IPPB4/4511-440/16-2/MS2 | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie,
Czy spłata uzyskana w ramach działu spadku (nie przekraczającej wartości udziału w spadku), do której doszło przed upływem pięciu lat od daty zgonu rodziców podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku (data wpływu 7 kwietnia 2016 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w związku z działem spadku – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 7 kwietnia 2016 r. został złożony wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w związku z działem spadku.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 29 kwietnia 2010 roku zmarła matka Wnioskodawcy. Tego samego roku w listopadzie zmarł ojciec Wnioskodawcy. W skład ich wspólnego majątku wchodził lokal mieszkalny będący odrębną własnością o wartości 94.000 zł. Po matce Wnioskodawcy odziedziczyli synowie: Zbigniew W. (Wnioskodawca), Krzysztof W. i wnuk Tadeusz W., każdy z nich w 1/3 części. Po ojcu Wnioskodawcy zapisem notarialnym odziedziczył Krzysztof W. W dniu 27 lipca 2015 roku w trakcie postępowania sadowego o dział spadku doszło między spadkobiercami do ugody sądowej. Spadkobiercy – Wnioskodawca, Krzysztof W. i Tadeusz W. dokonują podziału spadku w ten sposób, że lokal mieszkalny przypada na współwłasność Krzysztofa W. w 4/6 części oraz na rzecz Tadeusza W. w 2/6 części ze spłatą na rzecz Wnioskodawcy z 1/6 części wartości lokalu. Spłatę przez sądem dokonuje Tadeusz W. a kwituje Wnioskodawca. Spłata w wysokości 21.000 zł jaką otrzymał Wnioskodawca stanowi sumę spłaty ze środków pieniężnych jak i wartości 1/6 części lokalu mieszkalnego. Środki pieniężne w kwocie 32.000 zł, z tego 1/6 to 5.333 zł, wartość lokalu mieszkalnego to 94.000 zł. Z tego przypada Wnioskodawcy 1/6 tj. 15.666 zł. Razem stanowi kwotę 20.999 zł. Lokal mieszkalny obecnie stanowi współwłasność pozostałych spadkobierców Krzysztofa W. i Tadeusza W. Dołączony odpis z księgi wieczystej. Kserokopia ugody sądowej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy spłata uzyskana w ramach działu spadku (nie przekraczającej wartości udziału w spadku), do której doszło przed upływem pięciu lat od daty zgonu rodziców podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych...

Zdaniem Wnioskodawcy.

Wnioskodawca uważa, że otrzymana w ramach działu spadku spłata nie ma żadnych znamion wcześniejszego odpłatnego zbycia. Była jedynie rozdysponowaniem spadku, ułatwiła pozostałym spadkobiercom zarządzanie lokalem mieszkalnym. Spłata nie przekroczyła wysokości udziału Wnioskodawcy w spadku. Tym samym nie przysporzyła Wnioskodawcy żadnego dodatkowego dochodu, który podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Spłata zastąpiła jedynie to, co Wnioskodawca mógł uzyskać z działu spadku w naturze, gdyby do niego doszło.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

  1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
  2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  3. prawa wieczystego użytkowania gruntów

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Przy czym pod pojęciem „odpłatnego zbycia” należy rozumieć każde zdarzenie i każdą czynność prawną, w wyniku których dochodzi do przeniesienia prawa własności nieruchomości lub praw (udziału w nich) za wynagrodzeniem.

Zatem w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości (udziału w nieruchomości) decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma momen t i forma jej nabycia.

Przepisy prawa w sposób jednoznaczny określają moment i podstawę nabycia nieruchomości (udziału w nieruchomości).

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121) spadek stanowią prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, które z chwilą jego śmierci przechodzą na jedną lub kilka osób, stosownie do przepisów niniejszej ustawy.

Zgodnie z art. 924 i 925 ustawy Kodeks cywilny – spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei akt poświadczenia dziedziczenia albo postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia. Tak więc dniem nabycia spadku przez Wnioskodawcę jest data śmierci matki, a więc 29 kwietnia 2010 r.

