IBPB-2-1/4511-282/16/HK | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach,
Czy świadczenie dla rozwiedzionych współmałżonków otrzymywane z USA winno być obciążone podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, ze zm.) oraz § 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 28 kwietnia 2016 r. (wpływ do Biura – 2 maja 2016 r.), uzupełnionym 29 czerwca 2016 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania świadczenia dla rozwiedzionych małżonków otrzymywanego ze Stanów Zjednoczonych Ameryki – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 2 maja 2016 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania świadczenia dla rozwiedzionych małżonków otrzymywanego ze Stanów Zjednoczonych Ameryki.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego w piśmie z 16 czerwca 2016 r. znak: IBPB-2-1/4511-282/16/HK, wezwano o jego uzupełnienie.

Wniosek uzupełniono 29 czerwca 2016 r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Była żona Wnioskodawcy przebywała 26 lat w USA. W międzyczasie złożyła pozew rozwodowy i obecnie Wnioskodawca jest po rozwodzie.

W 2012 r. była żona Wnioskodawcy wróciła do Polski. Pobiera emeryturę z USA oraz otrzymuje emeryturę z ZUS w Polsce.

Wnioskodawca nigdy nie był w Stanach Zjednoczonych. Po rozwodzie nie ożenił się ponownie. W 2012 r. Wnioskodawca wystąpił do Ambasady USA o przyznanie świadczeń rodzinnych, tj. świadczenia dla rozwiedzionych współmałżonków. Od 2013 r. Wnioskodawca otrzymuje to świadczenie z Social Security Administration w B. (USA) na konto bankowe w Polsce, jest ono opodatkowane w Stanach Zjednoczonych stawką w wysokości 30%.

Bank w Polsce nie potrąca podatku ani składki zdrowotnej od tego świadczenia, gdyż do świadczeń rodzinnych z USA zalicza się m.in. świadczenia dla rozwiedzionych współmałżonków, a w polskim systemie podatkowym świadczenia rodzinne są zwolnione z opodatkowania.

Jednocześnie co jakiś czas Wnioskodawca potwierdza pisemnie m.in. fakt, że nie zawarł ponownie związku małżeńskiego.

Za 2013 r. i 2014 r. Wnioskodawca złożył zeznanie podatkowe PIT-36 wraz z załącznikiem PIT-ZG. Do świadczeń z USA zastosował metodę wyłączenia z progresją.

Wnioskodawca w 2015 r. dostał pisemne wezwanie z urzędu skarbowego do złożenia wyjaśnień bądź stosownej korekty zeznania podatkowego za 2014 r. Po konsultacji z tamtejszym pracownikiem, Wnioskodawca złożył korektę tejże deklaracji podatkowej, w której zastosował metodę proporcjonalnego odliczenia.

Od 2015 r. Wnioskodawca otrzymuje także emeryturę z ZUS w Polsce, od której pobierany jest podatek dochodowy i składka na ubezpieczenie zdrowotne.

W uzupełnieniu wniosku z 27 czerwca 2016 r. (wpływ do Biura – 29 czerwca 2016 r.) Wnioskodawca doprecyzował zaistniały stan faktyczny wskazując, że według amerykańskich przepisów świadczenia z Social Security (z ubezpieczeń społecznych) dzielą się na:

  1. świadczenia emerytalne – o te świadczenia może ubiegać się każda osoba zatrudniona lub prowadząca własną działalność gospodarczą w USA i posługująca się własnym numerem Social Security;
  2. renty inwalidzkie – program Social Security przewiduje możliwość wypłaty renty inwalidzkiej osobie, która całkowicie utraciła zdolność do wykonywania pracy zarobkowej przynajmniej na rok lub której choroba może doprowadzić do śmierci i która jest w stanie to udokumentować, musi również posiadać swój numer Social Security;
  3. świadczenia rodzinne – Social Security Administration oferuje świadczenia rodzinne dla członków rodziny osoby ubezpieczonej; o tego typu świadczenia mogą ubiegać się:
    • współmałżonek w wieku minimum 62 lat;
    • współmałżonek w wieku niższym niż 62 lata, ale mający na utrzymaniu dziecko osoby ubezpieczonej w wieku do 16 lat lub niepełnosprawne;
    • były współmałżonek w wieku minimum 62 lat i pozostający w stanie wolnym, przy czym wymagana długość trwania małżeństwa z osobą ubezpieczoną wynosi 10 lat (przypadek Wnioskodawcy);
    • dzieci osoby ubezpieczonej w wieku do lat 18 lub 19, o ile uczęszczają do szkoły średniej w pełnym wymiarze godzin;
    • niepełnosprawne dzieci osoby ubezpieczonej, niezależnie od wieku, których inwalidztwo jest trwałe i nastąpiło przed ukończeniem przez dziecko 22 roku życia (dziecko musi być stanu wolnego);
  4. świadczenia pośmiertne – o świadczenie po śmierci osoby ubezpieczonej w USA mogą ubiegać się następujące osoby: wdowa lub wdowiec, dzieci, niepełnosprawne dzieci, były współmałżonek, rodzice osoby ubezpieczonej; jednorazowy zasiłek pośmiertny przysługujący wdowie lub wdowcowi, albo dziecku lub dziecku niepełnosprawnemu.

