PL/LM/830/54/EOB/2013/RD-88873 | Interpretacja indywidualna

Podatek od czynności cywilnoprawnych od umowy pożyczki
PL/LM/830/54/EOB/2013/RD-88873interpretacja indywidualna
  1. banki
  2. kredyt
  3. mieszkania
  4. odsetki
  5. umowa pożyczki
  6. zakup
  1. Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) -> Obowiązek podatkowy
  2. Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) -> Podstawa opodatkowania i wysokość podatku -> Stawki podatku

ZMIANA INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ

Na podstawie art. 14e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) Minister Finansów, z urzędu, zmienia interpretację indywidualną wydaną dnia 30 lipca 2009 r., Nr IPPB2/436-126/09-7/MZ, przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, działającego w imieniu Ministra Finansów na podstawie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.), dotyczącą podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy pożyczki oraz Ordynacji podatkowej w zakresie braku obowiązku naliczania odsetek i stwierdza, że stanowisko zaprezentowane przez Wnioskodawczynię w części dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy pożyczki jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 16 kwietnia 2009 r. do Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie wpłynął wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie umowy pożyczki oraz Ordynacji podatkowej w zakresie braku obowiązku naliczania odsetek

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

We wrześniu 2003 r. Wnioskodawczyni nabyła mieszkanie za kwotę 290 tys. zł. W celu sfinansowania zakupu, kwotę 170 tys. zł pożyczyła od matki, a na 120 tys. zł zaciągnęła kredyt w banku. Umowa pożyczki z matką nie została zgłoszona do urzędu skarbowego oraz nie został odprowadzony podatek od czynności cywilnoprawnych. Matka zmarła w 2004 r. W miesiącu kwietniu 2009 r. urząd skarbowy zadał Wnioskodawczyni pytanie dotyczące miejsca dokonania rozliczeń za 2003 rok. Szukając dokumentów Wnioskodawczyni zauważyła, że umowa pożyczki z matką nie została zgłoszona. Powołując się na tą umowę pożyczki Wnioskodawczyni chce ją zarejestrować i odprowadzić należny podatek.

Po wezwaniu do uzupełniania wniosku, Wnioskodawczyni pismem z dnia 16 lipca 2009 r. poinformowała, że umowa pożyczki z matką została zawarta w dniu 22 września 2003 r. Ponadto dokonała wpłaty dodatkowej opłaty za wydanie drugiej interpretacji indywidualnej w kwocie 40 zł.

W związku z powyższym Wnioskodawczyni zadała następujące pytania.
  1. Jaką stawkę podatku od czynności cywilnoprawnych należy przyjąć 2%, czy 20%...
  2. Czy obliczając kwotę podatku należy naliczyć odsetki za lata 2003-2009...

Zdaniem Wnioskodawczyni:

Ad. 1)

Powinno być 2% podatku, ponieważ przepisy o 20% karnej sankcji weszły w życie dopiero od 2007 r.

Ad. 2)

W sytuacji, gdy podatek od czynności cywilnoprawnych od wspomnianej umowy uległ przedawnieniu z upływem 5 lat, to powołanie się na umowę pożyczki wznawia obowiązek podatkowy. A więc obowiązek podatkowy powstaje na nowo i odsetki nie powinny zostać naliczone.

W interpretacji indywidualnej z dnia 30 lipca 2009 r., Nr IPPB2/436-126/09-7/MZ, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie stwierdził, że stanowisko Wnioskodawczyni jest prawidłowe.

W uzasadnieniu wskazał, że z tytułu umowy pożyczki Wnioskodawczyni powinna zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2%. W związku z powstaniem na nowo obowiązku podatkowego, odsetki w powyższej sprawie nie wystąpią, jeżeli podatek został wpłacony w terminie 14 dni i została złożona deklaracja PCC-3. W przeciwny wypadku Wnioskodawczyni winna zapłacić odsetki od zaległości podatkowej powstałej w tym podatku.

