IBPBII/2/4511-40/15/MW | Interpretacja indywidualna

Skutki podatkowe sprzedaży lokalu nabytego częściowo w 2009 r. w spadku oraz częściowo 2014 r. w wyniku zniesienia współwłasności.
IBPBII/2/4511-40/15/MWinterpretacja indywidualna
  1. dział spadku
  2. nabycie
  3. spadek
  4. sprzedaż nieruchomości
  5. zniesienie współwłasności
  1. Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) -> Źródła przychodów

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 6 stycznia 2015 r. (data otrzymania 9 stycznia 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży lokalu mieszkalnego:

  • w części dotyczącej sposobu ustalenia pięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – jest nieprawidłowe,
  • w pozostałym zakresie – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 9 stycznia 2015 r. otrzymano ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży lokalu mieszkalnego.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

W dniu 31 lipca 2009 r. zmarła matka Wnioskodawcy, której spadkobiercami na mocy ustawy zgodnie z prawomocnym postanowieniem z 18 maja 2010 r. zostali Wnioskodawca oraz jego brat każdy w udziale 1/2. W skład spadku wchodziło m.in. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, którego ostateczną wartość ustalono na kwotę 99.500 zł oraz udział 1/2 we współwłasności mieszkania stanowiącego odrębną nieruchomość (wartość tego udziału ustalono na 42.000 zł). Wchodzące w skład spadku akcje zostały podzielone po połowie (zgodnie z udziałami w spadku) przed sądowym działem spadku.

Brat Wnioskodawcy był w chwili śmierci matki drugim obok niej współwłaścicielem wspomnianego lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość w udziale wynoszącym 1/2 (wartość tego udziału ustalono na 42.000 zł).

W dniu 12 listopada 2012 r. zmarł brat Wnioskodawcy, a spadek po nim odziedziczyła żona oraz dwójka dzieci – wszyscy w udziałach po 1/3.

Postanowieniem Sądu Rejonowego z 24 października 2013 r. dokonano działu spadku po matce Wnioskodawcy w ten sposób, że:

  • spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego (99.500 zł) zostało przyznane w całości spadkobiercom brata Wnioskodawcy, czyli jego żonie i dzieciom,
  • udział matki Wnioskodawcy w wysokości 1/2 we własności lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość (o wartości 42.000 zł) został przyznany Wnioskodawcy.

Powstała na skutek takiego działu spadku współwłasność lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość (udział 1/2 brata Wnioskodawcy odziedziczony przez jego spadkobierców i udział 1/2 przyznany Wnioskodawcy na skutek działu spadku) została tym samym postanowieniem zniesiona w ten sposób, że udział 1/2 brata Wnioskodawcy w tym lokalu został przyznany Wnioskodawcy, który stał się wyłącznym właścicielem tego lokalu (o wartości 2 × 42.000 zł). Przy tym zgodnie z postanowieniem Sądu Okręgowego z 28 maja 2014 r. zmieniającym postanowienie Sądu Rejonowego z 24 października 2013 r. wzajemne rozliczenia w postaci dopłat od Wnioskodawcy na rzecz spadkobierców brata ustalono na łączną kwotę 13.251 zł.

W związku z powyższym zdarzeniem zadano następujące pytania:
  1. Czy datą nabycia przez Wnioskodawcę udziału 1/2 we współwłasności lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość przyznanego w ramach działu spadku po matce jest 31 lipca 2009 r. (data otwarcia spadku po matce)...
  2. Czy datą nabycia udziału 1/2 we współwłasności lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość należącego uprzednio do brata Wnioskodawcy przyznanego w ramach zniesienia współwłasności tego lokalu jest 28 maja 2014 r. (dzień uprawomocnienia się postanowienia o dziale spadku i zniesieniu współwłasności)...
  3. Czy Wnioskodawcy przysługiwać będzie zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu uzyskania 1/2 przychodu ze zbycia wspomnianego lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość jako odpowiadającego wynikającemu z postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku udziałowi w aktywach otrzymanych ze spadku po matce...
  4. Czy Wnioskodawca będzie obciążony podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu uzyskania 1/2 przychodu ze zbycia lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość jako odpowiadającego udziałowi brata przyznanemu Wnioskodawcy w ramach zniesienia współwłasności tego lokalu – jeśli zbycie nastąpi przed 28 maja 2019 r. (5 lat od daty uprawomocnienia się postanowienia o dziale spadku i zniesieniu współwłasności)...

