IPPB4/4511-746/15-4/JK2 | Interpretacja indywidualna

Przychód uzyskany ze sprzedaży udziału w nieruchomości nabytej w 2003 r. w ramach wspólności małżeńskiej nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym, zbycie nastąpiło po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie. Natomiast dochód ze sprzedaży udziału w nieruchomości (domu) nabytego w 2013 r. w wyniku podziału majątku dorobkowego oraz dochód ze sprzedaży lokalu mieszkalnego nabytego w spadku podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych, o czym stanowi art. 30e ust. 1 tejże ustawy. Spłata kredytu zaciągniętego na budowę budynku mieszkalnego i spłata na rzecz byłej małżonki dokonana na nabycie udziału w zbywanej nieruchomości nie może być uznana za wydatki na cele mieszkaniowe przy obliczeniu dochodu zwolnionego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na fakt, że odliczeniu od przychodu ze sprzedaży podlegać mają nakłady na nieruchomości, które zwiększyły jej wartość oraz cena nabycia udziału w nieruchomości jako koszty uzyskania przychodu. Jednakże wydatki te będą mogły być odliczone przy obliczaniu dochodu z tytułu sprzedaży nieruchomości (lokalu mieszkalnego) nabytej w 2013 r. przez Wnioskodawcę w drodze spadku po zmarłej matce.
IPPB4/4511-746/15-4/JK2interpretacja indywidualna
  1. kredyt
  2. spadek
  3. sprzedaż nieruchomości
  4. spłata kredytu
  1. Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) -> Zwolnienia przedmiotowe
  2. Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) -> Źródła przychodów -> Katalog źrodeł przychodów

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r. , poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku (data wpływu 1 lipca 2015 r.) oraz w piśmie z dnia 14 września 2015 r. (data nadania 14 września 2015 r., data wpływu 16 września 2015 r.) uzupełniającym braki formalne na wezwanie z dnia 2 września 2015 r. Nr IPPB4/4511-746/15-2/JK2 (data nadania 3 września 2015 r., data doręczenia 8 września 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości – jest:

  • prawidłowe – w odniesieniu do wydatkowania na cele mieszkaniowe przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości (lokalu mieszkalnego) odziedziczonej po zmarłej matce oraz uznania połowy równowartości ceny sprzedaży za przychód ze sprzedaży udziału w nieruchomości (domu) nabytego w wyniku podziału majątku dorobkowego małżonków.
  • nieprawidłowe – w odniesieniu do wydatkowania na cele mieszkaniowe przychodu uzyskanego ze sprzedaży udziału w nieruchomości (domu) nabytego w wyniku podziału majątku dorobkowego małżonków.

UZASADNIENIE

W dniu 1 lipca 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości.

Z uwagi na braki formalne, pismem z dnia 2 września 2015 r. Nr IPPB4/4511-746/15-2/JK2 (data nadania 3 września 2015 r., data doręczenia 8 września 2015 r.), tut. organ wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez doprecyzowanie stanu faktycznego.

Pismem z dnia 14 września 2015 r. (data nadania 6 sierpnia 2015 r., data wpływu 10 sierpnia 2015 r.) Wnioskodawca uzupełnił powyższe w terminie.

We wniosku i uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny oraz zdarzenia przyszłe.

W styczniu 2013 r. zmarła matka Wnioskodawcy, po śmierci której wraz z siostrą - w częściach równych, Wnioskodawca odziedziczył mieszkanie (akt poświadczenia dziedziczenia z dnia 23 grudnia 2013 r.; dalej: Mieszkanie). Sprzedaż Mieszkania przez Wnioskodawcę wraz z siostrą nastąpiła w dniu 20 stycznia 2014 r., przy czym pierwsza należność z tytułu sprzedaży mieszkania wpłynęła 3 stycznia 2014 r. w formie zadatku.

Wnioskodawca w dniu 29 września 2003 r. nabył wraz z małżonką, z którą pozostawał w tamtym okresie w małżeńskiej wspólnocie majątkowej, działkę pod budowę domu. Budowa domu zakończyła się w dniu 10 października 2007 r., gdy Państwowa Inspekcja Nadzoru Budowlanego formalnie zatwierdziła zakończenie budowy (działka wraz z domem dalej jako: Dom).

