ILPP2/443-465/12-2/SJ | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu,
1. Czy w wyniku restrukturyzacji zbycie opisanych składników majątku związanych z Działalnością Handlową podlega opodatkowaniu VAT? – ILPP2/443-465/12-2/SJ
2. Czy Spółka zbywając niektóre należności do Nabywcy po cenie niższej niż wartość nominalna tych należności, ma prawo do odliczenia VAT z faktur wystawionych prze Nabywcę z tytułu świadczenia na rzecz Spółki usług podlegających opodatkowaniu VAT? – ILPP2/443-465/12-2/SJ

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością reprezentowanej przez Doradcę Podatkowego, przedstawione we wniosku z dnia 27 kwietnia 2012 r. (data wpływu 7 maja 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania zbycia składników majątku związanych z Działalnością Handlową – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 7 maja 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania zbycia składników majątku związanych z Działalnością Handlową.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca – Sp. z o.o. (dalej: Zbywca lub Spółka) oraz ... S.A. (dalej: Nabywca) należące do międzynarodowej grupy ... są czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług w Polsce.

W związku z restrukturyzacją działalności całej grupy przeniesiono część działalności Spółki (dalej: Działalność Handlowa) do Nabywcy.

Spółka wskazała, że Działalność Handlowa była organizacyjnie wyodrębniona od pozostałej działalności Spółki. Ponadto, na poziomie grupowej rachunkowości zarządczej możliwe było wyodrębnienie przychodów i kosztów związanych z przeniesioną działalnością od przychodów i kosztów dotyczących pozostałej działalności Zbywcy.

Powyższa restrukturyzacja objęła w szczególności:

  • przeniesienie do Nabywcy pracowników Zbywcy związanych z Działalnością Handlową (tj.: przedstawicieli handlowych oraz menadżerów handlowych). Mogło to nastąpić zarówno w ramach tzw. przejścia zakładu pracy (art. 231 Kodeksu pracy), jak również rozwiązania dotychczasowych umów z tym pracownikami przez Zbywcę i podpisanie nowych umów z tymi pracownikami przez Nabywcę,
  • przeniesienie do Nabywcy niektórych umów związanych z Działalnością Handlową (w szczególności umów sprzedaży zawartych z kontrahentami, umów leasingu samochodów, umów zawartych z operatorami telekomunikacyjnymi, itd.). W przypadku braku zgody kontrahentów na przeniesienie niektórych umów umowy te zostały rozwiązane przez Zbywcę i Nabywca zawarł nowe umowy w tym zakresie,
  • zbycie na rzecz Nabywcy sprzętu i wyposażenia (głównie komputerów, telefonów) związanego z Działalnością Handlową,
  • przeniesienie niektórych należności Spółki związanych z Działalnością Handlową, po cenie niższej niż cena nominalna.

Spółka podkreśliła, że w wyniku powyższej restrukturyzacji Nabywca nie przejął:

  • nazwy (firmy) Zbywcy,
  • jakiejkolwiek nieruchomości lub praw do nieruchomości wykorzystywanych przez Zbywcę (w szczególność umów najmu, dzierżawy i innych o podobnym charakterze),
  • praw i obowiązków z jakichkolwiek umów zawartych przez Zbywcę z innymi podmiotami z grupy ...,
  • jakichkolwiek zobowiązań Zbywcy związanych z Działalnością Handlową i powstałych do dni restrukturyzacji, za wyjątkiem zobowiązań wobec przenoszonych pracowników (np. rezerwy urlopowe),
  • żadnych środków pieniężnych,
  • jakichkolwiek praw do rachunków bankowych Zbywcy,
  • jakichkolwiek udziałów/akcji posiadanych przez Zbywcę.

Po dokonaniu przedmiotowej restrukturyzacji, Spółka kontynuuje prowadzenie pozostałej działalności gospodarczej.

Nabyte przez Nabywcę składniki majątku związane z Działalnością Handlową są wykorzystywane przez niego do prowadzenia działalności opodatkowanej podatkiem VAT.

Spółka poinformowała, że zbliżony stan przeszły był już przedmiotem wniosku Spółki o wydanie prawa podatkowego w dniu 25 stycznia 2012 r. tutejszy Organ wydał interpretację podatkową (nr ILPP2/443-1524/11-2/AKr), w której uznano, że przedmiot transakcji nie stanowi przedsiębiorstwa, ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa i w konsekwencji podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Wówczas jednak Spółka przyjęła założenie, że żadne jej należności nie zostaną przeniesione na Nabywcę, co ostatecznie uległo zmianie. Zdaniem Spółki, przedmiotowa zmiana nie powinna w żaden sposób wpływać na klasyfikację rozważanej transakcji dla celów podatkowych. Tym niemniej, ze względów ostrożnościowych Spółka podjęła decyzję o ponownym wystąpieniu z wnioskiem o interpretację indywidualną w tej kwestii.

