IPTPB1/415-378/14-4/MR | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi,
Wydatki ponoszone w związku ze studiami podyplomowymi oraz zakupem książek

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 10 lipca 2014 r. (data wpływu 14 lipca 2014 r.), uzupełnionym pismem z dnia 13 września 2014 r. (data wpływu 16 września 2014 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków ponoszonych w związku ze studiami podyplomowymi oraz zakupem książek – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 14 lipca 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.

Wniosek nie spełniał wymogów, określonych w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.), w związku z powyższym, pismem z dnia 5 września 2014 r., Nr IPTPB1/415-378/14-2/MR, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów, na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.), wezwał Wnioskodawcę do usunięcia braków wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie do uzupełnienia ww. wniosku wysłano w dniu 5 września 2014 r. (data doręczenia 10 września 2014 r.). Wnioskodawca uzupełnił ww. wniosek pismem z dnia 13 września 2014 r. (data wpływu 16 września 2014 r.), nadanym za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 14 września 2014 r.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, a także podatnikiem podatku VAT. Wnioskodawca prowadzi księgę przychodów i rozchodów, ewidencję sprzedaży towarów i usług oraz ewidencję zakupu towarów i usług. Zgodnie ze skończonymi przez Niego studiami podyplomowymi z wyceny nieruchomości prowadzi działalność w tym zakresie. Jego miejscem zamieszkania oraz prowadzenia działalności, zgodnie z Ewidencją Działalności Gospodarczej, jest ....

Aktualnie Wnioskodawca wykonuje usługi związane z wyceną nieruchomości oraz gromadzeniem informacji o nieruchomościach na potrzeby firmy, z którą współpracuje. Codziennie chodzi do biura firmy i tam wykonuje powierzone Mu zadania. Dodatkowymi czynnościami, które Wnioskodawca wykonuje w czasie pracy są czynności związane z drobnym serwisowaniem i obsługą sprzętu elektronicznego. Takimi czynnościami są np.: przywrócenie sprawności komputera, który się zawiesił, instalacja nowego oprogramowania, instalacja nowych urządzeń w biurze, tworzenie połączeń sieciowych. Wnioskodawca czynności te wykonuje grzecznościowo, gdyż jest On jedyną osobą, która się na tym zna i przyjęło się, że jak coś się dzieje z komputerem czy kopiarką jest proszony o rozwiązanie tego problemu. Nie otrzymuje za te czynności dodatkowego wynagrodzenia, ponieważ wykonuje je w czasie pracy i traktuje je jako nieuciążliwy przerywnik.

Od pewnego czasu szef Wnioskodawcy wspomina o przejściu z „ery kamienia łupanego” do „ery lotów kosmicznych”, czyli o zainstalowaniu profesjonalnej bazy danych (aktualnie dane wykorzystywane w firmie są trzymane w arkuszach kalkulacyjnych typu Microsoft Excel, co faktycznie jest problematyczne, ponieważ tych danych jest bardzo dużo, a arkusze nie są przeznaczone do tego). W związku z posiadaniem oprogramowania do profesjonalnych baz danych, w firmie będzie potrzebna osoba, która będzie potrafiła sensownie stworzyć taką bazę, prawidłowo umieścić w niej dane oraz w kolejnych etapach obsługiwać całość systemu. Obsługa i zajmowanie się bazami byłaby ciągła, ponieważ na podstawie posiadanych doświadczeń ze współpracy z tą firmą Wnioskodawca wie, że przetwarzana jest ogromna ilość tych danych i jest to robione właściwie codziennie (są to głównie dane o nieruchomościach oraz ich opisy).

W związku z tym, Wnioskodawca chciałby podjąć studia podyplomowe z zakresu baz danych (związanych z projektowaniem, tworzeniem i obsługą). Aktualnie nie jest On w stanie podać nazwy studiów oraz miejsca gdzie chciałby te studia podjąć (najprawdopodobniej na Politechnice ...), ponieważ waha się, co do wyboru najlepszych dla Niego studiów, czyli takich gdzie nauczy się najwięcej. Programy rozważanych przez Wnioskodawcę studiów obejmują naukę pracy na różnych typach baz danych, teoretycznie wprowadzają do zagadnienia jak i bardzo szczegółowa wiedzę na temat najważniejszych zagadnień. Ponadto, Wnioskodawca już teraz uczy się na własną rękę programować i planuje rozszerzyć działalność o pisanie programów na zlecenie. Otrzymał już pierwsze zlecenie na napisanie programu i za jego pomocą przetworzenia danych.

