0112-KDIL3-3.4011.272.2018.5.DS | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
Skutki podatkowych nieodpłatnego otrzymania przez podatnika przedsiębiorstwa spółki cywilnej prowadzonej razem ze współmałżonkiem.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 10 lipca 2018 r. (data wpływu 20 lipca 2018 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego otrzymania przez podatnika przedsiębiorstwa spółki cywilnej prowadzonej razem ze współmałżonkiem (pytanie oznaczone we wniosku nr 4) – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 20 lipca 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek – uzupełniony o dodatkową opłatę 21 września 2018 r. – o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego otrzymania przez podatnika przedsiębiorstwa spółki cywilnej prowadzonej razem ze współmałżonkiem (pytanie oznaczone we wniosku nr 4).

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca prowadzi wraz z małżonką spółkę cywilną PHU „x”, której przypisany jest NIP xx, a jej siedziba znajduje się pod adresem xxx numer xxxx. W spółce nie ma innych wspólników. Pomiędzy małżonkami istnieje ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej, któremu poddany jest także cały majątek spółki. Spółka jest czynnym podatnikiem podatku VAT, a przedmiotem działalności spółki jest transport drogowy towarów.

Ewidencja środków trwałych spółki obejmuje jedynie dwa samochody ciężarowe oraz telefon Y. Wspólnicy spółki w ramach prowadzonej w niej działalności nie są właścicielami nieruchomości.

Aktualnie małżonka Wnioskodawcy nie jest zainteresowana dalszym prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdecydowana jest rozwiązać spółkę i zaprzestać wykonywania działalności gospodarczej. Wnioskodawca pragnie nadal kontynuować działalność gospodarczą dotychczas prowadzoną w formie spółki w nowej formie działalności gospodarczej osoby fizycznej, pod swoim imieniem i nazwiskiem w ramach indywidualnego numeru identyfikacji podatkowej, jako czynny podatnik podatku od towarów usług.

Aby osiągnąć ten skutek i móc dysponować w przyszłości środkami trwałymi obecnie znajdującymi się we władaniu spółki, Wnioskodawca wraz z żoną zamierza w niedalekiej przyszłości, to jest przed rozwiązaniem spółki cywilnej, dokonać nieodpłatnego przekazania przedsiębiorstwa tej spółki na swoją rzecz, to jest Wnioskodawcy będącego jednym z małżonków. Przekazanie nastąpi w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi i obejmie wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa tej spółki, w tym w szczególności: nazwę, własność rzeczy, zobowiązania i należności.

Na dzień rozwiązania ww. Spółki cywilnej nie będzie ona miała żadnego majątku, albowiem przejdzie on razem z przedsiębiorstwem na wspólnika, będącego jednym z małżonków, w ramach prowadzonej przez niego indywidualnej działalności gospodarczej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Czy czynność prawna polegająca na nieodpłatnym przekazaniu całego przedsiębiorstwa spółki cywilnej prowadzonej wyłącznie przez małżonków, a objętego wspólnością majątkową małżeńską, na rzecz jednego ze wspólników – małżonków podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych? (pytanie oznaczone nr 4)

Zdaniem Wnioskodawcy, w sytuacji przekazania całego przedsiębiorstwa małżonkowi, nie będą miały zastosowania przepisy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż zaistniała sytuacja nie wywoła powstania przychodu u żadnego z małżonków – zarówno przekazujących, jak i przyjmującego.

Przekazanie majątku z działalności gospodarczej małżonków, prowadzonej w formie spółki cywilnej do firmy jednego z małżonków, w sytuacji kiedy połączeni są oni wspólnotą majątkową małżeńską, nie jest równoznaczne ani ze sprzedażą, ani z darowizną w myśl zapisów Kodeksu cywilnego.

Art. 535 k.c. stanowi, że „Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę”.

Art. 888 k.c. § 1 „Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku”.

