0111-KDIB1-3.4010.260.2017.3.APO | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
Czy projekty o powołanych przez Bank cechach i opisane w stanie faktycznym można uznać za działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 4a pkt 26-28 UPDOP, w celu określenia, czy w związku z powyższym będzie uprawniony do skorzystania z ulgi na prace badawczo-rozwojowe określone w art. 18d UPDOP?

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a i art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 11 sierpnia 2017 r. (data wpływu 18 sierpnia 2017 r.), uzupełnionym 21 listopada 2017 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy projekty o powołanych przez Bank cechach i opisane w stanie faktycznym można uznać za działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 4a pkt 26-28 updop, w celu określenia, czy w związku z powyższym Bank będzie uprawniony do skorzystania z ulgi na prace badawczo-rozwojowe określone w art. 18d updop – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 18 sierpnia 2017 r. wpłynął do tutejszego Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy projekty o powołanych przez Bank cechach i opisane w stanie faktycznym można uznać za działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 4a pkt 26-28 updop, w celu określenia, czy w związku z powyższym Bank będzie uprawniony do skorzystania z ulgi na prace badawczo-rozwojowe określone w art. 18d updop. Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z 3 listopada 2017 r. Znak: 0111-KDIB1-3.4010.260.2017.2.APO wezwano do jego uzupełnienia. Uzupełnienia wniosku dokonano 21 listopada 2017 r.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca (dalej również „Bank”) prowadzi działalność w zakresie świadczenia usług bankowych i finansowych dla klientów detalicznych i korporacyjnych. Przedmiotem jego działalności jest m.in.: przyjmowanie wkładów, prowadzenie rachunków bankowych, udzielanie kredytów, udzielanie i potwierdzanie gwarancji bankowych i akredytyw, emitowanie bankowych papierów wartościowych, prowadzenie bankowych rozliczeń pieniężnych, udzielanie pożyczek pieniężnych oraz przeprowadzanie innych czynności w zakresie przewidzianym przez przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz.U. z 2017 r., poz. 85).

Działalność Banku prowadzona jest na terenie Rzeczypospolitej Polskiej poprzez sieć stacjonarnych oddziałów oraz za pomocą teleinformatycznych kanałów dostępu dla klientów Banku.

Bank nieustannie się rozwija i prowadzi prace mające na celu poprawę efektywności prowadzonej działalności gospodarczej i konkurencyjności na rynku polskim, zdobywanie nowych klientów, poszerzanie oferty produktowej, poprawę bezpieczeństwa świadczonych usług, podnoszenie jakości oferowanych usług oraz optymalizację procesów wewnętrznych Banku poprzez ich elektronizację, automatyzację i ograniczanie kosztów.

Bank realizuje powyższe cele poprzez uruchamianie i prowadzenie projektów. Bank wyróżnia trzy rodzaje projektów:

  • Projekty wspierające bieżącą działalność Banku,
  • Projekty badawcze,
  • Projekty rozwojowe.

Bank uruchamia projekty (zarówno o charakterze odtworzeniowym, projekty badawcze, jak i projekty rozwojowe) w oparciu o procedury wewnętrzne Banku (Polityka Zarządzania Zmianami Banku) i zgodnie z rocznym planem projektowym zatwierdzanym przez zarząd Banku na początku każdego roku finansowego.

Przed uruchomieniem, każdy projekt przechodzi ścieżkę akceptacji w ramach struktur Banku i oceniany jest pod kątem m.in. kosztów realizacji, spodziewanych efektów (zarówno krótko- jak i długoterminowych), ryzyk oraz innowacyjności. W ramach oceny i kwalifikacji projektów do realizacji, weryfikacji podlegają również kryteria związane z zakwalifikowaniem danego projektu do projektów o charakterze bieżącym, badawczym lub rozwojowym. Do kryteriów takich należą m.in.:

  • Czy projekt zakłada wprowadzenie ulepszenia produktów Banku/zaoferowania nowych produktów?
  • Czy projekt zakłada ulepszenie sposobu oferowania produktów Banku?
  • Czy projekt zakłada wprowadzenie usprawnień procesowych?
  • Czy projekt jest zdarzeniem unikalnym/innowacyjnym?
  • Czy projekt zakłada badanie nad zastosowaniem praktycznym nowych rozwiązań dostępnych na rynku?
  • Czy projekt wymaga opracowania prototypu?
  • Czy projekt nastawiony jest na wdrożenie produkcyjne?
  • Czy projekt wymaga nakładów pracy twórczej po stronie pracowników Banku?
  • Czy projekt obejmuje pilotaż/wersję testową/wersję przedprodukcyjną?
  • Czy w wyniku realizacji projektu powstanie know-how/technologia po stronie Banku?
  • Jakie korzyści w kontekście przewagi konkurencyjnej niesie przeprowadzenie projektu?
  • Czy skutki wprowadzenia projektu wiążą się z potencjalnymi korzyściami w długim okresie (nie realizowanie celów krótkookresowych)?
  • Czy podobne rozwiązanie funkcjonuje już na rynku/u konkurencji?
  • Czy wynik projektu da się zastosować w praktyce?
  • Jakie jest prawdopodobieństwo zakończenia projektu sukcesem?

Realizacja projektów toczy się w tzw. zespołach projektowych tworzonych dla celów prowadzenia konkretnego projektu. Skład zespołu wybiera się spośród pracowników Banku zależnie od przedmiotu projektu (uwzględnia specjalistów i ekspertów z dziedzin, których projekt dotyczy), długości trwania projektu oraz wpływu na działalność Banku (projekty mogą mieć charakter punktowy i dotyczyć np. wybranego produktu bankowego lub dotyczyć przekrojowo całego Banku, np. digitalizacja Banku).

