0111-KDIB2-2.4014.5.2018.3.SK | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
W zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy sprzedaży wierzytelności.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Zainteresowanych przedstawione we wniosku wspólnym z 12 lutego 2018 r. (data wpływu 19 lutego 2018 r.), uzupełnionym 18 kwietnia 2018 r., o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy sprzedaży wierzytelności (pytanie oznaczone we wniosku Nr 4) – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 19 lutego 2018 r. do tut. organu wpłynął wniosek wspólny o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy sprzedaży wierzytelności.

Wniosek powyższy nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z 12 kwietnia 2018 r. Znak: 0111-KDIB3-1.4012.121.2018.2.IK, 0111-KDIB2-2.4014.5.2018.3.SK wezwano do jego uzupełnienia, co też nastąpiło 18 kwietnia 2018 r.

We wniosku złożonym przez:

  • Zainteresowanego będącego stroną postępowania: X,
  • Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania: Y Sp. z o.o.

przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

SEK (Zainteresowany będący stroną postępowania) jest spółką będącą osobą prawną utworzoną zgodnie z prawem szwedzkim z siedzibą w Szwecji i rezydentem podatkowym w Szwecji w rozumieniu art. 1 Konwencji między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Królestwa Szwecji w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu z 19 listopada 2004 r. (dalej: „Konwencja”). SEK jest zagranicznym podmiotem gospodarczym prowadzącym działalność w zakresie usług finansowych i posiada ważne pozwolenie na prowadzenie tego rodzaju działalności wydane przez właściwy organ w Szwecji. SEK nie ma zarejestrowanego oddziału ani przedstawicielstwa w Polsce. SEK jest czynnym, zarejestrowanym szwedzkim podatnikiem podatku VAT i prowadzi działalność podlegającą podatkowi VAT (w tym działalność, która jednocześnie podlega podatkowi VAT i jest z podatku VAT zwolniona, np. usługi finansowe).

VFS (Zainteresowany niebędący stroną postępowania) jest spółką będącą osobą prawną zarejestrowaną zgodnie z prawem polskim z siedzibą w Polsce. VFS prowadzi działalność w zakresie usług finansowych. VFS jest czynnym, zarejestrowanym polskim podatnikiem podatku VAT i prowadzi działalność podlegającą podatkowi VAT (w tym działalność, która jednocześnie podlega podatkowi VAT i jest z podatku VAT zwolniona, np. usługi finansowe). SEK i VFS nie są bankami, funduszami sekurytyzacyjnymi, ani towarzystwami funduszy inwestycyjnych tworzącymi fundusze sekurytyzacyjne.

W ramach swojej działalności VFS zawiera umowy o finansowanie ze swoimi klientami, w ramach których VFS dostarcza klientom pojazdy lub sprzęt, w tym związane z nim dodatki, wymiany i odnowienia (dalej: „Sprzęt”). Umowy o finansowanie zawierane przez VFS z klientami obejmują:

  1. umowy leasingu operacyjnego, które z perspektywy rachunkowości stanowią leasing finansowy (art. 3 ust. 4 ustawy o rachunkowości), lecz z perspektywy podatkowej stanowią leasing operacyjny (tj. w rozumieniu art. 17b ust. 1 ustawy o CIT). Gdy umowa wygasa, prawo własności przechodzi z VFS na klienta, pod warunkiem, że klient zapłacił wszystkie raty;
  2. umowy bilansowego leasingu operacyjnego, tj. leasing operacyjny zarówno z podatkowego jak i rachunkowego punktu widzenia, zbliżony do umowy najmu. Prawo własności nie przechodzi z VFS na klienta na zakończenie umowy, w związku z czym klient musi zwrócić Sprzęt do VFS;
  3. umowy leasingu finansowego, tj. leasing finansowy zarówno z podatkowego jak i rachunkowego punktu widzenia (tj. w rozumieniu art. 17f ust. 1 ustawy o CIT). Gdy umowa wygasa, prawo własności przechodzi z VFS na klienta, pod warunkiem, że klient zapłacił wszystkie raty;
  4. umowy najmu, tj. umowy najmu krótkoterminowego i długoterminowego, w ramach których nie ma zwykle opcji przeniesienia prawa własności z VFS na klienta, a klient jest zobowiązany do zwrotu Sprzętu. Jednakże umowy typu „wypróbuj i kup” przewidują opcję, w ramach której po wygaśnięciu okresu najmu klient może podpisać umowę leasingową, powodującą przeniesienie prawa własności na klienta; oraz
  5. umowy sprzedaży ratalnej, w ramach których prawo własności przechodzi z VFS na klienta po wygaśnięciu umowy, ale na prawie własności ustanowiony jest zastaw lub zabezpieczenie.

