IBPP3/4512-401/16-2/KS | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach,
Prawa do odliczania całego podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją zadań w projekcie

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) oraz § 2 i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia 22 kwietnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 9 czerwca 2016 r. (data wpływu 27 czerwca 2016 r.), uzupełnionym pismem z 26 września 2016 r. (data wpływu 28 września 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczania całego podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją zadań w projekcie pn. „...” – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 27 czerwca 2016 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczania całego podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją zadań w projekcie pn. „...”. Wniosek został uzupełniony pismem z 26 września 2016 r. (data wpływu 28 września 2016 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie organu z 16 września 2016 r. znak: IBPP3/4512-401/16-1/KS.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Politechnika ..., uczelnią publiczna ..., Wydział T. z siedzibą w ... (Wnioskodawca) jest uczestnikiem Konsorcjum, w ramach którego współpracuje kilka podmiotów, a liderem konsorcjum jest Instytut X, instytut badawczy z siedzibą ....

Przedmiotem działania Konsorcjum jest udział w III konkursie w ramach Programu Badań ... organizowanych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (dalej NCBR) polegające na złożeniu wspólnie wniosku o dofinansowanie projektu o nazwie „...” (dalej Projekt). Celem kluczowym wynikającym z otrzymania wspomnianego wyżej dofinansowania jest opracowanie innowacyjnej technologii będącej wynikiem realizacji Projektu oraz stworzenie korzystnych warunków dla działalności innowacyjnej i wdrożeniowej oraz do rozwoju wspólnej promocji nowych technologii.

Reasumując efekty otrzymane w ramach Projektu zostaną wdrożone przez Lidera Konsorcjum do celów komercyjnych, a Wnioskodawca jako uczestnik Konsorcjum będzie miał prawo do uczestniczenia w ekonomicznych korzyściach wynikających z wdrożonej technologii. Jednocześnie zgodnie z zawartą umową konsorcjum oraz umową wdrożeniową wspomnianej technologii w okresie współpracy w ramach Konsorcjum, a także po tym okresie Wnioskodawca jest związany jako uczestnik Konsorcjum tajemnicą co do opracowanej technologii oraz nie ma prawa propagowania wiedzy na jej temat w sposób na tyle szczegółowy, która naruszałaby tajemnicę przemysłową. Jako Uczelnia Wyższa Wnioskodawca uzyskuje generalnie przychody z działalności zwolnionej z podatku VAT (działalność edukacyjna zwolniona na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy VAT). Wymienione wyżej przychody, które Wnioskodawca uzyskuje w ramach udziału w realizacji działalności komercyjnej (udział w zyskach Konsorcjum) Lidera Konsorcjum podlegać będą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Ponadto Wnioskodawca w piśmie z 26 września 2016 r. wskazał, że jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym.

Wnioskodawca uczestniczy w Konsorcjum w charakterze Partnera.

Projekt trwa od grudnia 2015 roku (data podpisania umowy - do 2018 r., pierwsza faktura VAT została wystawiona 14 września 2016 r. – 21 dni płatności, wcześniej finansowane były wynagrodzenia + delegacje, czyli te ostatnie wydatki nie dające prawa do odliczenia VAT).

Celem działania Konsorcjum zgodnie z zawartą umową jest:

  1. Wystąpienie do NCBR z wnioskiem o dofinansowanie Projektu,
  2. Współpraca podczas przygotowania wniosku oraz współpraca naukowa, technologiczna oraz badawczo rozwojowa przy realizacji Projektu,
  3. Opracowanie innowacyjnej technologii będącej wynikiem realizowanego Projektu,
  4. Stworzenie korzystnych warunków dla działalności innowacyjnej i wdrożeniowej oraz do rozwijania i wspólnej promocji nowych technologii przy zachowaniu pełnej dobrowolności wspólnych działań w wymienionym zakresie.

