1061-IPTPB4.4511.185.2016.3.KS | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi,
Czy Wnioskodawczyni będzie zobowiązana do zapłacenia podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania wynagrodzenia otrzymanego za udostępnienie nieruchomości (służebność gruntowa)?

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 25 sierpnia 2016 r. (data wpływu 13 września 2016 r.), uzupełnionym pismami z dnia 4 listopada 2016 r. (data wpływu 14 listopada 2016 r.) i z dnia 2 grudnia 2016 r. (data wpływu 12 grudnia 2016 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania wynagrodzenia otrzymanego za udostępnienie nieruchomości – jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 13 września 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidulanej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.

Wniosek ten nie spełniał wymogów, o których mowa w art. 14b § 3 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.), w związku z czym pismem z dnia 24 października 2016 r., nr 1061-IPTPB4.4511.185.2016.1.KS, na podstawie art. 169 § 1 w związku z art. 14h wymienionej ustawy, wezwano Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie do uzupełnienia ww. wniosku wysłano w dniu 24 października 2016 r. (data doręczenia 31 października 2016 r.). Wnioskodawczyni uzupełniła przedmiotowy wniosek pismem złożonym w dniu 14 listopada 2016 r., nadanym za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 7 listopada 2016 r.

Następnie, pismem z dnia 24 listopada 2016 r., nr 1061 IPTPB4.4511.185.2016.2.KS, ponownie wezwano Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie do uzupełnienia ww. wniosku wysłano w dniu 25 listopada 2016 r. (data doręczenia 29 listopada 2016 r.). Wnioskodawczyni uzupełniła przedmiotowy wniosek pismem z dnia 2 grudnia 2016 r. (data wpływu 12 grudnia 2016 r.), nadanym za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 5 grudnia 2016 r.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

W dniu 27 października 2015 r. Wnioskodawczyni podpisała umowę z ... Oddział w ... na mocy, której wyraziła zgodę na udostępnienie własnej nieruchomości dla potrzeb posadowienia urządzeń elektroenergetycznych w postaci:

  • linii kablowej ziemnej SN 15 KV,
  • linii kablowej ziemnej niskiego napięcia,
  • stacji transformatorowej słupowej.

Ponadto, Wnioskodawczyni oświadczyła, że zgoda której udzieliła niniejszą umową obejmuje także udostępnienie nieruchomości w celu wykonywania przez przedsiębiorstwo energetyczne czynności eksploatacyjnych urządzeń elektroenergetycznych, a także usuwania awarii. Z tytułu obciążenia własnej nieruchomości prawem przysługującym osobie trzeciej Wnioskodawczyni otrzymała wynagrodzenie, od którego nie potrącono zaliczki na podatek dochodowy. Inwestycja jest obecnie na etapie projektu, wydano pozwolenie na realizację inwestycji.

W piśmie z dnia 4 listopada 2016 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, Wnioskodawczyni wskazała, że podpisana w dniu 27 października 2015 r. umowa, nie jest umową o ustanowienie służebności przesyłu, jest to umowa o udostępnienie nieruchomości pod projektowanymi urządzeniami elektroenergetycznymi.

Ponadto Wnioskodawczyni dodała, że w dniu 11 sierpnia 2015 r. zawarła umowę z ... Spółka Akcyjna z siedzibą w ... na mocy, której oświadczyła, że wyraża zgodę na udostępnienie swojej nieruchomości w celu budowy urządzeń energetycznych:

  • linii kablowej ziemnej SN 15 kV,
  • linii kablowej ziemnej niskiego napięcia,
  • stacji transformatorowej słupowej pod warunkiem ustalenia służebności i wypłacenia odszkodowania.

Odszkodowanie obejmować będzie wypłatę należności za zniszczone uprawy i nasadzenia, zniszczenie struktury gleby wraz z odszkodowaniem za rekultywację wynikającym z realizacji opisanej inwestycji. Realizacja inwestycji musi być poprzedzona sporządzeniem projektu inwestycji uzgodnionego między innymi z właścicielem nieruchomości. Dlatego też Wnioskodawczyni podpisała umowę z ... Oddział w ... wyrażając zgodę na posadowienie opisanych urządzeń na własnej nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego. W wyniku realizacji inwestycji powstaną szkody w uprawach rolnych. W związku z tym Wnioskodawczyni otrzymała wynagrodzenie w formie odszkodowania, od którego nie potrącono zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Wnioskodawczyni wskazała, że bardziej adekwatną podstawą prawną będzie art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, ze zm.).

Następnie w uzupełnieniu wniosku z dnia 2 grudnia 2016 r., Wnioskodawczyni wskazała, że wniosek dotyczy interpretacji o możliwości zwolnienia z opodatkowania wynagrodzenia za udostępnienie nieruchomości, otrzymanego na podstawie umowy zawartej w dniu 27 października 2015 r.

Dodatkowo Wnioskodawczyni oświadczyła, że zgoda której udzieliła niniejszą umową obejmuje także udostępnienie nieruchomości w celu wykonywania przez przedsiębiorstwo energetyczne czynności eksploatacyjnych urządzeń elektroenergetycznych, a także usuwania awarii. Z tytułu obciążenia własnej nieruchomości prawem przysługującym osobie trzeciej Wnioskodawczyni otrzymała wynagrodzenie stanowiące rodzaj rekompensaty za uciążliwości i ograniczenie korzystania z nieruchomości. Ww. wynagrodzenie Wnioskodawczyni otrzymała w dniu 6 lipca 2016 r., od którego nie potrącono zaliczki na podatek dochodowy.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy Wnioskodawczyni będzie zobowiązana do zapłacenia podatku dochodowego od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawczyni, przedstawionym ostatecznie w uzupełnieniu wniosku z dnia 2 grudnia 2016 r. przychód, który otrzymała podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych, stosownie do przepisu art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, ze zm.). W ocenie Wnioskodawczyni, w myśl przepisów Kodeksu cywilnego udzieliła Ona przedsiębiorstwu służebności gruntowej polegającej na korzystaniu z Jej nieruchomości w celu wybudowania i eksploatacji urządzeń przesyłowych, tj. stacji transformatorowej i linii kablowych ziemnych średniego i niskiego napięcia. Z tytułu obciążenia własnej nieruchomości jako osoba fizyczna, będąca posiadaczem gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, Wnioskodawczyni otrzymała wynagrodzenie stanowiące odszkodowanie – rekompensatę za uciążliwości i ograniczenie korzystania z nieruchomości.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Na mocy art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy źródłami przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 omawianej ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17.

