ITPB2/415-839/14/RS | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy,
Skutki podatkowe sprzedaży nieruchomości nabytej w związku z podziałem majątku wspólnego.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 5 września 2014 r. (data wpływu 9 września 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości - jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 9 września 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości.

We wniosku tym zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

W dniu ... maja 2007 r. Wnioskodawca wraz z żoną zawarł umowę małżeńską majątkową, na mocy której od tego dnia ustanowili w swoim małżeństwie ustrój rozdzielności majątkowej.

W dniu ... maja 2007 r. strony zawarły umowę o podział majątku wspólnego. Okazało się jednak, że umowa o podział majątku wspólnego nie objęła całości majątku małżonków.

W dniu ... października 2013 r. strony zawarły umowę o podział majątku wspólnego uzupełniającą umowę o podział majątku wspólnego z dnia ... maja 2007 r. Przedmiotem tej ostatniej umowy był pominięty składnik majątkowy stron w postaci nieruchomości położonej w M., stanowiącej działkę nr .../5. Wnioskodawca na podstawie ww. umowy nabył przedmiotową nieruchomość na wyłączną własność. Strony określiły wartość tej nieruchomości na kwotę 100.000 zł oraz oświadczyły, że z tytułu podziału majątku wspólnego objętego tą umową nie dokonują między sobą żadnych spłat ani dopłat.

Małżonkowie nabyli przedmiotową nieruchomość na podstawie umowy sprzedaży z dnia ... czerwca 1995 r. W międzyczasie wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia ... sierpnia 2009 r. związek małżeński Wnioskodawcy został rozwiązany. Wnioskodawca dokonał zmiany przeznaczenia ww. nieruchomości i podzielił ją na działki budowlane, które zamierza sprzedawać.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy odpłatne zbycie przedmiotowej nieruchomości lub jej części oraz udziału w nieruchomości w 2014 r. będzie stanowiło dla Wnioskodawcy źródło przychodu...

Zdaniem Wnioskodawcy, zbycie nieruchomości lub jej części oraz udziału w nieruchomości w 2014 r. nie będzie stanowiło źródła przychodu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 formułuje generalną zasadę, że nie płaci się podatku dochodowego, jeśli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości lub praw upłynęło pięć lat. W związku z tym, jeśli od końca roku, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości lub praw do dnia sprzedaży upłynęło pięć lat, sprzedaż nie podlega w ogóle opodatkowaniu.

W ocenie Wnioskodawcy, należy uznać, że pięcioletni okres do hipotetycznego dnia sprzedaży należy liczyć od daty nabycia nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży z dnia ... czerwca 1995 r.

Wnioskodawca wskazuje, że stosownie do linii orzecznictwa sądów administracyjnych, współwłasność łączna, w tym przypadku wspólność majątkowa, różni się od ułamkowej tym, że nie można określić ilości udziałów każdego współwłaściciela. Obu współwłaścicielom przysługuje pełne prawo do całej masy majątkowej w niej zawartej i dlatego żaden ze współwłaścicieli nie może korzystać z praw własności przez cały czas trwania współwłasności łącznej. Nie można więc przyjąć, według Wnioskodawcy, że nieruchomość nabył dwukrotnie: raz umową z dnia ... czerwca 1995 r., drugi zaś umową z dnia ... października 2013 r., gdyż z uwagi na ustrój majątkowy stron niemożliwe było określenie jego udziałów. Skoro więc nie można wyodrębnić udziałów, które to strony posiadały w dacie nabycia nieruchomości w małżeństwie (umowa z dnia ... czerwca 1995 r.) to należy przyjąć, że pięcioletni termin biegnie od daty nabycia nieruchomości umową sprzedaży z dnia ... czerwca 1995 r.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

  1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
  2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  3. prawa wieczystego użytkowania gruntów,
  4. innych rzeczy,

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Zatem w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu przychodu, ma moment ich nabycia.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, w dniu ... maja 2007 r. Wnioskodawca wraz z żoną zawarł umowę małżeńską majątkową, na mocy której od tego dnia ustanowili w swoim małżeństwie ustrój rozdzielności majątkowej.

W dniu ... maja 2007 r. strony zawarły umowę o podział majątku wspólnego. Okazało się jednak, że umowa o podział majątku wspólnego nie objęła całości majątku małżonków.

