ITPB2/4511-341/15/BK | Interpretacja indywidualna

W jaki sposób i w jakiej proporcji rodzic ma prawo skorzystać z przedmiotowego odliczenia, czy w połowie kwoty, czy tylko w takiej części, która odpowiada iloczynowi tej kwoty i ilości dni sprawowanej faktycznie władzy rodzicielskiej?
ITPB2/4511-341/15/BKinterpretacja indywidualna
  1. dochód
  2. dzieci i młodzież
  3. rodzice
  4. ulga prorodzinna
  1. Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) -> Podstawa obliczenia i wysokość podatku

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 18 lutego 2015 r. (data wpływu 23 lutego 2015 r.) uzupełnionym pismem z dnia 20 kwietnia 2015 r. (data wpływu 21 kwietnia 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie dokonywania odliczeń w ramach tzw. ulgi prorodzinnej – jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 23 lutego 2015 r. został złożony ww. wniosek uzupełniony w dniu 21 kwietnia 2015 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie dokonywania odliczeń w ramach tzw. ulgi prorodzinnej.

We wniosku oraz jego uzupełnieniu został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni jest matką samotnie wychowującą dwoje dzieci, z których jedno jest małoletnie. W dniu 16 listopada 2012 r. przed Sądem Okręgowym zapadł prawomocny wyrok w sprawie o rozwód z powództwa A. Z. (obecnie S.) przeciwko Z. Z. Sprawowanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem – S. (ur. 6 listopada 1998 r.) Sąd powierzył Wnioskodawczyni. Na ojca małoletniego Sąd nałożył obowiązek alimentacyjny w wysokości 500 zł miesięcznie. Pod wskazanym we wniosku adresem zamieszkania Wnioskodawczyni przebywa z dwójką dzieci, mąż opuścił mieszkanie w maju 2012 r. Aktualnie zamieszkuje w L. z obecną żoną. Od tego czasu nie interesuje się pełnoletnią córką K. (ur. 2 grudnia 1993 r.), a z małoletnim spotyka się od 2 do 4 razy w miesiącu.

Od daty orzeczenia rozwodu dzieci pozostają na utrzymaniu Wnioskodawczyni, bo mąż poza nakazanymi alimentami nie łoży na nie, nie interesuje się ich wykształceniem, zdrowiem i zainteresowaniami. Córka w chwili obecnej pracuje na umowę zlecenie, dorabiając w ten sposób na opłacenie studiów, natomiast inne koszty utrzymania wynikające z obowiązku alimentacyjnego ponosi Wnioskodawczyni. W 2014 r. z tytułu umowy zlecenia córka uzyskała dochód przekraczający limit 3.089 zł. Córka nie zawarła związku małżeńskiego, nie otrzymywała żadnych zasiłków socjalnych.

W roku 2014 Wnioskodawczyni uzyskiwała dochody opodatkowane wg skali podatkowej, których wysokość nie przekroczyła kwoty 112 000 zł.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

W jaki sposób i w jakiej proporcji rodzic ma prawo skorzystać z przedmiotowego odliczenia, czy w połowie kwoty, czy tylko w takiej części, która odpowiada iloczynowi tej kwoty i ilości dni sprawowanej faktycznie władzy rodzicielskiej...

Zdaniem Wnioskodawczyni, przepisy art. 27 f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowią, że odliczenie przysługuje za każdy miesiąc sprawowania władzy rodzicielskiej. Wnioskodawczyni podkreśla, że faktycznie władzę tę sprawuje Ona, a były mąż tylko widuje się z małoletnim dzieckiem i nie można – w Jej ocenie – nazwać tego sprawowaniem władzy w świetle art. 95 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Fakt, że były mąż zamierza odliczyć połowę przysługującego Wnioskodawczyni odliczenia rodzi w Niej poczucie krzywdy.