Z regulacji art. 31 par. 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że środki trwałe zakupione przez małżonków dla działalności prowadzonej w formie spółki cywilnej, w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej, z mocy prawa stanowią wspólność majątkową.

W takiej sytuacji nie dochodzi do przysporzenia majątkowego po żadnej ze stron transakcji. Jeden z małżonków nie może bowiem nabyć od siebie samego drugiego z małżonków czegoś, co już wcześniej posiadał, jako wspólnik spółki cywilnej i małżonek swojego małżonka.

Równocześnie żaden z małżonków nie może przekazać drugiemu w drodze darowizny majątku wspólnego.

W związku z powyższym w sytuacji nieodpłatnego przekazania przedsiębiorstwa spółki cywilnej, jako emanacji działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonków, nie mają zastosowania przepisy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przekazanie całego przedsiębiorstwa nie będzie miało wpływu na wymiar ww. podatku dla żadnego z małżonków.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca wraz z żoną prowadzi spółkę cywilną, której są jedynymi wspólnikami. Między małżonkami istnieje ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej, któremu poddany jest także cały majątek spółki cywilnej. Ewidencja środków trwałych spółki cywilnej obejmuje jedynie dwa samochody ciężarowe oraz telefon. Wspólnicy spółki cywilnej w ramach prowadzonej w niej działalności nie są właścicielami nieruchomości. Aktualnie małżonka Wnioskodawcy nie jest zainteresowana dalszym prowadzeniem działalności gospodarczej. Wnioskodawca pragnie nadal kontynuować działalność gospodarczą dotychczas prowadzoną w formie spółki cywilnej, jednak w nowej formie działalności gospodarczej osoby fizycznej. Wnioskodawca wraz z żoną zamierza – przed rozwiązaniem spółki cywilnej – dokonać nieodpłatnego przekazania przedsiębiorstwa tej spółki na swoją rzecz, to jest Wnioskodawcy. Przekazanie obejmie wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa spółki cywilnej, w tym w szczególności: nazwę, własność rzeczy, zobowiązania i należności. Na dzień rozwiązania spółki cywilnej nie będzie ona miała żadnego majątku, ponieważ przejdzie on razem z przedsiębiorstwem na Wnioskodawcę w ramach prowadzonej przez niego indywidualnej działalności gospodarczej.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1509 ze zm.): opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Natomiast stosownie do art. 14 ust. 1 tej ustawy: za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

W myśl art. 14 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy: przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku będących:

  1. środkami trwałymi albo wartościami niematerialnymi i prawnymi, podlegającymi ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,
  2. składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1500 zł,
  3. składnikami majątku, które ze względu na przewidywany okres używania równy lub krótszy niż rok nie zostały zaliczone do środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych,
  4. składnikami majątku stanowiącymi spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub udział w takim prawie, które zgodnie z art. 22n ust. 3 nie podlegają ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

– wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą lub przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.

W przypadku nieodpłatnego przekazania przedsiębiorstwa przez małżonkę na rzecz Wnioskodawcy, po jego stronie nie powstanie przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, gdyż ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wiąże, co do zasady, powstanie przychodu z tego źródła z odpłatnym zbyciem składników majątku wykorzystywanych w tej działalności.

Jednocześnie należy mieć na uwadze, że w przypadku gdy do przekazania przedsiębiorstwa dochodzi między małżonkami, między którymi obowiązuje ustrój wspólności majątkowej, w ten sposób, że jeden z małżonków przekazuje nieodpłatnie składniki majątku wykorzystywane w działalności gospodarczej prowadzonej wspólnie przez małżonków za pomocą spółki cywilnej, a drugi małżonek przyjmuje je do wykorzystywania we własnej działalności gospodarczej i składniki te objęte są wspólnością majątkową, nie dochodzi do zmiany właściciela tych składników majątku. Zmienia się jedynie sposób ich wykorzystywania.