W strukturach Banku wydzielone zostały dwa zespoły, które stanowią centrum prowadzenia prac z zakresu badań i rozwoju. Są to: Zespół Badań i Rozwoju oraz Zespół Projektowania Innowacji. Członkowie tych zespołów systematycznie prowadzą projekty z zakresu badań i rozwoju. W swej pracy wspierani są przez licznych specjalistów z różnych, innych zespołów Banku, w których gestii leży również wspieranie i realizacja projektów badawczych i projektów rozwojowych. W strukturze organizacyjnej Banku funkcjonuje jednocześnie Departament Zarządzania Zmianami i Projektami, który odpowiedzialny jest za zarządzanie portfelem projektów, koordynowanie prac, zapewnienie dostępności odpowiednio wykwalifikowanych kadr oraz zapewnienie dokumentacji projektowej.

Ewidencja kosztów i nakładów ponoszonych na realizację projektów dokonywana jest przy użyciu systemu finansowo-księgowego używanego przez Bank.

Projekty związane z bieżącą działalnością Banku.

Projekty związane z bieżącą działalnością Banku cechuje przede wszystkim planowość. Projekty takie prowadzone są okresowo (rutynowo), często realizowane są zgodnie z kilkuletnim harmonogramem w zakresie optymalizacji funkcjonowania Banku.

Ich cel jest z góry i ściśle określony a wynika z potrzeby bieżącego zabezpieczenia działalności Banku zarówno w krótkim, jak i średnim okresie. Zarówno koszty, jak i spodziewane rezultaty takich projektów są dokładnie określone. Projekty takie mogą, ale nie muszą, nieść ze sobą elementy innowacyjności i wprowadzania ulepszeń. Z reguły jednak, wdrażane w ramach tych projektów nowe, ulepszone procesy bądź rozwiązania organizacyjne lub informatyczne (np. nowe wersje używanych programów komputerowych) przyczyniają się do możliwości zaoferowania nowych produktów, poprawy efektywności czy ograniczenia kosztów działalności Banku.

Projekty związane z bieżącą działalnością Banku, w zależności od dostępności zasobów, realizowane są siłami własnymi Banku lub przez strony trzecie lub w kooperacji pomiędzy Bankiem a stroną trzecią. Projekty takie w 99% kończą się sukcesem i osiągnięciem zamierzonych celów.

Projekty badawcze.

Bank systematycznie uruchamia projekty badawcze, których podstawowym celem jest zdobywanie nowej wiedzy i transfer wiedzy na potrzeby opracowywania nowych produktów, procesów i usług. W praktyce podejmowane inicjatywy w ramach działalności badawczej prowadzonej w Banku obejmują przede wszystkim poszukiwanie nowych rozwiązań techniczno-organizacyjnych mogących mieć wpływ na działalność Banku w przyszłości.

Przedmiotowe projekty realizowane są poprzez:

  • testowanie tych nowych technologii z zakresu bankowości przyszłości,
  • poszukiwanie nowych rozwiązań organizacyjnych,
  • prowadzenie inicjatyw z zakresu Proof of Concept (dowodzenie prawdziwości stawianych tez),
  • tworzenie metodyk badawczych dla nowych rozwiązań technologicznych i organizacyjnych,
  • tworzenie oraz zarządzanie infrastrukturą niezbędną do prowadzenia projektów badawczych i rozwojowych (budowa środowisk symulujących otoczenie, w którym funkcjonuje Bank i w którym Bank może znaleźć się w przyszłości),
  • utrzymywanie i rozwijanie relacji z podmiotami skupiającymi wiedzę z obszarów prowadzonych prac badawczych, m.in.:
    • ze środowiskiem akademickim oraz ośrodkami badawczymi (w tym w zakresie prowadzenia wspólnych projektów badawczych),
    • z centrami transferu technologii,
    • z dostawcami nowych technologii i centrami badawczymi dostawców nowych technologii,
    • z ekspertami w zakresie kluczowych dla Banku obszarów,
    • z szeroko rozumianym sektorem Fintech (lokalnym oraz globalnym),
    • z Departamentem Innovation Lab grupy, do której należy Bank,
  • edukację wewnętrzną w ramach Banku oraz prowadzenia inicjatyw z zakresu zarządzania know-how wewnątrz Banku,
  • doprowadzanie do powołania inicjatyw biznesowych wynikających z projektów badawczych, tj. doprowadzania do fazy pilotażowej,
  • monitorowanie możliwości zdobycia dofinansowania na działalność badawczą oraz rozwojową oraz proaktywne inicjowanie działań w tym zakresie.

Bank uruchamia projekty badawcze poszukując nowych rozwiązań zarówno organizacyjnych, produktowych (związanych z nowymi usługami bankowymi lub nowymi sposobami ich świadczenia) jak i technologicznych. W tym celu, Bank szeroko współpracuje z jednostkami naukowo-badawczymi skupionymi wokół inicjatywy „Santander Universitades”. Inicjatywa ta skupia blisko 60 jednostek naukowych i ośrodków akademickich, których głównym celem jest wymiana wiedzy pomiędzy środowiskami naukowymi, a środowiskiem bankowym poprzez m.in.: wspólne programy badawcze z zakresu przedsiębiorczości czy rozwoju badań naukowych w obszarach nowych technologii i tzw. bankowości przyszłości. Wiele Informacji o wybranych inicjatywach prowadzonych przez Bank z zakresu badań i rozwoju oraz o współpracy ze środowiskiem naukowym można znaleźć na stronach internetowych Banku.

