0112-KDIL4.4012.165.2017.1.NK | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
Wskazanie, czy w zaistniałej sytuacji spełniony zostanie jeden z warunków wyłączających odpowiedzialność solidarną Wnioskodawcy za zaległości podatkowe dostawcy towarów wrażliwych.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 8 maja 2017 r. (data wpływu 12 maja 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wskazania, czy w zaistniałej sytuacji spełniony zostanie jeden z warunków wyłączających odpowiedzialność solidarną Wnioskodawcy za zaległości podatkowe dostawcy towarów wrażliwych – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 12 maja 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wskazania, czy w zaistniałej sytuacji spełniony zostanie jeden z warunków wyłączających odpowiedzialność solidarną Wnioskodawcy za zaległości podatkowe dostawcy towarów wrażliwych.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca, będący czynnym podatnikiem podatku VAT, nabywa w związku ze swoją działalnością, m.in. paliwa od innych podatników VAT (to główne towary tzw. wrażliwe nabywane przez Zainteresowanego). Mając świadomość, że w związku z nabywaniem towarów wrażliwych (załącznik nr 13 do ustawy VAT), na nabywcę może zostać proporcjonalnie przeniesiona odpowiedzialność za zaległości podatkowe sprzedawcy (a dokładnie, jest ona w tym zakresie solidarna), Wnioskodawca zgodnie z wewnętrznymi procedurami pilnuje, aby nabywać towary wrażliwe od podmiotów pewnych, tzn. takich, które złożyły kaucje gwarancyjne, są w wykazie prowadzonym obecnie przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz upoważniły organy do wglądu na swoje rachunki bankowe, na które dokonywane są przez kontrahentów zapłaty za dostawy towarów wrażliwych. Zainteresowany weryfikuje na stronie internetowej, czy rachunki bankowe wskazane przez kontrahentów na fakturach, są tymi rachunkami, które widnieją na stronie internetowej jako te, do wglądu na które są upoważnione organy.

Zdarzają się jednak sytuacje, w których rachunek bankowy wskazany na fakturze, na który Wnioskodawca ma dokonać zapłaty, nie zgadza się z numerem rachunku wskazanym oficjalnie przez kontrahenta organom, dla celów otrzymywania zapłaty za towary wrażliwe.

Wyjaśniając te sytuacje z dostawcami, Zainteresowany otrzymał informację, że wynika to z tego, iż korzystają oni ze specjalnej usługi bankowej. W jej ramach, generowane są wirtualne rachunki bankowe, o samodzielnych numerach, których określone cyfry identyfikują poszczególnych kontrahentów danego klienta, li tylko dla celów porządkujących i ułatwiających klientom księgowania wpłat w powiązaniu z ich systemem księgowym i rozrachunkami. W praktyce jednak, te wirtualne, spersonalizowane rachunki bankowe, są swego rodzaju techniczną analityką do rzeczywistego rachunku bankowego klienta i faktycznie pieniądze od kontrahentów wpływają na jeden rachunek bankowy. Ten, który został wskazany przez podatnika jako ten, na który następują zapłaty za towary wrażliwe. Dostawca tych towarów, nie mógł podać organom numerów wirtualnych rachunków, ponieważ byłoby ich tysiące (dla każdego kontrahenta), a poza tym z punktu widzenia banków, te zindywidualizowane dla poszczególnych kontrahentów każdego klienta rachunki mają tylko pomocniczy, wirtualny charakter.

Informacje dostępne w Internecie podają, że SpeedCollect to kompleksowe rozwiązanie pozwalające na efektywne zarządzanie należnościami. System ten dedykowany jest dla firm, które:

  • posiadają dużą bazę odbiorców, kontrahentów, dłużników;
  • otrzymują cykliczne płatności;
  • mają problemy z szybkim odbiorem swoich należności;
  • mają problemy z szybkim uzgadnianiem swoich należności;
  • mają problemy z identyfikacją płatności, płatników;
  • mają duże opóźnienia w procesie ponaglającym, windykacyjnym.