Podział zadań według poszczególnych podmiotów:

Politechnika X

Nr zadania Tytuł zadania

2 Zbudowanie bazy wiedzy, bazy danych i modeli materiałowych

3 Badania materiałoznawcze materiału wytworzonego w badaniach symulacyjnych

11 Badania materiałowe i kwalifikacyjne wyprodukowanych szyn, przygotowanie do certyfikacji i prób potowych

Instytut X

Tabela- załącznik PDF

... Spółka Akcyjna

Tabela- załącznik PDF

Akademia ... w ...

tabela- załącznik PDF

Wnioskodawca

Tabela- załącznik PDF

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (dalej NCBR) – finansuje projekt

Lider – Instytut X

Na pytanie Organu „Jaki podmiot jest dla konsorcjum (w skład którego wchodzi Wnioskodawca jako uczestnik), zleceniodawcą, dla którego konsorcjum ma wykonać projekt będący przedmiotem zapytania, jakie podmioty zawarły umowę na wykonanie projektu będącego przedmiotem zapytania?” Wnioskodawca wskazał, że trudno odpowiedzieć na to pytanie, gdyż nie uwzględnia ono opisanej specyfiki projektu. Finansującym jest NCBR jednakże wszystkie sprawozdania plus rozliczenia Wnioskodawca składa Liderowi Instytut X i wydaje się, że jako Lider może być uznany za Zlecającego i koordynującego wykonanie zadań, natomiast NCBR jest instytucją finansującą. Jeżeli jednakże sprawę rozpatrywać będziemy w kontekście, że Zleceniodawcą jest osoba, która będzie czerpać docelowo główne korzyści z realizacji projektu to podmiotem takim należy uznać uczestnika konsorcjum nr 1 czyli ... Spółka Akcyjna, gdyż na mocy umowy wdrożeniowej, a konkretnie § 2 tej umowy w razie zakończenia Projektu pozytywnymi rezultatami badań laboratoryjnych i eksploatacyjnych Wyniki Badań, według uznania Uczestnik Konsorcjum nr 1 (czyli spółki jak wyżej) mogą być wdrożone do przemysłowego stosowania przez tego uczestnika nr 1. Reasumując Zleceniodawcą prac w ramach projektu jest NCBR jako organizator III Konkursu w ramach Programu Badań ... Czyli w relacji Konsorcjum - Zleceniodawca jest tak, że zleceniodawcą jest NCBR (tak brzmi odpowiedź), natomiast w kontekście wykorzystania efektów projektu w ramach umowy wdrożeniowej najbardziej zainteresowanym rezultatami Projektu jest Uczestnik konsorcjum nr 1, czyli ..., Wnioskodawca nie jest jednak pewny, czy można go w tym kontekście nazwać Zleceniodawcą. Z pytania wynika, że organowi chodzi o relacje na etapie Konsorcjum czyli na etapie realizacji Projektu, a nie realizacji wdrożenia więc odpowiedź jest jak wyżej.”

Natomiast na pytanie Organu: „Czy beneficjentem dofinansowania jest Lider konsorcjum, czy inny podmiot, proszę wskazać jaki?” Wnioskodawca wskazał: „Środki pochodzą od NCBR, które są przelewane na konto Lidera Konsorcjum, czyli Instytutu X. Lider zarządza środkami finansowymi co polega na tym, że zarządza pieniędzmi i je rozdysponowuje między poszczególnych członków konsorcjum”.

Politechnika otrzymuje 100% dofinansowania - nie ma wkładu własnego. Oznacza to, że środki otrzymywane z NCBR rozprowadzone przez Lidera pokrywają w 100% koszty poniesione na realizacje ww. projektu.

Ponadto Wnioskodawca wskazał, że niezrealizowanie zadań prowadzi do niedotrzymania warunków umowy co skutkuje oddaniem środków finansowych plus mogą być naliczone kary. Środki zwracane byłyby w takim razie do NCBR-u.

Wnioskodawca w związku z realizacja ww. projektu dokonuje i będzie dokonywał zakupów towarów i usług udokumentowanych fakturami VAT, w których jako nabywca figuruje i będzie figurował Wnioskodawca.

