0111-KDIB4.4015.180.2017.2.MD | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
Utrata prawa do ulgi mieszkaniowej w sytuacji przeznaczenia środków ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu na spłatę kredytu.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201, ze zm.) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 31 października 2017 r. (data wpływu – 13 listopada 2017 r.), uzupełnionym 8 grudnia 2017 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zachowania prawa do ulgi mieszkaniowej – jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 13 listopada 2017 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zachowania prawa do ulgi mieszkaniowej.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, w związku z czym, w piśmie z 22 listopada 2017 r. znak: 0111-KDIB4.4015.180.2017.1.MD wezwano do jego uzupełnienia.

Wniosek uzupełniono 8 grudnia 2017 r.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

W oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego z 3 lutego 2015 r., Wnioskodawca nabył w spadku po zmarłej ciotce w całości spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 32,52 m2.

Wnioskodawca złożył zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych (SD-3) zgłaszając do opodatkowania nabycie w spadku prawa do wyżej wskazanego lokalu mieszkalnego, określając jego wartość na kwotę 90.000,00 zł. Do złożonego zeznania podatkowego (SD-3) Wnioskodawca dołączył oświadczenie o spełnieniu warunków uprawniających do skorzystania z ulgi podatkowej przewidzianej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Dnia 24 marca 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję, na mocy której ustalił wysokość podatku od spadków i darowizn z tytułu nabytego przez Wnioskodawcę w spadku spółdzielczego własnościowego prawa do przedmiotowego lokalu, na kwotę 0 zł.

Po stronie Wnioskodawcy i jego małżonki powstała potrzeba zmiany warunków mieszkaniowych, poprzez przeprowadzenie sią do lokalu mieszkalnego o większej powierzchni. Lokal mieszkalny nabyty w drodze spadku posiadał niewielka powierzchnią użytkową 32,52 m2 oraz znajdował się w stanie wymagającym przeprowadzenia generalnego remontu (od 1974 r. lokal ten nie był poddawany żadnym modernizacjom). Wnioskodawca wraz z małżonką, po przeanalizowaniu sytuacji związanej z nabytym w spadku lokalem, doszedł do wniosku, iż zrealizowanie aktualnych potrzeb mieszkaniowych w tymże lokalu nie jest możliwe. Wnioskodawca, po zbadaniu stanu technicznego lokalu, ustalił, iż nie posiada wraz z małżonką wystarczających środków pieniężnych na pokrycie kosztów związanych z wykonaniem koniecznych, kompleksowych prac remontowych tegoż lokalu (w tym całkowitej wymiany instalacji wodno-kanalizacyjnej, instalacji elektrycznej oraz instalacji c.o.).

W związku z charakterem zawodu wykonywanego przez Wnioskodawcę (fizjoterapeuta) i koniecznością systematycznego podnoszenia kwalifikacji zawodowych poprzez doskonalenie technik fizjoterapii stosowanych przy leczeniu pacjentów, konieczne stało sią z punku widzenia Wnioskodawcy posiadanie większej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, składającej się z dwóch pokoi. Powyższe podyktowane jest potrzebą umieszczenia w jednym z pokoi wyposażenia niezbędnego do doskonalenia zawodowego Wnioskodawcy (między innymi stół do masażu).

Małżonkowie W. rozpoczęli starania o potomstwo, wobec czego jednoczesne realizowanie w przestrzeni jednopokojowego lokalu mieszkalnego o powierzchni zaledwie 32,52 m2 przestrzeni życiowej dla rodziny składającej się w przyszłości z 3 osób, dodatkowo umieszczenia w nim wyposażenia do doskonalenia zawodowego dla Wnioskodawcy, nie zapewniłoby godnych warunków mieszkaniowych.

Z powyższych wzglądów, 6 marca 2015 r. Wnioskodawca wraz z małżonką zawarli umowę złotowego mieszkaniowego kredytu budowlano-hipotecznego, przeznaczonego na sfinansowanie zakupu lokalu mieszkalnego i przeprowadzenie prac remontowo-modernizacyjnych, w związku z zaistniałą potrzebą nabycia lokalu mieszkalnego położonego w Ł., o powierzchni użytkowej 51,76 m2. W dniu 16 marca 2015 r. zawarta została umowa ustanowienia i sprzedaży odrębnej własności lokalu, na podstawie której Wnioskodawca wraz z małżonką do wspólnego majątku (pomiędzy małżonkami funkcjonuje ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej) nabyli własność wspomnianego wyżej lokalu mieszkalnego. Aktualnie Wnioskodawca wraz z małżonką zamieszkują w nabytym lokalu mieszkalnym, będąc w nim zameldowanym na stałe, począwszy od dnia 9 lutego 2016 r.