Polega zaś na tym, że następuje szybka identyfikacja wpłaty, niezależnie od danych nadawcy oraz tytułu przelewu, polegająca na otwarciu dla każdego płatnika indywidualnego wirtualnego rachunku bankowego oraz raportowanie wszystkich płatności przychodzących na rachunki wirtualne poprzez łatwo dostępne (nawet kilka razy dziennie) elektroniczne pliki wynikowe w formacie określonym przez klienta, dostosowanym do jego systemu finansowo-księgowego. Eliminuje to m.in. konieczność dokonywania ręcznych zapisów w systemie księgowym klienta.

Opisując to inaczej, Wnioskodawca kupując paliwo od podatnika A, płaci za nie na rachunek bankowy ze znacznikiem identyfikującym Zainteresowanego, inny kontrahent kupując paliwo od A, płaci poniekąd na inny rachunek bankowy identyfikujący jego itd. Faktycznie jednak na zewnątrz widoczny jest jeden rachunek bankowy podatnika A, na którym pojawiają się na koniec dnia wszystkie zapłaty za towary wrażliwe, dokonane w danym dniu na zindywidualizowane konta.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w przedstawionym stanie faktycznym, gdy zapłata za towary wrażliwe jest dokonywana przez Wnioskodawcę jako nabywcę tych towarów, na wirtualny rachunek bankowy, powiązany ewidencyjnie z realnym rachunkiem bankowym, do wglądu na który Kontrahent (dostawca towarów wrażliwych) upoważnił organy podatkowe, można uznać, że spełniony został jeden z niezbędnych warunków, wyłączających solidarną odpowiedzialność Zainteresowanego za zaległości podatkowe dostawcy, w części podatku proporcjonalnie przypadającej na dostawę dokonaną na rzecz Wnioskodawcy?

Zdaniem Wnioskodawcy, przedstawione okoliczności stanu faktycznego, dotyczące jednego z warunków wyłączających solidarną odpowiedzialność nabywcy towarów za zaległości podatkowe dostawcy towarów, wskazują, że zapłata za te towary faktycznie następuje na rachunek bankowy wskazany przez dostawcę organom podatkowym jako właściwy do przyjmowania zapłat za towary wrażliwe.

Jak stanowi art. 105a ustawy VAT, podatnik (tutaj Wnioskodawca), na rzecz którego dokonano dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy (tzw. towary wrażliwe), odpowiada solidarnie wraz z podmiotem dokonującym tej dostawy za jego zaległości podatkowe w części podatku proporcjonalnie przypadającej na dostawę dokonaną na rzecz tego podatnika, jeżeli:

  1. wartość towarów wrażliwych, nabywanych od jednego podmiotu dokonującego ich dostawy, bez kwoty podatku przekroczyła w danym miesiącu kwotę 50.000 zł, oraz
  2. w momencie dokonania dostawy towarów wrażliwych, podatnik wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę tych towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego.

Zgodnie jednak z ust. 3 tego przepisu, nie stosuje się tej solidarnej odpowiedzialności, jeżeli w związku z dokonaniem dostawy towarów wymienionych w poz. 10 i 11 załącznika (paliwa), dostawca był wymieniony w specjalnym wykazie prowadzonym przez Ministra Finansów (Szefa KAS), wysokość kaucji gwarancyjnej złożonej przez dostawcę na dzień dokonania dostawy odpowiadała co najmniej 1/5 kwoty podatku należnego przypadającej na dostawy towarów dokonane w danym miesiącu na rzecz Wnioskodawcy (lub wynosiła co najmniej 10.000.000 zł), dostawca posiadał koncesję dotyczącą dostaw tych towarów oraz Wnioskodawca jako podatnik, na rzecz którego dokonano dostawy towarów wrażliwych, dokonał w całości zapłaty za te towary na rachunek, o którym mowa w art. 105b ust. 1 pkt 4 ustawy VAT.

Chodzi o sytuację, w której dostawca towarów wrażliwych, składający kaucję gwarancyjną, upoważnia polski bank albo SKOK, prowadzące rachunek, wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, na który dokonywana jest zapłata z tytułu dostawy towarów wrażliwych, do przekazywania organom podatkowym wszystkich szczebli informacji o wszystkich transakcjach dokonywanych na tym rachunku. Upoważnienie takie powinno wskazywać m.in. nazwę oraz adres banku (SKOKu), datę od której działa upoważnienie, oświadczenie, że na rachunek są dokonywane zapłaty za towary wrażliwe, wskazanie naczelnika urzędu skarbowego, do którego jest przekazywane upoważnienie oraz potwierdzenie przyjęcia upoważnienia przez bank (SKOK).

