0115-KDIT2-2.4011.405.2017.1.ENB | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
Opodatkowanie renty wypadkowej i zasiłku pielęgnacyjnego wypłacanych z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Niemiec.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 21 listopada 2017 r. (data wpływu 28 listopada 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania dochodów zagranicznych - jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 28 listopada 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania dochodów zagranicznych.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca w 2014 r. zatrudniony był w niemieckiej firmie branży budowlanej. W czasie zatrudnienia na terenie Niemiec objęły był niemieckim obowiązkowym systemem ubezpieczeń socjalnych.

W dniu 11 października 2014 r., uległ wypadkowi w drodze do pracy. W konsekwencji wypadku doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu. Na tej podstawie, dwoma decyzjami wydanymi przez BG z dnia 4 maja 2016 r. Wnioskodawcy przyznano na podstawie § 56 i 62 ust. 1 Księgi siódmej kodeksu socjalnego (SGB VII) rentę wypadkową od 4 kwietnia 2016 r. do odwołania oraz na podstawie § 44 Księgi siódmej kodeksu socjalnego (SGB VII) zasiłek pielęgnacyjny od dnia 4 listopada 2015 r. do odwołania. Świadczenia te wypłacane są z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Niemiec. Komisja ds. Rent BG ustaliła kwotę przyznanych świadczeń w wysokości 80% jej maksymalnej wysokości.

Renta wypadkowa oraz zasiłek pielęgnacyjny wypłacane są Wnioskodawcy za pośrednictwem Banku Spółdzielczego w R., w którym posiada rachunek bankowy, a który to bank również działa jako płatnik zaliczek na poczet podatku dochodowego. Przy każdym przelewie na rachunek bankowy środków pieniężnych z tytułu dochodu z renty oraz zasiłku pielęgnacyjnego bank pobiera, jako płatnik zaliczkę na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości 18% uzyskanego dochodu.

Po upływie roku podatkowego 2016, bank ten wystawił Wnioskodawcy PIT-11 wykazując dochód z Niemiec jako rentę zagraniczną oraz kwotę pobranych zaliczek na podatek dochodowy zarówno od tej renty jak i od zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości 12.672 zł. Wnioskodawca kwotę tę (dochód jak i zaliczki na podatek) uwzględniał w swoim zeznaniu rocznym PIT-36 rozliczając się wspólnie z małżonką, gdzie ujmowali wszystkie swoje dochody.

Ponadto, miejscem zamieszkania Wnioskodawcy dla celów podatkowych, jak również stałym miejscem zamieszkania, jest tylko Polska. Centrum interesów osobistych i gospodarczych, tzn. rodzina, znajomi (Wnioskodawca nie posiada nieruchomości) znajdują się na terenie Polski. Wnioskodawca posiada wyłącznie obywatelstwo polskie.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.
  1. Czy świadczenia tj. renta wypadkowa i zasiłek pielęgnacyjny wypłacane Wnioskodawcy z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Niemiec podlegają opodatkowaniu w Polsce podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
  2. Czy bank słusznie pobiera zaliczki na poczet podatku z tytułu dochodu z renty oraz zasiłku pielęgnacyjnego wypłacanych z niemieckiego obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Niemiec?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwanej dalej „uPIT”, osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Stosownie do art. 3 ust. 1a uPIT za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

  1. posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
  2. przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Jednakże jak stanowi art. 4a uPIT, powyższe przepisy należy stosować z uwzględnieniem przepisów umów międzynarodowych o unikaniu podwójnego opodatkowania, których Rzeczpospolita Polska jest stroną.

W przedmiotowym stanie faktycznym Wnioskodawca otrzymuje rentę wypadkową oraz zasiłek pielęgnacyjny z Niemiec, jako świadczenia z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych, a zatem w tym przypadku zastosowanie będzie miała umowa między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku z dnia 14 maja 2003 r. (Dz.U. 2005.12.90 z dnia 20 stycznia 2005 r.) - zwana dalej „umową międzynarodową”.