Wszystkie powyższe umowy określane są dalej łącznie jako „Umowy o Finansowanie”, a każda z osobna jako „Umowa o Finansowanie”. Umowy o Finansowanie nie podlegają przepisom ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, ani żadnym innym podobnym przepisom chroniącym konsumentów. W zamian za finansowanie Sprzętu dla klientów, VFS otrzymuje wynagrodzenie określone w danej Umowie o Finansowanie.

Aby poprawić płynność finansową, pozyskać finansowanie na cele prowadzonej przez siebie działalności oraz zmniejszyć ryzyko koncentracji w związku z konkretnym klientem, co jakiś czas VFS może oferować SEK sprzedaż i przelew wszelkich korzyści wynikających z praw, tytułu prawnego i udziału, w bieżących i przyszłych, faktycznych i warunkowych, przysługujących VFS do:

  1. wierzytelności wynikających z Umów o Finansowanie, które nie są jeszcze wymagalne:
    1. Czynsz Bazowy należny na mocy Umowy o Finansowanie. „Czynsz Bazowy” oznacza Czynsz z wyłączeniem Opłaty Eksploatacyjnej. „Czynsz” oznacza wszystkie kwoty płatne przez klienta na podstawie Umowy o Finansowanie z tytułu czynszu/raty oraz odsetek za opóźnione płatności, ale bez podatku VAT i bez składek ubezpieczeniowych. „Opłata Eksploatacyjna” oznacza tę część Czynszu, która nie stanowi Czynszu Bazowego i odpowiada kwotom należnym z tytułu utrzymania Sprzętu oraz z tytułu zwrotu ewentualnych składek ubezpieczeniowych zapłaconych przez VFS w ramach Umowy o Finansowanie, oraz za inne usługi świadczone przez VFS, oraz wszelkie płatności za nadmierne używanie;
    2. Cena Opcji”, tj. kwota płatna przez klienta w celu uzyskania tytułu prawnego do Sprzętu, o ile została przewidziana w Umowie o Finansowanie;
    3. wszelki udział, jaki może przysługiwać VFS z tytułu wypłaty ubezpieczenia w odniesieniu do Sprzętu;
    4. Odsetki za Opóźnienie w Płatności”, tj. umowną stopę oprocentowania za opóźnione płatności, wynikającą z Umowy o Finansowanie;
    5. Płatność z tytułu Rozwiązania”, tj. kwoty płatne przez klienta w chwili rozwiązania (dobrowolnego lub nie) bądź wygaśnięcia Umowy o Finansowanie wraz z Odsetkami za Opóźnienie w Płatności i innymi należnymi kwotami, z wyłączeniem zaległości z tytułu Czynszu Bazowego i Opłaty Eksploatacyjnej, oraz
    6. w przypadku leasingu operacyjnego „Wartość Rezydualna”, tj. kwota wskazana w danej dokumentacji ofertowej na Sprzęt, który podlega umowie sprzedaży z prawem odkupu (buy-back) (dalej: „Wierzytelności”);
  2. wszystkie inne roszczenia, prawa i środki prawne przysługujące VFS na podstawie Umowy o Finansowanie, wraz z dokumentami, które stanowią umowę sprzedaży z prawem odkupu (buy-back), weksle, papiery wartościowe, prawa do odszkodowania lub gwarancji oraz inne odpowiednie dokumenty, z wyłączeniem tych kwot należnych VFS z tytułu Opłaty Eksploatacyjnej, które pozostają w rękach VFS (pkt 1 i 2), dalej określane jako „Przelew Praw”).

W wyniku sprzedaży i cesji Przelewanych Praw, VFS bezwarunkowo sprzeda i przeniesie wszystkie swoje prawa, tytuł prawny i udziały w oraz do Przelewanych Praw. SEK przejmie ryzyko i tytuł prawny do Przelewanych Praw, ale nie do Sprzętu. VFS pozostanie stroną Umów o Finansowanie zawartych z klientami.