Jak zaś wynika z pisma wyjaśniającego skierowanego przez kontrahenta (dostawcę paliw) do nabywców, może się zdarzyć, że numery wskazane na fakturach do zapłaty za paliwa, będą inne niż widniejące na stronie prowadzonej przez Ministra Finansów. Wynika to z faktu, że dostawca korzysta z oferowanej przez banki tzw. usługi collect, wykorzystującej „wirtualne numery rachunków”. W usłudze takiej, każdy indywidualny nabywca towarów i usług od danego podmiotu, otrzymuje przypisany wyłącznie do niego niepowtarzalny numer rachunku, który wykorzystuje dokonując przelewów (zapłaty), jednak środki pieniężne wpływają faktycznie i są księgowane przez bank na rachunek rzeczywisty, do którego rachunki wirtualne są przyporządkowane. Są to tylko konta techniczne, ułatwiające klientowi banku rozksięgowanie po kontrahentach wpływów na rachunek bankowy. Dzięki tej porządkowej identyfikacji wpłat od poszczególnych kontrahentów, system księgowy rozpoznaje automatycznie wszystkie parametry przelewów i dokonuje automatycznych księgowań na rachunku bieżącym danego podmiotu korzystającego z usługi collect.

Jednocześnie jednak oznacza to, że zapłata jest przez każdego kontrahenta podmiotu dokonywana na jego rachunek rzeczywisty, prowadzony przez dany bank. Rachunki wirtualne nie są rachunkami bankowymi w rozumieniu Prawa bankowego.

Na prośbę swojego klienta (tutaj dostawcy towarów wrażliwych), także jeden z banków, który prowadzi jeden z rachunków bankowych dostawcy, wykazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, objęty upoważnieniem, o którym mowa w art. 105b ust. 1b ustawy VAT, wydał zaświadczenia, z treści których wynika, że klient posiada uruchomioną usługę SpeedCollect, w ramach której płatności kierowane na rachunek zindywidualizowany numerem przypisanym kontrahentowi, zasilają przejściowy rachunek wewnętrzny o innym numerze. Natomiast za pomocą stałego zlecenia przeksięgowań pomiędzy rachunkami wewnętrznymi, środki z płatności kierowanych na te rachunki SpeedCollect, są na koniec każdego dnia roboczego finalnie księgowane automatycznie na rachunek bankowy, wykazany przez Klienta (tutaj dostawcę towarów wrażliwych) w zgłoszeniu identyfikacyjnym. Bank odpowiada za prawidłowość dokonywania tych rozliczeń.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności, Wnioskodawca uważa, że dokonując zapłaty na wirtualny, przypisany mu numer rachunku bankowego, wskazany na fakturze zakupu, dokonuje faktycznie zapłaty na rachunek bankowy dostawcy figurujący w wykazie prowadzonym przez Ministra Finansów (Szefa KAS). To zaś oznacza, że spełniony jest warunek wyłączający odpowiedzialność Wnioskodawcy za ewentualne zaległości podatkowe dostawcy towarów wrażliwych.

Podsumowując, przy spełnieniu pozostałych warunków określonych w art. 105a ust. 3 pkt 4 ustawy VAT (które nie są przedmiotem niniejszego wniosku o interpretację), Wnioskodawca nie będzie ponosił solidarnej z dostawcą (Kontrahentem) odpowiedzialności za jego zaległości podatkowe.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Przez towary – w świetle art. 2 pkt 6 ustawy – rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Dostawa towarów mieści się w definicji sprzedaży, określonej w pkt 22 powołanego artykułu, który stanowi, że sprzedaż to odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług w rozumieniu art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Wskazać w tym miejscu należy, że od dnia 1 października 2013 r. wprowadzono instytucję odpowiedzialności podatkowej nabywcy za zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług sprzedawcy w zakresie dostaw towarów wymienionych w dodanym do ustawy załączniku nr 13 (towary wrażliwe), tj.:

  • niektórych wyrobów stalowych nieobjętych mechanizmem odwrotnego obciążenia,
  • paliw,
  • złota nieobrobionego.