Zdaniem Wnioskodawcy, jako datę nabycia przez Wnioskodawcę w drodze spadku udziału matki we własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (udział objęty wspólnością majątku spadkowego) należy przyjąć dzień otwarcia spadku (31 lipca 2009 r.), bowiem Wnioskodawca odziedziczył spadek po matce w udziale 1/2, a na skutek działu spadku (aktywów o wartości 99.500 zł + 42.000 zł = 141.500 zł) uzyskał w tej formie z majątku spadkowego aktywa o wartości 42.000 zł, mieszczące się w udziale w spadku po matce. Jako datę nabycia drugiego udziału 1/2 (należącego uprzednio do brata) we własności lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość należy wskazać 28 maja 2014 r., tj. datę uprawomocnienia się postanowienia o dziale spadku i zniesieniu współwłasności.

W związku z powyższymi okolicznościami Wnioskodawca stoi na stanowisku, że przychód z odpłatnego zbycia lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, jaki przyznano Wnioskodawcy na skutek działu spadku i zniesienia współwłasności, będzie w 1/2 zwolniony od podatku dochodowego od osób fizycznych, a w 1/2 będzie podlegał temu podatkowi, jeśli zbycie nastąpi przed 28 maja 2019 r. (5 lat od daty uprawomocnienia się postanowienia o dziale spadku i zniesieniu współwłasności), a po 28 maja 2019 r. będzie zwolniony w całości z tego podatku na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawca wskazał, że w orzecznictwie NSA oraz WSA ugruntowany jest bowiem pogląd, że nabycie mienia wchodzącego w skład spadku następuje z chwilą otwarcia spadku, niezależnie od dalszej „konkretyzacji” składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom, jeśli podział aktywów z majątku spadkowego nie doprowadzi do nabycia aktywów o wartości przekraczającej udział spadkowy. Majątek spadkowy stanowi bowiem jedność (masę), która zostaje nabyta przez spadkobierców już w chwili otwarcia spadku z prawem do uzyskania z tej masy aktywów o wartości odpowiadającej udziałowi w tej masie (w spadku). Oznacza to, że przyznanie w postępowaniu działowym pewnego składnika tego majątku jednemu spadkobiercy nie powoduje nabycia „na nowo” tego składnika, jeśli mieści się on wraz z innymi uzyskanymi tą drogą aktywami w udziale tego spadkobiercy w spadku.

Na poparcie własnego stanowiska Wnioskodawca przywołał:

  • wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 20 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 963/12, w którym stwierdzono: Innymi słowy, na skutek działu spadku następuje „konkretyzacja” składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom. Dział spadku jest czynnością wtórną do nabycia spadku; nie można nabyć własności rzeczy tylko i wyłącznie w drodze działu spadku, bez nabycia spadku. Zatem stanowisko organu interpretacyjnego, iż nabycie nieruchomości w drodze działu spadku nie mieści się w pojęciu „nabycia w drodze spadku” jest nieprawidłowe. Nie można zaaprobować twierdzenia, że w wyniku działu spadku nastąpiło nabycie części majątku spadkowego, który należał do innych spadkobierców albowiem nie dysponowali oni prawem do poszczególnych rzeczy a jedynie udziałem w spadku. W konsekwencji wadliwy jest wniosek Ministra Finansów, iż nie cały (lecz tylko wynikający z wielkości pierwotnego udziału spadkowego) przychód uzyskany ze sprzedaży w 2011 r. części nieruchomości, której własność skarżący nabył w wyniku działu spadku, wolny jest od podatku dochodowego na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. (analogiczne uzasadnienie zawiera wyrok WSA w Gliwicach z 11 czerwca 2013 r. I SA/Gl 1251/12),
  • wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 września 2011 r., sygn. akt II FSK 500/10, w którym stwierdzono: jeżeli nabycie nieruchomości było skutkiem dziedziczenia, uznaje się, iż nastąpiło w chwili śmierci spadkodawcy. Dotyczy to także tych przypadków, kiedy podatnik sprzedający nieruchomość nie był jedynym spadkobiercą, ale procedura działu spadku doprowadziła do tego, że został uznany za wyłącznego właściciela nieruchomości Dział spadku może doprowadzić do tego, że spadkobierca otrzyma udział we własności nieruchomości, który będzie wyższy od pierwotnego. Niezależnie jednak od tego, jeżeli nieruchomość wchodziła do majątku spadkowego, to uznaje się, że spadkobierca nabył jej własność – również w zakresie ustalonym przy dziale spadku – w dniu śmierci spadkodawcy a nie w dniu działu spadku.