Ponadto Spółka podkreśliła, że w celu potwierdzenia skutków podatkowych dla obydwu stron restrukturyzacji, analizowany stan faktyczny jest także przedmiotem wniosku o interpretację podatkową złożonym do tutejszego Organu przez Nabywcę.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w wyniku restrukturyzacji zbycie opisanych składników majątku związanych z Działalnością Handlową podlega opodatkowaniu VAT...

Zdaniem Wnioskodawcy, zaistnienie modyfikacji w stanie faktycznym, polegającej na tym, że przedmiot transakcji objął również należności przysługujące Spółce od podmiotów trzecich pozostaje bez wpływu na klasyfikację przedmiotowej transakcji dla celów podatkowych. W konsekwencji, zdaniem Spółki, przeniesienie składników majątkowych związanych z Działalnością Handlową do Nabywcy nie stanowi transakcji mającej za przedmiot przedsiębiorstwo, ani zorganizowaną część przedsiębiorstwa, a w konsekwencji do transakcji tej nie znajduje zastosowania wyłączenie z opodatkowania VAT zawarte w art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT. W konsekwencji, zbycie przez Spółkę opisanych składników majątku związanych z Działalnością Handlową podlega opodatkowaniu VAT.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. D. U. z 2011 r. Nr 77, poz. 1054 – dalej: Ustawa o VAT), opodatkowaniu podatkiem od towarów usług podlega w szczególności odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Jednak zgodnie z art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT, przepisów tej ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Oznacza to, iż transakcja mająca za przedmiot przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Ze względu na wyjątkowy charakter powyższego przepisu – Ustawodawca wprowadził w tym miejscu odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania VAT – art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT nie powinien być interpretowany rozszerzająco. Przepis ten powinien mieć zatem zastosowanie jedynie w przypadku zbycia przedsiębiorstwa lub ZCP, a nie np. grupy składników majątku spełniających jedynie część warunków pozwalających na uznanie ich za przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część.

W konsekwencji, zdaniem Spółki, kluczową kwestią w przedmiotowej sprawie jest określenie czy przejęte przez Nabywcę składniki majątkowe związane z Działalnością Handlową Zbywcy mogą zostać zakwalifikowane jako:

  1. przedsiębiorstwo lub
  2. ZCP.

W przypadku, gdy przenoszone składniki majątkowe związane z Działalnością Handlową Zbywcy nie mogą zostać zaklasyfikowane jako przedsiębiorstwo albo ZCP, to odpłatne zbycie tych składników powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Ad. 1

W celu określenia konsekwencji podatkowych restrukturyzacji, należy zatem w pierwszej kolejność zweryfikować, czy przedmiot transakcji (tj. składniki majątkowe związane z Działalnością Handlową) może zostać uznany za przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT.

Ustawa o VAT nie definiuje pojęcia „przedsiębiorstwa”. Ugruntowana praktyka organów podatkowych wskazuje jednak, że przy wykładni terminu „przedsiębiorstwo” użytego w art. 6 pkt 1 Ustawy VAT należy odwołać się do art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.; dalej: KC).

Zgodnie z art. 551 KC, przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej obejmujących w szczególności:

  1. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
  2. własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów wyrobów. oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
  3. prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
  4. wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
  5. koncesje, licencje i zezwolenia;
  6. patenty i inne prawa własności przemysłowej;
  7. majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
  8. tajemnice przedsiębiorstwa;
  9. księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 552 KC, czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności albo z przepisów szczególnych.

W konsekwencji, biorąc pod uwagę definicję przedsiębiorstwa zawartą w KC oraz fakt, że przedmiot restrukturyzacji nie objął:

  • nazwy (firmy) Zbywcy,
  • jakiejkolwiek nieruchomości lub praw do nieruchomości wykorzystywanych przez Zbywcę (w szczególności umowy najmu, dzierżawy i innych o podobnym charakterze),
  • praw i obowiązków z jakichkolwiek umów zawartych przez Zbywcę z innymi podmiotami z grupy ...,
  • żadnych środków pieniężnych,
  • jakichkolwiek praw do rachunków bankowych Zbywcy,
  • jakichkolwiek udziałów/akcji posiadanych przez Zbywcę,

to należy uznać, że w wyniku analizowanej restrukturyzacji nie doszło do zbycia przez Spółkę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT.

Ad. 2

W celu określenia konsekwencji podatkowych restrukturyzacji należy również zweryfikować, czy przedmiotem transakcji (tj. składniki majątkowe związane z Działalnością Handlową Zbywcy) może zostać uznany za ZCP rozumieniu art. 6 pkt 1 w związku z art. 2 pkt 27e Ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 2 pkt 27e Ustawy o VAT, przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się „organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania”.