Minister Finansów po dokonaniu analizy sprawy stwierdza, co następuje.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawczyni, jako pożyczkobiorca, zawarła z matką, jako pożyczkodawcą, 22 września 2003 r. umowę pożyczki kwoty 170.000 PLN.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649, z późn. zm.), zwanej dalej: uPCC, w brzmieniu obowiązującym w 2003 r., podatkowi temu podlegały umowy pożyczki.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 uPCC obowiązek podatkowy powstał z chwilą dokonania czynności (tj. 22 września 2003 r.). W terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, na podstawie przepisu art. 10 uPCC, podatnicy (pożyczkodawca i pożyczkobiorca, będący wówczas podmiotami zobowiązanymi solidarnie) byli obowiązani bez wezwania organu podatkowego złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych oraz obliczyć i wpłacić podatek.

Jednym ze sposobów wygaśnięcia zobowiązania podatkowego jest przedawnienie. Stosownie do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Taka sytuacja została opisana przez Wnioskodawczynię. Jeżeli więc w przedmiotowej sprawie termin płatności podatku upłynął w 2003 r. to zobowiązanie podatkowe przedawniło się z końcem 2008 r.

Konsekwencją przedawnienia się zobowiązania podatkowego jest brak podstaw do egzekwowania należności podatkowej przez organ podatkowy. Nie ma także wówczas uzasadnienia do zapłaty podatku przez podatnika.

Zgodnie jednak z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 4 uPCC, jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych w terminie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku (w przedmiotowej sprawie do końca 2008 r.), a następnie powołuje się przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt jej dokonania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika na fakt dokonania czynności cywilnoprawnej. Od chwili powstania obowiązku podatkowego, tj. od chwili powołania się przez podatnika na fakt dokonania czynności cywilnoprawnej, biegnie 14-dniowy termin zapłaty podatku.

Jednocześnie, stosownie do art. 7 ust. 5 pkt 1 uPCC, jeżeli przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego podatnik powołuje się na fakt zawarcia np. umowy pożyczki, a należny podatek od tej czynności nie został zapłacony, stawka podatku wynosi 20%. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. akt II FSK 413/10: „Zastosowanie tej stawki podatkowej następuje w przypadku powołania się na fakt zawarcia takiej umowy (tj. umowy pożyczki) przed określonym organem w toku czynności prowadzonych przez ten organ i stwierdzenia niewypełnienia obowiązku zapłaty należnego z tego tytułu podatku we właściwym czasie. (...) W takim wypadku obowiązek podatkowy nie może zostać wykonany w sposób wskazany w art. 10 ust. 1 uPCC, tj. przez złożenie deklaracji oraz wpłatę należnego podatku. Przewidziany w tym przepisie 14-dniowy termin mógł zostać zachowany jedynie w przypadku wypełnienia określonych w nim obowiązków od daty dokonania czynności cywilnoprawnej (pierwotne powstanie obowiązku podatkowego – art. 3 ust. 1 pkt 1 uPCC). Odmienne (...) rozumienie omawianych przepisów prowadziłoby do niczym nieuzasadnionego preferowania tych podatników, którzy spóźniali się z wypełnieniem obowiązków przez okres przekraczający 5 lat, wobec tych podatników, którzy to uczynili przed upływem tego okresu.”.

Sąd w powyższym wyroku wskazał, że określenie „powołuje się” użyte w przepisach art. 3 ust. 1 pkt 4 oraz art. 7 ust. 5 pkt 1 uPCC należy rozumieć w analogiczny sposób. Cytując, „nie ma bowiem racjonalnego uzasadnienia dla różnego rozumienia tych samych określeń wprowadzonych w różnych jednostkach redakcyjnych tej samej ustawy”. Z powyższego wynika, że aby powstał obowiązek podatkowy na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 uPCC, musi nastąpić powołanie przed organami i w okolicznościach, określonych w art. 7 ust. 5 pkt 1 uPCC, tj. przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego.