Wymagające odnotowania odejście od tej zasady przez NSA w wyroku z 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 984/12 dotyczy jedynie określenia innego momentu nabycia rzeczy w przypadku klasycznego zniesienia współwłasności rzeczy (a nie działu spadku), co zostało podkreślone w uzasadnieniu tego orzeczenia: Ze względu na wyraźnie zaznaczony w stanie faktycznym wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej charakter zdarzenia – umowa zniesienia współwłasności nieruchomości – w ocenie Sądu nie są adekwatne do realiów rozpoznawanej sprawy poglądy orzecznictwa dotyczące działu spadku (wyrok WSA w Gliwicach z 11 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 1251/12, wyrok NSA z 13 września 2011 r., sygn. akt II FSK 500/10. www.orzecznictwo.nsa.gov.pl).

Powyższa zasada nie znajduje zastosowania w przypadku, gdy niezależnie od przyznania udziału w nieruchomości w ramach działu spadku dochodzi do zniesienia współwłasności tej nieruchomości w drodze przyznania przez Sąd spadkobiercy także udziału, który nie podlegał dziedziczeniu przez tego spadkobiercę. W niniejszej sprawie odziedziczony przez Wnioskodawcę i przyznany działem spadku udział 1/2 w lokalu stanowiącym odrębną nieruchomość został „uzupełniony” w ramach zniesienia współwłasności udziałem należącym uprzednio do brata Wnioskodawcy, a odziedziczonym przez jego spadkobierców (jako skutek nieprzyznania Wnioskodawcy w orzeczeniu działowym żadnych praw do lokalu objętego spółdzielczym prawem do lokalu mieszkalnego).

W związku z tym, Wnioskodawca za właściwą uznaje taką interpretację art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, która pozwala na:

  • zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych 1/2 przychodu ze zbycia lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość jako odpowiadającego udziałowi w aktywach otrzymanych ze spadku po matce,
  • obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych 1/2 przychodu ze zbycia lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość jako odpowiadającego udziałowi brata Wnioskodawcy przyznanemu Wnioskodawcy w ramach zniesienia współwłasności tego lokalu.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest częściowo prawidłowe a częściowo nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) – źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

  1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
  2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  3. prawa wieczystego użytkowania gruntów,

-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

W świetle powyższego uregulowania każda czynność prawna, której przedmiotem jest odpłatne zbycie nieruchomości lub praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy stanowi źródło przychodów w rozumieniu tego przepisu, jeżeli zostanie dokonana w określonym czasie, tj. przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że w dniu 31 lipca 2009 r. zmarła matka Wnioskodawcy, której spadkobiercami zostali Wnioskodawca oraz jego brat każdy w udziale 1/2. W skład spadku wchodziło m.in. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o wartości 99.500 zł oraz udział 1/2 we współwłasności mieszkania stanowiącego odrębną nieruchomość o wartości 42.000 zł. Brat Wnioskodawcy był w chwili śmierci matki drugim obok niej współwłaścicielem wspomnianego lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość w udziale wynoszącym 1/2. W dniu 12 listopada 2012 r. zmarł brat Wnioskodawcy, a spadek po nim odziedziczyła żona oraz dwójka dzieci – wszyscy w udziałach po 1/3. Postanowieniem Sądu Rejonowego z 24 października 2013 r. dokonano działu spadku po matce Wnioskodawcy w ten sposób, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego zostało przyznane w całości spadkobiercom brata Wnioskodawcy, natomiast udział matki Wnioskodawcy w wysokości 1/2 we własności lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość został przyznany Wnioskodawcy. Powstała na skutek takiego działu spadku współwłasność lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość została tym samym postanowieniem zniesiona w ten sposób, że udział 1/2 brata Wnioskodawcy w tym lokalu został przyznany Wnioskodawcy, który stał się wyłącznym właścicielem tego lokalu, z obowiązkiem dopłaty na rzecz spadkobierców brata w kwocie 13.251 zł.

W myśl art. 924 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r. poz. 121) – spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia. Istotny zatem dla podatku dochodowego jest dzień otwarcia spadku, czyli data śmierci spadkodawcy. W omawianej sprawie nabycie przez Wnioskodawcę spadku nastąpiło zatem w dniu śmierci matki, tj. 31 lipca 2009 r.

Z instytucją działu spadku mamy natomiast do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom stosownie do wielkości ich udziałów, przechodzą na nich. Ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom.