W dniu 4 grudnia 2013 r. (w związku z rozwodem z 2009 r.), Wnioskodawca zawarł z byłą małżonką ugodę majątkową w wyniku, której nabył wyłączne prawo własności Domu oraz został zobowiązany do zapłaty na rzecz byłej małżonki świadczenia pieniężnego tytułem dopłaty do wartości udziałów w majątku wspólnym w dwóch ratach. Pierwsza zapłata z powyższego tytułu nastąpiła w dniu 22 stycznia 2014 r., czyli po uzyskaniu środków pieniężnych pochodzących ze sprzedaży Mieszkania. Natomiast drugiej wpłaty na rzecz byłej żony Wnioskodawca dokonał w dniu 23 lipca 2014 r. W dniu 18 lipca 2014 r. Wnioskodawca sprzedał Dom.

W okresie od stycznia do lipca 2014 r. Wnioskodawca dokonywał spłat kredytu hipotecznego związanego z budową Domu, przy czym większość spłat została dokonana po sprzedaży Domu. W dniu 30 lipca 2014 r. bank wystawił Wnioskodawcy zaświadczenie o całkowitej spłacie kredytu zaciągniętego na budowę Domu.

Wnioskodawca zastrzega, że nie dokonywał sprzedaży ww. nieruchomości w ramach prowadzenia działalności gospodarczej.

W uzupełnieniu z dnia 14 września 2015 r. (data wpływu 16 września 2015 r.) Wnioskodawca poinformował, że w momencie zawierania przez niego ugody majątkowej z byłą małżonką w dniu 4 grudnia 2013 r, czego efektem było nabycie przez niego części domu, zamiarem Wnioskodawcy była realizacja własnych potrzeb mieszkaniowych, tj. zamieszkiwanie w nabytej nieruchomości. Umowa kredytowa została zawarta 27 maja 2008 r. Kredyt został zaciągnięty przez Wnioskodawcę wspólnie z byłą małżonką. W związku z zawarciem ugody majątkowej w dniu 4 grudnia 2013 r., Wnioskodawca przejął na siebie całość zadłużenia związanego z przedmiotowym kredytem (kwotę główną oraz odsetki), a więc również część zadłużenia przypadającą na małżonkę. Małżonka została w całości zwolniona z długu. W rezultacie, spłaty kredytu dokonywane osobiście przez Wnioskodawcę w okresie od stycznia 2014 r. do lipca 2014 r. dotyczyły całego kredytu, a więc tej jego części, która uprzednio przypadał na byłą małżonkę. Wnioskodawca, ani jego była małżonka nie korzystali z ulgi odsetkowej od przedmiotowego kredytu.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:
  1. Czy wysokość przychodu ze sprzedaży Domu powinna zostać ustalona przez Wnioskodawcę jako połowa równowartości ceny sprzedaży...
  2. Czy wydatki poniesione na nabycie części udziału w Domu, dokonane poprzez spłatę na rzecz byłej małżonki, stanowią wydatki na cele mieszkaniowe...
  3. Czy wydatki poniesione na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na budowę Domu stanowią wydatki na cele mieszkaniowe...

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1)

Wnioskodawca uważa, że wysokość przychodu ze sprzedaży Domu powinna zostać ustalona przez Wnioskodawcę jako połowa równowartości ceny sprzedaży, ponieważ Wnioskodawca posiadał przypadający na niego udział w prawie do Domu ponad 5 lat.

Poniżej Wnioskodawca szczegółowo uzasadnia swoje stanowisko:

Wnioskodawca wskazuje, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o PIT źródłami przychodu są odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2, nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Biorąc pod uwagę, że od nabycia oraz zakończenia budowy Domu do jego sprzedaży upłynęło blisko siedem lat - działka została bowiem nabyta w 2003 r., dom został wybudowany w 2007 r., a całość nieruchomości została sprzedana w 2014 r. - to sprzedaż tej części Domu, która odpowiada udziałowi Wnioskodawcy we współwłasności Domu, którego własność nabył wraz z nabyciem działki oraz wybudowaniem domu nie może stanowić źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. Powyższe wynika z faktu, że już w 2007 r. Wnioskodawca był właścicielem części domu przypadającej na niego zgodnie z zasadami małżeńskiej wspólności majątkowej. Tym samym, przychód osiągnięty z takiej sprzedaży nie podlega opodatkowaniu.

