0114-KDIP4.4012.327.2018.1.MP | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
Skutki podatkowe związane w wypłaceniem Kwoty pieniężnej.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1, art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku wspólnym z dnia 28 maja 2018 r. (data wpływu 30 maja 2018 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ;

  • uznania wypłaconej Kwoty pieniężnej za czynność niepodlegającą opodatkowaniu – jest nieprawidłowe;
  • prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej wypłaconą Kwotę pieniężną - jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 30 maja 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania wypłaconej Kwoty pieniężnej na czynność niepodlegającą opodatkowaniu oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej ww. Kwotę pieniężną.

We wniosku złożonym przez:

  • Zainteresowanego będącego stroną postępowania:
    C. Spółka z o.o.
  • Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania:
    E. S.A.

przedstawiono następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe :

  1. C. sp. z o.o. (dalej: „Spółka”) prowadzi działalność na rynku nieruchomości - w szczególności, Spółka jest właścicielem centrum handlowego w P. (dalej: „Centrum”) i prowadzi działalność polegającą na wynajmie powierzchni użytkowej na terenie Centrum. Spółka jest zarejestrowana jako czynny podatnik podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”). Usługi wynajmu powierzchni świadczone przez Spółkę podlegają opodatkowaniu VAT i nie korzystają ze zwolnienia z tego podatku.
  2. E. S.A. (dalej: „E.”) jest zarejestrowana jako czynny podatnik VAT. Głównym przedmiotem działalności gospodarczej E. jest realizacja projektów i robót budowlanych (dalej Spółka i E. łącznie: „Zainteresowani” lub „Strony”).
  3. Na podstawie umowy dotyczącej budowy Centrum, E. (jako generalny wykonawca) świadczyła na rzecz Spółki (jako inwestora) usługi budowlane polegające na wykonaniu robót budowlanych związanych z wybudowaniem Centrum, opodatkowane VAT według stawki podstawowej (23%).
  4. Po wybudowaniu Centrum przez E. oraz dokonaniu pomiędzy Stronami wzajemnych rozliczeń związanych z wynagrodzeniem E. za wybudowanie Centrum (E. odpowiedzialna pozostaje nadal, na podstawie łączącej Strony umowy, z tytułu rękojmi i gwarancji na wykonane roboty oraz usuwanie zgłoszonych w tym zakresie usterek), biorąc pod uwagę bardzo dobrą współpracę przy realizacji Centrum oraz komercyjny sukces obiektu, Spółka uzyskała zgodę udziałowców na zapłatę E. określonej kwoty pieniężnej (dalej: „Kwota”).
  5. W związku z powyższym, Zainteresowani zawarli w dniu 20 grudnia 2017 r. porozumienie dotyczące wypłaty Kwoty (dalej: „Porozumienie”).
  6. Najważniejsze postanowienia Porozumienia przedstawiają się następująco:
    1. Biorąc pod uwagę bardzo dobrą współpracę Stron, zrealizowanie bardzo ambitnego harmonogramu otwarcia Centrum i komercyjny sukces obiektu, jak również perspektywę dalszej współpracy Stron, Strony ustaliły, że Spółka zapłaci Kwotę na rzecz E.
    2. Płatność Kwoty zostanie dokonana w terminie 5 (pięciu) dni od zawarcia Porozumienia,
    3. Dla uniknięcia wątpliwości, Strony potwierdzają, że płatność Kwoty nie jest związana z jakimkolwiek świadczeniem wzajemnym ze strony E., w szczególności - nie jest związana z jakąkolwiek dostawą towarów ani świadczeniem usług ze strony E., a E. nie jest zobowiązana do jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego w związku z otrzymaniem płatności Kwoty.
  7. Spółka dokonała wypłaty Kwoty na rzecz E.
  8. W ramach budowy Centrum, E. - jako generalny wykonawca - współpracowała z partnerami (podwykonawcy, dostawcy, projektanci). W związku z powyższym, E. wedle własnego uznania przekazała niektórym z tych partnerów (w tym m.in. należącym do Grupy E.) część środków pieniężnych składających się na otrzymaną Kwotę, biorąc pod uwagę m.in. zaangażowanie poszczególnych partnerów w wybudowanie Centrum, w szczególności ich wkład w terminowe zakończenie projektu.