Użyty we wskazanym przepisie zwrot „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy bowiem mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Z przedstawionego we wniosku oraz jego uzupełnieniach opisu stanu faktycznego wynika, że w dniu 27 października 2015 r. Wnioskodawczyni podpisała umowę z ... Oddział w ... na mocy, której wyraziła zgodę na udostępnienie własnej nieruchomości dla potrzeb posadowienia urządzeń elektroenergetycznych w postaci: linii kablowej ziemnej SN 15 KV, linii kablowej ziemnej niskiego napięcia oraz stacji transformatorowej słupowej. Ponadto, Wnioskodawczyni oświadczyła, że zgoda której udzieliła niniejszą umową obejmuje także udostępnienie nieruchomości w celu wykonywania przez przedsiębiorstwo energetyczne czynności eksploatacyjnych urządzeń elektroenergetycznych, a także usuwania awarii. Z tytułu obciążenia własnej nieruchomości prawem przysługującym osobie trzeciej Wnioskodawczyni otrzymała wynagrodzenie stanowiące rodzaj rekompensaty za uciążliwości i ograniczenie korzystania z nieruchomości. Ww. wynagrodzenie Wnioskodawczyni otrzymała 6 lipca 2016 r., od którego nie potrącono zaliczki na podatek dochodowy. Ponadto w piśmie stanowiącym uzupełnienie wniosku z dnia 4 listopada 2016 r., Wnioskodawczyni wskazała, że podpisana w dniu 27 października 2015 r. umowa, nie jest umową o ustanowienie służebności przesyłu, jest to umowa o udostępnienie nieruchomości pod projektowanymi urządzeniami elektroenergetycznymi.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy, wolne od podatku dochodowego są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu:

  1. ustanowienia służebności gruntowej,
  2. rekultywacji gruntów,
  3. szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie

-w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, z późn. zm.).

Powołany art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.

Z kolei, wobec treści art. 2 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym, ilekroć w ustawie jest mowa o gospodarstwie rolnym, oznacza to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 617, z późn. zm.). Zgodnie z art. 1 tej ustawy, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Natomiast w myśl art. 2 ust. 1 ww. ustawy, za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.

Zgodnie z art. 285 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016, poz. 380, z późn. zm.) nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa).

W myśl art. 3051 Kodeksu cywilnego, nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).

Za urządzenia, o których mowa powyżej, uważa się urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne (art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego).

Stosownie do art. 3052 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem.

Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu (art. 3052 § 2 Kodeksu cywilnego).

W myśl art. 3054 Kodeksu cywilnego do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych.

W tym miejscu podkreślić należy, że ustanowienie nowego rodzaju służebności odnoszącej się do inwestycji polegających na budowie urządzeń infrastruktury technicznej, wychodziło naprzeciw potrzebom gospodarczym i w sposób ustawowy regulowało istniejącą już – zapoczątkowaną uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2003 r., sygn. akt III CZP 79/02 – praktykę ustanawiania służebności gruntowych dla realizacji tych inwestycji. Zastąpienie zatem takiej służebności – służebnością przesyłu – oznacza, że po dniu 2 sierpnia 2008 r. nie jest już możliwe ustanowienie służebności gruntowej dla realizacji inwestycji polegających na budowie urządzeń infrastruktury technicznej, lecz jedynie służebności przesyłu, której istota jest taka sama, jak w przypadku wcześniej stosowanej służebności gruntowej.

Oznacza to, że zastąpienie w sferze cywilistycznej służebności gruntowej służebnością przesyłu (spowodowane ustawowym uregulowaniem tej problematyki) ustanawianą w związku z budową lub użytkowaniem określonych urządzeń (sieci), nie zmieniło ani celu, ani treści tych służebności.

Ustawą z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 1328) został wprowadzony przepis art. 21 ust. 1 pkt 120a, zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego są wynagrodzenia otrzymane za ustanowienie służebności przesyłu w rozumieniu przepisów prawa cywilnego.

W myśl art. 14 ww. ustawy zmieniającej przepis art. 21 ust. 1 pkt 120a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od dnia 1 stycznia 2014 r.

Z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika zatem jednoznacznie, że przedmiotowa umowa dotyczyła wyłącznie udostępnienia nieruchomości dla potrzeb posadowienia urządzeń elektroenergetycznych, nie stanowiąc tym samym umowy (będącej przesłanką determinującą skorzystanie z omawianego zwolnienia) ustanawiającej służebność gruntową ani też umowy ustanawiającej służebność przesyłu.

Mając na uwadze przedstawiony opis stanu faktycznego oraz powyższe przepisy prawa podatkowego, stwierdzić należy, że wynagrodzenie za udostepnienie nieruchomości uzyskane w 2016 r., stanowi dla Wnioskodawczyni przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a) oraz art. 21 ust. 1 pkt 120a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Administracji Skarbowej w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.