Projekty rozwojowe.

Kolejnym rodzajem inicjatyw prowadzonych przez Bank są projekty rozwojowe. Projekty te prowadzone są w oparciu o wyniki prowadzonych prac badawczych, jeśli te zakończą się sukcesem i wykażą potencjalną przydatnością biznesową. Projekty rozwojowe uruchamiane są również z inicjatywy (pomysłów) zgłaszanych przez pracowników Banku wpisujące się w strategię rozwoju Banku (tj. ogólne wytyczne Zarządu Banku, co do długookresowych celów działalności i rozwoju Banku), a także w oparciu o najnowsze trendy organizacyjne i technologiczne pojawiające się na światowym rynku.

Projekty rozwojowe skupiają się na doprowadzaniu koncepcji tworzonych w ramach projektów badawczych, pomysłów zgłaszanych przez pracowników oraz przyjmowanych z rynku do fazy testów oraz ich testowanie zgodnie z przyjętymi założeniami. W przypadku pozytywnego zakończenia fazy testów, projekty te obejmują również komercyjne uruchomienie wypracowanych rozwiązań. Projekty rozwojowe cechuje także fakt, że posiadają zdefiniowany cel, lecz często nie posiadają zdefiniowanej ścieżki dojścia do wskazanego celu lub na etapie uruchamiania projektu określone zostają jedynie ogólne kierunki i wytyczne ścieżki dojścia do celu. W ramach tych projektów, Bank bada możliwość praktycznego zastosowania określonych technologii, opracowuje prototypy nowych lub ulepszonych rozwiązań organizacyjnych, buduje oraz testuje koncepcje i modele nowych rodzajów usług bądź nowych kanałów dotarcia do klienta i oferowania usług.

Powyższe osiągane jest poprzez:

  • tworzenie i testowanie prototypów innowacyjnych rozwiązań,
  • uruchamianie pilotażowych wersji usług,
  • tworzenie, wraz z działami biznesowymi Banku, modeli biznesowych do dostarczanych rozwiązań,
  • szkolenie pracowników Banku z procesów poszukiwania, projektowania oraz testowania szeroko rozumianych innowacji oraz nowych modeli biznesowych,
  • zapewnienie wsparcia merytorycznego w zakresie innowacji cyfrowych w projektach rozwojowych.

Zdarza się, że projekty te mają charakter ściśle poufny, gdyż mają na celu opracowanie rozwiązań dla bankowości przyszłości. Są one zatem chronione przed dostępem konkurencji, a praca nad nimi toczy się w ramach struktur Banku.

Należy zauważyć, że Bank podejmując się realizacji projektów rozwojowych nie ma gwarancji osiągnięcia sukcesu. W związku z powyższym, nie wszystkie z uruchamianych projektów rozwojowych kończą się wynikiem pozytywnym i osiągnięciem założonych celów. Część z nich pozostaje zaniechana lub wstrzymana na etapie koncepcji (brak wyjścia poza fazę badań), prototypu lub modelu z uwagi na brak osiągnięcia celu w wyznaczonych ramach czasowych lub kosztowych. Zdarza się również, że projekty takie zostają wstrzymane do realizacji na nieokreślony okres czasu celem ich wznowienia w przyszłości (np. z uwagi na ograniczenia technologiczne występujące na daną chwilę).

W uzupełnieniu wniosku, ujętym w piśmie z 15 listopada 2017 r., Wnioskodawca dodatkowo wyjaśnił, że chcąc utrzymać pozycję wiodącej instytucji na rynku usług finansowych musi w sposób nieustanny i wieloprzekrojowy prowadzić szereg działań, w tym działań o charakterze badawczo-rozwojowym. Bank uruchamia inicjatywy projektowe na bieżąco i jest to proces ciągły.

Działania badawczo-rozwojowe prowadzone przez Bank dobrowolnie, a wynikające z powyższych przesłanek, nakierowane są na sferę technologiczną (dążenie do stosowania najnowszych technologii odpowiadających najnowszym trendom), optymalizację procesów wewnętrznych (podnoszenie efektywności wewnątrz organizacji) oraz produktową (rozwój nowych produktów/usług lub zmiany w istniejących produktach/usługach).

Biorąc pod uwagę dynamiczny charakter oraz naturę prowadzonej przez Bank działalności, nie jest możliwe sprecyzowanie we wniosku wszystkich konkretnych projektów realizowanych przez Bank, zarówno tych, które są związane z bieżącą działalnością, jak i tych związanych z rozwojem i wizją działania Banku w perspektywie kilkuletniej. Bank nie posiada również sprecyzowanego planu uruchamiania projektów (każdego z powołanych rodzajów), gdyż środowisko, w którym porusza się Bank jest tak dynamiczne, że lista takich projektów stworzona na dany dzień dezaktualizuje się po kilku miesiącach. Dodatkowo, Bank nie jest w stanie wskazać projektów, które będzie dopiero realizował w przyszłości oraz materii, której te projekty będą mogły dotyczyć. Często uruchomienie projektu związane jest z konkretnym wydarzeniem (np. natury technologicznej), gdzie bada się możliwość zastosowania konkretnej nowej technologii na potrzeby działalności Banku. Zdarzeń takich, Bank nie jest w stanie w żaden sposób przewidzieć.

