ITPP3/4512-376/16-2/PB | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy,
Zwolnienie od podatku importu usług likwidacji szkód przez korespondenta.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansówz dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia
6 lipca 2016 r. (data wpływu 14 lipca 2016 r.), uzupełnionym w dniach 10 sierpnia oraz
14 września 2016 r. (daty wpływu) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku importu usług likwidacji szkód przez korespondenta – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 14 lipca 2016 r. został złożony ww. wniosek uzupełniony w dniu 10 sierpnia oraz
14 września 2016 r., o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarówi usług w zakresie w zakresie zwolnienia od podatku importu usług likwidacji szkód przez korespondenta.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Towarzystwo Ubezpieczeń XXX. (dalej „Spółka” lub „Wnioskodawca”) jest krajowym zakładem ubezpieczeń prowadzącym działalność ubezpieczeniową w zakresie zawierania umów obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów (dalej „ubezpieczenie OCPPM”). W tym zakresie do działalności Wnioskodawcy zastosowanie mają zarówno przepisy ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz.U.
z 2015 r., poz. 1844, z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, ubezpieczeniowym funduszu gwarancyjnym i polskim biurze ubezpieczycieli komunikacyjnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 392, z późn. zm.).

Zgodnie z art. 25 ust. 1 i 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych ubezpieczenie OCPPM obejmuje zdarzenia powstałe na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, oraz, na zasadzie wzajemności, również zdarzenia powstałe na terytoriach państw, których biura narodowe są sygnatariuszami porozumienia wielostronnego.

W oparciu o uregulowania rekomendacji genewskiej ONZ (Recommendation No 5 on Insurance of Motorist Against Third Party Risks z dnia 21 stycznia 1949 r.) zbudowano na świecie system dwustronnych umów, na mocy których biura narodowe należą do systemu zielonej karty – bez dodatkowych formalności i opłat – za dowód istnienia ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zgodnie z prawem ubezpieczeniowym obowiązującym w ich kraju. Systemem zielonej karty zarządza Rada Biur utworzona przez Biura Narodowe.

Głównym celem zielonej karty jest zapewnienie, aby:

  1. Poszkodowani w wypadkach komunikacyjnych mogli otrzymać należne im odszkodowanie z tytułu szkód spowodowanych przez kierowcę pojazdu zarejestrowanego za granicą,
  2. Posiadacze pojazdów mechanicznych nie byli zmuszeni do nabywania ubezpieczenia OC komunikacyjnego na granicy każdego z odwiedzanych przez nich krajów.

Zgodnie z zasadami systemu zielonej karty, polskie biuro ubezpieczycieli komunikacyjnych pełni funkcję Biura Narodowego reprezentującego Polskę w systemie i będącego członkiem rady biur. Przyjęło regulamin wewnętrzny, którego celem jest określenie wzajemnych stosunków między biurami narodowymi. Definiuje on m.in. pojęcie tzw. korespondenta. Zgodnie z postanowieniami regulaminu wewnętrznego, korespondent to zakład ubezpieczeń lub inna osoba wyznaczona przez jednego lub kilku ubezpieczycieli i zatwierdzona przez Biuro Narodowe kraju, w którym ta osoba jest ustanowiona w celu opracowywania i regulowania rozliczeń wynikających z wypadków dotyczących pojazdów, dla których ubezpieczyciel lub ubezpieczyciele, o których mowa wydali polisę ubezpieczeniową, i które to wypadki wydarzyły się w tym kraju.