Mając na uwadze opisane powyżej okoliczności, Spółka oraz E. są zainteresowane uzyskaniem interpretacji przepisów prawa podatkowego potwierdzającej, czy płatność Kwoty wywołuje dla którejś ze Stron jakiekolwiek skutki w zakresie VAT.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:
  1. Czy w przedstawionej sytuacji zapłata Kwoty przez Spółkę na rzecz E. wywołuje dla którejkolwiek ze Stron jakiekolwiek skutki w zakresie VAT ?
  2. Czy - w przypadku uznania za nieprawidłowe stanowiska Zainteresowanych w odniesieniu do pytania nr 1 i uznania, że w przedstawionej sytuacji zapłata Kwoty przez Spółkę na rzecz E. podlega opodatkowaniu VAT - zapłata Kwoty przez Spółkę na rzecz E. stanowić powinna korektę ceny za usługę wyświadczoną przez E. na rzecz Spółki i opodatkowaną VAT, a tym samym Spółka będzie uprawniona do obniżenia VAT należnego o VAT naliczony wynikający z odpowiedniego dokumentu (faktury lub faktury korygującej) wystawionego przez E. w związku z otrzymaniem przez E. Kwoty ?

Stanowisko Wnioskodawcy:

  1. Zdaniem Zainteresowanych, w przedstawionej sytuacji zapłata Kwoty przez Spółkę na rzecz E. nie wywołuje dla którejkolwiek ze Stron jakichkolwiek skutków w zakresie VAT.
  2. W przypadku uznania za nieprawidłowe stanowiska Zainteresowanych w odniesieniu do pytania nr 1 i uznania, że w przedstawionej sytuacji zapłata Kwoty przez Spółkę na rzecz E. podlega opodatkowaniu VAT - zdaniem Zainteresowanych zapłata Kwoty przez Spółkę na rzecz E. stanowić powinna korektę ceny za usługę wyświadczoną przez E. na rzecz Spółki i opodatkowaną VAT, a tym samym Spółka będzie uprawniona do obniżenia VAT należnego o VAT naliczony wynikający z odpowiedniego dokumentu (faktury lub faktury korygującej) wystawionego przez E. w związku z otrzymaniem przez E. Kwoty.

Uzasadnienie stanowiska Zainteresowanych:

Zdaniem Zainteresowanych, w przedstawionej sytuacji nie ma wątpliwości, że zapłata Kwoty przez Spółkę na rzecz E. nie wywołuje dla żadnej ze Stron jakichkolwiek skutków w zakresie VAT, jako że wypłata Kwoty nie jest związana z jakąkolwiek dostawą towarów ani świadczeniem usługi, które podlegałyby opodatkowaniu VAT.

W szczególności, zdaniem Zainteresowanych:

  1. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlegają:
    1. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
    2. eksport towarów;
    3. import towarów na terytorium kraju;
    4. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
    5. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
  2. Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, przy czym w świetle art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, pod pojęciem towarów rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
  3. Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy, w tym również:
    1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej,
    2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
    3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
  4. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Zainteresowanych, w celu ustalenia, czy zapłata Kwoty przez Spółkę na rzecz E. rodzi jakiekolwiek konsekwencje w zakresie VAT, należy przeanalizować:
    1. czy zapłata Kwoty stanowi odpłatność (wynagrodzenie) za dokonanie przez E. czynności (dostawy towarów lub świadczenia usług) podlegającej opodatkowaniu VAT, oraz
    2. czy zapłata Kwoty sama w sobie stanowi czynność (dostawę towarów lub świadczenie usług) opodatkowaną VAT.
    1.1. Zapłata Kwoty nie stanowi odpłatności (wynagrodzenia) za dostawę towarów ani świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT
  5. Zdaniem Zainteresowanych, w analizowanej sytuacji, zapłata Kwoty nie może zostać uznana za odpłatność (wynagrodzenie) za dokonanie dostawy towarów lub świadczenia usług podlegające opodatkowaniu VAT. W szczególności, Kwota została wypłacona już po zakończeniu wzajemnych rozliczeń stron związanych z wybudowaniem Centrum i - w ocenie Zainteresowanych - nie stanowi ona modyfikacji ceny z tego tytułu; jej płatność nie jest też związana z jakimkolwiek świadczeniem wzajemnym ze strony E. (z jakąkolwiek dostawą towarów ani świadczeniem usług ze strony E.), a E. nie jest zobowiązana do jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego w związku z otrzymaniem płatności Kwoty - co zostało wprost wskazane w Porozumieniu.
  6. Tym samym, w związku z zapłatą Kwoty, E. staje się jedynie beneficjentem środków pieniężnych (Kwoty) otrzymywanych na podstawie Porozumienia i nie przekazuje Spółce żadnego ekwiwalentu, w szczególności - nie dokonuje żadnego świadczenia wzajemnego.
  7. Konsekwentnie, zapłaty Kwoty nie można uznać za wynagrodzenie z tytułu jakichkolwiek czynności opodatkowanych VAT wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.
    1.2 Zapłata Kwoty nie podlega opodatkowaniu VAT jako odpłatna dostawa towarów
  8. Należy wskazać, że środki pieniężne (płatnicze) nie mieszczą się w definicji towaru zawartej w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT. Stanowisko takie potwierdza również praktyka organów podatkowych - vide np. interpretacje indywidualne Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie: z dnia 29 stycznia 2016 r. sygn. IPPP3/4512-34/16-2/ISK i z dnia 30 września 2014 r. sygn. IPPP2/443-645/14-2/RR.
  9. W konsekwencji, zapłata Kwoty nie może zostać zakwalifikowana jako odpłatna dostawa towarów.
    1.3 Zapłata Kwoty nie podlega opodatkowaniu VAT jako odpłatne świadczenie usług
  10. Dokonanie przez Spółkę zapłaty Kwoty nie podlega również opodatkowaniu VAT jako odpłatne świadczenie usług
  11. W świetle ukształtowanej linii orzeczniczej Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”), aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT:
    1. konieczne jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy świadczoną usługą a otrzymywanym wynagrodzeniem oraz musi istnieć możliwość wyrażenia w pieniądzu tego świadczenia wzajemnego (wyrok z dnia 5 lutego 1981 r. w sprawie C-154/80 Staatssecretaris Van Financien przeciwko Cooperatieve Aardappelenbewaarplaats GA oraz wyrok z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86, Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise);
    2. świadczenie usług realizowane jest „za wynagrodzeniem” i stąd podlega opodatkowaniu
      wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy (wyrok z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R.J. Tolsma przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden).
  12. Opisane powyżej przesłanki kwalifikacji świadczenia jako usługi dla celów VAT, sformułowane przez TSUE, są powszechnie stosowane przez polskie sądy administracyjne (vide przykładowo: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: „NSA”): z dnia 22 kwietnia 2016 r. sygn. I FSK 1720/14, z dnia 30 marca 2016 r. sygn. I FSK 1907/14, z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. I FSK 1980/13, z dnia 6 września 2013 r. sygn. I FSK 1315/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: „WSA”) w Warszawie z dnia 9 czerwca 2017 r. sygn. III SA/Wa 1911/16 i wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 grudnia 2016 r. sygn. I SA/Gd 1393/16).
  13. W świetle powyższego, należy uznać, że nie każde działanie, powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie usług, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi więc istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.
  14. Odnosząc powyższe do analizowanej sytuacji, należy wskazać, że zapłata Kwoty nie może zostać uznana za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT. W analizowanej sytuacji nie jest bowiem spełniony podstawowy warunek takiej kwalifikacji, jakim jest istnienie świadczenia wzajemnego (wzajemnej płatności) w postaci wynagrodzenia dla Spółki ze strony E.
  15. W związku z otrzymaniem Kwoty, E. nie jest zobowiązana do jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego, w tym - płatności jakiegokolwiek wynagrodzenia (ekwiwalentu) na rzecz Spółki - co zostało również potwierdzone przez Strony w treści Porozumienia.
  16. W konsekwencji, zapłata Kwoty nie może zostać zakwalifikowana jako odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT. Zapłata Kwoty nie stanowi również żadnej innej czynności podlegającej opodatkowaniu VAT.