Innymi słowy, jedynie połowa ceny uzyskanej przez Wnioskodawcę ze sprzedaży Domu będzie podlegała opodatkowaniu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o PIT, ponieważ w pozostałym zakresie Dom został sprzedany po upływie 5 lat, o których mowa w powyższym przepisie. Jedynie bowiem część domu (przypadającą na byłą żonę) Wnioskodawca nabył w okresie krótszym niż 5 lat przed sprzedażą, a dokładnie 4 grudnia 2013 r., na podstawie zawartej ugody.

Ad. 2) i 3)

Wnioskodawca jest zdania, że wydatki poniesione na nabycie części udziału w Domu, poprzez spłatę na rzecz byłej małżonki, stanowią wydatki na cele mieszkaniowe.

Wnioskodawca jest zdania, że wydatki poniesione na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na budowę Domu stanowią wydatki na cele mieszkaniowe.

Poniżej Wnioskodawca szczegółowo uzasadnia swoje stanowisko:

Wnioskodawca uważa, że spłata na rzecz byłej małżonki tytułem dopłaty do wartości udziałów w majątku wspólnym, a tym samym nabycie prawa własności Domu, stanowi wydatki na cele mieszkaniowe. Tym samym, mogą one korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Art. 10 ustawy o PIT ust. 1 pkt 8 wskazuje, że źródłami przychodów są odpłatne zbycie:

  1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
  2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

W przypadku odpłatnego zbycia (i) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, a także (ii) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania PIT ma moment oraz forma ich nabycia.

Z przedstawionego przez Wnioskodawcę stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca odziedziczył Mieszkanie a następnie zbył je w okresie krótszym niż 5 lat, a także nabył i zbył cześć Domu w okresie krótszym niż 5 lat. Oznacza to, że tak powstały przychód mógłby być opodatkowany na podstawie art. 30e ust. 1 ustawy o PIT, tj. od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT można wskazać, że wolne od podatku dochodowego są dochody:

    i. z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e,
    ii. w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych,
    iii. jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.
  1. Jak już zostało wskazane powyżej, przychód uzyskany przez Wnioskodawcę został uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, czyli, m.in. z (i) udziału w nieruchomości oraz (ii) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego.
  2. Wydatki na własne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, zostały zdefiniowane w art. 21 ust. 25 ustawy o PIT.

Wydatki na własne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, zostały zdefiniowane w art. 21 ust. 25 ustawy o PIT.

Zgodnie z pkt 1 za wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe uważa się m.in. wydatki poniesione na nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem.

Tym samym, wydatki poniesione przez Wnioskodawcę na nabycie wyłącznego prawa własności Domu, tj. kwota spłaty dokonanej przez Wnioskodawcę tytułem dopłaty do wartości udziałów w majątku wspólnym stanowią wydatki na własne cele mieszkaniowe.

Jednocześnie za wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe uznaje się, zgodnie z pkt 2, m.in. wydatki poniesione na spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na własne cele mieszkaniowe.

Zatem spłata kredytu zaciągniętego na budowę Domu, stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe.

Warunkiem skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania przychodu jest wydatkowanie go na własne cele mieszkaniowe w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie.

Należy stwierdzić, że od momentu zbycia Mieszkania do momentu poniesienia przez Wnioskodawcę wydatków na spłatę kredytu oraz spłatę na rzecz byłej żony nie upłynął okres dwóch lat.

Podobnie, pomiędzy zbyciem Domu a przekazaniem na rzecz byłej małżonki środków pieniężnych tytułem dopłaty do wartości udziałów w majątku wspólnym oraz spłatą kredytu również nie upłynął okres dwóch lat. W tym przypadku także zostaną spełnione przesłanki do uznania tej spłaty za wydatek poniesiony na cele mieszkaniowe.