W przypadku szkód spowodowanych za granicą przez ubezpieczonych w ramach polis OCPPM wystawionych przez Wnioskodawcę, ich likwidacja następuje zasadniczo przy udziale korespondenta Wnioskodawcy w kraju miejsca wypadku w ramach systemu zielonej karty i przy zastosowaniu prawa miejsca wypadku. Zgodnie z regulaminem wewnętrznym, gdy Biuro Narodowe otrzymuje informację o wypadku, który wydarzył się na terytorium kraju, dla którego jest właściwe, z udziałem pojazdu innego kraju, przystępuje do badania okoliczności wypadku oraz zawiadomienia ubezpieczyciela, który wydał zielona kartę lub polisę ubezpieczeniową. Po otrzymaniu roszczenia przez Biuro Narodowe, jeżeli został zatwierdzony korespondent danego ubezpieczyciela, biuro przesyła temu korespondentowi takie roszczenie.

Korespondent opracowuje wszystkie roszczenia w imieniu biura, które go zatwierdziło i w interesie ubezpieczyciela, który prosił o jego zatwierdzenie. Korespondent ponosi w szczególności wydatki związane ustaleniem zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkodę i wysokością odszkodowania oraz dokonuje wypłaty odszkodowania osobie uprawnionej.

Zgodnie z art. 4 (7) regulaminu wewnętrznego, korespondent ma swobodę uzgadniania z ubezpieczycielem, który prosił o jego zatwierdzenie, warunków zwrotu sum zapłaconych stronom poszkodowanym i metody obliczania swojego honorarium za opracowanie roszczeń.

W braku innych uzgodnień, zastosowanie mają postanowienia art. 5 regulaminu, zgodnie z którym gdy biuro lub agent, które go zatwierdziło w tym celu, uregulowało wszystkie roszczenia wynikające z tego samego wypadku, wysyła w maksymalnym terminie jednego roku od daty ostatniej wypłaty dokonanej na rzecz strony poszkodowanej żądanie zwrotu wydatków
z wyszczególnieniem:

  1. Sum wypłaconych jako odszkodowanie stronom poszkodowanym według ugody lub nakazu sądu;
  2. Sum wydatkowanych na usługi obce przy badaniu i regulacji każdego roszczenia
    i wszystkich kosztów poniesionych specjalnie dla celów procesu sądowego, które zostałyby wydatkowane w podobnych okolicznościach przez ubezpieczyciela ustanowionego w kraju wypadku;
  3. Honorarium za opracowanie w celu pokrycia wszystkich innych kosztów obliczonego według zasad zatwierdzonych przez radę biur.

    Wnioskodawca ustanowił w poszczególnych państwach swoich korespondentów, którzy zostali zatwierdzeni przez poszczególne krajowe biura narodowe. Współpraca i rozliczenia Spółki z zakładami ubezpieczeń, pełniącymi funkcję korespondentów, odbywa się na zasadach określonych w regulaminie wewnętrznym, bez podpisywania odrębnych umów.

    W przypadku likwidacji szkód komunikacyjnych, które miały miejsce w Niemczech, korespondent spółki, tj. firma XXX Dla prawidłowej likwidacji szkody musi pozyskać odpowiednią dokumentację, w skład której wchodzi m.in. notatka policyjna dotycząca danego zdarzenia drogowego. Zgodnie z obowiązującymi w Niemczech przepisami, wnioseko udostępnienie takiej notatki musi zostać złożony do policji, prokuratury czy sądu przez adwokata. Dlatego też korespondent Spółki zaleca współpracującemu z nim adwokatowi pozyskiwanie takich notatek. Za udostępnienie takiej notatki niemieckie organy pobierają od adwokata opłatę urzędową. Następnie adwokat wystawia na rzecz XXX (korespondenta Spółki) rachunek za swoje usługi, który uwzględnia koszt pozyskania notatki policyjnej.

    Po zakończeniu likwidacji szkody i wypłacie odszkodowania na rzecz poszkodowanego, korespondent przesyła do spółki dokument rozliczeniowy, na którym wykazuje wszystkie przysługujące mu należności z tytułu likwidacji szkody, wyszczególnione zgodnie z ich rodzajami określonymi w regulaminie wewnętrznym, tj. odrębnie:

    1. Kwotę wypłaconego poszkodowanemu odszkodowania,
    2. Kwotę poniesionych przez korespondenta kosztów zewnętrznych (np. kosztów pozyskiwania notatki policyjnej przez adwokata, wynikających z rachunku wystawionego przez adwokata na rzecz korespondenta),
    3. Kwotę honorarium korespondenta za likwidację szkody.