Podsumowując - skoro przekazanie Kwoty nie wiąże się z jakimkolwiek świadczeniem wzajemnym (ekwiwalentem) ze strony E., a przekazanie Kwoty samo w sobie nie stanowi również dostawy towaru ani świadczenia usług - to bez wątpienia, w przedstawionej sytuacji, zapłata Kwoty przez Spółkę na rzecz E. nie wywołuje dla żadnej ze Stron jakichkolwiek konsekwencji w zakresie VAT (jako, że nie jest związana z jakąkolwiek dostawą towarów ani świadczeniem usługi, które podlegałyby opodatkowaniu VAT).

Ad. 2.

Zainteresowani stoją na stanowisku, że zapłata Kwoty przez Spółkę na rzecz E. nie wywołuje dla którejkolwiek ze Stron jakichkolwiek skutków w zakresie VAT. Jednakże, w przypadku, gdyby Organ rozpatrujący niniejszy wniosek nie zgodził się z takim podejściem i uznał w szczególności, że w przedstawionej sytuacji zapłata Kwoty przez Spółkę na rzecz E. podlega opodatkowaniu VAT (dalsza część stanowiska Zainteresowanych w zakresie pytania nr 2 opiera się na takim założeniu), Zainteresowani zwracają się z prośbą o potwierdzenie, że w takiej sytuacji zapłata Kwoty przez Spółkę na rzecz E. powinna zostać uznana za korektę ceny za usługę wyświadczoną przez E. na rzecz Spółki i opodatkowaną VAT, a tym samym Spółka będzie uprawniona do odliczenia VAT naliczonego wynikającego z odpowiedniego dokumentu (faktury lub faktury korygującej) wystawionego przez E. w związku z otrzymaniem przez E. Kwoty.

W szczególności, zdaniem Zainteresowanych:

  1. Zgodnie z ustawą o VAT:
    1. W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 (art. 86 ust. 1);
    2. Kwotę podatku naliczonego stanowi między innymi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a);
    3. Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury w przypadkach gdy między innymi: (1) transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku (art. 88 ust. 3a pkt 2) lub (2) wystawione faktury lub faktury korygujące stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a).
  2. W ocenie Zainteresowanych, w sytuacji, gdyby wbrew stanowisku Zainteresowanych w odniesieniu do pytania nr 1, w ocenie tut. Organu, zapłata Kwoty przez Spółkę na rzecz E. została uznana za wywołującą konsekwencje w zakresie VAT, wówczas konieczne byłoby przeanalizowanie, czy przy takim założeniu, płatność ta powinna zostać potraktowana jako: (1) odpłatna dostawa towarów, (2) odpłatne świadczenie usług, czy też (3) płatność związana z dostawą towarów lub świadczeniem usług dokonanym na rzecz Spółki przez E.
  3. Zdaniem Zainteresowanych, gdyby przyjąć, że zapłata Kwoty wywołuje konsekwencje w zakresie VAT (co zdaniem Zainteresowanych nie powinno mieć miejsca - vide uzasadnienie stanowiska Zainteresowanych w odniesieniu do pytania nr 1), to z pewnością:
    1. nie jest możliwe zaklasyfikowanie tej czynności jako odpłatnej dostawy towarów - albowiem, jak Zainteresowani wykazują powyżej w pkt 1.2. uzasadnienia stanowiska odnośnie pytania nr 1, środki pieniężne przekazane E. przez Spółkę nie mieszczą się w definicji towaru,
    2. nie jest również możliwe zaklasyfikowanie jej jako odpłatnego świadczenia usług - jako, że płatności Kwoty nie odpowiada wzajemne świadczenie w postaci płatności jakiegokolwiek wynagrodzenia przez E. na rzecz Spółki - co Zainteresowani wykazują powyżej w pkt 1.3 uzasadnienia stanowiska odnośnie pytania nr 1,
    - jedyną więc logiczną możliwością potraktowania zapłaty Kwoty jako wywołującej skutki dla celów VAT byłoby potraktowanie jej jako płatności związanej z usługą wyświadczoną przez E. na rzecz Spółki (polegającą na przeprowadzeniu robót budowlanych związanych z wybudowaniem Centrum i opodatkowaną VAT według stawki podstawowej 23%) i uznanie jej za zmianę ceny za tę usługę.
  4. Jako, że omawiana powyżej usługa jest ściśle związana z działalnością Spółki opodatkowaną VAT (polegającą na wynajmie powierzchni użytkowej na terenie Centrum), to w takiej sytuacji, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, Spółce powinno przysługiwać prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z odpowiedniego dokumentu (faktury lub faktury korygującej) wystawionego przez E. w związku z otrzymaniem przez E. Kwoty. W takim przypadku, spełniona będzie bowiem przesłanka wykorzystywania nabytej usługi do wykonywania czynności opodatkowanych, o której mowa w powyższym przepisie.
  5. Jednocześnie w ocenie Zainteresowanych, w takiej sytuacji nie znajdzie zastosowanie żaden przepis ustawy o VAT wyłączający prawo do odliczenia VAT - w szczególności:
    1. przy przyjęciu, że zapłata Kwoty stanowi zmianę ceny za usługę wyświadczoną przez E. na rzecz Spółki, brak jest podstaw do odmowy prawa do odliczenia na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT (dotyczącego transakcji niepodlegających opodatkowaniu albo zwolnionych od podatku),
    2. jednocześnie, wystawiona przez E. faktura lub faktura korygująca będzie dokumentowała czynność faktycznie dokonaną, tj. świadczenie usługi przez E. na rzecz Spółki (a zatem brak będzie podstaw do zastosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ww. ustawy),
    3. nie będą również zachodziły żadne inne przewidziane przepisami ustawy o VAT ograniczenia prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Podsumowując, w przypadku, gdyby stanowisko Zainteresowanych w odniesieniu do pytania nr 1 zostało uznane za nieprawidłowe, to zdaniem Zainteresowanych, w przedstawionej sytuacji zapłata Kwoty przez Spółkę na rzecz E. powinna zostać uznana za zmianę ceny za usługę wyświadczoną przez E. na rzecz Spółki i opodatkowana VAT, a tym samym Spółka będzie uprawniona do odliczenia VAT naliczonego wynikającego z odpowiedniego dokumentu (faktury lub faktury korygującej) wystawionego przez E. w związku z otrzymaniem przez E. Kwoty.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego jest :
  • nieprawidłowe – w zakresie uznania wypłaconej Kwoty pieniężnej za czynność niepodlegającą opodatkowaniu;
  • prawidłowe – w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej wypłaconą Kwotę pieniężną.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz.1221 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, w myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy - przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy (...).

Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).

Z treści powołanego art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

Przy określeniu, czy miała miejsce czynność podlegająca opodatkowaniu istotne jest zatem określenie, czy wykonywano świadczenie i czy wynagrodzenie z tytułu wykonywania tego świadczenia miało być wypłacone.

Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

  1. w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
  2. świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy przy tym podkreślić, że oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało – jako usługa - opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Warto w tym miejscu wskazać, że kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. I tak, przykładowo w wyroku z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Appleand Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise, TSUE uznał, że określoną czynność można uznać za wykonaną odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT.

Na uwagę zasługuje także orzeczenie z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, gdzie podkreślono, że usługi świadczone są za wynagrodzeniem, wyłącznie jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że na podstawie umowy dotyczącej budowy Centrum, Spółka E. (jako generalny wykonawca) świadczyła na rzecz Wnioskodawcy (jako inwestora) usługi budowlane polegające na wykonaniu robót budowlanych związanych z wybudowaniem Centrum, opodatkowane VAT według stawki podstawowej (23%). Po wybudowaniu Centrum przez E. oraz dokonaniu pomiędzy Stronami wzajemnych rozliczeń związanych z wynagrodzeniem E. za wybudowanie Centrum (E. odpowiedzialna pozostaje nadal, na podstawie łączącej Strony umowy, z tytułu rękojmi i gwarancji na wykonane roboty oraz usuwanie zgłoszonych w tym zakresie usterek), biorąc pod uwagę bardzo dobrą współpracę przy realizacji Centrum oraz komercyjny sukces obiektu, Spółka uzyskała zgodę udziałowców na zapłatę E. określonej kwoty pieniężnej (dalej: „Kwota”). W związku z powyższym, Zainteresowani zawarli w dniu 20 grudnia 2017 r. porozumienie dotyczące wypłaty Kwoty (dalej: „Porozumienie”).