Podsumowując, można wskazać, że wydatki Wnioskodawcy na nabycie części udziału w Domu, poprzez spłatę na rzecz byłej małżonki oraz wydatki poniesione na spłatę kredytu zaciągniętego na wybudowanie Domu stanowią wydatki na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

  1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
  2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  3. prawa wieczystego użytkowania gruntów,

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Aby zatem ustalić czy w przedmiotowej sprawie sprzedaż działki z domem podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, należy ustalić, od jakiego momentu liczy się bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa w powołanym wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że prawo podatkowe, w szczególności ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie zawiera definicji nieruchomości. Wobec tego uzasadnionym jest posiłkowanie się definicją nieruchomości zawartej w Kodeksie cywilnym (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, z późn. zm). Zgodnie z art. 46 § 1 ustawy Kodeks cywilny – nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Grunty stanowiące odrębny przedmiot własności są więc z natury swej nieruchomościami, budynki natomiast trwale z gruntem związane są częścią składową nieruchomości. Zgodnie z normą zawartą w art. 191 K.c. własność nieruchomości gruntowej rozciąga się na budynki, które stały się częścią składową nieruchomości. Budynek trwale związany z gruntem, jako jego część składowa, nie może być przedmiotem odrębnej własności. Dlatego sprzedaż nieruchomości obejmuje zarówno zbycie gruntu, jak i znajdującego się na nim budynku, trwale z nim związanego, niezależnie od tego, kiedy na gruncie tym wzniesiono budynek, nastąpiło jego ukończenie i zgłoszono budynek do użytkowania zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Odmienna sytuacja prawna występuje tylko w przypadku użytkowania wieczystego gruntu, kiedy na gruncie stanowiącym własność państwową lub gminną może być wzniesiony budynek stanowiący własność wieczystego użytkowania - art. 235 k.c.

Z przytoczonych przepisów wynika, że grunt stanowiący odrębny przedmiot własności jest nieruchomością. Budynek trwale z gruntem związany jest częścią składową gruntu, na którym został posadowiony, czyli jest częścią składową nieruchomości i nie może być odrębnym przedmiotem własności, a zatem sprzedaż nieruchomości dotyczy zarówno gruntu jak i trwale z nim związanego budynku. Wybudowanie na gruncie budynku powoduje, że staje się on częścią składową gruntu, tworząc jedna nieruchomość. Datą nabycia tej nieruchomości jest data nabycia gruntu, a nie wybudowania budynku. Zatem w przedmiotowej sprawie jest to 2007 r.

Natomiast kwestie stosunków majątkowych w małżeństwie reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2015 r. poz. 583). Zgodnie z art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Ustrój wspólności ustawowej obejmujący dorobek obojga małżonków ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością – art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Ustawowy ustrój majątkowy między małżonkami może ulec zniesieniu lub ograniczeniu na skutek zawartej między nimi umowy (art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), na skutek orzeczenia sądu (art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) albo z mocy prawa np. ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków (art. 53 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Zarówno w wypadku umownego wyłączenia wspólności ustawowej w czasie trwania małżeństwa, jak i w przypadku zniesienia tej wspólności przez sąd bądź w przypadku ustania małżeństwa między małżonkami (byłymi małżonkami) ustaje wspólność ustawowa, a do majątku, który był nią objęty stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Natomiast – w myśl art. 501 Kodeksu – w razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej.

Powyższe oznacza, że z datą ustania małżeństwa, a więc również wspólności majątkowej, współwłasność łączna jaka istnieje między małżonkami przekształca się we współwłasność w częściach ułamkowych. Zatem w chwili ustania małżeństwa co do zasady każdy z małżonków ma wynoszący 1/2 udział w majątku wspólnym, a więc w każdej rzeczy, jaka do tego majątku należy. W chwili ustania małżeństwa Wnioskodawca był więc właścicielem wynoszącego 1/2 udziału we wszystkich składnikach majątku wspólnego małżonków, podobnie jak Jego małżonka.

Zgodnie z teorią prawa rzeczowego przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w wyniku podziału majątku wspólnego jest nabyciem tych rzeczy. Natomiast mając na uwadze przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nabyciem – w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – nie jest przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego tylko wówczas, jeśli:

  • podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub
  • wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku, mieści się w udziale, jaki małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim.

Za datę nabycia nieruchomości lub prawa, które przypadły danej osobie w wyniku podziału majątku wspólnego, należy przyjąć datę ich nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego (do majątku wspólnego), ale tylko pod warunkiem, że podział taki jest ekwiwalentny w naturze i odbył się bez spłat i dopłat lub wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości lub prawa w wyniku podziału tego majątku mieści się w udziale, jaki tej osobie przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim.