    Na tej podstawie, Spółka dokonuje płatności wymienionych wyżej kwot na rzecz korespondenta.

    W uzupełnieniu wniosku wskazano, że korespondent Spółki w Niemczech, tj. firma XXX, spełnia definicję usługodawcy w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług, tj. nie posiada w Polsce siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Jest również rezydentem Niemiec dla celów podatku dochodowego od osób prawnych.

    W związku z powyższym opisem zadano m.in. następujące pytanie:

    Czy zwrot kosztów pozyskania notatki policyjnej na rzecz korespondenta stanowi import usług zwolniony z VAT?

    Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 1 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), podatnikami tego podatku są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

    1. Usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności na terytorium kraju,
      a w przypadku usług o których mowa w art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4;
    2. Usługobiorca jest:
      1. w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b – podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,
      2. w pozostałych przypadkach – podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

    Zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust 1 i 2 oraz art. 28n.

    W ocenie Wnioskodawcy, w przypadku likwidacji szkód zagranicznych przez korespondentów, Spółka staje się nabywcą usług kompleksowych, na które składa się ustalenie okoliczności przyczyn zdarzenia, ustalenie czy zachodzi odpowiedzialność Spółki jako ubezpieczyciela sprawcy oraz wypłata odszkodowania na rzecz poszkodowanego. W celu prawidłowej realizacji tej usługi, korespondent gromadzi wszelką niezbędna dokumentację – w tym m.in. pozyskuje za pośrednictwem adwokatów notatki policyjne dotyczące zdarzenia.

    Z tytułu wykonywania usługi likwidacji szkód, korespondent otrzymuje wynagrodzenie w postaci honorarium oraz zwrotu wydatków poniesionych w celu prawidłowego przeprowadzenia procesu likwidacji. Ponadto, korespondentowi przysługuje zwrot wypłacanego poszkodowanemu odszkodowania.

    W ocenie Wnioskodawcy, usługi likwidacji szkód przez korespondentów stanowią import usług, do którego zastosowanie ma art. 28b ustawy o podatku od towarów i usług – w konsekwencji, Spółka jest z tego tytułu podatnikiem VAT (jako usługobiorca).

    Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o podatku od towarów i usług, zwalnia się od podatku usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych
    w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji.

    Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41.

    Usługi świadczone przez korespondentów są zwolnione z podatku na podstawie art. 43 ust. 13 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o podatku od towarów i usług

    Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 119 oraz 120 ust. 4 i 5, jest wszystko co stanowi zapłatę, która dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

      Zgodnie z art. 29a ustawy o podatku od towarów i usług, podstawa opodatkowania obejmuje:
    1. podatki, cła opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
    2. koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
      Natomiast, zgodnie z art. 29a ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług, podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:
    3. stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty,
    4. udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych
      w momencie sprzedaży,
    5. otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.

    W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy podstawa opodatkowania z tytułu świadczonych przez korespondenta usług likwidacji szkody zagranicznej obejmuje również dodatkowe koszty poniesione przez korespondenta związane z pozyskiwaniem notatek policyjnych, które to koszty w tym wypadku nie stanowią odrębnego wynagrodzenia za usługę adwokata, lecz element wynagrodzenia korespondenta zagranicznego. Ponieważ zaś usługi korespondentów są zwolnione z VAT, zwolnienie to obejmuje również koszty pozyskiwania notatek policyjnych w Niemczech za pośrednictwem adwokatów.

    W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

    Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

    Należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź skarbowej zostanie określony odmienny stan faktyczny, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

    Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są podmiotem skargi ( art. 54 § 1 ww. ustawy ) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, 87-100 Toruń, ul. Św. Jakuba 20.