W myśl bowiem art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 682 ze zm.): z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Natomiast w stosownie do art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

  1. przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;
  2. przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;
  3. prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
  4. przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;
  5. prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
  6. przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
  7. wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
  8. przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
  9. prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;
  10. przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Niniejsza regulacja określa zatem, co stanowi osobisty majątek każdego z małżonków. Tym samym należy mieć na uwadze, że do majątku odrębnego małżonków nie zalicza się przedmiotów służących do prowadzenia działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 341 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: każdy z małżonków jest uprawniony do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego oraz do korzystania z nich w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez drugiego małżonka.

Stosownie do art. 35 tej ustawy: w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

Zatem niezależnie od tego, który z małżonków wykorzystuje składniki majątku objęte majątkową wspólnością ustawową w swojej działalności gospodarczej, czy też małżonkowie wykorzystują je prowadząc wspólnie działalność gospodarczą, oboje małżonkowie pozostają ich właścicielami.

Jednocześnie należy stwierdzić, że w przypadku, gdy następuje przekazanie przedsiębiorstwa w wyniku rozwiązania spółki cywilnej prowadzonej przez współmałżonków, objętych wspólnością majątkową małżeńską na rzecz indywidualnej działalności gospodarczej prowadzonej przez męża, to nie dochodzi do jego zbycia, gdyż współwłaścicielami nadal pozostają te same osoby (małżonkowie).

Mając powyższe wyjaśnienia na uwadze, należy stwierdzić, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zaliczają do żadnej z kategorii źródeł przychodów czynności nieodpłatnego przekazywania przedsiębiorstwa, stanowiącego współwłasność łączną małżeńską. Zatem opisana powyżej czynność jest dla Wnioskodawcy obojętna podatkowo, co oznacza, że nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie należy zauważyć, że zgodnie z art. 24 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: w razie likwidacji działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej, w tym także prowadzonych w formie spółki niebędącej osobą prawną, lub wystąpienia wspólnika z takiej spółki sporządza się wykaz składników majątku na dzień likwidacji działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej lub na dzień wystąpienia wspólnika z takiej spółki. Wykaz powinien zawierać co najmniej następujące dane: liczbę porządkową, określenie (nazwę) składnika majątku, datę nabycia składnika majątku, kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku oraz kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku zaliczoną do kosztów uzyskania przychodów, wartość początkową, metodę amortyzacji, sumę odpisów amortyzacyjnych oraz wysokość wypłaconych środków pieniężnych należnych wspólnikom z tytułu udziału w spółce niebędącej osobą prawną na dzień wystąpienia lub likwidacji.

Ponadto, jak wynika z opisu sprawy, przekazanie przedsiębiorstwa (a więc wszystkich składników majątku wchodzących w jego skład) nastąpi przed zakończeniem prowadzonej przez małżonków spółki cywilnej. Stąd też w momencie rozwiązania spółki cywilnej nie będzie ona miała żadnych składników majątkowych. Zatem spółka cywilna będzie zobowiązana do sporządzenia wykazu, o którym mowa w art. 24 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednak z uwagi na fakt, że na dzień likwidacji spółki cywilnej nie będzie ona posiadała żadnych składników majątku tej działalności, to wartość tego wykazu wyniesie „zero”.

Reasumując – czynność prawna polegająca na nieodpłatnym przekazaniu całego przedsiębiorstwa spółki cywilnej prowadzonej wyłącznie przez małżonków, a objętego wspólnością majątkową małżeńską, na rzecz jednego ze wspólników – Wnioskodawcę nie podlega – po stronie Wnioskodawcy – opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie zaznacza się, że niniejsza interpretacja indywidualna skierowana jest wyłącznie do Wnioskodawcy i skutki prawne wywołuje tylko w stosunku do niego, zatem nie dotyczy żony Wnioskodawcy.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a;
  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Końcowo informuje się, że w przedmiocie:

  • podatku od towarów i usług zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie,
  • podatku od czynności cywilnoprawnych oraz podatku od spadków i darowizn zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.