Przedmiotem Przelewanych Praw będą tylko Wierzytelności pewne, tzn. Wierzytelności, w odniesieniu do których w chwili zakupu nie istnieje żadne zadłużenie (tj. Wierzytelności nie będą Wierzytelnościami trudnymi). Przy każdej sprzedaży i cesji Przelewanych Praw SEK zawrze odrębną umowę cesji praw z VFS. Ponadto SEK zamierza zawrzeć Umowę sprzedaży i przelewu Wierzytelności z VFS określającą ogólne warunki ich współpracy (dalej: „Umowa”). Po dokonaniu cesji Wierzytelności na SEK, SEK będzie ponosić ryzyko związane z Wierzytelnościami wynikającymi z Umowy o Finansowanie, w tym ryzyko braku płatności (lub opóźnienia w płatnościach) ze strony klienta. Jednakże w przypadku braku płatności przez klienta VFS będzie zobowiązana do wsparcia SEK przy odzyskaniu spłaty zadłużenia na rzecz SEK – na przykład VFS będzie zobowiązana do przejęcia posiadania przedmiotu Umowy o Finansowanie, sprzedania go, zaś środki ze sprzedaży zostaną w pierwszej kolejności przeznaczone na pokrycie zobowiązań VFS z tytułu podatku VAT w związku ze sprzedażą, a pozostała część zostanie przekazana SEK.

Cena Przelewanych Praw będzie równa godziwej cenie rynkowej z uwzględnieniem zdyskontowanej wartości przyszłych przepływów pieniężnych oraz innych czynników dla każdej sprzedanej Wierzytelności. W praktyce cena będzie równa łącznej wartości oczekiwanych wpływów z Umowy o Finansowanie zdyskontowanych przy zastosowaniu stopy procentowej uzgodnionej pomiędzy VFS a SEK.

Główną korzyścią ekonomiczną wynikającą z cesji praw dla SEK jest zysk uzyskany jako dodatnia różnica pomiędzy przychodem z Przelewanych Praw a kosztami zakupu Przelewanych Praw zapłaconych przez SEK na rzecz VFS. Główną korzyścią ekonomiczną wynikającą z cesji praw dla VFS jest poprawa płynności finansowej oraz uzyskanie finansowania jej działalności. Poprzez sprzedaż Przelewanych Praw VFS otrzymuje „zainwestowane” środki będące przedmiotem Przelewanych Praw wcześniej niż by je uzyskała w wykonaniu Umów Finansowych.

Oczekiwane przepływy pieniężne w odniesieniu do każdego z Przelewanych Praw będą następujące:

  1. SEK zapłaci VFS cenę Przelewanych Praw,
  2. VFS nadal pobiera płatności od klienta z tytułu Umowy o Finansowanie, z której wynikają Przelewane Prawa,
  3. VFS z uzyskanych środków opłaca swoje zobowiązania z tytułu podatku VAT (o ile jest należny), a kwotę netto pozostałą po jego opłaceniu przekazuje SEK.

Zgodnie z Umową VFS może być zobowiązana do wykonywania czynności administracyjnych dotyczących Przelewanych Praw takich jak:

  1. przygotowanie i wystawianie klientom we własnym imieniu faktur za każdą wymagalną Wierzytelność (wraz z podatkiem VAT) w ramach danej Umowy o Finansowanie oraz podjęcie uzasadnionych kroków zgodnie z istniejącą procedurą pobierania płatności w celu pobrania płatności z Wierzytelności;
  2. negocjowanie i uzgadnianie z klientami wcześniejszego rozwiązania, przedłużenia (co nie ma zastosowania do żadnego z Przelewanych Praw) lub nieistotnej zmiany Umowy o Finansowanie zgodnie z zasadami postępowania określonymi przez VFS oraz z taką samą starannością, jak gdyby dana Umowa o Finansowanie nie była przedmiotem cesji;
  3. prowadzenie całej korespondencji z klientami, w tym we wszystkich sprawach i procesach związanych z administrowaniem umowami oraz wykonywanie swobody decyzyjnej przyznanej VFS na warunkach danej Umowy o Finansowanie, pod warunkiem że wykonywanie swobody decyzyjnej (według zasadnej opinii VFS) nie jest sprzeczne z interesami SEK;
  4. inne niż zmiany lub korekty wynikające ze zmian w (Xibor) wymaganych na podstawie Umów o Finansowanie, które są umowami opartymi na zmiennej stopie procentowej oraz stosowanie się do uzasadnionych poleceń SEK w związku z postanowieniami danej Umowy o Finansowanie wymagającymi zmiany lub korekty Czynszu Bazowego, przy czym VFS nie może uzgodnić z klientem żadnej zmiany lub korekty Czynszu Bazowego bez uprzedniej pisemnej zgody SEK;
  5. z wyjątkiem, jak przewiedziano w lit. b) powyżej, przyjmowanie i wykonywanie poleceń SEK w związku z żądaniem zgłoszonym przez klienta w sprawie zmiany warunku Umowy o Finansowanie, która mogłaby mieć wpływ na prawa SEK wynikające z Umowy; oraz
  6. zgodnie z instrukcjami SEK - przekazywanie wypowiedzeń lub zgłoszeń naruszenia klientowi, który narusza warunki Umowy o Finansowanie,
  7. informowanie SEK w terminie 14 dni kalendarzowych od powzięcia wiedzy o niedokonaniu przez klienta płatności w terminie;
  8. raz w miesiącu, w ostatnim dniu kalendarzowym każdego miesiąca, przekazywanie SEK raportu na temat każdego ewentualnego Klienta, który nie dotrzymał terminu płatności lub naruszył daną Umowę o Finansowanie;
  9. dołożenie należytej staranności, aby zapewnić wykonywanie wszystkich warunków danej Umowy o Finansowanie przez klienta.