W konsekwencji, aby można było określić zespół składników jako ZCP w rozumieniu wskazanego przepisu muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki:

  • w istniejącym przedsiębiorstwie musi występować zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania,
  • zespół ten musi być wyodrębniony pod względem organizacyjnym i finansowym,
  • zespół składników musi być przeznaczony do realizacji określonych zadań gospodarczych w przedsiębiorstwie,
  • przenoszony zespół składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

W świetle powyższego biorąc pod uwagę, że przedmiot restrukturyzacji nie objął następujących elementów:

  • zobowiązań Zbywcy związanych z Działalnością Handlową, za wyjątkiem zobowiązań wobec przenoszonych pracowników (np. rezerwy urlopowe),
  • jakiejkolwiek nieruchomości lub praw do nieruchomości Wykorzystywanych przez Zbywcę w związku z Działalnością Handlową (w szczególności umów najmu, dzierżawy i innych o podobnym charakterze),
  • praw i obowiązków z jakichkolwiek umów zawartych przez Zbywcę z innymi podmiotami z grupy ...,
  • żadnych środków pieniężnych,
  • jakichkolwiek praw do rachunków bankowych Zbywcy,

to należy uznać, że w wyniku analizowanej restrukturyzacji nie doszło również do nabycia przez Nabywcę ZCP w rozumieniu art. 2 pkt 27e Ustawy o VAT.

Powyższe stanowisko znajduje całkowite potwierdzenie w praktyce organów podatkowych. W szczególności:

  • Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 23 marca 2010 r. (nr IPPP3/443-1201/09-4/MPe), stwierdził, że: „zbycie przedsiębiorstwa/zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest zatem możliwe tylko w przypadku, gdy na nabywcę zostaną przeniesione wszystkie zobowiązania wcześniej jej przypisane. W sytuacji Wnioskodawcy wykluczenie części zobowiązań, jak również praw i obowiązków wynikających z zawartej umowy przedwstępnej na nabycie nieruchomości z nabywanego majątku, łamie zasadę przeniesienia agregatu składników należącego do jednego podmiotu na inny podmiot”.
  • Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, w interpretacji z dnia 13 października 2010 r. (nr ILPP2/443-1049/10-5/JK), uznał, że: „w przypadku jednak, gdy w wyniku braku zgody podmiotu zewnętrznego, ze zorganizowanej części przedsiębiorstwa zostaną wyodrębnione zobowiązania, które nie przejdą na spółkę przejmującą (...) pozostaną one w Spółce, powyższy zespół składników nie będzie stanowił zorganizowanej części przedsiębiorstwa”.
  • Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, w interpretacji z dnia 20 kwietnia 2011 r. (nr IPPP1 -443-142/11-4/JL), stwierdził, że: „z wniosku wynika, że kupujący nie przejmuje, ani nie wstępuje w żadne zobowiązania Spółki wobec kontrahentów, organów podatkowych, ZUS i innych zobowiązań cywilnoprawnych powstałych przed zawarciem umowy. Należy zatem stwierdzić, iż wyłączenie zobowiązań z masy majątkowej przedsiębiorstwa będącej przedmiotem sprzedaży, powoduje pozbawienie wydzielonego kompleksu majątkowego cechy zorganizowanej części przedsiębiorstwa”.
  • Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 10 czerwca 2010 r. (nr IPPP2/443-318/11-4/KG), podkreślił, że: „brak środków pieniężnych nie pozwala na spełnienie wymogów, zgodnie z którymi nabywający zorganizowaną część przedsiębiorstwa jest wstanie w oparciu o pozyskane składniki majątku kontynuować prowadzenie działalności gospodarczej”.
  • Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 16 września 2010 r. (nr IPPB5/423-364/10-4/MB) zaprezentował stanowisko, zgodnie z którym „o zorganizowanej części przedsiębiorstwa można bowiem mówić tylko wówczas, gdy może ona w całości stanowić przedmiot zbycia i gdy nabywca może kontynuować jej działalność tylko w oparciu o nabyte składniki. W momencie wniesienia w formie aportu opisanych we wniosku składników przez Stronę, spółka nie nabywa wszystkich składników majątku (z aportu wyłączona będzie umowa najmu lokali, w których prowadzona jest działalność Spółki), co nie pozwala uznać, iż staje się ona właścicielem zorganizowanej części przedsiębiorstwa i jest w stanie prowadzić działalność tylko w oparciu o nabytą masę majątkową”.

W świetle powyższego, mając na uwadze, że przedmiot planowanej restrukturyzacji nie będzie stanowił:

  • przedsiębiorstwa ani
  • ZCP

w odniesieniu do zbycia na rzecz Nabywcy składników majątkowych związanych z Działalnością Handlową nie znajdzie zastosowania wyłączenie z opodatkowania VAT wynikające z art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT. Tym samym, transakcja odpłatnego zbycia przez Spółkę wskazanych składników majątkowych podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Tut. Organ informuje, iż w niniejszej interpretacji został rozpatrzony wniosek w części dotyczącej opodatkowania zbycia składników majątku związanych z Działalnością Handlową. Natomiast pozostałe kwestie dotyczące prawa do odliczenia podatku VAT z faktur wystawionych przez Nabywcę z tytułu świadczenia na rzecz Spółki usług zostały rozpatrzone w interpretacji indywidualnej z dnia 26 czerwca 2012 r. znak ILPP2/443-465/12-3/SJ.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.