Dnia 4 lutego 2016 r. Wnioskodawca dokonał sprzedaży nabytego w spadku po zmarłej ciotce spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego za cenę 90.000,00 zł (akt notarialny). Kwota otrzymana z tytułu sprzedaży nabytego w spadku prawa do lokalu, została w całości przeznaczona na spłatę częściową kredytu zaciągniętego w celu sfinansowania nabycia przez Wnioskodawcę i jego małżonkę lokalu mieszkalnego w Ł. Przy tym wskazać należy, iż częściowa spłata kredytu nastąpiła 15 kwietnia 2016 r., zatem przed upływem okresu dwóch lat od daty sprzedaży nabytego w drodze spadku spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, iż spadkodawczyni – ciotka Wnioskodawcy – zmarła 25 kwietnia 2014 r. Wnioskodawca pozostawał zameldowany w nabytym po spadkodawczyni lokalu mieszkalnym od 1991 r. Natomiast w lokalu tym Wnioskodawca zamieszkał bezpośrednio po śmierci ciotki, zatem przed złożeniem zeznania o nabyciu rzeczy i praw majątkowych w drodze spadku. Wnioskodawca zamieszkiwał w tym lokalu do końca czerwca 2015 r.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy Wnioskodawca, który dokonał sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nabytego w drodze spadku w lutym 2016 r. (przed upływem okresu 5 lat, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn) i wydatkował uzyskane z tego tytułu środki pieniężne w całości na częściową spłatę zobowiązania kredytowego zaciągniętego w marcu 2015 r. w celu nabycia innego lokalu mieszkalnego, w którym na stałe zamieszkał wraz z małżonką, zachowa prawo do zwolnienia w ramach tzw. „ulgi mieszkaniowej” z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w świetle przedstawionego stanu faktycznego?

Zdaniem Wnioskodawcy, po przytoczeniu treści art. 16 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, warunki wskazane w art. 16 ust. 2 pkt 1-4 ww. ustawy zostały przez niego spełnione wprost. W odniesieniu do kryterium wskazanego w art. 16 ust. 2 pkt 5 omawianej ustawy, należy odwołać się do treści regulacji art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W przypadku niespełnienia kryterium zamieszkiwania w danym lokalu lub budynku przez okres 5 lat, mimo wszystko należy uznać ten warunek za spełniony, w sytuacji gdy zbycie budynku lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (udziału w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), było uzasadnione koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu) albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu, nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia, zaś łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym albo wybudowanym budynku lub lokalu, potwierdzony zameldowaniem na pobyt stały, wynosi 5 lat.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż wyżej wskazane przesłanki, z racji ich łącznego spełnienia, uprawniają go do dalszego korzystania z ulgi mieszkaniowej, przewidzianej na gruncie art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Podany przez Wnioskodawcę stan faktyczny, w celu ustalenia zaistnienia podstaw do dalszego korzystania z ulgi przewidzianej w art. 16 ww. ustawy, powinien być rozpatrywany na gruncie dwóch zasadniczych przesłanek.

Pierwszą z przesłanek jest wystąpienie po stronie Wnioskodawcy konieczności zmiany warunków lub miejsca zamieszkania. Niewątpliwie, w ocenie Wnioskodawcy, po jego stronie pojawiła się obiektywna potrzeba nabycia lokalu mieszkalnego o większej powierzchni, pozwalającego na realizację potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy i jego małżonki, mając na uwadze starania o powiększenie rodziny oraz konieczność zaaranżowania przestrzeni, w której Wnioskodawca będzie mógł, w niezbędnym dla należytego wykonywania zawodu zakresie, doszkalać się zawodowo.

Niewątpliwie, w ocenie Wnioskodawcy, środki pozyskane ze sprzedaży nabytego w spadku spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, przeznaczone na spłatę kredytu, zaciągniętego w celu nabycia lokalu mieszkalnego o większej powierzchni, zostały spożytkowane na poprawę sytuacji mieszkaniowej Wnioskodawcy i jego małżonki (mając na uwadze wspomniane wyżej, planowane powiększenie rodziny oraz umieszczenie w lokalu wyposażenia niezbędnego dla doszkalania zawodowego Wnioskodawcy).

