0461-ITPB2.4511.1065.2016.1.RS | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
Czy jako jedyny spadkobierca Wnioskodawczyni przejmuje zobowiązanie podatkowe po mamie i czy od spadku tj. pieniędzy otrzymanych ze sprzedaży mieszkania musi zapłacić podatek?
Czy Wnioskodawczyni jest zobowiązana złożyć za zmarłą mamę deklarację PIT-39?
Czy w przypadku przeznaczenia pieniędzy otrzymanych w spadku na inne cele mieszkaniowe Wnioskodawczyni może skorzystać z ulgi, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm.) w związku z art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948 z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 19 grudnia 2016 r. (data wpływu 21 grudnia 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego – jest nieprawidłowe w części dotyczącej zwolnienia przedmiotowego, natomiast w pozostałej części – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 21 grudnia 2016 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 18 września 2016 r. zmarła mama Wnioskodawczyni, która wraz z dwiema siostrami posiadała udział po 1/3 części w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, położonego w budynku mieszkalnym w B. Siostry nabyły mieszkanie w drodze dziedziczenia po zmarłych rodzicach w dniu 3 listopada 2015 r. Przed śmiercią mama wraz z siostrami sprzedały ww. mieszkanie. Ze względu na zły stan zdrowia mamy Wnioskodawczyni została ustanowiona pełnomocnikiem do reprezentowania jej podczas podpisywania aktu notarialnego przy sprzedaży nieruchomości. Sama nie posiadała udziału w ww. nieruchomości. Mieszkanie zostało sprzedane w dniu 17 sierpnia 2016 r. Mama zmarła niedługo po sprzedaży mieszkania.

Ponieważ sprzedaż mieszkania została dokonana przed upływem 5 lat od jego nabycia, przychód uzyskany ze sprzedaży stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl art. 30e ust. 1 ustawy, podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku. Ponadto, sprzedający zobowiązany jest do rozliczenia sprzedaży w deklaracji PIT-39 składanej do właściwego Urzędu Skarbowego po zakończeniu roku podatkowego. W związku z tym, że termin śmierci mamy Wnioskodawczyni przypadł na okres zobowiązujący ją do złożenia deklaracji PIT-39, mama nie zdążyła jej złożyć.

Jednocześnie, w drodze dziedziczenia Wnioskodawczyni nabyła po mamie kwotę pieniężną w wysokości 1/3 kwoty uzyskanej ze sprzedaży mieszkania - proporcjonalnie do udziału mamy. Kwota wynikała z aktu notarialnego. Wnioskodawczyni jest jedynym spadkobiercą po mamie. W okresie 6 miesięcy od nabycia spadku złożyła do właściwego Urzędu Skarbowego druk SD-Z2 i zadeklarowała w nim kwotę spadku pieniężnego.

Pieniądze ze sprzedaży mieszkania odziedziczone po mamie Wnioskodawczyni zamierza wydatkować na inne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.
  1. Czy jako jedyny spadkobierca Wnioskodawczyni przejmuje zobowiązanie podatkowe po mamie i czy od spadku tj. pieniędzy otrzymanych ze sprzedaży mieszkania musi zapłacić podatek?
  2. Czy Wnioskodawczyni jest zobowiązana złożyć za zmarłą mamę deklarację PIT-39?
  3. Czy w przypadku przeznaczenia pieniędzy otrzymanych w spadku na inne cele mieszkaniowe Wnioskodawczyni może skorzystać z ulgi, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawczyni, w świetle art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej jako jedyny spadkobierca przejmuje po zmarłej mamie zarówno prawa jak i obowiązki majątkowe. Zobowiązanie podatkowe mamy nie ustało z chwilą jej śmierci ale podlega dziedziczeniu przez Nią jako jedynego spadkobiercę. Do obowiązków majątkowych należy m.in. obowiązek zapłaty zaległości podatkowych. W związku z powyższym, od spadku po mamie tj. pieniędzy otrzymanych ze sprzedaży mieszkania jest zobowiązana zapłacić podatek dochodowy.