Na pytanie Organu „Czy każdy z członków konsorcjum odrębnie realizuje swoje zadania i otrzymuje faktury VAT dokumentujące dokonywane zakupy? Kto figuruje na ww. fakturach jako nabywca?” Wnioskodawca wskazał: „Tak, każdy ma swoją pulę środków dofinansowania i każdy realizuje zakupy w swoim zakresie. Faktury wystawiane są na poszczególnych członków konsorcjum. Na fakturach figurują poszczególni członkowie konsorcjum tzn. każdy ponosi własne wydatki i na niego wystawiana jest faktura VAT.

Efekty prac w ramach projektu generalnie mają służyć czynnościom opodatkowanym, gdyż cel końcowy to wdrożenie efektów prac i czerpanie z tego korzyści materialnych w głównej mierze przez uczestnika konsorcjum nr 1 (umowa wdrożeniowa), a u pozostałych uczestników konsorcjum na zasadach uczestnictwa w prawach do pobierania pożytków i przychodów (korzyści) z praw do wyników badań w stosunku do wielkości posiadanego udziału w ramach konsorcjum. Czynności te podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT (przychód z tego tytułu będzie opodatkowany VAT). Niezależnie od tego umowa wdrożeniowa przewiduje możliwość odpłatnego zbycia przez Wnioskodawcę (jak i każdego innego uczestnika konsorcjum) swoich udziałów w prawach do wyników badań co oznacza, że czynność ta także jest czynnością podlegająca opodatkowaniu podatkiem VAT.

Jako trzeci możliwy cel wykorzystania niektórych elementów wyników naukowych w działalności dydaktycznej, jednakże bez ujawniania szczegółów związanych z tajemnica przemysłową. Jeżeli Wnioskodawca byłby w stanie „jednoznacznie” wskazać z jakimi czynnościami związane są wydatki na realizację projektu co do ich późniejszego wykorzystania nie musiałby występować o interpretację.

Reasumując, jeżeli przez efekt końcowy Projektu Wnioskodawca rozumie stworzenie technologii wytwarzania to w przeważającej części prace wdrożeniowe i projektowe służyć mają osiągnięciu korzyści materialnych w postaci opisanych wyżej korzyści z praw do technologii lub zbycia udziałów. Jednakże w trakcie realizacji Projektu powstaną u Wnioskodawcy doświadczenia i wiedza, które mogą, ale nie muszą zostać wykorzystane w ograniczonym zakresie do działalności dydaktycznej (czyli działalności zwolnionej z VAT), jednakże w znikomym stopniu w stosunku do celu komercyjnego.

Szczegółowy podział efektów powstałych w wyniku wdrożenie ww. technologii określają odpowiednie umowy. ... technologia wytwarzania szyn ... stanowi „produkt” w postaci know-how, który jest produktem zbywalnym i możliwym do zastosowania przez ... SA dla celów komercyjnych. W przypadku takiego wykorzystania wszyscy uczestnicy konsorcjum uczestniczyć będą w komercyjnych zyskach.

Prawo do własności intelektualnej nazwanej tutaj Prawa do wyników badań będą przedmiotem współwłasności w częściach ułamkowych, przy czym wysokość udziału każdej ze stron odpowiada faktycznemu udziałowi w realizacji Projektu. Oznacza to, że prawa te przysługują uczestnikom Konsorcjum wspólnie. Udział w projekcie zapewnia jednocześnie udział w prawach (trudno więc odpowiedzieć czy uczestnictwo w prawie jest odpłatne czy nie, zdaniem Wnioskodawcy jest to element współwłasności wynikającej z zawartej umowy konsorcjum, do którego strony przystąpiły bez wnoszenia związanych z tym jakichkolwiek opłat, więc Wnioskodawca uznaje, że zarówno udział w konsorcjum jak i w wynikającej z tego udziału współwłasności praw jest bezpłatny) natomiast po jego realizacji możliwe jest odpłatne odstąpienie przez każdego uczestnika Konsorcjum swojej części tych praw innym podmiotów z zastrzeżeniem, że w pierwszej kolejności prawo do pierwokupu ma uczestnik Konsorcjum nr 1.