Ponadto, Bank zwraca uwagę, że realizowane projekty o charakterze badawczo-rozwojowym stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, a ich ściśle poufny charakter (niekiedy nawet tajny ze względu na materię) jest związany z możliwością wyjścia na rynek z określonym produktem/ usługą lub sposobem ich świadczenia, jako pierwszymi. Dzięki m.in. poufności w odniesieniu do działań innowacyjnych i rozwojowych budowana może być i jest przewaga konkurencyjna Wnioskodawcy na rynku. Mając na uwadze, że wydawane interpretacje indywidulane prawa podatkowego podlegają publikacji na stronie internetowej organów podatkowych oraz sprecyzowane kwestie dotyczące konkretnych projektów, mogłyby być w łatwy sposób skojarzone przez osoby trzecie z branżą, a także z Wnioskodawcą, przedstawienie we wniosku informacji na temat konkretnych projektów i celu ich realizacji oznaczałby efektywnie przekazanie do publicznej wiadomości wrażliwych informacji na temat realizowanych prac lub ich istotnych elementów. W takiej sytuacji, wartość prowadzonych projektów z punktu widzenia Banku, mogłaby zostać istotnie naruszona, zwłaszcza, że materia dotycząca prowadzonych projektów badawczych odnosi się do zagadnień, które Bank będzie realizował w przyszłości.

Niemniej jednak, odpowiadając na wezwanie, poniżej Bank przedstawia przykładowe projekty, które Bank uznaje jako spełniające definicję działalności badawczo-rozwojowej, a realizuje je obecnie lub będzie realizował w przeszłości:

  1. Obszar technologiczny:
    • Rozpoznanie możliwości automatyzacji procesów wykrywania i reagowania systemów Banku na ataki cybernetyczne;
    • Budowa prototypu dla nowej platformy bankowości elektronicznej spełniającej następujące cele: elastyczność, skalowalność, łączenie wszystkich kanałów komunikacji, komunikowanie z kluczowymi systemami back-end;
    • Ocena wpływu wdrożenia i testowanie nowych narzędzi z zakresu wykrywania przestępczości elektronicznej (tzw. Cyber Crime) – program realizowany we współpracy z grupą, do której należy Bank;
    • Zbudowanie tzw. proof of concept (PoC) dla wyboru platformy technologicznej pod kątem wdrożenia nowych usług płatniczych;
    • Wypracowanie koncepcji budowy oraz budowa środowiska walidacyjnego dla klientów usług korporacyjnej bankowości elektronicznej (prototyp przyszłego rozwiązania bankowości elektronicznej dla klientów korporacyjnych).
  2. Obszar procesowy:
    • Analiza możliwości zastosowania, ocena wpływu na działalność Banku, testy oraz budowanie prototypów dla narzędzi pozwalających na automatyzację procesu generowania dokumentacji bankowej (wprowadzenie robotyzacji);
    • Opracowanie podstaw technologicznych oraz analizy wykonalności dla stworzenia silnika danych audytowych pod kątem wyliczania zdolności kredytowych klientów;
    • Opracowanie założeń, identyfikacja obszarów wymagających dostosowania w Banku dla zmiany koncepcji zarządzania danymi klientów;
    • Analiza możliwości zastosowania oraz założenia dla wprowadzenia mechanizmów automatycznego profilowania klientów w oddziałach celem profilowania klientów;
    • Prace mające na celu poszukiwanie rozwiązań (algorytmów oraz narzędzi) dla automatycznego wykrywania i unikania ryzyka oszustw dotyczących wyłudzania płatności;
    • Wykonanie tzw. proof of concept dla wprowadzenia w oddziałach banku, automatycznego mechanizmu archiwizacji danych.
  3. Obszar produktowy:
    • Budowa koncepcji, analiza wykonalności oraz testowanie możliwości uruchomienia kanału komunikacji SMS dla klientów w kontekście istniejącej grupy produktów bankowych;
    • Analiza wykonalności i prace koncepcyjne związane z rozszerzeniem przez Bank oferty produktów ubezpieczeniowych oferowanych z partnerami Banku;
    • Opracowanie koncepcji rozwoju oferty bankowości elektronicznej i usług dla dużych firm;
    • Proof of concept dla programu przyjaznej komunikacji z klientem – identyfikacja obszarów bezpośredniej interakcji elektronicznej z klientem celem wprowadzania zmian podnoszących tzw. „user experience” w korzystaniu z elektronicznych kanałów dostępu.

Wnioskodawca zaznacza, że z powodów wskazanych przez Bank powyżej, zaprezentowane przykłady nie stanowią kompletnej listy realizowanych projektów zarówno na dzień 15 listopada 2017 r., jak i w przyszłości. Wnioskodawca prezentując powyższą listę wskazuje obszary, w których Bank prowadzi prace badawczo-rozwojowe.

Bank wskazuje, że z punktu widzenia poprawnego dla celów podatkowych klasyfikowania prowadzonych prac do działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 4a pkt 26-28 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1888, z późn. zm., dalej: „UPDOP”), kluczowe jest przedstawienie charakterystyki, istotnych elementów i cech poszczególnych rodzajów projektów prowadzonych przez Wnioskodawcę. Ustawodawca bowiem nie zamyka katalogu prac, które mogą być uznane za działalność badawczo-rozwojową do konkretnego, ograniczonego kręgu czynności lub działań. Ustawodawca uznał za konieczne i jednocześnie za wystarczające, aby przepisy UPDOP wskazywały na wybrane elementy i cechy działalności, które są istotne z punktu widzenia jej klasyfikacji do działalności badawczo-rozwojowej na gruncie przepisów podatkowych.

