2461-IBPP2.4512.613.2016.3.RSz | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach,
Brak prawa do odliczenia podatku VAT w związku z realizacją projektu pn. „Poprawa warunków komunikacyjnych ...”

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) oraz § 2 i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 29 lipca 2016 r. (data wpływu 1 sierpnia 2016 r.) uzupełnionym pismem z 27 września 2016 r. znak: ... (data wpływu 28 września 2016 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku prawa do odliczenia podatku VAT w związku z realizacją projektu pn. „...” - jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 1 sierpnia 2016 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie m.in. braku prawa do odliczenia podatku VAT w związku z realizacją projektu pn. „ ...”.

Wniosek ten został uzupełniony pismem z 27 września 2016 r. znak: ... (data wpływu 28 września 2016 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z 20 września 2016 r. znak: 2461-IBPP2.4512.613.2016.1.RSz.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenia przyszłe (uzupełnione ww. pismem z 27 września 2016 r.:

Wnioskodawca (Gmina S.) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Gmina będzie realizowała 2 projekty zgodnie z poniższym opisem:

  1. Projekt pn. „ ...”.
    Zadanie zaplanowane do realizacji w formule „zaprojektuj i buduj”. W ramach projektu zaplanowano do wykonania modernizację skrzyżowania ul. R. z drogą wojewódzką (ul. K.), doprowadzenie do zgodności z obowiązującymi warunkami technicznymi, modernizację skrzyżowania drogi gminnej z drogą powiatową w miejscowości S., podwyższenie parametrów technicznych i eksploatacyjnych istniejących dróg gminnych, podniesienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, budowa odcinka ulicy S. (wraz z wykonaniem chodnika jednostronnego od połączenia z ulicą R. do połączenia z ulicą K. (Zespół Szkół i Placówek Oświatowych).
    Ciąg komunikacyjny „...”.
    Zakres zadania obejmuje wykonanie doprowadzenia podłoża nawierzchni do grupy nośności "G1". Modernizację węzłów włączeniowych do drogi powiatowej oraz drogi wojewódzkiej z zachowaniem obowiązujących warunków technicznych i administratorów dróg wyższej kategorii. Wykonanie kanalizacji deszczowej na odcinku drogi od skrzyżowania z ul. K. do składu budowlanego. Wykonanie chodnika jednostronnego na odcinku od skrzyżowania z drogą wojewódzką do składu budowlanego (po stronie cmentarza). Wykonanie nawierzchni drogowej, wykonanie oznakowania pionowego i poziomego.
    Ulica S..
    Zakres zadania obejmuje wykonanie doprowadzenia podłoża nawierzchni do grupy nośności "G1". Wykonanie węzłów włączeniowych ulicy S. do ulicy K. i ulicy R. zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi. Wykonanie kanalizacji deszczowej w ciągu ulicy Sportowej z włączeniem do kanalizacji deszczowej ulicy R.. Wykonanie chodnika jednostronnego na całej długości ulicy S. od skrzyżowania ulicy K. (Zespół Szkół i Placówek Oświatowych) do połączenia z ulicą R.. Wykonanie nawierzchni drogowej. Wykonanie ścieku przykrawężnikowego. Wykonanie pobocza drogowego. Wykonanie ścieku. Wykonanie oznakowania poziomego i pionowego.
  2. Projekt pn. „...”.
    W ramach projektu zaplanowano do wykonania zmianę nawierzchni drogowej wraz z podwyższeniem parametrów technicznych i eksploatacyjnych oraz budowę chodnika jednostronnego na całej długości 1,065 km.

Projekty będą realizowane w ramach operacji typu „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych”, poddziałania „Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i oszczędzanie energii” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020.

W piśmie z 28 września 2016 r. Wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie w uzupełnieniu do złożonego wniosku wyjaśnił co następuje:

I. W poz. 80 wniosku Wnioskodawca uzupełnił opisy o następujące treści:

  1. Projekt pn. „ ...”.
    1. Projekt stanowi realizację zadań własnych Gminy zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, który stanowi, że do zadań własnych gminy należą sprawy gminnych dróg, ulic, placów, mostów oraz organizacja ruchu drogowego.
    2. Drogi planowane do wybudowania w ramach tego projektu stanowią:
      -ul. R. - droga gminna publiczna,
      -ul. S. - droga wewnętrzna gminna w trakcie budowy. Po zrealizowaniu projektu planuje się ją przekształcić w drogę gminną publiczną
      -S. - droga wewnętrzna gminna.
    3. Drogi zrealizowane w ramach projektu będą miały status ogólnodostępnych i nie będą wykorzystywane do celów działalności gospodarczej.
    4. Na fakturach dokumentujących zakup towarów i usług w ramach realizowanego projektu jako nabywca będzie wskazana Gmina S..
    5. Wydatki poniesione przez Gminę w związku z realizacją projektu nie są związane ze sprzedażą opodatkowaną.
    6. Produkty projektu w żadnym zakresie nie będą związane z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT wykonywanymi przez Gminę.
    7. Infrastruktura objęta realizacją projektu będzie ogólnodostępna, nieodpłatna i nie będzie generowała dochodów dla Gminy.
  1. Projekt pn. „ ...”.
    1. Projekt stanowi realizację zadań własnych Gminy zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, który stanowi, że do zadań własnych gminy należą sprawy gminnych dróg, ulic, placów, mostów oraz organizacja ruchu drogowego.
    2. Aleja K. to droga gminna wewnętrzna. Po zrealizowaniu projektu zyska status drogi gminnej publicznej. Obecnie nie kwalifikuje się ze względu na parametry techniczne (nawierzchnia żwirowa).
    3. Droga zrealizowana w ramach projektu będzie miała status ogólnodostępny i nie będzie wykorzystywana do celów działalności gospodarczej.
    4. Na fakturach dokumentujących zakup towarów i usług w ramach realizowanego projektu jako nabywca będzie wskazana Gmina S..
    5. Wydatki poniesione przez Gminę w związku z realizacją projektu nie są związane ze sprzedażą opodatkowaną.
    6. Produkty projektu w żadnym zakresie nie będą związane z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT wykonywanymi przez Gminę.
    7. Infrastruktura objęta realizacją projektu będzie ogólnodostępna, nieodpłatna i nie będzie generowała dochodów dla Gminy.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie (ostatecznie sformułowane w ww. piśmie z 27 września 2016 r.):