Wykorzystaniu do działalności dydaktycznej możliwe jest tylko wiadomości niestanowiących ujawnienie zakresu samej technologii to jest w takim zakresie jak ww. technologia zostanie opisana w literaturze naukowej ogólnodostępnej. Oznacza to, że tak jak opisał Wnioskodawca w pytaniu o interpretację zasadniczo efekty zostaną wykorzystane w celach komercyjnych, natomiast Wnioskodawca nie wyklucza możliwości wykorzystania (z uwzględnieniem uwag opisanych w odpowiedzi na pytanie 9 oraz w tym pytaniu wykorzystania nie naruszających poufności kwestii) do działalności dydaktycznej, czyli zwolnionej z VAT jednakże to ostatnie wykorzystanie ma charakter całkowicie śladowy.

Z umowy konsorcjum ani umowy wdrożeniowej nie wynika zobowiązanie do przekazania wyników prac zrealizowanych w ramach projektu innemu podmiotowi. Jednakże ogólny cel Projektu to wdrożenie technologii i czerpanie z niej korzyści finansowych. Z umowy wdrożeniowej wynika dobrowolna możliwość przenoszenia odpłatnego udziału w prawach na inne podmioty z uwzględnieniem prawa pierwokupu. Tak jak wyjaśniono wyżej ewentualnej sprzedaży – przeniesieniu podlega posiadany udział we współwłasności praw do wyników badań. Wnioskodawca nie wie jeszcze, kiedy nastąpi i czy w ogóle przeniesienie tych praw. Reasumując Wnioskodawca będzie mógł, a nie musiał przenieść te prawa, jeżeli to zrobi to na pewno odpłatnie. Warunki finansowe nie są obecnie znane, przypuszczać należy, że na warunkach rynkowych w sposób odpłatny.

Zawarte umowy: konsorcjum i wdrożeniowa nie przewidują przeniesie praw do wyników na rzecz innych podmiotów. Wyłączne prawo posiadają partnerzy konsorcjum w zakresie jednoznacznym określony ww. umowach (tzn. że zbywanie praw może się odbywać wyłącznie na rzecz uczestników konsorcjum z prawem do pierwokupu przez uczestnika Konsorcjum nr 1).

NCBR nie jest stroną w umowach zawieranych przez Wnioskodawcę wszystkie umowy związane z realizacją ww. projekty zawierane są z Liderami konsorcjum.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy jako uczestnik Konsorcjum, który wspomniane wyniki badań opracowane przez siebie, będzie mógł wykorzystać wyłącznie do stworzenia w ramach Projektu ww. technologii wytwarzania szyn, a nie będzie mógł wykorzystywać tej wiedzy do celów dydaktycznych (naruszenie tajemnicy przemysłowej zgodnie z umową Konsorcjum) ma prawo do odliczania całego podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją ww. Projektu?

Stanowisko Wnioskodawcy:

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, „przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Oznacza to, że wszelkie wydatki związane z prowadzeniem przez Wnioskodawcę działalności dydaktycznej w ramach uczelni związane są ze sprzedażą zwolnioną z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 i w związku z tym Wnioskodawca nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z nabywanych towarów i ponoszonych kosztów. Jednakże w przypadku czynności wskazanych wyżej wykonywanych w ramach Konsorcjum wykorzystanie tych badań do celów innych niż komercyjne jest wykluczone z powodu obowiązującej Wnioskodawcę tajemnicy przemysłowej określnej w zawartych ww. umowach. Oznacza to, że Wnioskodawca nie ma prawa wykorzystywać wyników badań do celów dydaktycznych, a jedynie do przychodów, które w przyszłości Wnioskodawca osiągnie z działalności komercyjnej polegającej na zysku z wdrożenia i sprzedaży opracowanej przez Wnioskodawcę części technologii, czyli działalności opodatkowanej obecnie 23% stawką VAT.