Nie można zgodzić się z twierdzeniem Wnioskodawczyni, że 20% stawka sankcyjna nie ma zastosowania do umów zawartych przed 1 stycznia 2007 r.

Jeżeli bowiem czynność została dokonana przed dniem 1 stycznia 2007 r., zaś powtórny obowiązek podatkowy powstał po tej dacie na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 uPCC – z chwilą powołania się przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt zawarcia umowy pożyczki, to konsekwencją jest zastosowanie 20% stawki podatku określonej w art. 7 ust. 5 uPCC.

Jednoznaczne stanowisko sądów administracyjnych wskazuje, że art. 4 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 16 listopada 2006 r. nie wymaga, by zastosowanie 20% stawki podatku zależało od dokonania czynności cywilnoprawnej po wejściu w życie ustawy nowelizującej, tj. po 1 stycznia 2007 r., lecz by obowiązek podatkowy od tej czynności powstał po jej wejściu w życie (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 lipca 2011 r. sygn. akt II FSK 413/10, z dnia 4 listopada 2011 r. sygn. akt II FSK 836/10, z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt II FSK 2195/10 oraz z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1304/10).

Zaprezentowana wyżej wykładnia przepisów nie została też zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku wydanym dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt P 41/10. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że „z literalnego sformułowania tego przepisu (tj. art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.c.c.) wynika konieczność traktowania wyrażonego w nim obowiązku nie jako odnowionego, którego źródłem jest dokonana w przeszłości czynność cywilnoprawna, ale jako nowego obowiązku podatkowego. (...) Przepis art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.c.c. określa bowiem samoistne zdarzenie prawne skutkujące powstaniem obowiązku podatkowego w rozumieniu art. 4 Ordynacji podatkowej. Jest nim powołanie się podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na dokonanie w przeszłości którejkolwiek z czynności cywilnoprawnych wymienionych w art. 1 u.p.c.c., jeśli podatnik nie złożył deklaracji podatkowej w terminie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku w odniesieniu do tej czynności.”.

Podsumowując, należy stwierdzić, iż w przedstawionym przez Wnioskodawczynię przypadku z końcem 2008 r. nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego.

W efekcie powyższego, do chwili powołania się przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt zawarcia umowy pożyczki nie było podstaw do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z chwilą powołania się przez podatnika na fakt dokonania czynności cywilnoprawnej w 2009 r. powstał obowiązek podatkowy na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 uPCC. Konsekwencją tego powinno być zastosowanie stawki przewidzianej w przepisie art. 7 ust. 5 uPCC, zgodnie z którym stawka podatku wynosi 20%, jeżeli przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego podatnik powołuje się na fakt zawarcia np. umowy pożyczki, a należny podatek od tej czynności nie został zapłacony.

Jeżeli zapłata podatku następuje po upływie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego (na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 uPCC) podatnik jest zobowiązany do zapłaty także odsetek za zwłokę, stosownie do art. 53 Ordynacji podatkowej.

Wobec powyższego, za nieprawidłowe należy uznać stanowisko zaprezentowane przez Wnioskodawczynię we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, w części dotyczącej braku możliwości zastosowania 20% stawki podatku od czynności cywilnoprawnych do umowy pożyczki zawartej w 2003 r.

Nieprawidłowe jest też stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w tym zakresie, zawarte w interpretacji indywidualnej z dnia 30 lipca 2009 r., Nr IPPB2/436-126/09-7/MZ.

Zmiana interpretacji dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia, tj. powołania się na dokonanie czynności cywilnoprawnej w 2009 r.

Na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) stronie przysługuje prawo wniesienia skargi na niniejszą zmianę interpretacji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, po uprzednim wezwaniu na piśmie Ministra Finansów – w terminie czternastu dni od dnia doręczenia interpretacji – do usunięcia naruszenia prawa.

Skargę wnosi się (w dwóch egzemplarzach) za pośrednictwem Ministra Finansów (adres: Minister Finansów, ul. Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli Minister Finansów nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.