy nie nabywają produktów Spółki. Nabywają je Sklepy (nie bezpośrednio u Spółki, lecz u Dystrybutorów), na których działania Organizatorzy mają wpływ, będące jednak osobnymi podmiotami gospodarczymi i osobnymi podatnikami VAT w rozumieniu ustawy o VAT. Organizatorzy ani Sklepy nie są powiązani ze Spółką.

Przedmiotem umów ma być m.in. organizacja akcji promocyjnych na zasadach określonych w Umowach. Umowy zawierać będą następujące postanowienia:

  1. Spółka zleca, a Organizator zobowiązuje się do wykonywania na rzecz Spółki usługi mającej na celu umożliwienie Spółce prawidłowej komunikacji pomiędzy Spółką a Sklepami i Spółkami Regionalnymi, pomoc w kształtowaniu polityki handlowej Spółki poprzez przekazywanie informacji o aktualnych trendach sprzedaży Produktów Spółki w Sklepach Sieci, utrzymanie wśród Sklepów oraz klientów Sklepów Sieci znajomości asortymentu Spółki, w tym zapewnienia współpracy pomiędzy Spółkami Regionalnymi a Spółką oraz bieżącej koordynacji współpracy pomiędzy Spółką a Spółkami Regionalnymi i Sklepami w zakresie objętym niniejszą Umową, w przypadku zgłoszenia takiej konieczności przez Spółkę.
  2. W wykonaniu powyższej usługi Organizator zobowiązuje się między innymi do:
    1. koordynowania komunikacji pomiędzy Spółką a Sklepami i Spółkami Regionalnymi w szczególności poprzez przekazywanie Sklepom bieżących List Asortymentowych otrzymanych od Spółki, a także innych komunikatów Spółki skierowanych do Sklepów Sieci dotyczących jej Produktów,
    2. sporządzania i udostępniania informacji o aktualnych trendach sprzedaży Produktów Spółki w Sklepach Sieci poprzez:
      • sporządzanie i przekazywanie informacji o poziomie zakupów Produktów Spółki u poszczególnych Dystrybutorów i w poszczególnych Regionach a także przez poszczególne Sklepy oraz koordynacji działań pomiędzy Dystrybutorami, Spółkami Regionalnymi i Sklepami zmierzających do ustalenia obrotów Produktami Spółki u Dystrybutorów. Informacja będzie sporządzona w postaci zestawienia Obrotów netto Produktami Spółki w danym kwartale z poszczególnymi Dystrybutorami w rozbiciu na Spółki Regionalne i Sklepy z podaniem numerów NIP Sklepów, i przesłana Spółce w określony w Umowie sposób. Informacja ta także będzie podstawą do naliczenia Obrotu netto zgodnie z odrębnymi postanowieniami Umowy,
      • sporządzanie i przekazywanie Spółce raportu dotyczącego sprzedaży Produktów Spółki w danym kwartale w układzie oraz w zakresie szczegółowo określonym w załączniku do Umowy, obrazującego ranking sprzedaży Produktów Spółki w Sieci, w celu umożliwienia Spółce badania aktualnych trendów sprzedaży jej produktów w Sieci.
    3. świadczenia usług polegających na utrzymaniu ekspozycji ustalonej minimalnej liczby SKU (ang. stock keeping unit – jednostki magazynowe produktu – w danych grupach asortymentowych w Sklepach Sieci. Strony ustalają minimalną liczbę SKU Spółki w poszczególnych formatach Sklepów Sieci w zależności od formatu Sklepu wyrażonego w m2.
    4. świadczenia usług polegających na utrzymaniu ekspozycji w Sklepach asortymentu mięsa produkowanego przez Spółkę z oznaczeniem marki producenta na etykiecie cenowej.

Wykonanie Usług będzie udokumentowane korespondencją mailową, raportami z kontroli wykonania usług, zdjęciami ekspozycji.