Z chwilą śmierci osoby fizycznej ustaje jej status jako podatnika, nie można zatem złożyć rozliczenia rocznego na imię i nazwisko tej osoby. Wnioskodawczyni nie musi wobec tego składać za mamę deklaracji PIT-39. W świetle art. 100 § 2, jeśli jako spadkodawca nie złoży deklaracji PIT-39, organ podatkowy wyda decyzję o wysokości zobowiązania na podstawie przedłożonych mu dokumentów (m.in. aktu notarialnego).

Jako spadkobierca Wnioskodawczyni dziedziczy obowiązki ale również i prawa przewidziane w przepisach podatkowych, w tym prawa do zastosowania ulg i zwolnień podatkowych. W przypadku wydatkowania pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości na inne cele mieszkaniowe przysługuje zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jeżeli więc przeznaczy otrzymane w spadku pieniądze w całości na te cele, ma prawo do ww. ulgi mieszkaniowej. Wydatki te zostaną udokumentowane fakturami bądź rachunkami. Nie będzie więc zobowiązana do odprowadzenia podatku dochodowego od pieniędzy otrzymanych w spadku po mamie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe w części dotyczącej zwolnienia przedmiotowego, natomiast w pozostałej części jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, jednym ze źródeł przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

  1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
  2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  3. prawa wieczystego użytkowania gruntów,
  4. innych rzeczy,

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub ww. praw następuje przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i zostaje dokonane w wykonaniu działalności gospodarczej, stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 30e ust. 1, 4 i 5 powołanej ustawy, od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.

Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3 (PIT-39), wykazać:

  1. dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub
  2. dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.

Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł.

Natomiast zgodnie z art. 30e ust. 2 ww. ustawy, podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

Należny podatek, wynikający z tego zeznania jest płatny w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym (art. 45 ust. 4 pkt 4 ww. ustawy).

W myśl powołanego wyżej art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

Jak wynika z treści wniosku, w dniu 18 września 2016 r. zmarła mama Wnioskodawczyni, która wraz z dwiema siostrami posiadała udział po 1/3 części w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, położonego w budynku mieszkalnym. Siostry nabyły mieszkanie w drodze dziedziczenia po zmarłych rodzicach w dniu 3 listopada 2015 r. Przed śmiercią mama wraz z siostrami sprzedały ww. mieszkanie. Ze względu na zły stan zdrowia mamy Wnioskodawczyni została ustanowiona pełnomocnikiem do reprezentowania jej podczas podpisywania aktu notarialnego przy sprzedaży nieruchomości. Sama nie posiadała udziału w ww. nieruchomości. Mieszkanie zostało sprzedane w dniu 17 sierpnia 2016 r. Mama zmarła niedługo po sprzedaży mieszkania.

Ponieważ sprzedaż mieszkania została dokonana przed upływem 5 lat od jego nabycia, przychód uzyskany ze sprzedaży stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl art. 30e ust. 1 ustawy, podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku. Ponadto, sprzedający zobowiązany jest do rozliczenia sprzedaży w deklaracji PIT-39 składanej do właściwego Urzędu Skarbowego po zakończeniu roku podatkowego. W związku z tym, że termin śmierci mamy Wnioskodawczyni przypadł na okres zobowiązujący ją do złożenia deklaracji PIT-39, mama nie zdążyła jej złożyć.

Jednocześnie, w drodze dziedziczenia Wnioskodawczyni nabyła po mamie kwotę pieniężną w wysokości 1/3 kwoty uzyskanej ze sprzedaży mieszkania - proporcjonalnie do udziału mamy. Kwota wynikała z aktu notarialnego. Wnioskodawczyni jest jedynym spadkobiercą po mamie. W okresie 6 miesięcy od nabycia spadku złożyła do właściwego Urzędu Skarbowego druk SD-Z2 i zadeklarowała w nim kwotę spadku pieniężnego.