Wnioskodawczyni uważa więc, że prawo do odliczenia kwoty pełnej ulgi przysługuje Jej, ponieważ to Ona przez cały rok podatkowy sprawuje władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem i utrzymuje dziecko pełnoletnie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

W myśl art. 27f ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.), od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, pomniejszonego o kwotę składki, o której mowa w art. 27b, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:

  1. wykonywał władzę rodzicielską;
  2. pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;
  3. sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Zgodnie z art. 27f ust. 2 ustawy, w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1644) i mającym zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2014 r., odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do:

  1. jednego małoletniego dziecka - kwota 92,67 zł, jeżeli dochody podatnika:
    1. pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112.000 zł,
    2. niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56.000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego małoletnie dziecko wymienionego w art. 6 ust. 4, do którego ma zastosowanie kwota dochodu określona w lit. a;
  2. dwojga małoletnich dzieci - kwota 92,67 zł na każde dziecko;
  3. trojga i więcej małoletnich dzieci - kwota:
    1. 92,67 zł odpowiednio na pierwsze i drugie dziecko,
    2. 166,67 zł na trzecie dziecko,
    3. 225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.

Zgodnie z art. 27f ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za dochody, o których mowa w ust. 2 pkt 1, uważa się dochody uzyskane łącznie w danym roku podatkowym, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30b i art. 30c, pomniejszone o kwotę składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a.

Odliczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lub 3, przysługuje podatnikowi określonemu w ust. 1, który co najmniej przez jeden dzień roku podatkowego wykonywał władzę, pełnił funkcję lub sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do więcej niż jednego dziecka (art. 27f ust. 2b ww. ustawy).

W myśl art. 27f ust. 2c ustawy, odliczenie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:

  1. na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych;
  2. wstąpiło w związek małżeński.

W przypadku, gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, o których mowa w ust. 1, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty obliczonej zgodnie z ust. 2 za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem (art. 27f ust. 3 ustawy).

Z przepisu art. 27 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej.

Według art. 27f ust. 5 ww. ustawy, odliczenia dokonuje się w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej, podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:

  1. odpis aktu urodzenia dziecka;
  2. zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka;
  3. odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą;
  4. zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.

Podkreślenia wymaga, iż korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawczyni jest matką samotnie wychowującą dwoje dzieci, z których jedno jest małoletnie. W dniu 16 listopada 2012 r. przed Sądem Okręgowym zapadł prawomocny wyrok w sprawie o rozwód z powództwa A. Z. (obecnie S.) przeciwko Z. Z. Sprawowanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem – S. (ur. 6 listopada 1998 r.) Sąd powierzył Wnioskodawczyni. Na ojca małoletniego Sąd nałożył obowiązek alimentacyjny w wysokości 500 zł miesięcznie. Pod wskazanym we wniosku adresem zamieszkania Wnioskodawczyni przebywa z dwójką dzieci, mąż opuścił mieszkanie w maju 2012 r. Obecnie zamieszkuje w L. z obecną żoną. Od tego czasu nie interesuje się pełnoletnią córką K. (ur. 2 grudnia 1993 r.), a z małoletnim spotyka się od 2 do 4 razy w miesiącu.

Od daty orzeczenia rozwodu dzieci pozostają na utrzymaniu Wnioskodawczyni, bo mąż poza nakazanymi alimentami nie łoży na nie, nie interesuje się ich wykształceniem, zdrowiem i zainteresowaniami. Córka w chwili obecnej pracuje na umowę zlecenie, dorabiając w ten sposób na opłacenie studiów, natomiast inne koszty utrzymania wynikające z obowiązku alimentacyjnego ponosi Wnioskodawczyni. W 2014 r. z tytułu umowy zlecenia córka uzyskała dochód przekraczający limit 3.089 zł. Córka nie zawarła związku małżeńskiego, nie otrzymywała żadnych zasiłków socjalnych.

W roku 2014 Wnioskodawczyni uzyskiwała dochody opodatkowane wg skali podatkowej, których wysokość nie przekroczyła kwoty 112 000 zł.

Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obojgu rodzicom, jeżeli wykonują władzę rodzicielską, przysługuje ulga na dzieci małoletnie. Władza rodzicielska – zgodnie z art. 93 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788 z późn. zm.) – przysługuje obojgu rodzicom, a – stosownie do art. 97 § 1 tejże ustawy – jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest zobowiązane i uprawnione do jej wykonywania.

Podkreślenia przy tym wymaga, że jeżeli sąd nie pozbawił tego prawa jednego z rodziców, to uznaje się, że rodzice są zdolni do porozumienia w sprawach dotyczących dziecka.