Osoby ubiegające się o powyższe świadczenia rodzinne oraz świadczenia pośmiertne muszą podać m.in. następujące dane: numer Social Security osoby, która pracowała w USA (gdyż własnego nie muszą posiadać); własne imię i nazwisko oraz imię i nazwisko osoby, która pracowała w USA; pokrewieństwo w stosunku do osoby, która pracowała w USA (w celu weryfikacji przysługującego świadczenia).

Końcowo Wnioskodawca podkreślił, że nigdy nie przebywał, a tym samym nie pracował w USA. Jego była żona wypracowała tam prawo do emerytury. Wnioskodawca natomiast otrzymuje świadczenie rodzinne z uwagi na trwanie w związku małżeńskim ponad 10 lat, pozostawanie w stanie wolnym oraz spełnienie warunku wiekowego.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:
  1. Czy świadczenie dla rozwiedzionych współmałżonków otrzymywane z USA winno być obciążone podatkiem dochodowym od osób fizycznych...
  2. Jeżeli odpowiedź na pytanie 1 jest twierdząca, to jaką metodę należy zastosować przy rozliczeniu rocznym: wyłączenia z progresją czy proporcjonalnego odliczenia...

Wnioskodawca uważa, że świadczenie dla rozwiedzionych współmałżonków winno być traktowane jako świadczenie rodzinne, które – na mocy art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – jest wolne od podatku dochodowego.

Świadczenie to nie może być traktowane jak emerytura ani renta z USA, ponieważ Wnioskodawca nigdy tam nie był, a więc niemożliwym jest, aby wypracował sobie takie świadczenia.

Ponadto Wnioskodawca uważam, że jego stanowisko jest spójne z treścią interpretacji indywidualnych znak: IPPB4/415-339/13-6/JK i znak: IPPB4/4511-1317/15-2/AK. Wprawdzie dotyczą one świadczeń dla współmałżonków, ale zarówno świadczenia dla współmałżonków jak i świadczenia dla rozwiedzionych współmałżonków są zaliczane w USA do świadczeń rodzinnych.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wnioskodawca uważa, że nie powinna mieć tutaj zastosowania żadna metoda opodatkowania.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361, ze zm.) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

W myśl art. 3 ust. 1a ww. ustawy za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

  1. posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
  2. przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Zgodnie z art. 4a ww. ustawy przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Z wniosku oraz jego uzupełnienia wynika, że była żona Wnioskodawczy przebywała 26 lat w USA. W międzyczasie złożyła pozew rozwodowy i obecnie Wnioskodawca jest po rozwodzie.

Wnioskodawca nigdy nie był w Stanach Zjednoczonych. Po rozwodzie nie ożenił się ponownie. W 2012 r. Wnioskodawca wystąpił do Ambasady USA o przyznanie świadczeń rodzinnych, tj. świadczenia dla rozwiedzionych współmałżonków. Od 2013 r. Wnioskodawca otrzymuje to świadczenie z Social Security Administration w B. (USA) na konto bankowe w Polsce, jest ono opodatkowane w Stanach Zjednoczonych stawką w wysokości 30%.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisana w Waszyngtonie w dniu 8 października 1974 r. (Dz.U. z 1976 r. Nr 31, poz. 178).