Tak więc na skutek działu spadku następuje „konkretyzacja” składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom. Jeżeli jednak w drodze działu spadku spadkobierca nabywa udział ponad wielkość, którą uprzednio nabył w spadku, to nabycie w drodze działu spadku, w części przekraczającej udział w spadku, należy traktować jako nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast celem postępowania o zniesienie współwłasności w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego jest nowe ukształtowanie prawa własności rzeczy, która stanowi przedmiot współwłasności. Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego – współwłasność jest instytucją prawa cywilnego polegającą na tym, że własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. Współwłaścicielom przysługują części wspólnego prawa własności (tzw. udziały), którymi mogą swobodnie rozporządzać. Dopóki więc istnieje współwłasność można mówić tylko o istnieniu udziałów w tym prawie, o ich nabywaniu i zbywaniu, nigdy – o prawie do części rzeczy, o jej zbywaniu bądź nabywaniu w częściach. Współwłaściciele mają swoje udziały w prawie, ale nie w rzeczy.

Zgodnie z art. 210 i nast. Kodeksu cywilnego – każdy ze współwłaścicieli w każdym czasie może domagać się zniesienia współwłasności. Zniesienie współwłasności nie stanowi nabycia rzeczy wyłącznie wówczas, jeżeli nabyte na własność mienie mieści się w ramach udziału jaki przypadał byłym współwłaścicielom w rzeczy wspólnej i odbył się bez spłat i dopłat. Gdy w wyniku zniesienia współwłasności udział danej osoby ulega powiększeniu mamy do czynienia z nabyciem, gdyż zwiększa się stan jej majątku osobistego. Nie zmienia tego fakt, że zniesienia współwłasności dokonuje się bez spłat i dopłat. Zatem jeżeli przy dokonaniu zniesienia współwłasności wystąpiło przysporzenie majątku ponad udział posiadany przed zniesieniem współwłasności oznacza to, że dla części udziału w nieruchomości lub prawie nabytego w drodze zniesienia współwłasności dniem nabycia będzie dzień, w którym nastąpiło zniesienie współwłasności.

W omawianej sprawie Wnioskodawca w wyniku działu spadku po matce otrzymał udział 1/2 w lokalu mieszkalnym o wartości 42.000 zł, podczas gdy jego udział w obu składnikach majątku będących przedmiotem działu spadku miał wartość 70.750 zł. Tym samym należy uznać, że wartość udziału 1/2 w lokalu mieszkalnym otrzymanego przez Wnioskodawcę w wyniku działu spadku jest niższa niż wartość przysługującego Wnioskodawcy udziału 1/2 w składnikach majątku będących przedmiotem działu spadku, a co za tym idzie w dacie działu spadku nie doszło do nabycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy.

Odrębną czynnością prawną było natomiast zniesienie współwłasności lokalu mieszkalnego, dokonane na podstawie tego samego postanowienia sądowego, pomiędzy Wnioskodawcą, któremu przysługiwał udział 1/2 w tym lokalu a spadkobiercami zmarłego brata, którym również przysługiwał łączny udział 1/2. Skoro Wnioskodawca w wyniku zniesienia współwłasności nabył od pozostałych współwłaścicieli (spadkobierców brata) należące do nich udziały w lokalu mieszkalnym, to dzień dokonania zniesienia współwłasności utożsamiać należy z nabyciem przez Wnioskodawcę udziałów w łącznej wysokości 1/2 należących uprzednio do pozostałych współwłaścicieli.

Z powyższych rozważań wynika zatem, że udziały w omawianym lokalu mieszkalnym Wnioskodawca nabył w różnym czasie i w różny sposób:

  • udział 1/2 – 31 lipca 2009 r. w spadku po matce,
  • udział 1/2 – 28 maja 2014 r. (data uprawomocnienia się postanowienia o dziale spadku i zniesieniu współwłasności) w wyniku zniesienia współwłasności.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia należy stwierdzić, że planowane obecnie odpłatne zbycie ww. lokalu mieszkalnego w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 2009 r. w spadku po matce (1/2) nie podlega w ogóle opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na upływ z końcem 2014 r. pięcioletniego terminu, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy.

Natomiast opodatkowaniu podlegać będzie sprzedaż ww. lokalu w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 2014 r. w wyniku zniesienia współwłasności (1/2) jeżeli dokonana zostanie nie jak wskazał Wnioskodawca przed 28 maja 2019 r., lecz przed 1 stycznia 2020 r. Wyjaśnić należy Wnioskodawcy, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nakładają obowiązek zapłacenia podatku od sprzedaży nieruchomości lub praw, o ile sprzedaż ta – co do zasady – następuje w terminie 5-ciu lat liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie lub wybudowanie. Skoro okres należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, to rok, w którym dokonano nabycia nie jest uwzględniany w liczeniu 5-letniego terminu. Tym samym, jeżeli przykładowo nabycie nieruchomości lub praw nastąpiło w 2014 r. (jak w niniejszej sprawie), to zbycie nieruchomości dopiero od 1 stycznia 2020 r. nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Oceniając skutki podatkowe sprzedaży ww. lokalu w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 2014 r. należy zastosować przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r.

Ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 209, poz. 1316 ze zm.) zmieniono m.in. zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nowe zasady opodatkowania – w myśl art. 14 ustawy zmieniającej – mają zastosowanie do uzyskanych dochodów (poniesionej straty) od 1 stycznia 2009 r.

I tak w myśl art. 30e ust. 1 i art. 45 ust. 4 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w ww. brzmieniu – od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku i jest płatny w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie.

Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy – podstawą obliczenia podatku jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw. Przy czym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej (art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia (sprzedaży) nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez sprzedającego, które są konieczne, aby transakcja sprzedaży mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością), np. koszty wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego w związku ze sprzedażą, prowizje pośredników w sprzedaży nieruchomości, koszty ogłoszeń w prasie związanych z zamiarem sprzedaży nieruchomości.

Pamiętać jednak należy, że jeżeli Wnioskodawca poniesie takie wydatki, to do kosztów odpłatnego zbycia będzie mógł zaliczyć jedynie ich część odpowiadającą udziałowi 1/2 nabytemu w 2014 r. w wyniku zniesienia współwłasności. Skoro bowiem sprzedaż udziału nabytego w spadku po matce nie jest źródłem przychodu to nie może generować także kosztów.

Ustalenie kosztów uzyskania przychodu odbywa się natomiast zgodnie z art. 22 ust. 6c lub 6d ww. ustawy w zależności od tego czy zbywaną nieruchomość lub prawo nabyto odpłatnie, czy nieodpłatnie.

W rozpatrywanym przypadku w odniesieniu do udziału w lokalu mieszkalnym nabytego w wyniku zniesienia współwłasności, które miało charakter odpłatny zastosowanie znajdzie art. 22 ust. 6c ww. ustawy, w myśl którego – koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania.

Wysokość nakładów, o których mowa w art. 22 ust. 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych (art. 22 ust. 6e ustawy).

Tym samym do kosztów uzyskania przychodu Wnioskodawca może zaliczyć dopłatę, którą Sąd zasądził na rzecz pozostałych uczestników postępowania o zniesienie współwłasności, jeżeli zostanie przez Wnioskodawcę zapłacona.

W myśl art. 30e ust. 4 ww. ustawy – po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3 (PIT-39), wykazać:

  1. dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub
  2. dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.

Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł – stosownie do art. 30e ust. 5 ww. ustawy.

Odnosząc zatem powyższe uregulowania prawne do przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, że za datę nabycia udziału wynoszącego 1/2 w omawianym lokalu mieszkalnym należy uznać datę śmierci matki Wnioskodawcy (31 lipca 2009 r.), ponieważ wartość składnika majątku otrzymanego przez Wnioskodawcę w wyniku działu spadku (udziału 1/2 w ww. lokalu mieszkalnym) jest niższa niż wartość przysługującego Wnioskodawcy udziału 1/2 w obu składnikach majątku będących przedmiotem tej czynności prawnej. Pozostały udział 1/2 Wnioskodawca nabył w wyniku zniesienia współwłasności w dniu uprawomocnienia się postanowienia o dziale spadku i zniesieniu współwłasności, tj. 28 maja 2014 r. Tym samym odpłatne zbycie w 2015 r. ww. lokalu w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 2009 r. w spadku po matce (1/2) nie podlega w ogóle opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na upływ pięcioletniego terminu, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy.

W tym zakresie stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Nie sposób zgodzić się natomiast ze stanowiskiem Wnioskodawcy, że sprzedaż ww. lokalu w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 2014 r. w wyniku zniesienia współwłasności zwolniona będzie z podatku dochodowego jeżeli nastąpi po 28 maja 2019 r. Jak bowiem wyjaśniono powyżej sprzedaż tego udziału nie będzie stanowić źródła przychodu jeżeli dokonana zostanie po 31 grudnia 2019 r.

Odnosząc się natomiast do przywołanych przez Wzywającego wyroków sądów administracyjnych należy zauważyć, że wyroki sądów nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i nie stanowią powszechnej wykładni przepisów prawa podatkowego, ponieważ wydawane są w indywidualnych sprawach i wiążą tylko strony danego postępowania.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4A, 35-016 Rzeszów, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.