Zgodnie z zamiarem stron Umów, Usługi mają wpływać na osiągnięcie wysokiego poziomu sprzedaży produktów Spółki. Strony zamierzają więc przewidzieć w Umowach, iż wynagrodzenie wypłacane Organizatorowi będzie uzależnione od Obrotu netto produktami Spółki w danym kwartale rozliczeniowym. Przez „Obrót netto” należy rozumieć wartość zakupów produktów Spółki nabytych przez Sklepy Sieci dokonane przez Sklepy Sieci u Dystrybutorów.

Usługi świadczone przez Organizatorów na rzecz Spółki mają i będą miały związek z wykonywanymi przez Wnioskodawcę czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług (VAT) z tego względu, że:

  • Spółka dokonuje dostaw towarów opodatkowanych VAT;
  • nabywane usługi mają na celu intensyfikację sprzedaży wyrobów Spółki poprzez m.in. organizowanie promocyjnych ekspozycji asortymentu Spółki w Sklepach, stałe utrzymywanie asortymentu Spółki w ofercie Sklepów czy dostarczanie informacji handlowych o kształtowaniu się popytu na konkretne wyroby Spółki w różnych regionach;
  • zaniechanie zakupu usług świadczonych przez Organizatora spowodowałby spadek popytu na towary dostarczane przez Spółkę, a w konsekwencji zmniejszenie podstawy opodatkowania VAT z tytułu ich dostaw.

Finalnie, zawarcie Umów ma się więc przełożyć na zwiększenie podstawy opodatkowania VAT dostaw towarów Spółki (wystąpi tzw. związek pośredni z czynnościami opodatkowanymi VAT). W takim właśnie celu zawierane są przedmiotowe umowy z Organizatorami.

Przy tak przedstawionym opisie sprawy, wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą kwestii prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w rozumieniu art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy, tj. wynikającego z faktur dokumentujących wykonanie usług.

Z powołanych powyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług, z których nabyciem podatek został naliczony oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Zatem podstawowym warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Ponownie należy podkreślić, że związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć charakter bezpośredni (nabywane towary i usługi bezpośrednio wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika) lub pośredni (ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa jako całości, przyczyniając się tym samym do generowania przez dany podmiot obrotów).

W rozpatrywanej sprawie, jak wskazał Wnioskodawca, „usługi świadczone przez Organizatorów na rzecz Spółki mają i będą miały związek z wykonywanymi przez Wnioskodawcę czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług”, a nabywane usługi mają „na celu intensyfikację sprzedaży wyrobów Spółki”. Zatem jeżeli przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej przez Wnioskodawcę są czynności opodatkowane podatkiem VAT, to poniesiony wydatek na usługi świadczone przez Organizatorów należy uznać za czynności, które służą prowadzeniu działalności opodatkowanej. Z tego względu podatek naliczony związany z tym wydatkiem podlegać będzie odliczeniu od podatku należnego w takim zakresie, w jakim podatek ten będzie związany ze sprzedażą opodatkowaną. Ponadto, jak wskazano wprost we wniosku, „Usługi mają wpływać na osiągnięcie wysokiego poziomu sprzedaży produktów Spółki”, a „wynagrodzenie wypłacane Organizatorowi będzie uzależnione od Obrotu netto produktami Spółki w danym kwartale rozliczeniowym”. Zatem, w przypadku odpłatnego świadczenia usług, jak świadczone w przedmiotowej sprawie przez Organizatorów na rzecz Spółki, należy mieć na uwadze obiektywną możliwość przyczynienia się tych usług do generowania przez podatnika obrotu opodatkowanego VAT. Tym samym, zostaną spełnione warunki uprawniające do odliczenia podatku naliczonego z faktur otrzymanych przez Wnioskodawcę z tytułu nabycia usług świadczonych przez Organizatorów.

Podsumowując, Spółka ma/będzie miała prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wyświadczenie Usług, zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy. Prawo to przysługuje/będzie przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy.

Tut. Organ informuje, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy oraz własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (oraz z opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. Biorąc pod uwagę powyższe, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Zatem niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a;
  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy:

  • zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia oraz
  • zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.