Jednocześnie, Wnioskodawca w przedstawionym stanie faktycznym wskazuje charakterystykę prowadzonych prac badawczo-rozwojowych i obszary, których te prace dotyczą w korespondencji z prowadzoną działalnością biznesową. Opisany stan faktyczny oraz wyjaśnienia przedstawione powyżej, zdaniem Wnioskodawcy, pozostają na tożsamym poziomie szczegółowości (tj. oparte są na przykładach prowadzonych prac badawczo-rozwojowych) przedstawianym we wnioskach przedkładanych przez innych Wnioskodawców w tej samej materii, np. 2461-IBPB-l-2.4510.923.2016.1.BG, 3063-ILPB2.4510.15.2017.1.AO, 0114-KDIP2-1.4010.113.2017.1.MR.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 15 listopada 2017 r. – data wpływu do organu 21 listopada 2017 r.):

Czy projekty o powołanych przez Bank cechach i opisane w stanie faktycznym można uznać za działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 4a pkt 26-28 UPDOP, w celu określenia, czy w związku z powyższym będzie uprawniony do skorzystania z ulgi na prace badawczo-rozwojowe określone w art. 18d UPDOP?

Zdaniem Wnioskodawcy, wykonywane przez niego działania opisane w stanie faktycznym jako projekty badawcze oraz projekty rozwojowe stanowią działalność badawczo-rozwojową, o której mowa w art. 4a pkt 26-28 UPDOP.

Zgodnie z art. 4a pkt 26 UPDOP, przez działalność badawczo-rozwojowa rozumie się działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.

Zgodnie z art. 4a pkt 27 UPDOP, działalność naukowa to:

  1. badania podstawowe – oryginalne prace badawcze, eksperymentalne lub teoretyczne podejmowane przede wszystkim w celu zdobywania nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne,
  2. badania stosowane – prace badawcze podejmowane w celu zdobycia nowej wiedzy, zorientowane przede wszystkim na zastosowanie w praktyce,
  3. badania przemysłowe – badania mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności w celu opracowywania nowych produktów, procesów i usług lub wprowadzania znaczących ulepszeń do istniejących produktów, procesów i usług; badania te uwzględniają tworzenie elementów składowych systemów złożonych, budowę prototypów w środowisku laboratoryjnym lub w środowisku symulującym istniejące systemy, szczególnie do oceny przydatności danych rodzajów technologii, a także budowę niezbędnych w tych badaniach linii pilotażowych, w tym do uzyskania dowodu w przypadku technologii generycznych.

Działalność rozwojowa definiowana jest natomiast w art. 4a pkt 28 UPDOP, jako nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności z dziedziny nauki, technologii i działalności gospodarczej oraz innej wiedzy i umiejętności do planowania produkcji oraz tworzenia i projektowania nowych, zmienionych lub ulepszonych produktów, procesów i usług, z wyłączeniem prac obejmujących rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, linii produkcyjnych, procesów wytwórczych, istniejących usług oraz innych operacji w toku, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń, w szczególności:

  1. opracowywanie prototypów i projektów pilotażowych oraz demonstracje, testowanie i walidację nowych lub ulepszonych produktów, procesów lub usług w otoczeniu stanowiącym model warunków rzeczywistego funkcjonowania, których głównym celem jest dalsze udoskonalenie techniczne produktów, procesów lub usług, których ostateczny kształt nie został określony,
  2. opracowywanie prototypów i projektów pilotażowych, które można wykorzystać do celów komercyjnych, w przypadku gdy prototyp lub projekt pilotażowy stanowi produkt końcowy gotowy do wykorzystania komercyjnego, a jego produkcja wyłącznie do celów demonstracyjnych i walidacyjnych jest zbyt kosztowna.

Mając powyższe na uwadze, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że uruchamiając i realizując projekty badawczo-rozwojowe prowadzi de facto prace badawczo-rozwojowe w rozumieniu art. 4a pkt 27 lit. b i lit. c oraz pkt 28 UPDOP.

Prace badawczo-rozwojowe systematycznie prowadzone u Wnioskodawcy w formie projektów badawczych oraz projektów rozwojowych dotyczą m.in.:

  • prowadzenia prac badawczych w celu zdobycia nowej wiedzy i doświadczeń z obszarów do tej pory w Banku niewykorzystywanych, nacelowanych na ocenę praktycznego zastosowania nowych technologii lub rozwiązań organizacyjnych pod kątem bankowości przyszłości (badania stosowane);
  • prowadzenia prac mających na celu zdobycie nowej wiedzy poprzez tworzenie symulacji, odtwarzanie rzeczywistego środowiska, w jakim funkcjonuje Bank celem oceny w praktyce rozpatrywanych rozwiązań technologicznych (badanie przemysłowe);
  • opracowywanie prototypów i projektów pilotażowych, które można wykorzystać do celów komercyjnych, w tym dla nowych lub ulepszonych produktów bankowych i usług finansowych, czy projektowanie wersji testowych rozwiązań technologicznych (prace rozwojowe).

Nadrzędnym celem powyższej działalności jest zapewnienie rozwoju Banku poprzez budowanie nowych produktów, usług, rozwiązań organizacyjnych lub technologicznych wpisujących się w długoletnią strategię rozwoju Banku.