Wobec powyższego Wnioskodawca uważa, że ma prawo do odliczenia 100% VAT naliczonego zawartego w kosztach związanych z realizacją wspomnianego wyżej programu, gdyż wydatki te są związane wyłącznie ze sprzedażą opodatkowaną (przyszłą sprzedażą opodatkowaną) i nie zachodzą przesłanki do korzystania w przypadku Wnioskodawcy z rozliczania zakupów strukturą opisaną w art. 90 i art. 91 ustawy VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W myśl tego przepisu, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

  1. nabycia towarów i usług,
  2. dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Jak wynika z zacytowanych wyżej przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest niewątpliwy i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku i niepodlegających temu podatkowi.

Ustawa o podatku od towarów i usług ustanawia zasadę tzw. niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.

Należy zatem stwierdzić, że każde nabycie towarów i usług przeznaczonych do czynności opodatkowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej bez względu na to jakie faktycznie będą efekty tej działalności należy uznać za związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych.

Istotna jest intencja nabycia – jeśli dany towar ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas – po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych – odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją określonej czynności, z którą łączą się skutki podatkowo–prawne było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Z ogólnie przyjętej definicji „zamiaru” wynika, że jest to projekt, plan czy intencja zrealizowania czegoś. Istotą zamiaru są intencje jakie przyświecają dokonywanym czynnościom, jak i cel, który dana osoba ma osiągnąć dokonując tych czynności.

Prawo do odliczenia podatku naliczonego, jako integralna część systemu VAT, w zasadzie nie może być ograniczane, ani pod względem czasu, ani też pod względem zakresu przedmiotowego. Nie jest to bowiem wyjątkowy przywilej podatnika, lecz jego fundamentalne prawo. Możliwość wykonania tego prawa powinna być zapewniona niezwłocznie i względem wszystkich kwot podatku, które zostały pobrane (naliczone) od transakcji związanych z zakupami. Decydujące znaczenie dla oceny istnienia prawa do odliczenia ma zatem zamierzony (deklarowany) związek podatku naliczonego z czynnościami opodatkowanymi.

Wyrażoną wyżej generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego uzupełniają regulacje zawarte w art. 90 i 91 ustawy.

Przepisy zawarte w art. 90 ustawy regulują kwestie związaną z prawem do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy podatnik nabyte towary i usługi wykorzystuje zarówno do wykonywania czynności opodatkowanych VAT, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje. Z tym, że przez „czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego” należy rozumieć czynności zwolnione od podatku.

Z kolei przepisy zawarte w art. 91 ustawy – co do zasady – dotyczą sytuacji, gdy uprzednio odliczona kwota podatku naliczonego z różnych przyczyn musi zostać skorygowana lub przypadku, gdy podatek naliczony nie został odliczony, bo na moment realizacji prawa do odliczenia nabyty towar lub usługa nie miały służyć działalności opodatkowanej, ale sytuacja ta uległa zmianie.

Ponadto, podkreślić należy, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W okolicznościach przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego przedmiotem zainteresowania Wnioskodawcy, jest prawo do odliczania całego podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją w projekcie zadań gdy jako uczestnik Konsorcjum, wyniki badań opracowane przez siebie, będzie mógł wykorzystać wyłącznie do stworzenia w ramach Projektu technologii wytwarzania szyn, a nie będzie mógł wykorzystywać tej wiedzy do celów dydaktycznych (naruszenie tajemnicy przemysłowej zgodnie z umową Konsorcjum).

Odnosząc się do przedstawionego we wniosku opisu sprawy należy wskazać, że, co do zasady, konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Jakkolwiek ani w prawie cywilnym, ani w prawie podatkowym nie występuje legalna definicja konsorcjum, przyjmuje się, że zawarcie umowy konsorcjum możliwe jest na podstawie art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380, z późn. zm.), w ramach tzw. swobody umów.

W konsekwencji strony zawierające umowę konsorcjum mogą ją ukształtować w sposób dowolny, byleby jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, zasadom współżycia społecznego oraz właściwości takiego stosunku. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem. Zawierając umowę konsorcjum podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.

