ILPB2/4511-1-281/16-5/MKI | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu,
Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych dobrowolnego umorzenia udziałów za wynagrodzeniem.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 2 marca 2016 r. (data wpływu 7 marca 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych dobrowolnego umorzenia udziałów za wynagrodzeniem – jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 7 marca 2016 r. został złożony ww. wniosek – uzupełniony pismami z 28 kwietnia 2016 r. (data wpływu 6 maja 2016 r.) oraz z 24 maja 2016 r. (data wpływu 24 maja 2016 r.) – o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych dobrowolnego umorzenia udziałów za wynagrodzeniem.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Podatnik jest udziałowcem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Nabył udziały za wkład pieniężny. Obecnie spółka zamierza dokonać umorzenia udziałów spółki, po cenie nominalnej, na co podatnik wyraża zgodę. Spółka od lat generuje straty. Zobowiązania spółki spowodowały konieczność nałożenia na wspólników dopłat, wykorzystywanych na ich pokrycie. Z uwagi na sytuację finansową spółki, umorzenie dobrowolne odbywać się będzie poprzez obniżenie kapitału zakładowego spółki.

Wartość rynkowa udziałów jest trudna do określenia. Jedynym majątkiem spółki posiadającym wartość są udziały w innej spółce.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy przychodem wspólnika ze zbycia udziałów będzie cena nominalna zgodnie z uchwałą zgromadzenia wspólników, czy też możliwe będzie zastosowanie w tym przypadku art. 19 ustawy o PIT i dokonanie szacowania przez organ podatkowy wartości umarzanych udziałów...

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku zbywania udziałów spółce w celu umorzenia ich przez spółkę, nie należy stosować art. 19 ustawy o PIT. Ustawodawca zresztą zasadnie wskazał w art. 17 ust. 2, że do przychodów z odpłatnego zbycia udziałów art. 19 należy stosować tylko odpowiednio, a zatem nie wprost. Użycie słowa „odpowiednio” wskazuje, że zdaniem ustawodawcy będą istniały sytuacje, w których art. 19 może być stosowany nie w pełni lub w ogóle nie będzie stosowany. W ocenie podatnika taka sytuacja powstaje w przypadku zbywania udziałów spółce w celu ich umorzenia. Zdaniem wnioskodawcy organy podatkowe nie mają prawa szacować przychodu wnioskodawcy z tytułu zbycia udziałów w celu umorzenia, nawet gdy wynagrodzenie za zbywane udziały byłoby niższe od wartości rynkowej tych udziałów. W odniesieniu bowiem do zbywania udziałów w celu umorzenia nie można mówić o warunkach rynkowych, gdyż taka transakcja na gruncie kodeksu spółek handlowych możliwa jest wyłącznie między spółką a jej wspólnikiem. Brak jest porównywalnej transakcji rynkowej, której mogłyby dokonać podmioty ze sobą niepowiązanie, a która mogłaby stanowić podstawę do szacowania przychodu podatnika na podstawie art. 19 ustawy o PIT. Każdy wspólnik może w podobnej sytuacji zbywać swoje udziały na rzecz spółki, oczekując w zamian wynagrodzenia w wysokości niższej od rynkowej, a nawet dokonać transakcji bez wynagrodzenia, co dopuszcza przecież KSH oraz umowa spółki, której udziały będą umarzane.

W ocenie podatnika, w przypadku określonym w art. 199 ksh, nabycia od wspólnika udziałów przez spółkę w celu umorzenia występuje „wynagrodzenie” świadczy o nieobjęciu tej czynności prawnej analogią do sprzedaży w rozumieniu art. 535 kodeksu cywilnego. Tym samym, zdaniem wnioskodawcy, do wynagrodzenia za dobrowolnie umarzane udziały nie będzie miał zastosowania art. 19 ustawy o PIT.

Wskazane wyżej stanowisko było wielokrotnie potwierdzane przez Ministra Finansów w indywidualnych interpretacjach podatkowych, także na gruncie odpowiednika art. 19 ustawy o PIT, w ustawie o CIT.

Do Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie został skierowany analogiczny wniosek, z którym wystąpił drugi ze wspólników, będący osobą fizyczną, rezydent Kanady.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.): opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a tej ustawy: za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych.

Stosownie do art. 30b ust. 1 tej ustawy: od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, w tym z realizacji praw wynikających z tych instrumentów, z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.

Zgodnie zaś z art. 30b ust. 2 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia udziałów (akcji) a kosztami uzyskania przychodów określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f oraz art. 23 ust. 1 pkt 38 i 38c.

Z kolei, w myśl art. 17 ust. 2 omawianej ustawy: przy ustalaniu wartości przychodów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 lit. c, pkt 6, 7 i 9-10, stosuje się odpowiednio przepisy art. 19.

Stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

Należy zauważyć, że w omawianej sytuacji zastosowanie znajdzie art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż – jak wynika z cytowanych powyżej przepisów – art. 19 odnosi się do przychodów z tytułu zbycia udziałów oraz papierów wartościowych. W tym przypadku odpowiednie stosowanie przepisów polegać będzie na zastąpieniu „ceny” obecnej w dyspozycji normy prawnej „wynagrodzeniem”. Należy zaakcentować, że żaden przepis Kodeksu spółek handlowych nie określa wysokości wynagrodzenia lub sposobu jego ustalenia w przypadku umorzenia dobrowolnego. To oznacza, że może się zdarzyć, że wynagrodzenie zostanie ustalone w wysokości innej niż wartość rynkowa umarzanych udziałów/akcji. Należy jedynie wyjaśnić, że przy ustalaniu „uzasadnionej przyczyny”, dla której owo wynagrodzenie będzie znacznie odbiegać od wartości rynkowej udziałów/akcji można uwzględnić swoisty charakter tego wynagrodzenia i okoliczność, że jego wysokość jest kształtowana w uchwale zgromadzenia wspólników.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że w przypadku dobrowolnego umorzenia udziałów celem umorzenia po stronie Wnioskodawcy dojdzie do powstania dochodu (przychodu) z tytułu zbycia udziałów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dochód ten nie będzie rozliczany przez płatnika, lecz będzie podlegał opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Do ustalenia wysokości przychodu znajdzie zastosowanie przepis art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tzn. jeżeli wynagrodzenie, bez uzasadnionej przyczyny, będzie znacznie odbiegać od wartości rynkowej, przychód ten określi organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej.

Reasumując – przychodem Wnioskodawcy ze zbycia udziałów w celu ich umorzenia będzie wynagrodzenie za to umorzenie odpowiadające cenie nominalnej zgodnie z uchwałą zgromadzenia wspólników. Przy czym możliwe będzie zastosowanie w tym przypadku art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i dokonanie szacowania przez organ podatkowy wartości umarzanych udziałów.

Końcowo Organ zauważa, że interpretacje indywidualne zapadają w indywidualnych sprawach, dlatego też nie są wiążące dla organu wydającego niniejszą interpretację. Stąd wskazanie przez Wnioskodawcę, że jego stanowisko znajduje potwierdzenie w innych interpretacjach pozostaje bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.