Jak wynika z doświadczeń Banku, uruchamiając projekt badawczo-rozwojowy nie ma gwarancji zakończenia prowadzonych prac badawczo-rozwojowych sukcesem. Stąd zamiast wdrażać produkcyjnie produkty lub rozwiązania, Bank prowadzi prace pilotażowe i testowe. W niektórych przypadkach, prowadzenie takich projektów nie przynosi oczekiwanych rezultatów, co skutkuje wstrzymywaniem bądź zaniechaniem takich projektów.

Bank wyraźnie oddziela projekty o charakterze bieżącym, nawet jeśli niosą ze sobą postęp w poprawie efektywności pracy, czy ulepszenie w sferze organizacyjnej, produktowej lub technologicznej od prac badawczo-rozwojowych (projektów badawczych oraz projektów rozwojowych), które nie przekładają się w krótkim okresie na działalność Banku. Gdyby ich zaniechać, dzisiejsza działalność Banku najprawdopodobniej nie ucierpiałaby. Można by nawet zaryzykować stwierdzenie, że relokacja personelu zaangażowanego w działalność badawczo-rozwojową do bieżących projektów przyniosłaby chwilową poprawę w zakresie realizacji bieżących projektów w Banku.

Jednak wstrzymanie działalności badawczo-rozwojowej lub jej ograniczenie mogłoby się wiązać z problemami Banku w przyszłości, gdzie z dużą dozą prawdopodobieństwa przegrałby na polu technologicznym i produktowym z konkurentami, którzy takiej działalności by nie zaniechali.

Mając powyższe na uwadze, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że opisana w stanie faktycznym działalność w zakresie uruchamiania i prowadzenia projektów badawczych oraz projektów rozwojowych stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 4a pkt 26-28 UPDOP.

Zdaniem Wnioskodawcy, interpretacja inna niż przedstawiona powyżej prowadziłaby do sytuacji, że ulga opisana w art. 18d UPDOP, nie uwzględniałaby projektów badawczo-rozwojowych prowadzonych przez przedsiębiorstwa usługowe, co skutkowałoby nierównym traktowaniem przedsiębiorców.

W uzupełnieniu wniosku, ujętym w piśmie z 15 listopada 2017 r., Wnioskodawca dodatkowo wskazał, że:

Na warunkach i zasadach określonych w art. 18d UPDOP, podatnicy mogą korzystać z ulgi na działalność badawczo-rozwojową. Należy zauważyć, że w założeniach, ulga ta ma za zadanie wzmocnić rozwój polskiej gospodarki poprzez zwiększenie jej innowacyjności. Wskazana ulga pozwala podatnikom na odliczenie od podstawy opodatkowania (na określonych warunkach) kosztów uzyskania przychodów poniesionych na działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 4a pkt 26 UPDOP, zwanych „kosztami kwalifikowanymi”.

Możliwość lub brak możliwości uznania prowadzonych prac za działalność badawczo-rozwojową, a tym samym możliwość lub odpowiednio brak możliwości zaliczenia ponoszonych kosztów działalności badawczo-rozwojowej do „kosztów kwalifikowanych” determinuje efektywnie poprawność kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych należnej od przedsiębiorcy prowadzącego wspomnianą działalność badawczo-rozwojową.

Pytanie zadane przez Bank nakierowane jest zatem na uzyskanie odpowiedzi, czy interpretacja przepisów art. 4a pkt 26-28 UPDOP, jest prawidłowa w odniesieniu do rzeczywistości, w jakiej funkcjonuje Bank oraz do prac (realizowanych w formie projektów) toczących się w Banku. Potwierdzenie tego faktu lub nie pozwoli Bankowi na prawidłowe (w oparciu o warunki określone w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) skalkulowanie potencjalnej ulgi podatkowej. Jedynie bowiem w odniesieniu do projektów Banku, stanowiących działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 4a pkt 26-28 UPDOP, Wnioskodawca będzie uprawniony do zaliczenia ponoszonych kosztów do „kosztów kwalifikowanych”.

Na dzień 15 listopada 2017 r., Bank nie rozstrzygnął jeszcze, czy z rzeczonej ulgi skorzysta, czy nie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Ustawą z dnia 25 września 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wspieraniem innowacyjności (Dz.U. z 2015 r., poz. 1767) do ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1888, z późn. zm., dalej: „updop”), zostały wprowadzone zmiany, które odnoszą się do tzw. ulgi badawczo-rozwojowej.

Zgodnie z brzmieniem art. 18d ust. 1 updop, od podstawy opodatkowania, ustalonej zgodnie z art. 18, odlicza się koszty uzyskania przychodów poniesione przez podatnika na działalność badawczo-rozwojową, zwane dalej „kosztami kwalifikowanymi”.

