ILPB3/423-530/11-2/KS | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu,
Podatek dochodowy od osób prawnych w zakresie uznania za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z nabyciem udziałów oraz określenia momentu zaliczenia ich do kosztów podatkowych.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przedstawione we wniosku z dnia 03 listopada 2011 r. (data wpływu 08 listopada 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie uznania za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z nabyciem udziałów oraz określenia momentu zaliczenia ich do kosztów podatkowych – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 08 listopada 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie uznania za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z nabyciem udziałów oraz określenia momentu zaliczenia ich do kosztów podatkowych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.
  1. Spółka świadczy kompleksowe usługi z zakresu transportu, logistyki i spedycji.
  2. Spółka, w ramach rozszerzania swojej działalności, nabyła w 2011 r. udziały w spółce „B” Polska Sp. z o.o. („B”) (aktualnie „Ax” Sp. z o.o.), której zakres działalności jest zbieżny z działalnością Spółki i obejmuje świadczenie usług transportu, logistyki i spedycji. Celem nabycia udziałów, z perspektywy Spółki, było rozszerzenie prowadzonej działalności, powiększenie bazy klientów oraz osiągnięcie efektu synergii, a dzięki temu podwyższenie rentowności świadczonych usług.
  3. W związku z nabyciem udziałów, Spółka poniosła szereg wydatków związanych z obsługą transakcji, jak i samą transakcją. Decyzja o dokonaniu zakupu oraz warunki, na których Wnioskodawca zdecydował się nabyć udziały „B”, poprzedzone zostały procesem analiz, który wymagał skorzystania z szerokiego zakresu usług doradczych. W szczególności usługi doradcze nabyte przez Spółkę w związku z realizacją zakupu udziałów obejmowały:
    • badanie nabywanego podmiotu pod kątem prawnym, podatkowym i finansowym (due diligence),
    • wycenę nieruchomości posiadanych przez „B”,
    • doradztwo księgowe i podatkowe, w tym opracowanie struktury transakcji oraz określenie jej skutków,
    • doradztwo prawne oraz pomoc przy pozyskaniu stosownych zezwoleń od organów administracji (np. Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów),
    • profesjonalne wsparcie w zakresie negocjacji warunków nabycia udziałów „B”.
  4. Nabycie przez Spółkę udziałów „B” w Polsce było elementem kompleksowej transakcji, w ramach której w pięciu krajach Europy podmioty z Grupy „C” nabyły udziały (np. w Polsce) bądź majątek spółek należących do Grupy „B”. Biorąc pod uwagę, iż transakcja nabycia udziałów bądź majątku spółek z Grupy „B” miała charakter międzynarodowy (tj. dokonywana była w kilku krajach Europy), istotna część analiz, usług doradczych oraz negocjacji dotyczących szczegółów transakcji, przeprowadzona została przez podmioty zagraniczne, uczestniczące w obsłudze całokształtu transakcji. Stąd też, koszty poniesione z tego tytułu przez Spółkę obejmują zarówno wydatki związane z nabyciem usług od podmiotów polskich, jak i zagranicznych. Co do zasady jednak, wszystkie te wydatki są związane z transakcją dokonywaną przez Spółkę na terytorium Polski, tj. nabyciem udziałów „B”.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy opisane powyżej, poniesione przez Spółkę koszty związane z nabyciem udziałów (tzn. koszty analiz i usług doradczych wskazane w stanie faktycznym) mogą zostać przez Spółkę uznane za koszty uzyskania przychodów dla celów podatku dochodowego od osób prawnych w dacie ich poniesienia...

Stanowisko Wnioskodawcy.

