ITPB2/436-256/14/MK | Interpretacja indywidualna

Czy umowa nabycia udziałów własnych w celu umorzenia bez wynagrodzeniem zawarta na skutek dobrowolnego umorzenia udziałów w trybie art. 199 k.s.h. podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych?
ITPB2/436-256/14/MKinterpretacja indywidualna
  1. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
  2. udział
  3. umorzenie udziałów
  1. Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) -> Przedmiot opodatkowania -> Czynności podlegające opodatkowaniu

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 17 października 2014 r. (data wpływu – 20 października 2014 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umorzenia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 20 października 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie umorzenia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca, posiadający status spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej również: Spółka) i podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób prawnych w Polsce, przewiduje możliwość dokonania dobrowolnego umorzenia udziałów bez wynagrodzenia za zgoda wspólnika w drodze ich nabycia przez spółkę w trybie art. 199 Kodeksu spółek handlowych.

Możliwość dobrowolnego umorzenia udziałów za zgoda wspólnika jest przewidziana w umowie spółki Wnioskodawcy. W celu jego dokonania zgromadzenie wspólników Spółki podjęłoby uchwałę o dobrowolnym umorzeniu udziałów bez wynagrodzenia za zgoda wspólnika w drodze ich nabycia przez Spółkę, określając podstawę prawną umorzenia, a także sposób obniżenia kapitału zakładowego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy umowa nabycia udziałów własnych w celu umorzenia bez wynagrodzeniem zawarta na skutek dobrowolnego umorzenia udziałów w trybie art. 199 k.s.h. podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych...

Zdaniem Wnioskodawcy, umowa nabycia udziałów własnych w celu umorzenia bez wynagrodzenia w ramach umorzenia dobrowolnego udziałów nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Planowana transakcja nie może być w żadnym wypadku traktowana jak umowa sprzedaży, jest ona regulowana przepisami Kodeksu spółek handlowych, a nie przepisami Kodeksu cywilnego. Obie czynności, tj. umowa sprzedaży oraz nabycie udziałów własnych w celu umorzenia w ramach umorzenia dobrowolnego, to całkowicie różne czynności prawne. Skoro więc art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie przewiduje, że nabycie udziałów własnych w celu umorzenia w ramach umorzenia dobrowolnego podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, oznacza to, że taka czynność temu podatkowi nie podlega.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.), podatkowi temu podlegają:

  1. następujące czynności cywilnoprawne:
    1. umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
    2. umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
    3. (uchylona),
    4. umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
    5. umowy dożywocia,
    6. umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
    7. (uchylona),
    8. ustanowienie hipoteki,
    9. ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
    10. umowy depozytu nieprawidłowego,
    11. umowy spółki;
  2. zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;
  3. orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, przy czym wskazać należy, że o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem, decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca przewiduje możliwość dokonania dobrowolnego umorzenia udziałów bez wynagrodzenia za zgoda wspólnika w drodze ich nabycia przez spółkę w trybie art. 199 Kodeksu spółek handlowych.

Możliwość dobrowolnego umorzenia udziałów za zgoda wspólnika jest przewidziana w umowie spółki Wnioskodawcy. W celu jego dokonania zgromadzenie wspólników Spółki podjęłoby uchwałę o dobrowolnym umorzeniu udziałów bez wynagrodzenia za zgoda wspólnika w drodze ich nabycia przez Spółkę, określając podstawę prawną umorzenia, a także sposób obniżenia kapitału zakładowego.

Stosownie do art. 199 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.) udział może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Udział może być umorzony za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe). Przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa umowa spółki.

W myśl art. 199 § 2 Kodeksu spółek handlowych umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział. Wynagrodzenie to, w przypadku umorzenia przymusowego, nie może być niższe od wartości przypadających na udział aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników. W przypadku umorzenia przymusowego uchwała powinna zawierać również uzasadnienie.

Natomiast zgodnie z art. 199 § 3 k.s.h. za zgodą wspólnika umorzenie udziału może nastąpić bez wynagrodzenia.

W świetle przytoczonych przepisów stwierdzić należy – za doktryną – że umorzenie udziałów jest czynnością zmierzającą do unicestwienia pewnej partii lub wszystkich udziałów. Najbardziej ogólnym wymogiem dopuszczalności umorzenia jest, aby umowa spółki zawierała stosowne postanowienia. Jeżeli jednak w umowie spółki miały się znaleźć sformułowania odnoszące się do warunków umorzenia i do konkretnego wspólnika, potrzebna jest jego zgoda na takie pozbawienie wspólnika określonych praw w przyszłości.

Natomiast konstrukcja umorzenia dobrowolnego jest szczególna. Należy przyjąć, że jest to określone zdarzenie prawne, będące swoistą całością, którego podstawą jest kilka czynności prawnych i faktycznych:

  1. umowa spółki (bowiem regulacja dotycząca umorzenia powinna być w niej zawarta, a więc objęta jest czynnością prawną);
  2. uchwała zgromadzenia wspólników (gdyż przepisy tworzą wymóg takiej uchwały o szczególnej treści, która to uchwała również w tym przypadku musi być traktowana jako oświadczenie woli);
  3. zgoda wspólnika na umorzenie (która to zgoda ma także charakter składanego oświadczenia woli);
  4. umowa nabycia udziałów przez spółkę.

Z wymienionymi czynnościami prawnymi powiązać należy określone czynności faktyczne, łączące się tak z podejmowaną uchwałą, jak z wykonaniem umowy nabycia udziałów.

Przyjęcie powyższego założenia prowadzi do wniosku, że zaistnienie tylko pojedynczych – spośród wymienionych – zdarzeń prawnych bądź brak jakiegokolwiek z nich powoduje bezskuteczność umorzenia dobrowolnego. Dlatego też istotne jest powiązanie zarówno funkcjonalne (kolejność), jak i merytoryczne wszystkich czynności.

Zatem umorzenie dobrowolne jest określonym zdarzeniem cywilnoprawnym mającym u swoich podstaw kilka innych zdarzeń, będących oświadczeniami woli bądź czynnościami faktycznymi (np. wypłata wynagrodzenia za umorzony udział).

Z kolei umorzenie bez wynagrodzenia, o którym mowa w art. 199 § 3 k.s.h., jest wyjątkiem od reguły. Można je jednak przeprowadzić tylko wówczas, gdy wspólnik to akceptuje. W takim przypadku kwoty z tytułu umorzonych udziałów nie są wypłacane.

Wobec powyższego nabycie udziałów przez Spółkę w celu ich umorzenia bez wynagrodzenia, stanowi szczególny rodzaj umowy, która nie została objęta katalogiem przedmiotów podatku od czynności cywilnoprawnych i w konsekwencji nie podlega temu podatkowi.

Reasumując, należy stwierdzić, iż nabycie przez Wnioskodawcę udziałów w spółce w celu ich umorzenia bez wynagrodzenia, jako szczególny rodzaj umowy niewymienionej w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nie będzie podlegać opodatkowaniu tym podatkiem.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu datowania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ul. Staromłyńska 10, 70-561 Szczecin, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.

Dodatkowe interpretacje podatkowe i orzeczenia

Dokumenty dotyczące poruszonych zagadnień:

spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
IBPB-2-2/4511-553/15/JG | Interpretacja indywidualna

udział
ILPB4/4510-1-359/15-3/MC | Interpretacja indywidualna

umorzenie udziałów
ITPB4/4511-287/15/PST | Interpretacja indywidualna

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.