Rodzaje działalności, które uprawniają podatników do odliczenia kosztów kwalifikowanych w zeznaniu podatkowym zostały zdefiniowane w art. 4a updop, zgodnie z którym, ilekroć w ustawie jest mowa o:

  • działalności badawczo-rozwojowej oznacza to działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań (pkt 26);
  • badaniach naukowych – oznacza to:
    1. badania podstawowe – oryginalne prace badawcze, eksperymentalne lub teoretyczne podejmowane przede wszystkim w celu zdobywania nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne,
    2. badania stosowane - prace badawcze podejmowane w celu zdobycia nowej wiedzy, zorientowane przede wszystkim na zastosowanie w praktyce,
    3. badania przemysłowe – badania mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności w celu opracowywania nowych produktów, procesów i usług lub wprowadzania znaczących ulepszeń do istniejących produktów, procesów i usług; badania te uwzględniają tworzenie elementów składowych systemów złożonych, budowę prototypów w środowisku laboratoryjnym lub w środowisku symulującym istniejące systemy, szczególnie do oceny przydatności danych rodzajów technologii, a także budowę niezbędnych w tych badaniach linii pilotażowych, w tym do uzyskania dowodu w przypadku technologii generycznych (pkt 27);
  • pracach rozwojowych – oznacza to nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności z dziedziny nauki, technologii i działalności gospodarczej oraz innej wiedzy i umiejętności do planowania produkcji oraz tworzenia i projektowania nowych, zmienionych lub ulepszonych produktów, procesów i usług, z wyłączeniem prac obejmujących rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, linii produkcyjnych, procesów wytwórczych, istniejących usług oraz innych operacji w toku, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń, w szczególności:
    1. opracowywanie prototypów i projektów pilotażowych oraz demonstracje, testowanie i walidację nowych lub ulepszonych produktów, procesów lub usług w otoczeniu stanowiącym model warunków rzeczywistego funkcjonowania, których głównym celem jest dalsze udoskonalenie techniczne produktów, procesów lub usług, których ostateczny kształt nie został określony,
    2. opracowywanie prototypów i projektów pilotażowych, które można wykorzystać do celów komercyjnych, w przypadku gdy prototyp lub projekt pilotażowy stanowi produkt końcowy gotowy do wykorzystania komercyjnego, a jego produkcja wyłącznie do celów demonstracyjnych i walidacyjnych jest zbyt kosztowna (pkt 28).

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika m.in., że Wnioskodawca prowadzi działalność w zakresie świadczenia usług bankowych i finansowych dla klientów detalicznych i korporacyjnych. Przedmiotem działalności jest m.in.: przyjmowanie wkładów, prowadzenie rachunków bankowych, udzielanie kredytów, udzielanie i potwierdzanie gwarancji bankowych i akredytyw, emitowanie bankowych papierów wartościowych, prowadzenie bankowych rozliczeń pieniężnych, udzielanie pożyczek pieniężnych oraz przeprowadzanie innych czynności w zakresie przewidzianym przez przepisy ustawy Prawo bankowe. Bank uruchamia i prowadzi Projekty wspierające bieżącą działalność Banku, Projekty badawcze oraz Projekty rozwojowe w oparciu o procedury wewnętrzne Banku (Polityka Zarządzania Zmianami Banku) i zgodnie z rocznym planem projektowym zatwierdzanym przez zarząd Banku na początku każdego roku finansowego. W strukturach Banku wydzielony zostały dwa zespoły, które stanowią centrum prowadzenia prac z zakresu badań i rozwoju, tj. Zespół Badań i Rozwoju oraz Zespół Projektowania Innowacji. Bank systematycznie uruchamia projekty badawcze, których podstawowym celem jest zdobywanie nowej wiedzy i transfer wiedzy na potrzeby opracowywania nowych produktów, procesów i usług. W praktyce podejmowane inicjatywy w ramach działalności badawczej prowadzonej w Banku obejmują przede wszystkim poszukiwanie nowych rozwiązań techniczno-organizacyjnych mogących mieć wpływ na działalność Banku w przyszłości.

Bank przedstawił następujące przykładowe projekty, które mogłyby stanowić prace badawczo-rozwojowe, a mianowicie:

  1. Obszar technologiczny:
    • Rozpoznanie możliwości automatyzacji procesów wykrywania i reagowania systemów Banku na ataki cybernetyczne;
    • Budowa prototypu dla nowej platformy bankowości elektronicznej spełniającej następujące cele: elastyczność, skalowalność, łączenie wszystkich kanałów komunikacji, komunikowanie z kluczowymi systemami back-end;
    • Ocena wpływu wdrożenia i testowanie nowych narzędzi z zakresu wykrywania przestępczości elektronicznej (tzw. Cyber Crime) – program realizowany we współpracy z grupą, do której należy Bank;
    • Zbudowanie tzw. proof of concept (PoC) dla wyboru platformy technologicznej pod kątem wdrożenia nowych usług płatniczych;
    • Wypracowanie koncepcji budowy oraz budowa środowiska walidacyjnego dla klientów usług korporacyjnej bankowości elektronicznej (prototyp przyszłego rozwiązania bankowości elektronicznej dla klientów korporacyjnych).
  2. Obszar procesowy:
    • Analiza możliwości zastosowania, ocena wpływu na działalność Banku, testy oraz budowanie prototypów dla narzędzi pozwalających na automatyzację procesu generowania dokumentacji bankowej (wprowadzenie robotyzacji);
    • Opracowanie podstaw technologicznych oraz analizy wykonalności dla stworzenia silnika danych audytowych pod kątem wyliczania zdolności kredytowych klientów;
    • Opracowanie założeń, identyfikacja obszarów wymagających dostosowania w Banku dla zmiany koncepcji zarządzania danymi klientów;
    • Analiza możliwości zastosowania oraz założenia dla wprowadzenia mechanizmów automatycznego profilowania klientów w oddziałach celem profilowania klientów;
    • Prace mające na celu poszukiwanie rozwiązań (algorytmów oraz narzędzi) dla automatycznego wykrywania i unikania ryzyka oszustw dotyczących wyłudzania płatności;
    • Wykonanie tzw. proof of concept dla wprowadzenia w oddziałach banku, automatycznego mechanizmu archiwizacji danych.
  3. Obszar produktowy:
    • Budowa koncepcji, analiza wykonalności oraz testowanie możliwości uruchomienia kanału komunikacji SMS dla klientów w kontekście istniejącej grupy produktów bankowych;
    • Analiza wykonalności i prace koncepcyjne związane z rozszerzeniem przez Bank oferty produktów ubezpieczeniowych oferowanych z partnerami Banku;
    • Opracowanie koncepcji rozwoju oferty bankowości elektronicznej i usług dla dużych firm;
    • Proof of concept dla programu przyjaznej komunikacji z klientem – identyfikacja obszarów bezpośredniej interakcji elektronicznej z klientem celem wprowadzania zmian podnoszących tzw. „user experience” w korzystaniu z elektronicznych kanałów dostępu.