W myśl art. 1035 Kodeksu cywilnego – jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom stosownie do wielkości ich udziałów, przechodzą na nich. Ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom na wyłączną własność lub współwłasność. Tak więc na skutek działu spadku następuje „konkretyzacja” składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Z chwilą działu spadku jedni spadkobiercy tracą własność udziałów nabytych przez siebie w spadku, a własność tę dopiero z tą chwilą nabywają inni spadkobiercy. Dział spadku może nastąpić za odpłatnością w formie spłaty na rzecz pozostałych współwłaścicieli (współwłaściciela) lub nieodpłatnie bez żadnych spłat.

Z treści złożonego wniosku wynika, że w dniu 29 kwietnia 2010 roku zmarła matka Wnioskodawcy. Tego samego roku w listopadzie zmarł ojciec Wnioskodawcy. W skład ich wspólnego majątku wchodził lokal mieszkalny będący odrębną własnością. Po matce Wnioskodawcy odziedziczyli synowie: Zbigniew W. (Wnioskodawca), Krzysztof W. i wnuk Tadeusz W., każdy z nich w 1/3 części. Po ojcu Wnioskodawcy zapisem notarialnym odziedziczył Krzysztof W.. W dniu 27 lipca 2015 roku w trakcie postępowania sadowego o dział spadku doszło między spadkobiercami do ugody sądowej. Spadkobiercy – Wnioskodawca, Krzysztof W. i Tadeusz W. dokonują podziału spadku w ten sposób, że lokal mieszkalny przypada na współwłasność Krzysztofa W. w 4/6 części oraz na rzecz Tadeusza W.a w 2/6 części ze spłatą na rzecz Zbigniewa W. (Wnioskodawcy) z 1/6 części wartości lokalu. Spłata w wysokości 21.000 zł jaką otrzymał Wnioskodawca stanowi sumę spłaty ze środków pieniężnych jak i wartości 1/6 części lokalu mieszkalnego.

Na gruncie niniejszej sprawy wyjaśnić należy, że okoliczność, że dział spadku następuje ze spłatą od spadkobiercy nabywającego na wyłączną własność składniki majątkowe wchodzące w skład spadku lub ich część na rzecz drugiego spadkobiercy powoduje, że czynność taka ma charakter odpłatny. Nie jest to jednak równoznaczne z obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego z tytułu otrzymania takiej spłaty. W sytuacji, w której spłata równa jest wartości udziału w spadku i nie przekracza go, podatnik nie uzyskuje w związku z czynnością działu spadku żadnego przysporzenia majątkowego względem odziedziczonej ułamkowej części masy spadkowej. W takim przypadku brak jest podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności stwierdzić należy, że jeżeli rzeczywiście otrzymana przez Wnioskodawcę od brata tytułem spłaty kwota nie przekroczyła wartości posiadanego udziału w spadku (będzie ekwiwalentna do posiadanego udziału w spadku), to otrzymanie tej kwoty nie spowoduje powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że spłata nie przekroczyła wartości przysługującego Wnioskodawcy udziału spadkowego, a czynność prawna (dział spadku) została dokonana wyłącznie między spadkobiercami. W konsekwencji na Wnioskodawcy nie ciąży obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu otrzymania spłaty w zamian za udział w ww. lokalu mieszkalnym, nabyty w spadku po zmarłej matce.

Przy czym bezwzględnie należy pamiętać, że wartość nieruchomości będących przedmiotem działu spadku ustala się na dzień dokonania tej czynności prawnej, a nie na dzień nabycia spadku lub jego zgłoszenia do opodatkowania. Ustala się ją bowiem według wartości aktualnej, a nie historycznej. Wartość rynkowa majątku na dzień działu spadku podawana jest co do zasady w akcie notarialnym jako wartość przedmiotu umowy.

Stanowisko Wnioskodawcy należało zatem uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.