Przepis art. 18 ust. 1 umowy międzynarodowej stanowi, że: „Emerytury i podobne świadczenia lub renty, otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie (Polska) z drugiego Umawiającego się Państwa (Niemcy), podlegają opodatkowaniu tylko w tym pierwszym Państwie (Polsce). Natomiast, zgodnie z art. 18 ust. 2 umowy międzynarodowej „Bez względu na postanowienia ustępu 1 niniejszego artykułu płatności otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w jednym Umawiającym się Państwie (Polska) z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych drugiego Umawiającego się Państwa (Niemcy), podlegają opodatkowaniu tylko w tym drugim Państwie (Niemczech)”.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż ogólną zasadą jest, że dochód z emerytur i rent otrzymywanych z Niemiec, wypłacanych osobom mającym miejsce zamieszkania w Polsce, opodatkowany jest w Polsce. Jednakże od tej ogólnej zasady przepis art. 18 ust. 2 umowy międzynarodowej przewiduje wyjątek, który dotyczy sytuacji, gdy świadczenia (płatności) są wypłacane z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Republiki Federalnej Niemiec, bowiem wówczas płatności takie podlegają opodatkowaniu tylko w państwie źródła, tj. w Niemczech. Jak podaje niemieckie Federalne Ministerstwo Finansów niemieckie ubezpieczenie socjalne składa się z pięciu działów:

  • ustawowe ubezpieczenie na wypadek bezrobocia,
  • ustawowe ubezpieczenie emerytalne,
  • ustawowe ubezpieczenie zdrowotne,
  • ustawowe ubezpieczenie od następstw wypadków oraz
  • ustawowe ubezpieczenie pielęgnacyjne.

Świadczenia pochodzące z wszystkich pięciu działów niemieckiego ustawowego ubezpieczenia społecznego, które wypłaca się osobom mającym miejsce zamieszkania w Polsce, zgodnie z art. 18 ust. 2 umowy, podlegają opodatkowaniu wyłącznie w Niemczech. Wszelkie inne świadczenia emerytalno - rentowe przekazywane osobom mającym miejsce zamieszkania w Polsce podlegają opodatkowaniu tylko w Polsce.

Mając na uwadze powyższe uregulowania prawne stwierdzić należy, że Wnioskodawca, jako pracownik zatrudniony na terenie Niemiec w branży budowlanej podlegał niemieckiemu obowiązkowemu ubezpieczeniu socjalnemu, dlatego też po stwierdzeniu uszczerbku na zdrowiu oraz znacznej niezdolności do pracy została mu przyznana przez BG renta wypadkowa oraz zasiłek pielęgnacyjny. Renta wypadkowa przyznawana według § 56 i 62 ust. 1 Księgi siódmej kodeksu socjalnego (SGB VII) oraz zasiłek pielęgnacyjny przyznany według § 44 Księgi siódmej kodeksu socjalnego (SGB VII) są poborami pochodzącymi z działu ubezpieczeń od następstw wypadków niemieckiego ustawowego ubezpieczenia społecznego.

Zgodnie z powołanym art. 18 ust. 2 umowy międzynarodowej świadczenie rentowe oraz pielęgnacyjne wypłacane z niemieckiego obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych podlegają opodatkowaniu tylko w Niemczech i tym samym nie podlegają opodatkowaniu w Polsce, a zatem w konsekwencji od dochodów tych nie ma obowiązku odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy.

Ponadto przy ustalaniu obowiązku opodatkowania dochodów w Polsce nie ma znaczenia fakt, że dochód z tytułu renty czy świadczenia pielęgnacyjnego w Niemczech na podstawie § 3 pkt 1 lit. a Einkommensteuergesetz (EStG) (niemieckiej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) podlega zwolnieniu ustawowemu.

Mając na względzie powyższe przepisy umowy międzynarodowej oraz przepisy ustawodawstwa krajowego zarówno polskiego, jak i niemieckiego. Wnioskodawca stwierdza, iż dochód z tytułu renty wypadkowej oraz zasiłku pielęgnacyjnego wypłacanego z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych w Niemczech nie podlega opodatkowaniu w Polsce. Ponadto zdaniem Wnioskodawcy bank bezpodstawnie pobierał zaliczki na podatek dochodowy, błędnie uznając, że jest to dochód z tytułu renty podlegającej opodatkowaniu na podstawie polskiej ustawy podatkowej i powinien zaprzestać dalszego poboru.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

W myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032, z późn. zm.) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Zgodnie z art. 3 ust. 1a ww. ustawy, za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

  1. posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
  2. przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska (art. 4a ww. ustawy).