W dniu ... października 2013 r. strony zawarły umowę o podział majątku wspólnego uzupełniającą umowę o podział majątku wspólnego z dnia ... maja 2007 r. Przedmiotem tej ostatniej umowy był pominięty składnik majątkowy stron w postaci nieruchomości położonej w M., stanowiącej działkę nr .../5. Wnioskodawca na podstawie ww. umowy nabył przedmiotową nieruchomość na wyłączną własność. Strony określiły wartość tej nieruchomości na kwotę 100.000 zł oraz oświadczyły, że z tytułu podziału majątku wspólnego objętego tą umową nie dokonują między sobą żadnych spłat ani dopłat.

Małżonkowie nabyli przedmiotową nieruchomość na podstawie umowy sprzedaży z dnia ... czerwca 1995 r. W międzyczasie wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia ... sierpnia 2009 r. związek małżeński Wnioskodawcy został rozwiązany. Wnioskodawca dokonał zmiany przeznaczenia ww. nieruchomości i podzielił ją na działki budowlane, które zamierza sprzedawać.

Stosunki majątkowe między małżonkami zostały uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 2012, poz. 788 z późn. zm.). Zgodnie z art. 31 § 1 ww. ustawy z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną. Cechą charakterystyczną tego typu współwłasności jest to, iż niemożliwe jest ustalenie wielkości udziału małżonków we współwłasności (współwłasność bezudziałowa) oraz żaden z małżonków w czasie jej trwania nie może rozporządzać swymi prawami do majątku wspólnego.

Opisany ustrój majątkowy trwa do ustania lub unieważnienia małżeństwa albo orzeczenia separacji, chyba że w czasie trwania związku małżeńskiego: 1) małżonkowie zawarli małżeńską umowę majątkową, 2) z ważnych powodów na żądanie jednego z małżonków sąd orzekł zniesienie wspólności, 3) wspólność ustała z mocy prawa na skutek ubezwłasnowolnienia lub ogłoszenia upadłości jednego z małżonków.

Zniesienie wspólności ustawowej kreuje prawo małżonków do majątku wspólnego na zasadzie współwłasności w częściach ułamkowych, które z reguły jest stanem przejściowym i prowadzi do podziału majątku.

Zgodnie z art. 1037 Kodeksu cywilnego w związku z art. 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego podział majątku wspólnego może nastąpić bądź na mocy umowy między małżonkami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek z małżonków.

Zgodnie z teorią prawa rzeczowego przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w wyniku podziału majątku wspólnego jest nabyciem tych rzeczy. Mając na uwadze przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego, ale tylko wówczas jeśli:

  • podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub
  • jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku, mieści się w udziale, jaki byłemu małżonkowi przysługiwał w majątku dorobkowym małżeńskim.

Z powyższego wynika, że wszelkie przypadki, gdy udział danej osoby ulega powiększeniu, nawet gdy podział następuje bez spłat i dopłat, traktowany być musi w kategorii nabycia, gdyż w ten sposób ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą (nieruchomości), jak też jej majątku osobistego. Wówczas za datę nabycia tej części nieruchomości, która przekracza udział małżonka w majątku dorobkowym małżeńskim, należy przyjąć dzień, w którym dokonano jego podziału.

Odnosząc powyższe do przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego stwierdzić należy, że ponieważ podział majątku wspólnego dokonany umową z dnia ... października 2013 r. nie był ekwiwalentny, czego potwierdzeniem – jak wynika z wniosku – jest przyznanie Wnioskodawcy na wyłączną własność nieruchomości stanowiącej przedmiot podziału, to za datę nabycia tej części nieruchomości, która przekracza udział Wnioskodawcy w majątku wspólnym należy przyjąć dzień dokonania ww. podziału.

Wobec powyższego, nieruchomość stanowiącą działkę nr .../5 Wnioskodawca nabył odpowiednio w 1995 r. w części odpowiadającej Jego udziałowi w majątku wspólnym oraz w 2013 r. w wyniku podziału majątku wspólnego w części przekraczającej ten udział.

W konsekwencji, w sytuacji opisanej we wniosku, planowane odpłatne zbycie przez Wnioskodawcę w 2014 r. działek budowlanych wydzielonych z ww. nieruchomości:

  • w części nabytej w 1995 r. zostanie dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, a zatem nie będzie stanowiło źródła przychodu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;
  • w części nabytej w 2013 r. zostanie dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, a zatem będzie stanowiło źródło przychodu określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stąd też będzie podlegało opodatkowaniu tym podatkiem.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.