Wnioskodawca podejmując studia, jednocześnie chciałby rozszerzyć swoją działalność o usługi związane z obsługą baz danych i zaproponować szefowi poszerzenie swoich obowiązków, za odpowiednio większą gratyfikację finansową w stosunku do tej, którą otrzymuje teraz. W związku z tym, że od dłuższego czasu Wnioskodawca zajmuje się sprawami technicznymi jest przekonany, że szef podejmie z Nim współpracę również w tym zakresie. Swoje przekonanie opiera także na uzasadnieniu ekonomicznym i logistycznym. Jego usługi byłyby tańsze niż firmy zewnętrznej, byłyby na miejscu oraz nie było by potrzeby „zamawiać” człowieka, który przyszedłby i naprawił coś w razie awarii.

Wnioskodawca myśli także o zaoferowaniu swoich usług związanych z administrowaniem bazami danych innym firmom i pracowanie wieczorami, co byłoby atrakcyjną ofertą dla firm potrzebujących pomocy w godzinach wieczornych.

W uzupełnieniu wniosku z dnia 13 września 2014 r. Wnioskodawca dodał, że jako prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą zatrudniony jest w oparciu o samozatrudnienie. Z pracodawcą rozlicza się na podstawie wystawianych Mu faktur. Pracuje na stanowisku asystenta rzeczoznawcy majątkowego. Pracę tą wykonuje 8 godzin dziennie w siedzibie firmy, z którą współpracuje. We wniosku o wydanie interpretacji napisał: „Otrzymałem już pierwsze zlecenie na napisanie programu i przetworzenie za jego pomocą danych”. Do dnia złożenia uzupełnienia wniosku zlecenie to zostało zrealizowane i Wnioskodawca jest na etapie omawiania szczegółów kolejnych zleceń niezwiązanych z podstawową pracą, tj. wykonywaniem czynności związanych z byciem asystentem rzeczoznawcy majątkowego, tylko z pisaniem programów i przetwarzaniem danych za ich pomocą. Pracę tą Wnioskodawca wykonuje w domu poza godzinami pracy podstawowej.

W czasie od wysłania wniosku do otrzymania wezwania, Wnioskodawca pozyskał odpowiednią wiedzę na temat programów studiów podyplomowych i zdecydował się na studia o nazwie: „Bazy danych i analiza danych w biznesie”, prowadzone na Wydziale Elektrycznym Politechniki .... Studia rozpoczynają się w październiku. Studia te od podstaw przygotowują studenta do pracy z bazami danych, do modelowania, projektowania oraz administracji nimi. Czyli dokładnie tego co byłoby potrzebne do stworzenia i zajmowania się bazą danych w firmie, z którą Wnioskodawca współpracuje. W ramach studiów zostaną udostępnione i omówione programy do pracy z bazami danych.

Klasyfikacja PKD wykonywanej przez Wnioskodawcę działalności to:

  • 68.31.Z - Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami (zalicza się tutaj szacowanie i wycena nieruchomości);
  • 62.01.Z - Działalność związana z oprogramowaniem (pisanie programów na zlecenie);
  • 63.11.Z - Przetwarzanie danych; zarządzanie stronami internetowymi (hosting) i podobna działalność.

Działalność Wnioskodawcy prowadzona jest głównie w zakresie wyceny nieruchomości (PKD 68.31.Z), ale także usług informatycznych (PKD 62.01.Z) oraz przetwarzania danych (PKD 63.11.Z). Zdecydowana większość zadań Wnioskodawcy polega na przetwarzaniu danych niezbędnych w procesach wycen, tj. uzupełnianiu brakujących elementów oraz szukaniu konkretnych informacji w udostępnionych zasobach. Więc taki związek istnieje. Przy czym, tak jak Wnioskodawca pisał we wniosku, obróbka i przechowywanie danych odbywa się w arkuszach Microsoft Excel, a nie w profesjonalnej, przeznaczonej do tego bazie danych. Aktualne rozwiązanie jest nieefektywne, stąd pomysł zmiany sposobu pracy z danymi. Studia podyplomowe, które wybrał Wnioskodawca, pozwolą Mu zdobyć umiejętności, które są niezbędne do pracy z bazami danych. Korzystanie z programów do obsługi baz danych jest o wiele trudniejsze od korzystania z Excela, jednak jest nieporównywalnie bardziej efektywne. Stąd potrzeba pozyskania wiedzy z tego zakresu. A przy okazji posiadania wiedzy udokumentowanej dyplomem ukończenia studiów. W przypadku rezygnacji z korzystania z Excela (prędzej, czy później to się stanie) i braku umiejętności Wnioskodawcy do korzystania z nowego systemu, jest bardzo możliwe, że współpraca z firmą będzie musiała się zakończyć.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy wydatki z tytułu podjęcia studiów podyplomowych i zakupu książek niezbędnych do opanowania tej wiedzy będą stanowiły koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o który będą mogły być pomniejszone przychody uzyskane w związku z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą...