Jak wynika z informacji przekazanych przez Ambasadę Stanów Zjednoczonych Ameryki w Polsce, amerykański system ubezpieczeń socjalnych przewiduje następujące rodzaje świadczeń, których wypłata jest możliwa poza terytorium Stanów Zjednoczonych:

  1. Emerytura – świadczenie przysługujące osobom w wieku emerytalnym, które mają przewidziany prawem staż pracy.
  2. Renta inwalidzka – świadczenie przysługujące osobie ubezpieczonej z tytułu pełnej niezdolności do pracy.
  3. Świadczenie małżeńskie – świadczenie przysługujące współmałżonkowi osoby uprawnionej do emerytury lub renty inwalidzkiej z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego lub mającemu pod opieką dziecko do lat 16.
  4. Świadczenie dla byłej żony/męża – świadczenie przysługujące byłemu małżonkowi osoby uprawnionej do emerytury lub renty inwalidzkiej z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego.
  5. Renta wdowia – świadczenie przysługujące wdowie lub wdowcowi po osobie uprawnionej do emerytury lub renty inwalidzkiej z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego lub mającemu pod opieką dziecko do lat 16.
  6. Renta dla byłej żony/męża po śmierci osoby ubezpieczonej – świadczenie przysługujące byłemu współmałżonkowi osoby zmarłej uprawnionej do emerytury lub renty inwalidzkiej z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego lub mającemu pod opieką dziecko do lat 16.
  7. Renta dziecięca – świadczenie przysługujące nieletnim lub niepełnosprawnym dzieciom osoby uprawnionej do otrzymywania emerytury lub renty, zarówno za jej życia jak i po śmierci.
  8. Renta rodzicielska – świadczenie przysługujące rodzicowi w przypadku śmierci osoby ubezpieczonej z chwilą osiągnięcia przez niego wieku emerytalnego.
  9. Zasiłek pośmiertny – jednorazowa wypłata w przypadku zgonu osoby ubezpieczonej należna wdowie.

Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylania się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu nie zawiera odrębnego artykułu dotyczącego opodatkowania świadczeń wypłacanych z ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, iż świadczenie dla rozwiedzionego małżonka wypłacane ze Stanów Zjednoczonych Ameryki podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych, zgodnie z postanowieniami art. 5 umowy („Ogólne zasady opodatkowania”).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej umowy osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie może być opodatkowana przez drugie Umawiające się Państwo z tytułu dochodu pochodzącego ze źródeł drugiego Umawiającego się Państwa i tylko z tytułu takiego dochodu, zgodnie ze wszystkimi ograniczeniami zawartymi w niniejszej Umowie.

Stosownie do art. 5 ust. 2 tejże umowy, postanowienia niniejszej Umowy nie będą w żaden sposób stwarzały ograniczenia wobec wyłączeń, zwolnień, zmniejszeń, zaliczeń lub innych przywilejów, przyznanych obecnie lub w przyszłości przez:

  1. prawo jednego z Umawiających się Państw przy określeniu podatków pobieranych przez to Umawiające się Państwo lub
  2. przez każdą inną umowę zawartą pomiędzy Umawiającymi się Państwami.

W myśl art. 5 ust. 3 ww. umowy polsko-amerykańskiej, bez względu na postanowienia niniejszej Umowy, z wyłączeniem ustępu 4, Umawiające się Państwo może opodatkować obywatela tego Umawiającego się Państwa lub osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w tym Umawiającym się Państwie (zgodnie z zasadami artykułu 4), tak jakby niniejsza Umowa nie weszła w życie.

Z powyższych przepisów wynika, że Polska ma prawo opodatkować dochód uzyskany z tytułu świadczenia dla rozwiedzionych małżonków wypłacanego ze Stanów Zjednoczonych, osobie mającej miejsce zamieszkania na terytorium Polski. Prawo to wynika z zapisu art. 5 ust. 3 umowy, zgodnie z którym państwu rezydencji przysługuje pełne prawo do opodatkowania dochodów, w tym m.in. świadczenia dla rozwiedzionych małżonków, osobie mającej na jego terytorium miejsce zamieszkania.

Zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 9 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Natomiast z przepisu art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że wolne od podatku dochodowego są świadczenia rodzinne otrzymane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, dodatki rodzinne i pielęgnacyjne, zasiłki dla opiekunów otrzymane na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, świadczenia pieniężne otrzymane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów oraz zasiłki porodowe otrzymane na podstawie odrębnych przepisów.

Wnioskodawca wskazał, że świadczenie dla rozwiedzionych małżonków zostało przyznane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych obowiązujących w USA. Tym samym świadczenie to jest rodzajem świadczenia rodzinnego będącego odpowiednikiem polskich świadczeń rodzinnych przyznawanych na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Skoro otrzymywane przez Wnioskodawcę z USA świadczenie jest rodzajem świadczenia rodzinnego będącego odpowiednikiem polskich świadczeń rodzinnych przyznawanych na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1456, ze zm.), to świadczenie to jest zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Świadczenia tego Wnioskodawca nie musi zatem wykazywać w rocznych zeznaniach podatkowych.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.