Dla zaistnienia po stronie Wnioskodawcy konieczności zmiany warunków mieszkaniowych, nie bez znaczenia jest również sygnalizowana wcześniej okoliczność, iż w celu zapewnienia godnych warunków zamieszkania w nabytym przez Wnioskodawcę w drodze spadku lokalu (prawie do lokalu), niezbędne byłoby przeprowadzenie kompleksowych prac remontowych, na które Wnioskodawca wraz z małżonką nie posiadał wystarczających środków finansowych. Lokal ten cechował się bowiem bardzo niskim standardem, z uwagi na fakt, iż od kilkudziesięciu lat nie był poddawany żadnym pracom remontowym, czy też modernizacyjnym. Przeprowadzenie niezbędnych prac remontowych wiązałoby się z koniecznością zaciągnięcia kredytu, co z kolei oznaczałoby dla Wnioskodawcy i jego małżonki, zaciągnięcie wieloletniego zobowiązania finansowego, które służyłoby doprowadzeniu do należytego stanu lokalu mieszkalnego, w którym – z uwagi na niewielki metraż – Wnioskodawca wraz z małżonką nie byliby w stanie realizować swej przyszłości w założonym kształcie.

W związku z powyższym, z uwagi na całokształt przywołanych zdarzeń, w ocenie Wnioskodawcy należy uznać, iż w jego sytuacji życiowej zaistniały istotne i obiektywne okoliczności powodujące konieczność zmiany warunków mieszkaniowych, celem ich poprawy. Ponadto, podkreślenia wymaga fakt, że nabycie przedmiotowego lokalu, na który został zaciągnięty kredyt, nastąpiło w celu zaspokojenia własnych celów mieszkaniowych Wnioskodawcy.

Drugą z przesłanek, której wypełnienie warunkuje możliwość skorzystania z ulgi mieszkaniowej, zgodnie z art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest przeznaczenie środków pochodzących ze zbycia prawa do lokalu nabytego w spadku, w całości na nabycie innego lokalu mieszkalnego, w okresie dwóch lat od zbycia tegoż lokalu.

W tym miejscu podnieść trzeba, iż środki pochodzące ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, nabytego przez Wnioskodawcę w drodze spadku po zmarłej ciotce, zostały w całości przeznaczone na spłatę części zobowiązania kredytowego, zaciągniętego w celu nabycia innego lokalu mieszkalnego, w którym Wnioskodawca osiadł na stałe wraz ze swą małżonką. W ocenie Wnioskodawcy, przeznaczenie środków pochodzących ze sprzedaży lokalu nabytego w spadku, na wyżej opisany cel, należy utożsamić z przeznaczeniem środków na zakup innego lokalu mieszkalnego, w rozumieniu art. 16 ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Tożsamy jest bowiem ekonomiczny cel wydatkowania środków – zarówno w przypadku zapłaty ceny z tytułu nabycia lokalu, jak i spłaty kredytu zaciągniętego w celu zapłaty ceny za tenże lokal, wydatkowanie środków służy pokryciu kosztów związanych z nabyciem własności tegoż lokalu.

Przy tym wskazać należy, iż częściowa spłata kredytu przez Wnioskodawcę nastąpiła 15 kwietnia 2016 r., zatem przed upływem okresu dwóch lat od daty sprzedaży nabytego w drodze spadku lokalu mieszkalnego. Z tego względu uznać należy, iż spełnione zostały również przesłanki ram czasowych wskazanych w art. 16 ust. 7 ww. ustawy.

Reasumując, zdaniem Wnioskodawcy środki pozyskane ze sprzedaży nabytego w spadku lokalu mieszkalnego, następnie przeznaczone na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup innego lokalu mieszkalnego, nie powodują wygaśnięcia decyzji o przyznaniu ulgi podatkowej z art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, bowiem przeznaczone są na realizację własnych celów mieszkaniowych. Lokal zakupiony za środki pochodzące z kredytu stanowi nieruchomość, w której Wnioskodawca aktualnie zamieszkuje, będąc zameldowanym na pobyt stały, i w którym koncentruje się jego centrum życiowe.

W tym miejscu należy wskazać, iż w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w art. 21 ust. 1 pkt 131, ustawodawca również przewidział możliwość zastosowania zwolnienia od podatku dochodowego, w zakresie dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia m.in. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, jeżeli przychód uzyskany ze zbycia tego prawa majątkowego, został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe.