W myśl postanowień art. 18 ust. 1 umowy zawartej w dniu 14 maja 2003 r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku (Dz. U. z 2005 r. Nr 12, poz. 90) emerytury i podobne świadczenia lub renty, otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie z drugiego Umawiającego się Państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym pierwszym Państwie.

Ponadto, zgodnie z art. 18 ust. 2 umowy polsko-niemieckiej, bez względu na postanowienia ustępu 1 niniejszego artykułu płatności otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w jednym Umawiającym się Państwie z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych drugiego Umawiającego się Państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym drugim państwie.

Z powyższych przepisów wynika zatem, że emerytury i podobne świadczenia lub renty otrzymywane z Niemiec, wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania w Polsce, podlegają co do zasady opodatkowaniu tylko w Polsce. Wyjątek dotyczy jednak sytuacji, gdy świadczenia są wypłacane z niemieckiego obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych. Wtedy, stosownie do art. 18 ust. 2 ww. umowy, płatności takie podlegają opodatkowaniu tylko w państwie źródła, tj. w Niemczech.

Niemieckie ustawowe ubezpieczenie społeczne składa się z pięciu działów:

  • ustawowe ubezpieczenie na wypadek bezrobocia,
  • ustawowe ubezpieczenie emerytalne,
  • ustawowe ubezpieczenie zdrowotne,
  • ustawowe ubezpieczenie od następstw wypadków,
  • ustawowe ubezpieczenie pielęgnacyjne.

Świadczenia pochodzące z tych pięciu działów mogą mieć formę zasiłków jednorazowych lub bieżących świadczeń stałych. Niemniej jednak wyłączne prawo do opodatkowania w Niemczech dotyczy zarówno bieżących stałych świadczeń, jak i jednorazowych zasiłków pochodzących ze wszystkich ww. działów niemieckiego ustawowego ubezpieczenia społecznego.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca w 2014 r. zatrudniony był w niemieckiej firmie branży budowlanej. W czasie zatrudnienia na terenie Niemiec objęły był niemieckim obowiązkowym systemem ubezpieczeń socjalnych.

W dniu 11 października 2014 r., uległ wypadkowi w drodze do pracy. W konsekwencji wypadku doznał trwałego uszczerbek na zdrowiu. Na tej podstawie, dwoma decyzjami wydanymi przez BG z dnia 4 maja 2016 r. Wnioskodawcy przyznano na podstawie § 56 i 62 ust. 1 Księgi siódmej kodeksu socjalnego (SGB VII) rentę wypadkową od 4 kwietnia 2016 r. do odwołania oraz na podstawie § 44 Księgi siódmej kodeksu socjalnego (SGB VII) zasiłek pielęgnacyjny od dnia 4 listopada 2015 r. do odwołania. Świadczenia te wypłacane są z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Niemiec. Komisja ds. Rent BG BAU ustaliła kwotę przyznanych świadczeń w wysokości 80% jej maksymalnej wysokości.

Ponadto, miejscem zamieszkania Wnioskodawcy dla celów podatkowych, jak również stałym miejscem zamieszkania, jest tylko Polska. Centrum interesów osobistych i gospodarczych, tzn. rodzina, znajomi (Wnioskodawca nie posiada nieruchomości) znajdują się na terenie Polski. Wnioskodawca posiada wyłącznie obywatelstwo polskie.

Mając zatem na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny i przytoczone przepisy prawa stwierdzić należy, że renta wypadkowa oraz zasiłek pielęgnacyjny wypłacane Wnioskodawcy z niemieckiego obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych na podstawie odpowiednio § 56 i 62 oraz § 44 Księgi siódmej kodeksu socjalnego – podlegają opodatkowaniu zgodnie z art. 18 ust. 2 umowy międzynarodowej tylko w Niemczech i tym samym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w Polsce. W związku z tym, świadczenia wypłacane z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Niemiec nie podlegają wykazaniu w zeznaniu rocznym w Polsce.

W świetle powyższego bank w Polsce nie powinien od wskazanych we wniosku świadczeń pobierać zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

W konsekwencji, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.