Działalność badawczo-rozwojowa, w myśl legalnej definicji zawartej w ww. przepisie, oznacza działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.

W ramach prac rozwojowych następuje połączenie wyników prac badawczych z wiedzą techniczną w celu wprowadzenia do produkcji nowego lub zmodernizowanego wyrobu, nowej technologii czy nowego systemu organizacji. Prace rozwojowe mogą obejmować opracowanie prototypów i projektów pilotażowych oraz demonstracje, testowanie i walidację nowych lub ulepszonych produktów, procesów lub usług w otoczeniu stanowiącym model warunków rzeczywistego funkcjonowania, których głównym celem jest dalsze udoskonalenie techniczne produktów, procesów lub usług, których ostateczny kształt nie został określony. Prace rozwojowe mogą obejmować również opracowywanie prototypów i projektów pilotażowych, które można wykorzystać do celów komercyjnych, w przypadku gdy prototyp lub projekt pilotażowy stanowi produkt końcowy gotowy do wykorzystania komercyjnego, a jego produkcja wyłącznie do celów demonstracyjnych i walidacyjnych jest zbyt kosztowna. Prace rozwojowe nie obejmują rutynowych i okresowych zmian wprowadzanych do istniejących produktów, linii produkcyjnych, procesów wytwórczych, usług nawet jeśli takie zmiany mają charakter ulepszeń.

Wyżej opisane Projekty zawierają niewątpliwie elementy innowacyjności oraz wypełniają definicje ustawowe, odnoszące się do działalności badawczo-rozwojowej.

Podkreślić w tym miejscu należy, że termin „innowacyjność” nie został bezpośrednio zdefiniowany w ww. ustawie. Tym samym, zgodnie z definicją zamieszczoną w Słowniku PWN (http:/sjp.pwn.pl/slownik/) „innowacyjność oznacza, wprowadzenie czegoś nowego; też: rzecz nowo wprowadzona”. Zatem wskazać należy, że innowacja jest to każda zmiana, która coś ulepsza, daje nową jakość lub pozwala stworzyć nowy produkt, usługę bądź nową jakość. Może to być zmiana radykalna, dająca zupełnie nowy produkt, ale również cząstkowa, prowadzona do udoskonalenia produktu. Dlatego też definicja tego słowa jest bardzo szeroka.

Tym samym wskazać należy, że zjawisko innowacyjności jest nierozłącznie związane z każdą prowadzoną działalnością gospodarczą, szczególnie z sektorem bankowym, gdzie wymogi konkurencji zachęcają banki do ciągłego poszukiwania nowych produktów i usług. Gospodarka konkurencyjna wymaga od prowadzonej działalności gospodarczej wprowadzania nowości, czy też przeprowadzania zmian w zakresie oferowanych dóbr i usług, biorąc pod uwagę dostosowanie tej działalności specjalnie do potrzeb i wymagań klientów. Warunki otoczenia i duża konkurencja na rynku usług bankowych wymuszają konieczność stałego dostosowywania się do nowych warunków i wyprzedzania poczynań konkurentów. Innowacje stają się zatem koniecznym warunkiem funkcjonowania na rynku. Wraz z pojawieniem się i doskonaleniem nowych form komunikacji i przetwarzania informacji, instytucje finansowe zyskują nowe kanały dystrybucji swoich produktów. Współpraca banków z firmami teleinformatycznymi oraz ośrodkami badawczymi jest współcześnie fundamentalnym elementem strategii konkurowania. Rozwój technologii powoduje, że konieczna staje się modyfikacja istniejących i wdrażanie nowych usług, a także usprawnianie procesów wewnętrznych, które mogą prowadzić do zmian w wewnętrznej organizacji instytucji finansowych oraz ich powiązań z otoczeniem.

Odnosząc cytowane powyżej przepisy do opisanych w uzupełnieniu wniosku Projektów, stwierdzić należy, że prace wykonywane przez Wnioskodawcę spełniają definicję działalności badawczo-rozwojowej zawartej w art. 4a pkt 26-28 updop.

Dodatkowo wskazać należy, że przedmiotem niniejszej interpretacji są przepisy dotyczące ulgi badawczo-rozwojowej w kontekście stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, tj. wyłącznie w odniesieniu do Projektów przedstawionych w uzupełnieniu wniosku, bowiem interpretacja indywidualna nie może odnosić się do nieskonkretyzowanych stanów faktycznych. Wyczerpujące przedstawienie stanu faktycznego, tj. przedstawienie konkretnych Projektów jest niezbędne w celu dokonania jego oceny prawnej oraz wypełnienia funkcji gwarancyjnej interpretacji.

Reasumując, stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za prawidłowe.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Świętego Mikołaja 78-79, 50-126 Wrocław, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.