Z przytoczonych regulacji wynika, że limit omawianej ulgi określony na dziecko przysługuje łącznie obojgu rodzicom, jeżeli w stosunku do danego dziecka obojgu rodzicom przysługuje władza rodzicielska. Stąd, w przypadku wykonywania przez obojga rodziców władzy rodzicielskiej każdy z rodziców ma prawo do odliczenia, w granicach przysługującego limitu na dziecko. Istotne jest, aby odliczona kwota przez oboje rodziców nie przekroczyła rocznego limitu na każde dziecko. Kwotę tę rodzice dziecka mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. Zasada ta dotyczy również rodziców rozwiedzionych.

Jednocześnie biorąc po uwagę umiejscowienie w przepisach ustawy sformułowania "lub w dowolnej proporcji", tj. po wyrazach "kwotę tę rodzice dziecka mogą odliczyć od podatku w częściach równych", to należy przyjąć, że podstawową formą podziału przysługującego odliczenia pomiędzy rodziców, z których każdy (w związku z wykonywaną władzą rodzicielską) ma prawo do zastosowania ulgi, jest podział tej kwoty w częściach równych. Możliwość skonsumowania tej kwoty przez rodziców w inny sposób niż w proporcji pół na pół, należy traktować w kategorii przywileju (wyjątku od generalnej zasady), który ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy zgodę na ustalenie dowolnej proporcji kwoty odliczenia wyrażają oboje rodzice. Wynika to z użytego przez ustawodawcę sformułowania "w dowolnej proporcji przez nich ustalonej", oznaczającego współudział (porozumienie) obojga rodziców w określonej proporcji innej niż odpowiadającej częściom równym. Zatem brak stosownego porozumienia pomiędzy rodzicami dziecka oznacza, że w sytuacji, gdy każdy z rodziców spełnia warunki do zastosowania przedmiotowego odliczenia, przysługującą rodzicom wspólną kwotę ulgi na każde z dzieci rodzic dzieli z drugim rodzicem w częściach równych.

W związku z tym, jeśli Wnioskodawczyni nie ma możliwości ustalenia z ojcem małoletniego dziecka proporcji podziału kwoty przysługującego na małoletniego syna odliczenia, to należy przyjąć, że ulga za 2014 r. przysługuje Wnioskodawczyni i byłemu małżonkowi w częściach równych.

Nie można zatem zgodzić się z Jej stanowiskiem, że w sytuacji, gdy przez cały rok podatkowy sprawuje faktycznie władzę rodzicielską, a były mąż płaci alimenty i tylko okazjonalnie widuje się z dzieckiem od 2 do 4 razy w miesiącu - ma wyłączne prawo do odliczenia pełnej ulgi. Przepisy art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r. nie zawierają już bowiem warunku zamieszkiwania dziecka z podatnikiem, nie uprawniają też do skorzystania z ww. ulgi tylko rodzica, który w większym stopniu ponosi ciężar wychowania.

Z kolei w świetle art. 27f ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 w związku z wykonywaniem przez tych podatników ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego oraz w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej.

Treść art. 27f ust. 6 w powiazaniu z art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 wskazuje, że odliczenie kwoty określonej w ust. 2 przysługuje podatnikowi, który utrzymywał dzieci pełnoletnie:

  • bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
  • do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej,
  • w związku z wykonywaniem przez niego ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego lub w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej.

Prawo do ulgi prorodzinnej na pełnoletnie uczące się dziecko uzależnione jest więc m.in. od wysokości rocznego, uzyskanego przez to dziecko, z wyjątkiem renty rodzinnej dochodu.

W 2014 r. wysokość ww. dochodu wynosiła 3.089 zł, co wynika z wyliczenia ilorazu kwoty zmniejszającej podatek, tj. kwoty 556 zł 02 gr oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej, tj. 18%.

Przy czym stosownie do treści art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Zważywszy na okoliczność, że w stanie faktycznym sprawy Wnioskodawczyni wskazała, że dochód z umowy zlecenia uzyskany przez pełnoletnią córkę przekroczył w roku 2014 limit 3 089 zł, nie została spełniona jedna z przesłanek warunkujących możliwość skorzystania z omawianej ulgi. W konsekwencji Wnioskodawczyni nie przysługuje uprawnienie do odliczenia ulgi prorodzinnej na pełnoletnią córkę z uwagi na zaistnienie przesłanki negatywnej w postaci osiągnięcia przez córkę dochodu przekraczającego określony przez ustawodawcę limit w wysokości 3 089 zł.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.

Dodatkowe interpretacje podatkowe i orzeczenia

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.