Odpowiedzialność solidarną podatnika z podmiotem dokonującym dostawy reguluje przepis art. 105a ustawy.

Na mocy art. 105a ust. 1 ustawy, podatnik, o którym mowa w art. 15, na rzecz którego dokonano dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, odpowiada solidarnie wraz z podmiotem dokonującym tej dostawy za jego zaległości podatkowe w części podatku proporcjonalnie przypadającej na dostawę dokonaną na rzecz tego podatnika, jeżeli:

  1. wartość towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, nabywanych od jednego podmiotu dokonującego ich dostawy, bez kwoty podatku przekroczyła w danym miesiącu kwotę 50 000 zł, oraz
  2. w momencie dokonania dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, podatnik wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę tych towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego.

Z powyższego przepisu wynika zatem, że podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy, na rzecz którego dokonano dostawy towarów wrażliwych, odpowiada solidarnie wraz z podmiotem dokonującym tej dostawy za jego zaległości podatkowe, przy czym odpowiedzialność podatkowa nabywcy jest ograniczona do części podatku proporcjonalnie przypadającej na dokonaną na jego rzecz dostawę tych towarów. Odpowiedzialność podatkowa nabywcy będzie miała zastosowanie w odniesieniu do transakcji o dużej wartości, tj. w przypadku gdy wartość nabywanych towarów wrażliwych od jednego dostawcy, bez kwoty podatku, przekroczyła w danym miesiącu kwotę 50 000 zł.

Przesłanka do zastosowania tej instytucji wystąpi, gdy w momencie dokonania dostawy towarów wrażliwych nabywca wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę tych towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego.

W myśl art. 105a ust. 2 ustawy, podatnik miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego, jeżeli okoliczności towarzyszące tej dostawie towarów lub warunki, na jakich została ona dokonana, odbiegały od okoliczności lub warunków zwykle występujących w obrocie tymi towarami, w szczególności jeżeli cena za dostarczone podatnikowi towary była bez uzasadnienia ekonomicznego niższa od ich wartości rynkowej.

Ustawodawca określił zatem w ww. przepisie sytuacje, kiedy mogą wystąpić uzasadnione podstawy do tego aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną dostawę tych towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego. Są to m.in. przypadki, gdy okoliczności towarzyszące tej dostawie towarów lub warunki na jakich została ona dokonana odbiegały od okoliczności lub warunków zwykle występujących w obrocie tymi towarami, w szczególności jeżeli cena za dostarczone podatnikowi towary była bez uzasadnienia ekonomicznego niższa od ich wartości rynkowej. Zwrócić jednak należy uwagę na fakt, że nie będzie podstaw do zastosowania odpowiedzialności, jeżeli np. niska cena zastosowana w danej transakcji jest wynikiem przyznanego nabywcy stosowanego w praktyce handlowej rabatu.

W tym miejscu należy nadmienić, że w art. 2 pkt 27b ustawy zdefiniowano, że przez wartość rynkową rozumie się całkowitą kwotę, jaką, w celu uzyskania w danym momencie danych towarów lub usług, nabywca lub usługobiorca na takim samym etapie sprzedaży jak ten, na którym dokonywana jest dostawa towarów lub świadczenie usług, musiałby, w warunkach uczciwej konkurencji, zapłacić niezależnemu dostawcy lub usługodawcy na terytorium kraju; w przypadku gdy nie można ustalić porównywalnej dostawy towarów lub świadczenia usług, przez wartość rynkową rozumie się:

  1. w odniesieniu do towarów – kwotę nie mniejszą niż cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a w przypadku braku ceny nabycia, koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy,
  2. w odniesieniu do usług – kwotę nie mniejszą niż całkowity koszt poniesiony przez podatnika na wykonanie tych usług;

Natomiast na podstawie art. 105a ust. 3 ustawy, przepisu ust. 1 nie stosuje się:

  1. do nabycia towarów, o których mowa w poz. 10 załącznika nr 13 do ustawy, jeżeli:
    1. nabycie to jest dokonywane na stacjach paliw lub stacjach gazu płynnego, do standardowych zbiorników pojazdów używanych przez podatników nabywających te towary, do napędu tych pojazdów,
    2. dostawy tych towarów dokonuje podatnik dostarczający gaz przewodowy za pośrednictwem własnych sieci przesyłowych lub dystrybucyjnych, lub
  2. jeżeli powstanie zaległości podatkowych nie wiązało się z uczestnictwem podmiotu dokonującego dostawy towarów, o którym mowa w ust. 1, w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowej, lub
  3. jeżeli w związku z dokonaniem dostawy towarów wymienionych w poz. 1-9 i 12-24 załącznika nr 13 do ustawy łącznie były spełnione następujące warunki:
    1. podmiot dokonujący dostawy tych towarów na dzień dokonania tej dostawy był wymieniony w wykazie, o którym mowa w art. 105c ust. 1,
    2. wysokość kaucji gwarancyjnej, o której mowa w art. 105b ust. 1, na dzień dokonania tej dostawy odpowiadała co najmniej jednej piątej kwoty podatku należnego przypadającej na dostawy towarów dokonane w danym miesiącu na rzecz danego podatnika lub kaucja ta wynosiła co najmniej 3 000 000 zł,
    3. podatnik, na rzecz którego dokonano dostawy tych towarów, dokonał w całości zapłaty za towary na rachunek, o którym mowa w art. 105b ust. 1 pkt 4, lub
  4. jeżeli w związku z dokonaniem dostawy towarów wymienionych w poz. 10 i 11 załącznika nr 13 do ustawy łącznie były spełnione następujące warunki:
    1. podmiot dokonujący dostawy tych towarów na dzień dokonania tej dostawy był wymieniony w wykazie, o którym mowa w art. 105c ust. 1,
    2. wysokość kaucji gwarancyjnej, o której mowa w art. 105b ust. 1, na dzień dokonania tej dostawy odpowiadała co najmniej jednej piątej kwoty podatku należnego przypadającej na dostawy towarów dokonane w danym miesiącu na rzecz danego podatnika lub kaucja ta wynosiła co najmniej 10 000 000 zł,
    3. podmiot dokonujący dostawy tych towarów posiadał na dzień poprzedzający dzień dokonania dostawy koncesje wymagane w wykonywaniu działalności gospodarczej w przypadku dostaw tych towarów,
    4. podatnik, na rzecz którego dokonano dostawy tych towarów, dokonał w całości zapłaty za towary na rachunek, o którym mowa w art. 105b ust. 1 pkt 4.

Według art. 105a ust. 4 ustawy, jeżeli podatnik wykaże, że okoliczności lub warunki, o których mowa w ust. 2, nie miały wpływu na niezapłacenie podatku, przepisu ust. 1 nie stosuje się.

W celu uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przesłanki wynikającej z art. 105a ust. 4 ustawy, nabywca powinien wskazać dowody, że pomimo tego, że okoliczności towarzyszące danej dostawie towarów lub warunki na jakich została ona dokonana, odbiegały od okoliczności i warunków zwykle występujących w obrocie tymi towarami, nie miało to wpływu na niezapłacenie podatku przez sprzedawcę.

Z kolei jak wynika z art. 105b ust. 1, podmiot dokonujący dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, który spełnia łącznie następujące warunki:

  1. nie posiada zaległości podatkowych w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa,
  2. nie jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji,
  3. w przypadku dostaw towarów wymienionych w poz. 10 i 11 załącznika nr 13 do ustawy – posiada koncesje wymagane w wykonywaniu działalności gospodarczej,
  4. upoważnił bank mający siedzibę na terytorium kraju albo spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, której jest członkiem, prowadzące rachunek, wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, na który dokonywana jest zapłata z tytułu dostawy tych towarów, do przekazywania naczelnikom urzędów skarbowych, naczelnikom urzędów celno-skarbowych, dyrektorom izb administracji skarbowej lub Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej informacji o wszystkich transakcjach dokonywanych na tym rachunku
  • może złożyć w urzędzie skarbowym kaucję gwarancyjną stanowiącą zabezpieczenie zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę w związku z dokonywaniem dostaw tych towarów oraz powstałych po wniesieniu kaucji gwarancyjnej zaległości podatkowych w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa. Spełnienie warunków ocenia się według stanu na dzień składania kaucji gwarancyjnej.