VFS nie otrzyma wynagrodzenia za wykonywanie powyższych czynności administracyjnych, gdyż VFS będzie nadal wykonywać swoje zwyczajowe obowiązki jako strona Umowy o Finansowanie. VFS będzie występować jako strona Umów o Finansowanie pomimo cesji praw na rzecz SEK, jako że cesja będzie dotyczyć jedynie środków finansowych uzyskiwanych z Umowy o Finansowanie a nie wszystkich praw i obowiązków.

Jeśli VFS i SEK nie będą zgadzać się co do podjęcia lub niepodjęcia danego działania, wówczas VFS może poinstruować klienta, aby kontaktował się bezpośrednio z SEK w tej sprawie.

Na potrzeby niniejszego wniosku należy założyć, że SEK dostarczy właściwy certyfikat rezydencji, spełniający wymogi wynikające z Konwencji oraz z ustawy o CIT.

W zakresie działalności wykonywanej przez VFS, VFS występował z wnioskiem o interpretację przepisów prawa podatkowego w VAT. W dniu 23 stycznia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wydał na wniosek VFS interpretację indywidualną sygn. IPPP3/443-1078/14-2/IG, w której, potwierdził, iż VFS jest podmiotem obowiązanym do rozliczenia podatku VAT od usług poprzez rozpoznanie importu usług, jednakże rozpoznając taki import usług VFS winien zastosować zwolnienie od podatku VAT.

W uzupełnieniu wniosku z 18 kwietnia 2018 r. (data wpływu w tym samym dniu), Wnioskodawca wskazał, że przedmiotem umów sprzedaży zawieranych pomiędzy VFS a SEK nie będą akcje spółek prawa handlowego.

W związku z powyższym opisem zadano m.in. następujące pytanie:

Czy nabywanie Przelewanych Praw przez SEK od VFS w okolicznościach wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych? (pytanie oznaczone we wniosku Nr 4)

Zdaniem Zainteresowanych, nabywanie Przelewanych Praw przez SEK od VFS w okolicznościach wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1150, dalej: „ustawa o PCC’’) podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. Należy stwierdzić, że ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Wśród nich znajduje się w szczególności umowa sprzedaży. Oznacza to, że ustawodawca wprowadzając tę zasadę, wyłączył od opodatkowania inne podobne czynności, które nie zostały wyraźnie wskazane w omawianym przepisie. Tym samym należy stwierdzić, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu nawet, gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Zdaniem Wnioskodawców, nabycie Przelewanych Praw przez SEK od VFS będzie stanowiło zdarzenie mogące powodować powstanie obowiązku podatkowego na gruncie ustawy o PCC właśnie jako umowa sprzedaży praw majątkowych. Nie powinno bowiem ulegać wątpliwości, że wierzytelności stanowią prawa majątkowe, które mogą stanowić przedmiot zbycia na rzecz innego podmiotu.

Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o PCC, nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:

  1. w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług,
  2. jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem:
    • umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    • umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zaznaczyć przy tym należy, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona.