Zdaniem Wnioskodawcy, wydatek na studia podyplomowe i na zakup książek niezbędnych do opanowania wiedzy pozyskanej na studiach będzie bezpośrednio związany z prowadzoną przez Niego działalnością gospodarczą. Chęć poniesienia wydatku jest spowodowana wyłącznie chęcią rozszerzenia działalności, uzyskaniem dodatkowego dochodu oraz posiadania wiedzy niezbędnej do korzystania z nowego systemu komputerowego, który zostanie wprowadzony w firmie, z którą współpracuje, a nie podniesieniem ogólnego poziomu wiedzy, gdyż wiedza z zakresu baz danych jest wiedzą wysoce specjalistyczną, pożądaną aktualnie na rynku, ale nieprzydatną w życiu codziennym. Więc wydatek jest ponoszony wyłącznie w celu osiągnięcia większych przychodów i dywersyfikacji ich źródła oraz zabezpieczenia się przed możliwością utraty pracy. Brak podjęcia studiów podyplomowych ograniczy możliwość rozwoju działalności gospodarczej Wnioskodawcy oraz ograniczy źródła dochodu. A co za tym idzie w przyszłości może Go pozbawić ich źródła, gdyby zakończył współpracę z firmą, dla której teraz wykonuje usługi. Jednocześnie Wnioskodawca uważa, że w bardzo racjonalny i uzasadniony ekonomicznie sposób przedstawił, dlaczego studia podyplomowe będą związane z wykonywaną działalnością.

Wnioskodawca powołuje się ponadto na interpretacje Izb Skarbowych, które przyznają rację podatnikom w podobnych sytuacjach (cytaty zaczerpnięte ze strony: http://sip.mf.gov.pl/):

  • wydatki związane z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych w formie studiów wyższych nie zostały ujęte w katalogu wydatków nieuznawanych za koszt uzyskania przychodów, zawartym w treści art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych” – Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy (ITPB1/415-3/09/AK);
  • z powyższych wydatków, jako uzasadnione racjonalne i gospodarczo, których poniesienie może przyczynić się do osiągnięcia przychodów ze źródła, jakim jest działalność gospodarcza uznać należy wydatki na kształcenie, które pozwolą podatnikowi nabyć uprawnienia, umiejętności i wiedzę niezbędną w prowadzeniu działalności gospodarczej” – Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu (ILPB1/415-448/09-2/AG).

Wnioskodawca wskazuje, że wydatek ten nie znajduje się także na liście kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów, wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zostanie prawidłowo udokumentowany oraz zostanie poniesiony w celu osiągnięcia przychodu (w przypadku Wnioskodawcy zwiększenia przychodów i dywersyfikacji).

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca dodaje, że ww. wydatek uchroni Go przed utratą pracy (czego w momencie pisania wniosku nie wiedział).

Stwierdza następnie, że przepisem, na podstawie którego koszty studiów podyplomowych i zakupu niezbędnych książek zamierza ująć jako koszty uzyskania przychodu jest art. 22 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Artykuł ten mówi: „Kosztami uzyskania przychodu są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenie źródeł przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23”.

Wnioskodawca jest przekonany, że zarówno we wniosku, jak i w uzupełnieniu, odpowiednio uargumentował, dlaczego uważa, że odbycie studiów podyplomowych i zakup niezbędnych książek będzie stanowił zachowanie i zabezpieczenie źródeł przychodów.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

W świetle powołanego uregulowania, aby dany wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu zaistnieć muszą łącznie trzy warunki:

  • celem poniesienia wydatku (bezpośrednim lub pośrednim) powinno być osiągnięcie przychodu lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów,
  • wydatek ten nie może być wymieniony w zawartym w art. 23 ust. 1 ww. ustawy katalogu wydatków i odpisów, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów,
  • wydatek musi być prawidłowo udokumentowany.

