ITPP2/443-1071/10/AF | Interpretacja indywidualna

Czy Spółka będzie uprawniona do otrzymania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego w przyśpieszonym terminie 25 dni, o którym mowa w art. 87 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli faktury obejmujące wynagrodzenie dla operatora za usługi związane z naprawą szkód na autostradzie będą częściowo regulowane przez potrącenie wzajemnych wierzytelności Spółki i operatora?
ITPP2/443-1071/10/AFinterpretacja indywidualna
  1. potrącenie (kompensata)
  2. termin zwrotu
  3. wierzytelność
  4. zwrot podatku
  1. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Odliczenie i zwrot podatku. Odliczanie częściowe -> Odliczenie i zwrot podatku -> Odliczenie podatku
  2. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Odliczenie i zwrot podatku. Odliczanie częściowe -> Odliczenie i zwrot podatku -> Wyłączenie stosowania obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego
  3. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Odliczenie i zwrot podatku. Odliczanie częściowe -> Odliczenie i zwrot podatku -> Zwrot podatku

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 18 października 2010 r. (data wpływu 21 października 2010 r.), uzupełnionym w dniu 24 stycznia 2011 r. (data wpływu), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości otrzymania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w terminie 25 dni - jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 21 października 2010 r. złożono wniosek, uzupełniony w dniu 24 stycznia 2011 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości otrzymania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w terminie 25 dni.

W przedmiotowym wniosku oraz jego uzupełnieniu, przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Przedmiotem działalności Spółki jest projektowanie, budowa i eksploatacja odcinka autostrady. Powyższe zadania realizowane są w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego.

W chwili obecnej Spółka eksploatuje gotowy odcinek autostrady oraz jest trakcie budowy nowego odcinka. Gotowy odcinek, jako budowla wzniesiona na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa, jest dla Spółki rodzajem środka trwałego, o którym mowa w art. 16a ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Od tego środka dokonuje odpisów amortyzacyjnych dla celów podatkowych.

W związku z eksploatacją gotowego odcinka autostrady, a także w związku prowadzonym procesem budowy dalszego jej odcinka, Spółka nabywa towary i usługi budowlane, z którymi związane są istotne kwoty podatku naliczonego. Zobowiązania wynikające z faktur dokumentujących wspomniane zakupy Spółka reguluje w drodze przelewów bankowych. W przypadku, gdy w danym miesiącu kwota podatku naliczonego, związanego z nabyciem towarów i usług przewyższa kwotę podatku należnego od sprzedaży dokonanej, Spółka składając deklarację VAT-7 wnioskuje o zwrot nadwyżki podatku naliczonego na swój rachunek bankowy w terminie 25 dni od dnia złożenia rozliczenia (z uwagi na spełnienie przesłanek określonych w art. 87 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług). Ponieważ inwestycja prowadzona przez Spółkę finansowana jest z kredytów bankowych, a kwoty podatku naliczonego są istotne, otrzymywanie zwrotów nadwyżki podatku naliczonego w minimalnym terminie określonym ustawą o podatku od towarów i usług jest niezwykle istotne.

Eksploatacją i utrzymaniem gotowych odcinków autostrady zajmuje się, na zlecenie Spółki, operator autostrady. Na podstawie zawartej umowy, operator jest zobowiązany do utrzymywania odpowiedniego stanu technicznego autostrady, w tym do dokonywania napraw szkód wyrządzonych przez użytkowników autostrady, o ile wartość pojedynczej szkody nie przekracza limitu kwotowego określonego w tej umowie. W przypadku szkód, których sprawca jest znany, operator wystawia fakturę Spółce za wykonanie usługi naprawy, na której koszt składają się koszty materiałów użytych do naprawy, koszty robocizny pracowników operatora, a także koszty ewentualnych podwykonawców, z których korzysta operator. Nadto operator, reprezentując Spółkę, dochodzi od towarzystw ubezpieczeniowych, w których ubezpieczeni są sprawcy szkód, wypłaty odszkodowań na rzecz Spółki.