Jeżeli natomiast podział odbył się w naturze, lecz w sposób, który był nieekwiwalentny i towarzyszyły mu spłaty lub dopłaty lub gdy wartość otrzymanych przez małżonka nieruchomości lub praw przekracza jego udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tego udziału w nieruchomości lub w prawie, który przekracza udział małżonka w majątku dorobkowym, należy przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku dorobkowego, nawet wówczas, jeżeli nabycie to następuje nieodpłatnie (czyli bez spłat i dopłat). Bowiem wszelkie przypadki gdy udział danej osoby ulega powiększeniu, traktowany być musi w kategorii nabycia, gdyż w ten sposób ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą (prawem) jak też stan jej majątku osobistego. W tym udziale bowiem, w którym przyznana na wyłączną własność nieruchomość lub prawo przekracza wartość udziału w majątku wspólnym, podatnik niewątpliwie nabywa prawo własności w rozumieniu analizowanego przepisu. Przez pojęcie „nabycie” użyte w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy należy rozumieć każde zwiększenie aktywów majątku podatnika.

Zatem nie ma wątpliwości, że nabycie własności nieruchomości lub praw w drodze podziału majątku wspólnego, w przypadku gdy wartość otrzymanego majątku jest nieekwiwalentna lub przekracza udział, jaki przysługiwał małżonkowi w majątku wspólnym, zawiera się w pojęciu „nabycie”, jakim posługuje się przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przenosząc przywołane powyżej uregulowania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że podział majątku wspólnego małżonków dokonany w 2013 r. nie był ekwiwalentny w naturze. O ekwiwalentnym podziale w naturze mówić bowiem można jedynie wówczas, gdy w wyniku podziału majątku wspólnego każdy z małżonków otrzymuje na wyłączną własność majątek o tej samej wartości. Tymczasem na mocy umowy majątkowej z 2013 r. Wnioskodawca został zobowiązany do dopłaty na rzecz byłej małżonki, co jednoznacznie przesądza o braku ekwiwalentnego podziału majątku wspólnego małżonków. Wnioskodawca wskazał także, że w wyniku ugody majątkowej nabył wyłączne prawo własności domu.

Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, w przedmiotowej sprawie Wnioskodawcę obowiązywać będą dwie daty nabycia, bowiem w niniejszym przypadku należy stwierdzić, że Wnioskodawca zarówno w 2003 r., jak i w 2013 r. nabył prawo własności do nieruchomości, którą sprzedał w 2014 r. Nabycie przez Wnioskodawcę ww. nieruchomości nastąpiło zarówno w części w 2003 r. do majątku wspólnego małżonków, jak również w części w 2013 r. w wyniku podziału majątku wspólnego byłych małżonków. Albowiem jak zostało wskazane powyżej, nabycie ponad udział przysługujący w majątku dorobkowym, przy podziale majątku dorobkowego również stanowi o nowej dacie nabycia.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że nieruchomość (dom) Wnioskodawca nabył w dwóch datach i w różny sposób:

  • w 2003 r. – udział w przedmiotowej nieruchomości odpowiadający udziałowi Wnioskodawcy w majątku wspólnym (1/2),
  • w 2013 r. – udział w przedmiotowej nieruchomości, przekraczający udział w majątku wspólnym małżonków (1/2).

Z uwagi na to, że nabycie ww. nieruchomości nastąpiło odpowiednio w części w 2003 r. oraz w 2013 r., pięcioletni termin o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 należy oddzielnie liczyć w stosunku do każdego udziału jaki Wnioskodawca nabył.

Tym samym, przychód uzyskany ze sprzedaży udziału w ww. nieruchomości nabytego pierwotnie do majątku wspólnego małżonków w 2003 r., nie będzie podlegał w ogóle opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ odpłatne zbycie nieruchomości w tej części nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku, w którym ją nabyto.

W odniesieniu do udziału nabytego w 2013 r., należy wskazać, że sprzedaż tego udziału przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych według przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r.

Ponadto z wniosku wynika, że w 2013 r. w drodze spadku po zmarłej matce, Wnioskodawca odziedziczył lokal mieszkalny, który sprzedał w 2014 r.

Zgodnie z art. 922 Kodeksu cywilnego, spadek to prawa i obowiązki zmarłego wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, które z chwilą śmierci przechodzą na następców prawnych. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego).