Z kolei, w świetle treści art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za wydatki poniesione na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 cyt. ustawy, uznaje sią również wydatki poniesione na spłatę kredytu zaciągniętego na nabycie innego lokalu mieszkalnego. Zatem Ustawodawca wprost ustanowił zwolnienie podatkowe w zakresie środków pochodzących ze zbycia prawa do lokalu mieszkalnego, jeżeli środki te zostały następnie przeznaczone na spłatę kredytu zaciągniętego w celu nabycie innego lokalu, służącego zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika.

W ocenie Wnioskodawcy, skoro na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprost dopuszcza się stosowanie zwolnienia podatkowego, w sytuacji przeznaczenia środków pochodzących ze sprzedaży nabytego lokalu mieszkalnego, na spłatę kredytu zaciągniętego w celu sfinansowania nabycia innego lokalu mieszkalnego dla własnych potrzeb mieszkaniowych, tym bardziej uzasadnione jest, aby tożsamą sytuację interpretować w taki sam sposób również na gruncie art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W obydwu przypadkach chodzi wszak o sfinansowanie kredytu zaciągniętego dla realizacji własnego celu mieszkaniowego.

W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy, przesłanki przewidziane przez Ustawodawcę w treści art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w związku przedstawionymi okolicznościami stanu faktycznego w niniejszym wniosku, należy uznać za spełnione, a co za tym idzie, Wnioskodawca winien mieć prawo do zachowania ulgi mieszkaniowej, o której mowa we wspomnianym wyżej przepisie prawa, zgodnie z dotychczasową decyzją organu podatkowego.

Na potwierdzenie stanowiska Wnioskodawca przywołał postanowienie Urzędu Skarbowego, interpretację indywidualną oraz orzecznictwo sądów administracyjnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2009 r., Nr 93, poz. 768, ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. dziedziczenia.

Spadek jest instytucją regulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121). W myśl art. 922 § 1 tej ustawy przez spadkobranie należy rozumieć przejście praw i obowiązków majątkowych zmarłego z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób.

Zgodnie z art. 924 ww. ustawy, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast stosownie do przepisu art. 925 tej ustawy spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Prawomocne postanowienie sądu ma natomiast charakter deklaratoryjny i stwierdza jedynie nabycie spadku przez spadkobiercę (art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego).

W myśl art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia – z chwilą przyjęcia spadku (art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn).

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 4 ww. ustawy – jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 7.276 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej.

Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe (art. 14 ust. 2 ww. ustawy).

Zgodnie z treścią art. 14 ust. 3 pkt 2 cytowanej ustawy do II grupy podatkowej zalicza się zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych.

Stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do II grupy podatkowej – nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.

W myśl art. 16 ust. 2 analizowanej ustawy, ulga, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobom, które łącznie spełniają następujące warunki:

  1. spełniają wymogi określone w art. 4 ust. 4;
  2. nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
  3. nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
  4. nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
  5. będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat:
    1. od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego – jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku,
    2. od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku – jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego.

Mając na uwadze ww. przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn stwierdzić należy, że zasadniczym celem ustawodawcy jest zwolnienie bliskich spadkodawcy od obciążeń podatkowych z tytułu nabycia nieruchomości mieszkaniowej, gdy nie dysponują innym mieszkaniem czy domem i będą mieszkać, będąc zameldowanymi na pobyt stały w uzyskanej nieruchomości przez 5 lat oraz utrzymają tytuł prawny do nabytego, np. tytułem dziedziczenia budynku – a więc nie dokonają jego zbycia – przez okres 5 lat.

Zgodnie z art. 16 ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji lub ustalenia zobowiązania podatkowego zbycie budynku lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (udziału w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu) albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia i łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym budynku lub lokalu, potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały, wynosi 5 lat.

Z treści ww. przepisu wynikają przesłanki, które warunkują zachowanie prawa do ulgi mieszkaniowej:

  • zbycie lokalu, w związku z nabyciem którego skorzystano z ulgi mieszkaniowej, musi być uzasadnione koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania podatnika, tj. musi być wynikiem wyjątkowej sytuacji życiowej podatnika, oraz
  • przeznaczenie – w okresie dwóch lat od dnia zbycia – środków uzyskanych ze sprzedaży w całości na jeden ze wskazanych w tym przepisie celów mieszkaniowych oraz
  • łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym budynku lub lokalu, potwierdzony był zameldowaniem na pobyt stały i wynosił 5 lat