Najważniejsze postanowienia Porozumienia przedstawiają się następująco:

  1. Biorąc pod uwagę bardzo dobrą współpracę Stron, zrealizowanie bardzo ambitnego harmonogramu otwarcia Centrum i komercyjny sukces obiektu, jak również perspektywę dalszej współpracy Stron, Strony ustaliły, że Spółka zapłaci Kwotę na rzecz E.
  2. Płatność Kwoty zostanie dokonana w terminie 5 (pięciu) dni od zawarcia Porozumienia,
  3. Dla uniknięcia wątpliwości, Strony potwierdzają, że płatność Kwoty nie jest związana z jakimkolwiek świadczeniem wzajemnym ze strony E., w szczególności - nie jest związana z jakąkolwiek dostawą towarów ani świadczeniem usług ze strony E., a E. nie jest zobowiązana do jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego w związku z otrzymaniem płatności Kwoty.

Wątpliwości Zainteresowanych dotyczą skutków w zakresie podatku VAT związanych z zapłatą ww. Kwoty pieniężnej.

Zgodzić należy się z Wnioskodawcą, że środki pieniężne nie mieszczą się w definicji towaru zawartej w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT. Tym samym, zapłata opisanej Kwoty pieniężnej nie może być zakwalifikowana jako odpłatna dostawa towarów podlegająca opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie natomiast z treścią art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu niebędące dostawą towarów, na które składać się może zarówno działanie (wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Aby działanie to, powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji mogło zostać uznane za usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, zobowiązanie to winno być odpłatne, wynikać ze stosunku zobowiązaniowego, jak również musi istnieć konkretny podmiot będący bezpośrednim beneficjentem (konsumentem) tego zobowiązania.

W analizowanej sprawie Wnioskodawca działa w ramach stosunku prawnego opartego na zawartym Porozumieniu. Bezpośrednim beneficjentem świadczenia jest C., które odnosi korzyść w postaci wybudowanego bez przeszkód obiektu (Centrum), gdzie może realizować swoje usługi.

Wypłacona przez Wnioskodawcę na podstawie Porozumienia Kwota pieniężna stanowi wynagrodzenie za określone zachowanie E. tj. za dobrą współpracę w zakresie realizacji opisanej inwestycji, zrealizowanie ambitnego harmonogramu otwarcia Centrum, jest ona również wynagrodzeniem na poczet dalszej współpracy stron.

W analizowanym przypadku istnieje więc bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem a otrzymanym wynagrodzeniem, kwota ustalona na mocy zawartego Porozumienia stanowi wynagrodzenie za świadczone przez E. usługi i na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym, przekazana Kwota nie podlega opodatkowaniu należało uznać za nieprawidłowe.

Kwestię odliczenia podatku reguluje przepis art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, który stanowi, że w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119

Natomiast, zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a tej ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi, suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Zauważyć należy, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. W każdym przypadku należy więc dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Ustawodawca przewidział sytuacje, których wystąpienie wyłącza możliwość obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Zostały one wskazane w art. 88 ustawy. Jednym z ograniczeń do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jest ograniczenie wynikające z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT. W myśl ww. przepisu, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

W omawianej sprawie Wnioskodawca jest zarejestrowanym i czynnym podatnikiem VAT, a nabyte przez niego usługi od E. są związane ze sprzedażą opodatkowaną (wynajem powierzchni użytkowej na terenie Centrum). Tym samym spełnione zostaną warunki wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, a przesłanki ograniczające prawo do odliczenia w omawianej sprawie nie zaistnieją. Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej przez E., dokumentującej otrzymaną Kwotę pieniężną.

Stanowisko Wnioskodawcy w ww. zakresie jest prawidłowe.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego.

Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a;
  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zainteresowanemu będącemu stroną postępowania (art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4 , 00-013 Warszawa, w dwóch egzemplarzach – (art. 47 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.