Jak wynika z uzasadnienia do Pytań 2 i 3 nabycie Przelewanych Praw przez SEK od VFS będzie opodatkowane podatkiem od towarów i usług, ale na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT lub art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT będzie z tego podatku zwolnione. Transakcja pomiędzy VFS a SEK nie będzie też stanowiła umowy sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość albo prawo do użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach ani też umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Skoro więc transakcja ta będzie podlegała uregulowaniu ustawy o VAT (opodatkowaniu tym podatkiem), to do takiej transakcji będzie mieć zastosowanie wyłączenie od opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy o PCC. Tym samym Wnioskodawcy nie będą zobowiązani do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

Możliwość zastosowania art. 2 pkt 4 lit. a) ustawy o PCC do czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ale z niego zwolnionych jest powszechnie uznawana w interpretacjach przepisów prawa podatkowego, w tym np.: w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 listopada 2017 r., Znak: 0111-KDIB4.4014.288.2017.2.PB oraz w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 7 listopada 2017 r., Znak: 0111-KDIB4.4014.256.2017.2.BJ.

Reasumując, nabywanie Przelewanych Praw przez SEK od VFS w okolicznościach wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Zainteresowanych w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska Zainteresowanych w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. W pozostałym zakresie wniosku, dotyczącym podatku od towarów i usług, zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie – interpretacja indywidualna z 23 maja 2018 r. Znak: 0111-KDIB3-1.4012.121.2018.3.IK.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1150) – podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

  • umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
  • umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
  • umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
  • umowy dożywocia,
  • umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
  • ustanowienie hipoteki,
  • ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
  • umowy depozytu nieprawidłowego,
  • umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy – obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.

Na podstawie art. 4 pkt 1 cyt. ustawy – obowiązek podatkowy przy umowie sprzedaży ciąży na kupującym.

W ustawie przewidziano jednakże sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:

  1. w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług,
  2. jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem:
    • umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    • umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Z treści art. 2 pkt 4 cyt. ustawy wynika, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają generalnie status podatnika podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie fakt, że dana czynność (ta konkretna) jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub przynajmniej jedna ze stron tej czynności jest z tego podatku zwolniona, z uwzględnieniem wyjątków wskazanych w tym przepisie.

W świetle art. 1a pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – użyte w ustawie określenie podatek od towarów i usług oznacza – podatek od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r., poz. 710, z późn. zm.) lub podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich.

Instytucja przelewu (cesji) wierzytelności została uregulowana przepisami art. 509-517 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 459 ze zm.).

Zgodnie z art. 509 § 1 Kodeksu cywilnego – ¬wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. W myśl § 2 cytowanego artykułu wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.

Stosownie natomiast do art. 510 § 1 Kodeksu cywilnego – umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

W świetle powyższego, umowa przeniesienia wierzytelności może należeć do kategorii umów, które podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że VFS jest spółką z siedzibą w Polsce i prowadzi działalność podlegającą podatkowi VAT i jest czynnym zarejestrowanym polskim podatnikiem podatku VAT. W ramach swojej działalności VFS zawiera umowy o finansowanie ze swoimi klientami, w ramach których VFS dostarcza klientom pojazdy lub sprzęt. W zamian za finansowania sprzętu dla klientów, VFS otrzymuje wynagrodzenie określone w danej Umowie o Finansowanie. Aby poprawić płynność finansową, pozyskać finansowanie na cele prowadzonej przez siebie działalności oraz zmniejszyć ryzyko koncentracji w związku z konkretnym klientem, co jakiś czas VFS może oferować SEK – Wnioskodawcy sprzedaż i przelew wszelkich korzyści wynikających z praw tytułu prawnego i udziału, w bieżących i przyszłych, faktycznych i warunkowych przysługujących VFS do wierzytelności wynikających z Umów o Finansowanie, które nie są jeszcze wymagalne. Przedmiotem Przelanych Praw będą tylko Wierzytelności pewne, tzn. Wierzytelności w odniesieniu do których w chwili zakupu nie istnieje żadne zadłużenie. Po dokonaniu cesji Wierzytelności na SEK, SEK będzie ponosić ryzyko związane z Wierzytelnościami wynikającymi z Umowy o Finansowanie. Jednakże w przypadku braku płatności przez klienta VFS będzie zobowiązana do wsparcia SEK przy odzyskaniu spłaty zadłużenia na rzecz SEK – na przykład VFS będzie zobowiązana do przejęcia posiadania przedmiotu Umowy o Finansowanie, sprzedania go, zaś środki ze sprzedaży zostaną w pierwszej kolejności przeznaczone na pokrycie zobowiązań VFS z tytułu podatku VAT w związku ze sprzedażą, a pozostała część zostanie przekazana SEK. Cena Przelanych Praw będzie równa godziwej cenie rynkowej z uwzględnieniem zdyskontowanej wartości przyszłych przepływów pieniężnych oraz innych czynników dla każdej sprzedanej Wierzytelności. W praktyce cena będzie równa łącznej wartości oczekiwanych wpływów z Umowy o Finansowanie zdyskontowanych przy zastosowaniu stopy procentowej uzgodnionej pomiędzy VFS a SEK. Główną korzyścią ekonomiczną wynikającą z cesji praw dla SEK jest zysk uzyskany jako dodatnia różnica pomiędzy przychodem z Przelanych Praw a kosztami zakupu Przelewanych Praw zapłaconych przez SEK na rzecz VFS. Główną korzyść ekonomiczną wynikającą z cesji praw dla VFS jest poprawa płynności finansowej oraz uzyskanie finansowania jej działalności.