Szef Krajowej Administracji Skarbowej prowadzi w formie elektronicznej wykaz podmiotów dokonujących dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, które złożyły kaucję gwarancyjną. Wykaz jest udostępniany w Biuletynie Informacji Publicznej ministra właściwego do spraw finansów publicznych (art. 105c ust. 1 i ust. 2 ustawy).

Stosownie do treści art. 105c ust. 3 ustawy, naczelnik urzędu skarbowego niezwłocznie, jednak nie później niż następnego dnia roboczego po dniu wydania postanowienia o przyjęciu kaucji gwarancyjnej, wprowadza do wykazu następujące dane podmiotu, który złożył kaucję gwarancyjną:

  1. imiona i nazwisko lub nazwę;
  2. numer, za pomocą którego jest on zidentyfikowany na potrzeby podatku;
  3. wysokość złożonej kaucji gwarancyjnej;
  4. numer rachunku, o którym mowa w art. 105b ust. 1 pkt 4.

Formuła powołanego przepisu art. 105a ustawy oznacza, że aby była mowa o jakiejkolwiek odpowiedzialności nabywcy towarów wymienionych w załączniku nr 13 do ustawy, muszą być spełnione kumulatywne przesłanki określone w ust. 1 ww. przepisu, natomiast jakiekolwiek odstępstwa (wyłączenia) od jego zastosowania mogą wynikać z przypadków wymienionych w ust. 3 lub ust. 4. W rezultacie wyłączenia, o których mowa w art. 105a ust. 3 i ust. 4 ustawy, od zastosowania przepisu art. 105a ust. 1 nie mają miejsca, jeżeli nie zaistnieją przesłanki określone w tym przepisie – np. wartość nabytych towarów od dostawcy, o których mowa w art. 105a ust. 1 pkt 1 ustawy, nie przekroczyła w danym miesiącu kwoty 50 000 zł, co powoduje brak odpowiedzialności solidarnej nabywcy paliwa za stosowne zaległości dostawcy (warunek formalny).

Podkreślenia wymaga, że sankcja przewidziana w art. 105a ust. 1 ustawy nie wystąpi również jeżeli według obiektywnie ustalonych okoliczności nabywca nie będzie miał uzasadnionych podstaw, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę paliwa lub jego części nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego, o ile okoliczności towarzyszące tej dostawie towarów lub warunki, na jakich zostanie ona dokonana, nie będą odbiegały od okoliczności lub warunków zwykle występujących w obrocie tymi paliwami, w szczególności gdy cena za dostarczone nabywcy paliwa nie będzie bez uzasadnienia ekonomicznego niższa od ich wartości rynkowej. Zwrócić jednak należy uwagę na fakt, że nie będzie podstaw do zastosowania odpowiedzialności, jeżeli np. niska cena zastosowana w danej transakcji jest wynikiem przyznanego nabywcy stosowanego w praktyce handlowej rabatu.