Podsumowując powyższe, należy stwierdzić, że spadek nabywa się z chwilą śmierci spadkodawcy. Matka Wnioskodawcy zmarła w styczniu 2013 r. i w tym dniu Wnioskodawca nabył lokal mieszkalny. Następnie, w 2014 r. Wnioskodawca sprzedał nabyty w spadku lokal mieszkalny. Zgodnie zatem z ww. art. 10 ust. 1 pkt 8 sprzedaż przedmiotowego lokalu mieszkalnego stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r.

Ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316, z późn. zm.) zmieniono m.in. zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nowe zasady opodatkowania, zgodnie z art. 14 ustawy zmieniającej, mają zastosowanie do uzyskanych dochodów (poniesionej straty) od dnia 1 stycznia 2009 r.

Zgodnie z art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r., od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.

Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy, podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

Przy czym, przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej (art. 19 ust. 1 ustawy).

Wartość rynkową, o której mowa w ust. 1, rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia (art. 19 ust. 3 ww. ustawy).

Stosownie natomiast do treści art. 19 ust. 4 ww. ustawy, jeżeli wartość wyrażona w cenie określonej w umowie odpłatnego zbycia znacznie odbiega od wartości rynkowej nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wezwie strony do zmiany tej wartości lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej. W razie nieudzielania odpowiedzi, niedokonania zmiany wartości lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wartość z uwzględnieniem opinii biegłego lub biegłych. Jeżeli wartość ustalona w ten sposób odbiega, co najmniej o 33% od wartości wyrażonej w cenie, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi zbywający.

Zgodnie z art. 22 ust. 6c ww. ustawy koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania.

Natomiast – stosownie do przepisu art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych (art. 22 ust. 6e ww. ustawy).

Zgodnie z art. 30e ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3 (PIT-39), wykazać:

  1. dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub
  2. dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.

Natomiast w przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę; odsetki nalicza się od następnego dnia po upływie terminu płatności, o którym mowa w art. 45 ust. 4 pkt 4, do dnia zapłaty podatku włącznie (art. 30e ust. 7 ww. ustawy).

Wątpliwość Wnioskodawcy budzi kwestia czy wysokość przychodu ze sprzedaży nieruchomości (domu) powinna zostać ustalona jako połowa równowartości ceny sprzedaży.

Rozpatrując powyższą kwestię należy wskazać, że z treści art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednoznacznie wynika, że przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości jest wartość nieruchomości wyrażona w cenie określonej w umowie, jednak cena ta nie może odbiegać od wartości rynkowej poszczególnych nieruchomości. Zatem nie można przyjąć, że każda cena określona w umowie stanowi wartość nieruchomości, jest nią jedynie cena zgodna odpowiadająca cenie rynkowej.

W świetle powyższych przepisów w przedmiotowej sprawie, przychodem z tytułu sprzedaży w 2014 r. udziału w nieruchomości (domu) nabytego w 2013 r. w wyniku podziału majątku dorobkowego małżonków jest wartość tego udziału wynikająca z umowy sprzedaży – nie niższa jednak od wartości rynkowej udziału w tej nieruchomości.

Zatem przyjmując, że uzyskana cena ze sprzedaży domu stanowi cenę rynkowa tej nieruchomości, to przychodem dla Wnioskodawcy będzie połowa uzyskanej ceny ze sprzedaży domu, z uwzględnieniem kosztów odpłatnego zbycia tego udziału w nieruchomości.

Kolejnym zagadnieniem budzącym wątpliwość Wnioskodawcy jest możliwość wydatkowania przychodu uzyskanego ze sprzedaży udziału w nieruchomości nabytej w 2013 r. w wyniku podziału majątku dorobkowego małżonków oraz ze sprzedaży nieruchomości nabytej w 2013 r. w drodze spadku po zmarłej matce, na nabycie części udziału w nieruchomości poprzez spłatę na rzecz byłej małżonki oraz na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na budowę budynku mieszkalnego.