Przechodząc zatem na grunt prawa podatkowego należy zauważyć, że w myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Konsorcjum – w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego – nie może być zatem uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami umowy konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum. Zatem przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami VAT.

Z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Wnioskodawca jest jednym z Partnerów Konsorcjum, którego celem działania zgodnie z zawartą umową jest wystąpienie do NCBR z wnioskiem o dofinansowanie projektu pn. „...”, współpraca podczas przygotowania wniosku oraz współpraca naukowa, technologiczna oraz badawczo rozwojowa przy realizacji Projektu, opracowanie innowacyjnej technologii będącej wynikiem realizowanego Projektu i stworzenie korzystnych warunków dla działalności innowacyjnej i wdrożeniowej oraz do rozwijania i wspólnej promocji nowych technologii przy zachowaniu pełnej dobrowolności wspólnych działań w wymienionym zakresie.

Z dyspozycji przywołanego na wstępie art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione jednocześnie warunki: odliczenia dokonuje podatnik VAT a towary i usługi, z których nabyciem wiąże się podatek naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest niewątpliwy i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Odnosząc przedstawiony stan prawny do opisanego zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie zostanie spełniony podstawowy warunek wynikający z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT uprawniający do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki poniesione na realizację projektu pn. „...”. Jak bowiem podał Wnioskodawca ... technologia wytwarzania szyn ... stanowi „produkt” w postaci know-how, który jest produktem zbywalnym i możliwym do zastosowania przez uczestnika konsorcjum nr 1 dla celów komercyjnych. W konsekwencji takiego wykorzystania ww. technologii wszyscy uczestnicy konsorcjum – w tym Wnioskodawca – będą uczestniczyć w komercyjnych zyskach. Celem końcowym projektu jest wdrożenie efektów prac i czerpanie z tego korzyści materialnych w głównej mierze przez uczestnika konsorcjum nr 1 (umowa wdrożeniowa), a u pozostałych uczestników konsorcjum na zasadach uczestnictwa w prawach do pobierania pożytków i przychodów (korzyści) z praw do wyników badań w stosunku do wielkości posiadanego udziału w ramach konsorcjum. Zatem Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego zawartego w cenie towarów i usług związanych z wykonywanymi przez niego zadaniami w ramach realizowanego przez konsorcjum projektu.

Należy również wskazać, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z nabyciem towarów i usług w ramach projektu, przysługuje Wnioskodawcy bez względu na fakt, że w trakcie realizacji projektu powstaną u Wnioskodawcy doświadczenia i wiedza, które mogą, ale nie muszą zostać wykorzystana w ograniczonym (znikomym) zakresie do działalności dydaktycznej (zwolnionej z VAT). Istotnym w niniejszej sprawie jest, że zostały one nabyte celem wykonywania czynności opodatkowanych (do celów komercyjnych).

W konsekwencji Wnioskodawca ma prawo do odliczenia całego podatku naliczonego zawartego w cenie towarów i usług nabytych w związku z realizacją przez niego zadań w ramach projektu i nie zachodzą przesłanki do korzystania w omawianym przypadku z rozliczania zakupów strukturą opisaną w art. 90 i art. 91 ustawy VAT.

W konsekwencji, stanowisko Wnioskodawcy, jest prawidłowe.

Zaznaczenia wymaga, że organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Podkreślenia wymaga, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z tym, interpretacja traci ważność w przypadku zmiany stanu prawnego lub w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego.

Należy zaznaczyć, że w niniejszej interpretacji nie analizowano kwestii opodatkowania środków finansowych otrzymywanych przez Wnioskodawcę za pośrednictwem Lidera Konsorcjum w związku z realizacją zadań przewidzianych w umowie konsorcjum, bowiem nie stanowiło to przedmiotu wniosku, nie zadano w tym zakresie pytania ani nie przedstawiono stanowiska.

Niniejsza interpretacja skierowana jest tylko do Wnioskodawcy i nie odnosi się do pozostałych partnerów projektu, bowiem każdą czynność, z którą mogą być związane skutki podatkowo-prawne należy rozstrzygać indywidualnie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do ..., po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.