–warunki te muszą być spełnione łącznie.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca nabył w spadku po zmarłej 25 kwietnia 2015 r. ciotce spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 32,52 m2. Wnioskodawca złożył zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych (SD-3) zgłaszając do opodatkowania nabycie w spadku prawa do wyżej wskazanego lokalu mieszkalnego, określając jego wartość na kwotę 90.000,00 zł. Do złożonego zeznania podatkowego (SD-3) Wnioskodawca dołączył oświadczenie o spełnieniu warunków uprawniających do skorzystania z ulgi podatkowej przewidzianej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Dnia 24 marca 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję, na mocy której ustalił wysokość podatku od spadków i darowizn z tytułu nabytego przez Wnioskodawcę w spadku spółdzielczego własnościowego prawa do przedmiotowego lokalu, na kwotę 0 zł. Po stronie Wnioskodawcy i jego małżonki powstała potrzeba zmiany warunków mieszkaniowych, poprzez przeprowadzenie sią do lokalu mieszkalnego o większej powierzchni. Konieczność ta podyktowana była potrzebami zawodowymi i rodzinnymi (staranie się o potomstwo) oraz faktem, że nabyty lokal wymagał konkretnego remontu. Z powyższych wzglądów, 6 marca 2015 r. Wnioskodawca wraz z małżonką zawarli umowę złotowego mieszkaniowego kredytu budowlano-hipotecznego, przeznaczonego na sfinansowanie zakupu lokalu mieszkalnego i przeprowadzenie prac remontowo-modernizacyjnych, w związku z zaistniałą potrzebą nabycia lokalu mieszkalnego położonego w Ł., o powierzchni użytkowej 51,76 m2. Aktualnie Wnioskodawca wraz z małżonką zamieszkują w nabytym lokalu mieszkalnym, będąc w nim zameldowanym na stałe, począwszy od dnia 9 lutego 2016 r. Dnia 4 lutego 2016 r. Wnioskodawca dokonał sprzedaży nabytego w spadku po zmarłej ciotce spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego za cenę 90.000,00 zł (akt notarialny). Kwota otrzymana z tytułu sprzedaży nabytego w spadku prawa do lokalu, została w całości przeznaczona na spłatę częściową kredytu zaciągniętego w celu sfinansowania nabycia przez Wnioskodawcę i jego małżonkę lokalu mieszkalnego w Ł. Przy tym wskazać należy, iż częściowa spłata kredytu nastąpiła 15 kwietnia 2016 r., zatem przed upływem okresu dwóch lat od daty sprzedaży nabytego w drodze spadku spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Wnioskodawca pozostawał zameldowany w nabytym po spadkodawczyni lokalu mieszkalnym od 1991 r. Natomiast w lokalu tym Wnioskodawca zamieszkał bezpośrednio po śmierci ciotki, zatem przed złożeniem zeznania o nabyciu rzeczy i praw majątkowych w drodze spadku. Wnioskodawca zamieszkiwał w tym lokalu do końca czerwca 2015 r.

Biorąc pod uwagę sytuację przedstawioną przez Wnioskodawcę zauważyć należy, że środki uzyskane ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, na nabycie którego Wnioskodawca skorzystał z ulgi, przeznaczył na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na kupno mieszkania w Ł.

Jego zdaniem spłata kredytu zaciągniętego na zakup lokalu mieszkalnego spełnia przesłanki przeznaczenia środków na własne cele mieszkaniowe, gdyż skoro na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprost dopuszcza się stosowanie zwolnienia podatkowego w sytuacji przeznaczenia środków pochodzących ze sprzedaży nabytego lokalu mieszkalnego na spłatę kredytu zaciągniętego w celu sfinansowania nabycia innego lokalu mieszkalnego dla własnych potrzeb mieszkaniowych, tym bardziej uzasadnione jest, aby tożsamą sytuację interpretować w taki sam sposób również na gruncie art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 2032, ze zm.) w art. 21 ust. 1 pkt 131 przewiduje zwolnienie przedmiotowe dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości, pod warunkiem, że środki pozyskane ze zbycia zostaną wydatkowane na ściśle określone cele mieszkaniowe, szczegółowo wymienione w art. 21 ust. 25 cyt. ustawy. Za wydatki poniesione na cele mieszkaniowe uważa się – zgodnie z tym przepisem – wydatki przeznaczone m.in. na:

  • nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,
  • spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika m.in. na nabycie lokalu mieszkalnego.