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy stanowi, że wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

Stosownie do art. 21 ust. 25 ww. ustawy – za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się:

  1. wydatki poniesione na:
    1. nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
    2. nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
    3. nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
    4. budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
    5. rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
    - położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej,
  2. wydatki poniesione na:
    1. spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), na cele określone w pkt 1,
    2. spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), na spłatę kredytu (pożyczki), o którym mowa w lit. a),
    3. spłatę każdego kolejnego kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), na spłatę kredytu (pożyczki), o których mowa w lit. a) lub b)
    - w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, z zastrzeżeniem ust. 29 i 30.

Przez własny budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d) i e), rozumie się budynek, lokal lub pomieszczenie stanowiące własność lub współwłasność podatnika lub do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach (art. 21 ust. 26 cytowanej ustawy).

W przypadku ponoszenia wydatków na cele mieszkaniowe w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, stosuje się pod warunkiem istnienia podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, na którego terytorium podatnik ponosi wydatki na cele mieszkaniowe (art. 21 ust. 27 ww. ustawy).

Zgodnie z art. 21 ust. 28 ww. ustawy za wydatki, o których mowa w ust. 25, nie uważa się wydatków poniesionych na:

  1. nabycie gruntu lub udziału w gruncie, prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie, budynku, jego części lub udziału w budynku, lub
  2. budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, adaptację lub remont budynku albo jego części - przeznaczonych na cele rekreacyjne.

Stosownie do art. 21 ust. 29 ustawy w przypadku gdy kredyt (pożyczka), o którym mowa w ust. 25 pkt 2 lit. a-c, stanowi część kredytu (pożyczki) przeznaczonego na spłatę również innych niż wymienione w tych przepisach zobowiązań kredytowych (pożyczkowych) podatnika, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki przypadające na spłatę kredytu (pożyczki) określonego w ust. 25 pkt 2 lit a-c oraz zapłacone odsetki od tej części kredytu (pożyczki), która proporcjonalnie przypada na spłatę kredytu (pożyczki), o których mowa w ust. 25 pkt 2 lit. a)-c).

Sprzedając w jednym roku dwie nieruchomości, Wnioskodawca jest zobowiązany uwzględnić ulgę, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy, dla każdej nieruchomości odrębnie.

Zatem do zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uprawniać będzie wydatkowanie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości (lokalu mieszkalnego) nabytej w 2013 r. drodze spadku po zmarłej matce, na nabycie od byłej żony udziału w nieruchomości oraz na spłatę kredytu zaciągniętego na budowę budynku mieszkalnego, począwszy od dnia odpłatnego zbycia nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie udziału w nieruchomości.

Przy czym zwolnieniem tym objęta zostanie ta część dochodu, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w niniejszej sprawie na nabycie udziału w nieruchomości oraz na spłatę kredytu na zaciągniętego na budowę budynku mieszkalnego, w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej w spadku.

Należy zauważyć, że przepis ust. 1 pkt 131 nie ma zastosowania do tej części wydatków, o których mowa w ust. 25 pkt 2, które podatnik uwzględnił korzystając z ulg podatkowych, w rozumieniu Ordynacji podatkowej, przy opodatkowaniu podatkiem dochodowym oraz do tej części wydatków, o których mowa w ust. 25 pkt 2, którymi sfinansowane zostały wydatki określone w ust. 25 pkt 1, uwzględnione przez podatnika korzystającego z ulg podatkowych, w rozumieniu Ordynacji podatkowej, przy opodatkowaniu podatkiem dochodowym (art. 21 ust. 30 ustawy).

Zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy – Ordynacja podatkowa, przez ulgi podatkowe rozumie się przewidziane w przepisach prawa podatkowego zwolnienia, odliczenia, obniżki albo zmniejszenia, których zastosowanie powoduje obniżenie podstawy opodatkowania lub wysokości podatku, z wyjątkiem obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, oraz innych odliczeń stanowiących element konstrukcji tego podatku.

Regulacja prawna określona w art. 21 ust. 30 ustawy, zapobiega sytuacji dwukrotnego odliczenia tego samego wydatku, np.: raz jako poniesiony na zakup budynku mieszkalnego drugi raz jako wydatek poniesiony na spłatę kredytu, którym zostało sfinansowane nabycie tego konkretnego budynku. Ustawodawca w przepisie tym ustanowił zakaz dwukrotnego odliczania i korzystania z ulg w odniesieniu do tych samych wydatków. Stanowisko to potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych, np. np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 2 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Lu 654/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1951/12, wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 2192/13.