Jak wynika z dokonanej wyżej analizy, przepisy art. 105a ust. 3 i ust. 4 ustawy zawierają katalog przesłanek, które umożliwiają wyłączenie od stosowania odpowiedzialności podatkowej nabywcy. Należy podkreślić, że dla uwolnienia się od odpowiedzialności podatkowej przez nabywcę wystarczy spełnienie przesłanek zawartych odpowiednio w art. 105a ust. 3 pkt 1, pkt 2, pkt 3 lub pkt 4 albo w ust. 4 ustawy.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca, będący czynnym podatnikiem podatku VAT, nabywa w związku ze swoją działalnością, m.in. paliwa od innych podatników VAT (to główne towary tzw. wrażliwe nabywane przez Zainteresowanego). Mając świadomość, że w związku z nabywaniem towarów wrażliwych (załącznik nr 13 do ustawy VAT), na nabywcę może zostać proporcjonalnie przeniesiona odpowiedzialność za zaległości podatkowe sprzedawcy (a dokładnie, jest ona w tym zakresie solidarna), Wnioskodawca zgodnie z wewnętrznymi procedurami pilnuje, aby nabywać towary wrażliwe od podmiotów pewnych, tzn. takich, które złożyły kaucje gwarancyjne, są w wykazie prowadzonym obecnie przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz upoważniły organy do wglądu na swoje rachunki bankowe, na które dokonywane są przez kontrahentów zapłaty za dostawy towarów wrażliwych. Zainteresowany weryfikuje na stronie internetowej, czy rachunki bankowe wskazane przez kontrahentów na fakturach, są tymi rachunkami, które widnieją na stronie internetowej jako te, do wglądu na które są upoważnione organy. Zdarzają się jednak sytuacje, w których rachunek bankowy wskazany na fakturze, na który Wnioskodawca ma dokonać zapłaty, nie zgadza się z numerem rachunku wskazanym oficjalnie przez kontrahenta organom, dla celów otrzymywania zapłaty za towary wrażliwe. Wyjaśniając te sytuacje z dostawcami, Zainteresowany otrzymał informację, że wynika to z tego, iż korzystają oni ze specjalnej usługi bankowej. W jej ramach, generowane są wirtualne rachunki bankowe, o samodzielnych numerach, których określone cyfry identyfikują poszczególnych kontrahentów danego klienta, li tylko dla celów porządkujących i ułatwiających klientom księgowania wpłat w powiązaniu z ich systemem księgowym i rozrachunkami. W praktyce jednak, te wirtualne, spersonalizowane rachunki bankowe, są swego rodzaju techniczną analityką do rzeczywistego rachunku bankowego klienta i faktycznie pieniądze od kontrahentów wpływają na jeden rachunek bankowy. Ten, który został wskazany przez podatnika jako ten, na który następują zapłaty za towary wrażliwe. Dostawca tych towarów, nie mógł podać organom numerów wirtualnych rachunków, ponieważ byłoby ich tysiące (dla każdego kontrahenta), a poza tym z punktu widzenia banków, te zindywidualizowane dla poszczególnych kontrahentów każdego klienta rachunki mają tylko pomocniczy, wirtualny charakter. Informacje dostępne w Internecie podają, że SpeedCollect to kompleksowe rozwiązanie pozwalające na efektywne zarządzanie należnościami. System ten dedykowany jest dla firm, które:

  • posiadają dużą bazę odbiorców, kontrahentów, dłużników;
  • otrzymują cykliczne płatności;
  • mają problemy z szybkim odbiorem swoich należności;
  • mają problemy z szybkim uzgadnianiem swoich należności;
  • mają problemy z identyfikacją płatności, płatników;
  • mają duże opóźnienia w procesie ponaglającym, windykacyjnym.

Polega zaś na tym, że następuje szybka identyfikacja wpłaty, niezależnie od danych nadawcy oraz tytułu przelewu, polegająca na otwarciu dla każdego płatnika indywidualnego wirtualnego rachunku bankowego oraz raportowanie wszystkich płatności przychodzących na rachunki wirtualne poprzez łatwo dostępne (nawet kilka razy dziennie) elektroniczne pliki wynikowe w formacie określonym przez klienta, dostosowanym do jego systemu finansowo-księgowego. Eliminuje to m.in. konieczność dokonywania ręcznych zapisów w systemie księgowym klienta. Opisując to inaczej, Wnioskodawca kupując paliwo od podatnika A, płaci za nie na rachunek bankowy ze znacznikiem identyfikującym Zainteresowanego, inny kontrahent kupując paliwo od A, płaci poniekąd na inny rachunek bankowy identyfikujący jego itd. Faktycznie jednak na zewnątrz widoczny jest jeden rachunek bankowy podatnika A, na którym pojawiają się na koniec dnia wszystkie zapłaty za towary wrażliwe, dokonane w danym dniu na zindywidualizowane konta.

Wątpliwości Wnioskodawcy w analizowanej sprawie dotyczą ustalenia, czy w przedstawionym stanie faktycznym, gdy zapłata za towary wrażliwe jest dokonywana przez Wnioskodawcę jako nabywcę tych towarów, na wirtualny rachunek bankowy, powiązany ewidencyjnie z realnym rachunkiem bankowym, do wglądu na który Kontrahent (dostawca towarów wrażliwych) upoważnił organy podatkowe, można uznać, że spełniony został jeden z niezbędnych warunków, wyłączających solidarną odpowiedzialność Zainteresowanego za zaległości podatkowe dostawcy, w części podatku proporcjonalnie przypadającej na dostawę dokonaną na rzecz Wnioskodawcy.