W przypadku źródła przychodów, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza należy przyjąć, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie przychodów, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów.

Wydatki związane ze zdobywaniem, czy też podnoszeniem kwalifikacji zawodowych w formie studiów (w tym podyplomowych) nie są ujęte w katalogu zawartym w art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. katalogu wydatków nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów. Nie stanowi to jednak wystarczającej przesłanki do zaliczenia wydatków ponoszonych z tytułu tych studiów do kosztów uzyskania przychodów. Dla uzyskania takiego statusu konieczne jest również zaistnienie związku przyczynowego między poniesionym wydatkiem, a celem jakim jest osiągnięcie przychodu lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza.

Koszty poniesione na zachowanie źródła przychodu to koszty, które poniesione zostały, aby przychody z danego źródła przychodów w dalszym ciągu uzyskiwano oraz aby takie źródło w ogóle dalej istniało. Natomiast za koszty służące zabezpieczeniu źródła przychodów należy uznać koszty poniesione na ochronę istniejącego źródła przychodów w sposób gwarantujący bezpieczne funkcjonowanie tego źródła. Istotą tego rodzaju kosztów jest więc ich obligatoryjne poniesienie w celu niedopuszczenia do utraty źródła przychodu w przyszłości.

Do stwierdzenia, czy poniesione wydatki z tytułu opłat za studia podyplomowe i zakup książek niezbędnych na tych studiach mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej istotnym jest ustalenie:

  • czy taki wydatek związany jest ze zdobywaniem wiedzy i umiejętności, które są potrzebne w prowadzonej działalności gospodarczej i mają związek z tą działalnością,
  • czy też wydatek ten służy tylko podnoszeniu ogólnego poziomu wiedzy i wykształcenia nie związanego z działalnością gospodarczą, a więc który co do zasady ma charakter osobisty.

Jako uzasadnione racjonalnie i gospodarczo, których poniesienie może przyczynić się do osiągnięcia przychodów ze źródła jakim jest działalność gospodarcza, uznać należy wydatki na kształcenie, które pozwolą podatnikowi nabyć umiejętności i wiedzę niezbędną w prowadzeniu działalności gospodarczej.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że działalność Wnioskodawcy prowadzona jest w zakresie wyceny nieruchomości, usług informatycznych oraz przetwarzania danych. Wnioskodawca chcąc rozszerzyć swoją działalność zdecydował się na studia podyplomowe o nazwie: „Bazy danych i analiza danych w biznesie”, prowadzone na Wydziale Elektrycznym Politechniki .... Studia rozpoczynają się w październiku. Studia te od podstaw przygotowują studenta do pracy z bazami danych, do modelowania, projektowania oraz administracji nimi. Czyli dokładnie tego co byłoby potrzebne do stworzenia i zajmowania się bazą danych w firmie, z którą Wnioskodawca współpracuje.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że jeżeli w istocie studia podyplomowe, o których mowa we wniosku, są związane z zakresem prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej, a zdobyta wiedza ma (będzie miała) odzwierciedlenie w powstaniu lub wzroście przychodu, bądź wpłynie na zachowanie lub zabezpieczenie tego źródła przychodu, to wydatki ponoszone w związku z podjęciem nauki na ww. studiach podyplomowych oraz zakupem książek niezbędnych na tych studiach mogą co do zasady stanowić koszty uzyskania przychodów prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, pod warunkiem należytego ich udokumentowania.

Zauważyć również należy, że to na podatniku spoczywa ciężar wykazania związku przyczynowego pomiędzy ponoszonymi wydatkami, a osiąganymi przychodami oraz okoliczności, że ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wysokość osiągniętych przychodów, bądź na zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza. Wykazanie takiego związku jest warunkiem koniecznym dla uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu.

Jeśli podatnik nie wykaże, ww. związku lub nie przedstawi rzeczowych argumentów wskazujących na celowość wydatków poniesionych na ww. studia z punktu widzenia zachowania lub zabezpieczenia ww. źródła przychodów, to wydatki te nie mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów. Nadmienić także należy, że zasadność zaliczenia wskazanych we wniosku wydatków, do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej, może zostać zweryfikowana w toku ewentualnego postępowania podatkowego, prowadzonego przez uprawniony organ podatkowy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.