Pieniądze ze sprzedaży mieszkania odziedziczone po mamie Wnioskodawczyni zamierza wydatkować na inne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dokonując zatem oceny skutków prawnych przedstawionego w sprawie stanu faktycznego należy wskazać, że skoro zbycie opisanego we wniosku udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego nastąpiło – co istotne dla niniejszego rozstrzygnięcia – za życia spadkodawcy Wnioskodawczyni oraz przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym go nabyto, stanowi źródło przychodu, w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji obowiązek zapłaty podatku z tytułu zbycia ww. udziału przechodzi na spadkobierców. Stosownie bowiem do przepisu art. 97 § 1 Ordynacja podatkowa, spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

Do praw majątkowych przewidzianych w przepisach prawa podatkowego zaliczyć można np. prawo do zwrotu nadpłaty, prawo do zwrotu podatku, niewykorzystane prawo do rozłożenia zapłaty podatku na raty. Do obowiązków majątkowych z kolei można zaliczyć: obowiązek zapłaty zaległości podatkowych, zapłaty odsetek za zwłokę itp.

Powyższe przepisy dotyczą tylko i wyłącznie majątkowych praw i obowiązków spadkodawcy, nie odnoszą się natomiast do praw i obowiązków zmarłego ściśle związanych z jego osobą, do których należy zaliczyć między innymi przysługujące spadkodawcy prawa do ulg, czy zwolnień podatkowych, w tym wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Prawa i obowiązki o charakterze osobistym nie podlegają dziedziczeniu w świetle przepisów Kodeksu cywilnego, ani przejęciu przez spadkobierców w świetle Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe.

Przepis § 1 stosuje się również do odpowiedzialności spadkobierców za zaległości podatkowe, w tym również za zaległości, o których mowa w art. 52 oraz art. 52a (art. 98 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Na podstawie zaś art. 100 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, organ podatkowy orzeka w jednej decyzji o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień poszczególnych spadkobierców na podstawie decyzji ostatecznych wydanych wobec spadkodawcy oraz jego zobowiązań wynikających z prawidłowych deklaracji.

Stosownie do art. 100 § 2 cyt. ustawy, jeżeli deklaracja złożona przez spadkodawcę jest nieprawidłowa lub deklaracji nie złożono, orzekając o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień spadkobierców, organ podatkowy jednocześnie ustala lub określa kwoty, o których mowa w art. 21 § 3 i 3a, art. 24 lub art. 74a.

Zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

Wydając decyzję, organ podatkowy określa prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, wysokość poniesionej straty uprawniającej spadkobierców do skorzystania, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, z ulg podatkowych, wysokość nadpłaty lub zwrotu podatku, jeżeli ich wysokość jest inna niż wykazana w deklaracji złożonej przez spadkodawcę albo spadkodawca deklaracji nie złożył.

Przepis art. 100 § 3 ww. ustawy stanowi, że termin płatności przez spadkobiercę zobowiązań wynikających z decyzji o zakresie jego odpowiedzialności wynosi 14 dni od dnia jej doręczenia.

Stosownie do przepisów zawartych w art. 102 § 2, w miejsce strony zmarłej w toku postępowania w sprawach dotyczących praw i obowiązków wymienionych w art. 97 wstępują jej spadkobiercy.

Powyższe przepisy dotyczą sytuacji, kiedy podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych zmarł przed złożeniem deklaracji (zeznania) czy też przed otrzymaniem decyzji o określeniu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc ma również zastosowanie do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, gdzie wprawdzie mama Wnioskodawczyni uzyskała w 2016 r. przychód z tytułu zbycia udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, to z uwagi na śmierć w dniu 18 września 2016 r. nie może dopełnić obowiązku wykazania w zeznaniu podatkowym (PIT-39), w terminie do dnia 30 kwietnia 2017 r.:

  • dochodu uzyskanego w roku podatkowym 2016 z ww. tytułu i obliczenia należnego podatku dochodowego od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, lub
  • dochodu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 przytoczonej ustawy.

Uwzględniając powyższe, w niniejszej sprawie opodatkowaniu będzie podlegał dochód uzyskany przez zmarłego podatnika (matkę Wnioskodawczyni) z tytułu odpłatnego zbycia udziału w ww. prawie a Wnioskodawczyni jako spadkobierca zmarłej będzie zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego. Jednocześnie nie będzie zobowiązana do złożenia zeznania PIT-39, natomiast organ podatkowy wyda decyzję, w której określi wysokość zobowiązania podatkowego.

Ponadto Wnioskodawczyni nie może skorzystać ze zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem nie podlega ono przejęciu przez spadkobierców w świetle przepisów Ordynacji podatkowej.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.