  1. Zdaniem Spółki, wydatki poniesione na nabycie analiz i innych usług doradczych, opisanych w stanie faktycznym, winny być uznane za koszty uzyskania przychodów dla celów podatku dochodowego od osób prawnych w dacie ich poniesienia, jako wydatki pośrednio związane z przychodami Spółki.
  2. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, „kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1”. Kosztami uzyskania przychodów są więc wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zabezpieczenia istniejących źródeł przychodów, z wyjątkiem kosztów które wyraźnie zostały wskazane jako te, które kosztów uzyskania przychodów nie stanowią. Do kosztów uzyskania przychodów podatnicy mogą zatem zaliczyć wydatki pozostające w związku przyczynowo - skutkowym z przychodami, tzn. dzięki którym osiągnęli lub mogli osiągnąć przychód, a więc wydatki uzasadnione z ekonomicznego punktu widzenia.
  3. Z kolei, zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, „koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą”. Na gruncie przepisu art. 15 ust. 4e ww. ustawy, dniem poniesienia kosztu jest przy tym dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (tj. zaksięgowano) na podstawie otrzymanej przez podatnika faktury bądź innego dowodu, z wyłączeniem ujętych jako koszty rezerw lub biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.
  4. W katalogu wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, w art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przewidziano, iż kosztem takim nie są wydatki „na objęcie lub nabycie (...) udziałów albo akcji w spółce oraz innych papierów wartościowych (...); wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych wkładów, udziałów, akcji oraz innych papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych albo umorzenia jednostek uczestnictwa, tytułów uczestnictwa oraz certyfikatów inwestycyjnych w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 7e”.
  5. Jak wskazano w art. 15 ust. 1 ww. ustawy, warunkiem koniecznym do uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest istnienie związku między poniesionym wydatkiem a powstaniem przychodu, bądź zachowaniem lub zabezpieczeniem dotychczasowych źródeł przychodów. Odnosząc się do przedstawionego stanu faktycznego, wskazać należy, iż zakup udziałów w spółce „B” ma na celu zwiększenie udziału Spółki w rynku usług transportowych, logistycznych i spedycyjnych, co w sposób naturalny wpłynie na zwiększenie przychodów Wnioskodawcy. Ponadto, wskutek uzyskanej synergii efektem transakcji powinna być również optymalizacja kosztów, a przez to podniesienie rentowności usług świadczonych przez Spółkę dla ogółu klientów. W związku z powyższym, spełniony zostanie podstawowy warunek niezbędny do uznania danych wydatków za koszty uzyskania przychodu w rozumieniu ww. ustawy - wydatki te poniesione zostały bowiem wprost w celu zwiększenia przychodów Spółki z prowadzonej działalności gospodarczej. Jednocześnie wydatki te nie pozostają w bezpośrednim związku z przychodami Spółki.
  6. Zważywszy na fakt, że wydatki będące przedmiotem niniejszego wniosku pozostają w związku z przychodami Spółki, konieczne jest dodatkowo rozstrzygnięcie, czy wydatki te mieszczą się w zakresie regulacji art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. czy stanowią one „wydatki na nabycie udziałów”.
  7. W ocenie Spółki, przedmiotowe wydatki nie stanowią „wydatków na nabycie udziałów”. Pozostają one w związku z nabyciem udziałów „B”, jednak ich poniesienie nie było warunkiem niezbędnym do zakupu udziałów „B”. Zgodnie natomiast z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 07 września 2004 r. (sygn. FSK 324/04) „przez wydatki, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 8 updop należy rozumieć wydatki podatnika bezpośrednio związane z nabyciem akcji, a więc w szczególności ich cenę, opłaty notarialne, prowizje biura maklerskiego”. Przez bezpośredniość należy przy tym rozumieć konieczność poniesienia danych kosztów w związku z nabyciem udziałów, co oznacza, iż podatnik chcący nabyć udziały, musi ponieść takie koszty, gdyż bez ich poniesienia nabycie udziałów nie byłoby możliwie (prawnie skuteczne). W związku z realizowaną przez Spółkę transakcją, poniosła Ona wydatki na zakup analiz oraz usług doradczych, obejmujących badanie nabywanego podmiotu pod kątem prawnym, podatkowym i finansowym, wycenę nieruchomości „B”, doradztwo księgowe, podatkowe, prawne i finansowe. Nabyte usługi miały wpływ na zakup udziałów „B”, gdyż umożliwiły Spółce ocenę ekonomicznej zasadności zakupu tych udziałów, pozwoliły zidentyfikować potencjalne ryzyka i korzyści związane z transakcją. Ponadto, nabyte przez Spółkę usługi obejmowały negocjacje zmierzające do uzyskania dla Spółki możliwie najkorzystniejszej ceny za udziały, a także przygotowanie zapisów umowy kupna – sprzedaży (tzw. SPA) w sposób możliwie najlepiej zabezpieczający interesy Wnioskodawcy (jako jednego z nabywców). Niemniej jednak, Spółka nadal mogłaby skutecznie nabyć udziały „B”, również wtedy, gdy nie zakupiłaby przedmiotowych usług. Dlatego też, wydatki te nie mogą być, w ocenie Spółki, uznane za niezbędne dla zrealizowania przez Spółkę zakupu udziałów, ani też bezpośrednio związane z nabyciem tych udziałów.
  8. Powyższe stanowisko wynika również z szeregu innych prawomocnych wyroków sądów administracyjnych. Przykładowo, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 07 kwietnia 2006 r. (II FSK 508/05) odnosząc się do kwalifikacji odsetek od kredytu zaciągniętego w celu nabycia udziałów stwierdził, iż w wypadku zaciągnięcia przez podatnika kredytu bądź pożyczki na wydatki związane z objęciem lub nabyciem udziałów, wkładów, akcji i innych papierów wartościowych, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, odsetki od kredytu bądź pożyczki oraz inne opłaty z tym związane, nie są wydatkami na objęcie lub nabycie w rozumieniu powołanego przepisu, a zatem stanowią koszty podatkowe w dacie ich poniesienia. Stanowisko takie wynika również z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 lutego 2008 r. (III SA/Wa 1885/07).
  9. Zaprezentowane przez Spółkę stanowisko znajduje odzwierciedlenie również w licznych interpretacjach indywidualnych. Przykładowo, w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 07 listopada 2007 r. „dodać, że koszty uzyskania przychodów (zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych), inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia”. Podobne stanowisko wyrażono również w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 12 maja 2009 r. (IBPBI/2/423W-76/09/CzP).
  10. W związku z powyższym, w ocenie Spółki, wydatki będące przedmiotem zapytania Spółki nie podlegają wyłączeniu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż nie są one bezpośrednio związane z nabyciem udziałów. W konsekwencji, wydatki te, jako pośrednio związane z przychodami Spółki, należy uznać za koszty uzyskania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, potrącalne w dacie ich poniesienia.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

W odniesieniu do powołanych przez Spółkę interpretacji indywidualnych oraz orzeczeń sądów, stwierdzić należy, iż są one rozstrzygnięciami wydanymi w konkretnych sprawach, osadzonych w określonym stanie faktycznym i tylko do nich się odnoszących, w związku z tym nie mają mocy powszechnie obowiązującego prawa.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.