IBPBII/1/436-292/14/MZ | Interpretacja indywidualna

Czy umowa przeniesienia udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego w zamian za zapewnienie zbywcy dożywotniego utrzymania podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych?
IBPBII/1/436-292/14/MZinterpretacja indywidualna
  1. czynności cywilnoprawne
  2. dożywocie
  3. obowiązek podatkowy
  4. podatek od czynności cywilnoprawnych
  5. przeniesienie prawa własności
  6. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu
  7. udział
  8. umowa dożywocia
  9. zbycie
  1. Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) -> Przedmiot opodatkowania -> Czynności podlegające opodatkowaniu

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z daty wpływu do Biura – 17 września 2014 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy przeniesienia udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu w zamian za dożywotnie utrzymanie zbywcy – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 17 września 2014 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy przeniesienia udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu w zamian za dożywotnie utrzymanie zbywcy.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Małżonkom St.S i Cz.S., na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr 18, położonego w budynku nr... na osiedlu S. w miejscowości M., znajdującego się w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej „P.”, które nabyli na podstawie przydziału lokalu mieszkalnego nr... wydanego 10 października 1989 r. Cz.S zmarł 18 sierpnia 2008 r., a spadek po nim na podstawie ustawy, zgodnie z postanowieniem Sądu z 29 września 2008 r., nabyli: żona St.S oraz syn D.S. (Wnioskodawca) – każde z nich po 1/2 części.

Obecnie przedmiotowe spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przysługuje: St.S. – w udziale 3/4 części oraz Wnioskodawcy – w udziale 1/4 części.

Pani St.S i Wnioskodawca zamierzają zawrzeć umowę w formie aktu notarialnego, na podstawie której St.S. przeniesie na rzecz Wnioskodawcy cały swój udział wynoszący 3/4 części w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego nr 18 w zamian za co nabywca – Wnioskodawca zobowiąże się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie, to oznacza, że zobowiąże się: przyjąć zbywcę jako domownika; dostarczać zbywcy wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału; zapewnić zbywcy odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy wyżej opisana umowa przeniesienia udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego w zamian za zapewnienie zbywcy dożywotniego utrzymania podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych...

Wnioskodawca wskazał, że przepis art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z tym przepisem podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

  1. umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
  2. umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
  3. (uchylona)
  4. umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
  5. umowy dożywocia,
  6. umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat.

Następnie Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego umowa dożywocia wymaga zobowiązania się właściciela nieruchomości do przeniesienia jej własności na nabywcę, który w zamian za to powinien, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

Zdaniem Wnioskodawcy, z treści przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że umowa dożywocia dotyczy jedynie przeniesienia własności nieruchomości (gruntowej, budynkowej, lokalowej) w zamian za zapewnienie zbywcy przez nabywcę dożywotniego utrzymania. Tylko taka umowa jest dożywociem opodatkowanym podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W ocenie Wnioskodawcy, mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu będące ograniczonym prawem rzeczowym (art. 244 Kodeksu cywilnego) nie może być przedmiotem zbycia w ramach umowy dożywocia. W związku z tym umowa, która zostanie zawarta jest umową nienazwaną, ponieważ Kodeks cywilny nie przewiduje umowy przeniesienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu (udziału w takim prawie) w zamian za dożywotnie utrzymanie o treści ustalonej przez strony. W konsekwencji należy stwierdzić, że skoro opisana umowa nie jest umową dożywocia, o której mowa w art. 908 Kodeksu cywilnego, to jest to czynność, która jako nie wymieniona w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, nie podlega temu podatkowi.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 101, poz. 649, z późn. zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

  • umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
  • umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
  • umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
  • umowy dożywocia,
  • umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
  • ustanowienie hipoteki,
  • ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
  • umowy depozytu nieprawidłowego,
  • umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W związku z tym, szczegółowe wyznaczenie zakresu przedmiotowego opodatkowania tym podatkiem ma określone konsekwencje prawne. Tym samym należy stwierdzić, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu nawet, gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawca zamierza zawrzeć ze swoją matką umowę polegającą na przeniesieniu udziału (w 3/4 części) w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego w zamian za zapewnienie zbywcy przez Wnioskodawcę dożywotniego utrzymania. W zakresie dożywotniego utrzymania zbywcy Wnioskodawca zobowiąże się przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać zbywcy wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, a także zapewnić mu odpowiednią pomoc, pielęgnację w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

Zgodnie z art. 908 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121) jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

W świetle ostatnio przytoczonego przepisu umowa dożywocia wymaga zobowiązania się właściciela nieruchomości do przeniesienia jej własności na nabywcę, który w zamian za to zobowiązuje się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie w postaci określonych świadczeń. Przedmiotem zbycia w ramach umowy dożywocia może być jakakolwiek nieruchomość (grunt, budynek, lokal).

Jednocześnie z treści zacytowanego przepisu nie wynika, by przedmiotem umowy dożywocia mógł być udział w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, ponieważ spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz udziały w tym prawie nie mogą być traktowane jako prawo własności, a tylko własność (prawo własności) nieruchomości może zostać przeniesiona na nabywcę w ramach umowy dożywocia. Zgodnie bowiem z art. 244 Kodeksu cywilnego spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest ograniczonym prawem rzeczowym, do którego regulacje prawne przewidują przepisy odrębne.

W konsekwencji należy stwierdzić, że skoro opisana przez Wnioskodawcę umowa nie jest umową dożywocia, o której mowa w art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego, to zgodnie z powyżej przedstawionymi stwierdzeniami, jest to czynność, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zatem, jeżeli zgodnie z odrębnymi przepisami zawarcie umowy opisanej przez Wnioskodawcę jest możliwe, to planowana przez niego czynność nie będzie skutkowała obowiązkiem uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.