Czy Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT od w/w projektów?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 86 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r., poz. 710), prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w takim zakresie, w jakim projekt będzie wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych. Wydatki poniesione przez gminę w związku z realizacją ww. projektów nie są związane ze sprzedażą opodatkowaną. W związku z tym Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT od ww. projektów.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego, dotyczącego projektu pn. „...” - jest prawidłowe.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

(t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 710 ze zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawa o VAT. W myśl tego przepisu, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

  1. nabycia towarów i usług;
  2. dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, m. in. tego, że zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni lub pośredni związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady, status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT – nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 446) gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy do zakresu działania gminy należą wszelkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują zadania w zakresie gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym).

Z powołanych wyżej przepisów o podatku VAT wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Bowiem tylko w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Należy w tym miejscu przytoczyć przepis art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.), zgodnie z którym drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.

W myśl art. 2 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy o drogach publicznych, drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie:

  1. drogi krajowe;
  2. drogi wojewódzkie;
  3. drogi powiatowe;
  4. drogi gminne.

Ulice leżące w ciągu dróg wymienionych w ust. 1 należą do tej samej kategorii co te drogi.

Drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy (art. 2a ust. 2 ww. ustawy o drogach publicznych).

Stosownie do unormowań zawartych w art. 7 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych.

Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu (art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych).

Ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy (art. 7 ust. 3 ustawy o drogach publicznych).

Na podstawie art. 19 ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych, organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, jest zarządcą drogi.

Jak wynika z art. 19 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy o drogach publicznych, zarządcami dróg, z zastrzeżeniem ust. 3, 5, 5a i 8, są dla dróg gminnych - wójt (burmistrz, prezydent miasta).

Zgodnie z art. 20 ww. ustawy o drogach publicznych, do zarządcy drogi należy w szczególności:

  • pełnienie funkcji inwestora (pkt 3),
  • utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą, z wyjątkiem części pasa drogowego, o których mowa w art. 20f pkt 2 (pkt 4),
  • wykonywanie robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających (pkt 11).

Przywołane powyżej regulacje prawne w sposób jednoznaczny wskazują, że budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga.

Należy wskazać, stosownie do art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, że Gmina S. nabywając towary i usługi w celu realizacji ww. projektu, nie będzie nabyła ich do działalności gospodarczej i tym samym nie będzie działać w charakterze podatnika podatku VAT.

Budowa dróg gminnych odbywa się w ramach władztwa publicznego i Gmina S. wykonując to zadanie działa jako organ administracji publicznej i może korzystać ze środków prawnych o charakterze władczym. W takim ujęciu Gmina S. bez wątpienia nie może być uznana za podatnika, gdyż realizuje ona w tym zakresie zadania własne służące zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej.

Jak wskazano na wstępie, podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny. Analiza przedmiotowej sprawy wskazuje, że związek taki nie występuje.

Jak wynika z okoliczności sprawy:

  1. Projekt pn. „ ...” stanowi realizację zadań własnych Gminy zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
  2. Aleja K. to droga gminna wewnętrzna. Po zrealizowaniu projektu zyska status drogi gminnej publicznej. Obecnie nie kwalifikuje się ze względu na parametry techniczne (nawierzchnia żwirowa).
  3. Droga zrealizowana w ramach projektu będzie miała status ogólnodostępny i nie będzie wykorzystywana do celów działalności gospodarczej.
  4. Na fakturach dokumentujących zakup towarów i usług w ramach realizowanego projektu jako nabywca będzie wskazana Gmina S..
  5. Wydatki poniesione przez Gminę w związku z realizacją projektu nie są związane ze sprzedażą opodatkowaną.
  6. Produkty projektu w żadnym zakresie nie będą związane z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT wykonywanymi przez Gminę.
  7. Infrastruktura objęta realizacją projektu będzie ogólnodostępna, nieodpłatna i nie będzie generowała dochodów dla Gminy.

Zatem, Wnioskodawcy nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT w związku z realizacją w/w projektu pn. „ ...”.

W konsekwencji, stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

W niniejszej interpretacji rozpatrzono wniosek w zakresie projektu Wnioskodawcy oznaczonego we wniosku jako nr 2. W zakresie projektu Wnioskodawcy oznaczonego we wniosku jako nr 1 wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie.

Zaznacza się, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku.

Zmiana któregokolwiek z elementów przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego lub zmiana stanu prawnego powodują, że interpretacja traci ważność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.