Zgodnie z Umową VFS może być zobowiązana do wykonania czynności administracyjnych dotyczących Przelewanych Praw. Jednakże VFS za te czynności nie otrzyma wynagrodzenia gdyż VFS będzie nadal wykonywać swoje zwyczajowe obowiązki jako strona Umowy o Finansowanie. VFS będzie występować jako strona Umów o Finansowanie pomimo cesji praw na rzecz SEK, jako że cesja będzie dotyczyć jedynie środków finansowych uzyskiwanych z Umowy o Finasowanie a nie wszystkich praw i obowiązków. Z uzupełnienia wniosku wynika, że przedmiotem umów sprzedaży zawieranych pomiędzy VFS a SEK nie będą akcje spółek prawa handlowego.

Jakkolwiek przedmiotem niniejszej interpretacji jest zagadnienie w podatku od czynności cywilnoprawnych, to w opisanej sytuacji w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia czy powyższa transakcja nabycia wierzytelności – dokonana pomiędzy Zainteresowanym będącym stroną postępowania – SEK, a Zbywcą VFS – Zainteresowanym niebędącym stroną postępowania, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.) lub czy przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia przedmiotowej czynności podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W interpretacji indywidualnej z dnia 23 maja 2018 r. Znak: 0111-KDIB3-1.4012.121.2018.3.IK w zakresie podatku od towarów i usług Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że „(...) czynności dokonywane na podstawie umowy w wyniku, której dojdzie do cesji wierzytelności, a która to umowa będzie zawarta pomiędzy SEK - Wnioskodawcą a Zbywcą VFS, wypełnia dyspozycję art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Dotyczy ona bowiem przejęcia niewymagalnych wierzytelności w zamian za udzielenie Zbywcy finansowania w wysokości odpowiadającej ich wartości nominalnej. Za wykonane czynności Wnioskodawca - SEK otrzymuje wynagrodzenie, a zatem czynności te są wykonywane odpłatnie. W związku z tym przedmiotowe wierzytelności stanowią odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT i podlegają opodatkowaniu tym podatkiem. (...) W związku z tym usługi finansowe, których zasadniczym celem i ekonomicznym skutkiem będzie zapewnienie finansowania VFS, a nie ściągnięcie długu, na co wskazano wyżej, nie będą podlegały wyłączeniu ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 15 pkt 1 ustawy o VAT. Usługi te będą korzystały ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy”.

Z uwagi zatem na fakt, że przedmiotowa transakcja nabycia wierzytelności będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i jednocześnie zastosowanie znajdzie zwolnienie od podatku VAT przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT – co wynika z ww. interpretacji – to w niniejszej sprawie będzie miało zastosowanie wyłączenie z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, o którym mowa w art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Rację mają zatem Zainteresowani, że skoro transakcja ta będzie podlegała uregulowaniu ustawy o VAT (opodatkowaniu tym podatkiem), to do takiej transakcji będzie mieć zastosowanie wyłączenie od opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy o PCC. Tym samym Zainteresowani nie będą zobowiązani do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wobec powyższego stanowisko Zainteresowanych należy uznać za prawidłowe.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Zainteresowanych w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a;
  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Zainteresowanych i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zainteresowanemu będącemu stroną postępowania (art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.