Przepis, do którego odwołuje się więc Wnioskodawca po pierwsze bezpośrednio w swojej treści sygnalizuje, iż katalog uznawany za cele mieszkaniowe odnosi się do zwolnienia sformułowanego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto w jego treści wymieniono enumeratywnie cele mieszkaniowe, w związku z którymi podatnik może skorzystać ze zwolnienia. Wydatek poniesiony na spłatę kredytu jest w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych wprost zawarty. Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie odnosi się w sposób bezpośredni ani pośredni do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w analizowanym przepisie art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn brak jest odniesienia do przeznaczenia środków na spłatę kredytu.

W będącym przedmiotem interpretacji art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn wprost jest wskazane na jakie cele mają być przekazane środki ze sprzedaży, aby zostało zachowane prawo do ulgi mieszkaniowej. Takim celem jest m.in. nabycie lokalu mieszkalnego.

Przesłanką do zachowania ulgi nie jest więc przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na sfinansowanie nabycia nowego lokalu mieszkalnego. W opisie stanu faktycznego Wnioskodawca wskazał, że za pomocą środków uzyskanych ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nabytego w drodze spadku został częściowo spłacony kredyt zaciągnięty na nabycie nowego lokalu mieszkalnego. Oznacza to, że środki przeznaczone zostały nie na nabycie nowego lokalu lecz na wykonanie ciążącego na Wnioskodawcy zobowiązania tytułem zaciągniętego kredytu. Przeznaczenia środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie lokalu mieszkalnego i spłaty kredytu zaciągniętego na takie nabycie nie można więc w opisanej sytuacji utożsamiać. Posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem „przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie” świadczy bowiem o tym, że wydatkowanie takich środków skutkować ma nabyciem nowego lokalu mieszkalnego. Tymczasem w opisanej sytuacji do nabycia nowego lokalu posłużyły środki pieniężne pochodzące nie ze sprzedaży, a z kredytu. W przepisie art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn brak jest natomiast mowy o tym, że do zachowania prawa do ulgi dojdzie również wówczas, gdy środki uzyskane ze sprzedaży przeznaczone zostaną na spłatę kredytu przeznaczonego na nabycie nowego lokalu mieszkalnego.

Podkreślić należy, że ustawodawca określając warunki, na jakich prawo do ulgi możne zostać zachowane w art. 16 ust. 7 pkt 2 posłużył się sformułowaniem „(...) przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (...)”, nie używając przy tym zwrotów „w szczególności”, „m.in.” lub innych, sugerujących możliwość wydatkowania środków uzyskanych ze sprzedaży lokalu mieszkalnego będącego przedmiotem spadku i objętego ulgą mieszkaniową na cele inne niż zakup innego budynku lub lokalu mieszkalnego. Takie sformułowanie zapisu powoduje, że należy uznać, iż uzyskane środki winny zostać przeznaczone w całości na zakup innego lokalu mieszkalnego. W sytuacji, gdy z ww. środków, niezależnie czy w całości, czy tylko w części, zostaną pokryte inne wydatki związane jedynie pośrednio z nabyciem innego lokalu mieszkalnego (np. spłata kredytu zaciągniętego na jego zakup), nie zostanie zachowane prawo do ulgi mieszkaniowej.

Dodatkowo wskazać należy, że dla zachowania ulgi istotnym jest, aby wydatkowanie środków ze sprzedaży na wskazany cel nastąpiło w całości w ciągu dwóch lat od dnia zbycia. Ta przesłanka w analizowanej sprawie nie została spełniona. Jak wynika z wniosku, 16 marca 2015 r. zawarta została umowa ustanowienia i sprzedaży odrębnej własności lokalu, na podstawie której Wnioskodawca nabył własność lokalu mieszkalnego. Natomiast sprzedaży nabytego w spadku po zmarłej ciotce spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego Wnioskodawca dokonał 4 lutego 2016 r. Tym samym nie został spełniony warunek wydatkowania środków ze sprzedaży na nabycie w ciągu 2 lat od dnia zbycia, gdyż zbycie nastąpiło później niż nabycie.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Końcowo wskazać należy, w odniesieniu do przywołanych przez Wnioskodawcę na potwierdzenie stanowiska rozstrzygnięć organów podatkowych oraz orzeczeń sądów administracyjnych, iż zostały one wydane w indywidualnych sprawach, w związku z czym nie znajdują one zastosowania w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a;
  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.