Odnosząc się natomiast do sprzedaży udziału w nieruchomości (domu) to należy wskazać, że powołane regulacje prawne jednoznacznie stanowią, że skoro kosztem uzyskania przychodu zgodnie z art. 22 ust. 6c ww. ustawy jest cena nabycia zbywanej nieruchomości jako koszt nabycia oraz nakłady na nieruchomość zwiększające jej wartość, to wydatek poniesiony na nabycie udziału w nieruchomości w postaci spłaty na rzecz byłej małżonki oraz na spłatę kredytu zaciągniętego na budowę budynku mieszkalnego, nie może być ponownie uwzględniony przy obliczaniu dochodu zwolnionego z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Uwzględnienie tych wydatków jako wydatku poniesionego na cel mieszkaniowy oznaczałoby, że Wnioskodawca odliczałby dwukrotnie te same wydatki, a tego zabrania wprost art. 21 ust. 30 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie istnieje również możliwość wyboru przez podatnika czy chce pomniejszyć przychód o koszty uzyskania przychodu albo nie robiąc tego skorzystać ze zwolnienia podatkowego. Dochód oblicza się bowiem pomniejszając przychód o koszty jego uzyskania.

Należy wyjaśnić, że w sytuacji Wnioskodawcy przy obliczaniu dochodu z odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości (budynku mieszkalnego) nabytej w 2013 r. w wyniku podziału majątku dorobkowego małżonków odliczeniu – jako koszt uzyskania przychodu - podlegać będzie cena nabycia udziału w nieruchomości w postaci spłaty na rzecz byłej małżonki oraz nakłady na nieruchomości zwiększające jej wartość poczynionych w trakcie posiadania udziału w nieruchomości (przy czym samo poniesienie nakładów musi być w odpowiedni sposób udokumentowane). Dla ustawodawcy bez znaczenia pozostaje przy tym sposób pozyskania kapitału na nakłady, które zwiększyły wartość nieruchomości. Natomiast wydatkiem na własne cele mieszkaniowe z tytułu sprzedaży budynku mieszkalnego nie będzie wydatek na spłatę kredytu zaciągniętego na budowę budynku mieszkalnego oraz spłata na rzecz byłej małżonki dokonana na nabycie udziału w zbywanej nieruchomości.

Ponadto należy podnieść, że Wnioskodawca powinien złożyć jedno zeznanie podatkowe PIT-39, w którym wykaże sumy przychodów i kosztów dotyczących obu nieruchomości oraz dochód (stratę) uzyskana z tego tytułu. W zeznaniu tym należy również wykazać kwotę objętą zwolnieniem przedmiotowym, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, którą należy – jak już wcześniej wskazano - uwzględnić dla każdej nieruchomości odrębnie.

Reasumując należy stwierdzić, że przychód uzyskany ze sprzedaży udziału w nieruchomości nabytej w 2003 r. w ramach wspólności małżeńskiej nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym, zbycie nastąpiło po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie. Natomiast dochód ze sprzedaży udziału w nieruchomości (domu) nabytego w 2013 r. w wyniku podziału majątku dorobkowego oraz dochód ze sprzedaży lokalu mieszkalnego nabytego w spadku podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych, o czym stanowi art. 30e ust. 1 tejże ustawy. Spłata kredytu zaciągniętego na budowę budynku mieszkalnego i spłata na rzecz byłej małżonki dokonana na nabycie udziału w zbywanej nieruchomości nie może być uznana za wydatki na cele mieszkaniowe przy obliczeniu dochodu zwolnionego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na fakt, że odliczeniu od przychodu ze sprzedaży podlegać mają nakłady na nieruchomości, które zwiększyły jej wartość oraz cena nabycia udziału w nieruchomości jako koszty uzyskania przychodu.

Jednakże wydatki te będą mogły być odliczone przy obliczaniu dochodu z tytułu sprzedaży nieruchomości (lokalu mieszkalnego) nabytej w 2013 r. przez Wnioskodawcę w drodze spadku po zmarłej matce.

Przychodem ze sprzedaży nieruchomości (domu) stanowi połowa ceny uzyskanej ze sprzedaży tej nieruchomości, z uwzględnieniem kosztów odpłatnego zbycia.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., Nr 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.

Dodatkowe interpretacje podatkowe i orzeczenia

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.