Jak wyjaśniono wyżej, w art. 105a ust. 3 ustawy ustawodawca wskazał listę przypadków, w których nabywca towarów wrażliwych będzie wyłączony od solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe dostawcy tych towarów, muszą jednak zostać spełnione warunki wskazane w tych przepisach.

Jednym z takich przypadków jest sytuacja, w której jeżeli w związku z dokonaniem dostawy towarów wymienionych w poz. 10 i 11 załącznika nr 13 do ustawy (tj. paliw) łącznie zostaną spełnione warunki wymienione w art. 105a ust. 3 pkt 4 ustawy. Z analizy tego przepisu jednoznacznie wynika, że w celu uwolnienia nabywcy towarów wrażliwych od solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe dostawcy, zapłata za te towary musi zostać w całości dokonana na rachunek, o którym mowa w art. 105b ust. 1 pkt 4 ustawy.

Biorąc pod uwagę okoliczności analizowanej sprawy oraz treść przywołanych przepisów prawa podatkowego należy stwierdzić, że o ile wpłata dokonana w sposób opisany we wniosku stanowi wpłatę na rachunek bankowy wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, oraz co do którego upoważniono bank do udzielania organom wskazanym w art. 105b ust. 1 pkt 4 ustawy informacji o wszystkich transakcjach, to spełnia ona warunek, o którym mowa w art. 105a ust. 3 pkt 4 lit. d ustawy.

Jednocześnie zaznacza się, że Wnioskodawca powinien mieć w swoich dokumentach dowody potwierdzające to, że wpłata na konto, o którym mowa w złożonym wniosku, jest w istocie wpłatą na rachunek bankowy wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa wyżej.

W rozpatrywanej sprawie, gdy zapłata za towary wrażliwe jest dokonywana przez Wnioskodawcę jako nabywcę tych towarów, na wirtualny rachunek bankowy, powiązany ewidencyjnie z realnym rachunkiem bankowym, do wglądu na który Kontrahent (dostawca towarów wrażliwych) upoważnił organy podatkowe, można uznać, że spełniony został jeden z niezbędnych warunków, wyłączających solidarną odpowiedzialność Zainteresowanego za zaległości podatkowe dostawcy, w części podatku proporcjonalnie przypadającej na dostawę dokonaną na rzecz Zainteresowanego.

Zatem mając na uwadze fakt, że zgodnie z odrębnymi uregulowaniami prawnymi wirtualne rachunki bankowe nie mogą funkcjonować odrębnie od konta bankowego zgłoszonego przez dostawcę w zgłoszeniu identyfikacyjnym i jak wskazał Wnioskodawca mają tylko charakter wirtualny (pomocniczy) stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za prawidłowe.

W tym miejscu należy podkreślić, że jednoznaczne rozstrzygnięcie o istnieniu, bądź braku przesłanek do zastosowania art. 105a ust. 1 i ust. 4 ustawy może mieć miejsce wyłącznie w drodze obiektywnie ustalonych okoliczności faktycznych. W konsekwencji ocenę stosownych warunków towarzyszących danej transakcji będzie mógł dokonać właściwy organ podatkowy lub organ kontroli celno-skarbowej w toku kontroli podatkowej lub celno-skarbowej, bowiem postępowanie w sprawach wydania interpretacji indywidualnej, stosownie do treści art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, opiera się jedynie na interpretacji prawa podatkowego. Przepisy te nie określają instrumentów prawnych umożliwiających zebranie materiału dowodowego, który poddany kompleksowej analizie pozwala na jednoznaczne przesądzenie o spełnieniu warunków do zastosowania przedmiotowej procedury. W związku z powyższym rozstrzygając niniejszą kwestię oparto się wyłącznie na przedstawionym przez Wnioskodawcę opisie sprawy.

Na mocy art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Należy zatem zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację tut. Organ oparł się na wynikającym z treści wniosku opisie sprawy. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego stanu faktycznego, udzielona interpretacja traci swą aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a;
  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.