Obecnie Spółka dokonuje zapłaty za faktury wystawiane przez operatora z tytułu usług naprawy szkód, w formie przelewów bankowych. Ponieważ jednak taki sposób rozliczeń powoduje, że Spółka musi angażować swoje środki pieniężne, a dopiero po zapłacie należności operatorowi odzyskuje od ubezpieczycieli w formie odszkodowań zwrot poniesionych kosztów, więc kontrahenci rozważają zmianę sposobu rozliczeń za naprawę szkód, których sprawcy są znani. Nowy system rozliczeń polegałby na tym, że operator, tak jak dotychczas, dokonywałby naprawy szkody i wystawiałby na Spółkę fakturę obejmującą wynagrodzenie za materiały i robociznę. Spółka dokonywałaby płatności na rzecz operatora przelewem bankowym części kwoty wynikającej z wystawionej faktury, równej sumie wartości netto materiałów zużytych w trakcie naprawy oraz sumy podatku od towarów i usług (naliczonego od całości wynagrodzenia). Spółka dokonywałaby na rzecz operatora odpłatnej cesji (sprzedaży) praw do odszkodowań przysługujących Jej od ubezpieczycieli sprawców szkód, w części, w jakiej te odszkodowania odpowiadałyby wartości netto robocizny operatora, wynikającej z wystawionej faktury. Sprzedaż wierzytelności odbywałaby się po jej wartości nominalnej. Ponieważ Spółka miałaby zobowiązanie wobec operatora o zapłatę nieuregulowanej przelewem części należności wynikającej z faktury (należności odnoszącej się do wartości robocizny netto), a jednocześnie miałaby wierzytelność wobec operatora o zapłatę ceny za sprzedaż wierzytelności o odszkodowanie i ponieważ kwoty te byłyby sobie równe, strony dokonywałby potrącenia. W wyniku potrącenia obie wierzytelności uległyby całkowitemu zaspokojeniu. Operator, jako nabywca wierzytelności Spółki w stosunku do towarzystwa ubezpieczeniowego, występowałby w stosunku do tego podmiotu z roszczeniem o wypłatę odszkodowania, przy czym w części przejętej cesją działałaby jako bezpośrednio uprawniony do otrzymania należności od towarzystwa ubezpieczeniowego, w pozostałej zaś części, jako pełnomocnik Spółki. Wartość jednorazowych transakcji zakupu od operatora, do których zastosowanie będzie miała kompensata wierzytelności, będzie w niektórych przypadkach niższa niż równowartość 15.000 EURO, a w niektórych równa lub większa od tej równowartości.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy Spółka będzie uprawniona do otrzymania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego w przyśpieszonym terminie 25 dni, o którym mowa w art. 87 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli faktury obejmujące wynagrodzenie dla operatora za usługi związane z naprawą szkód na autostradzie będą częściowo regulowane przez potrącenie wzajemnych wierzytelności Spółki i operatora...

Zdaniem Wnioskodawcy, powołującego treść art. 86 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, nic nie wskazuje na to, aby dokonanie zapłaty należności poprzez potrącenie wierzytelności przysługujących wzajemnie stronom transakcji, uniemożliwiało skorzystanie z procedury wcześniejszego zwrotu nadwyżki podatku. Z treści art. 87 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług wynika jedynie, że w przypadku dokonywania zapłaty w związku z transakcją, której wartość przekracza 15.000 EURO, nie jest możliwe dokonanie zapłaty kontrahentowi poprzez wręczenie gotówki.

W opinii Spółki, polskie prawo przewiduje szereg sposobów zapłaty, które prowadzą do wygaśnięcia zobowiązania, a jednym z nich jest dokonanie potrącenia wzajemnie przysługujących wierzytelności. Wygaśnięcie zobowiązania przez kompensatę wzajemnych wierzytelności następuje wówczas, gdy dwie osoby są względem siebie dłużnikami i wierzycielami. Zgodnie z art. 498 Kodeksu cywilnego, potrącenie wierzytelności daje skutek w postaci wzajemnego ich umorzenia do wysokości wierzytelności niższej.

Zdaniem Spółki, art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie wyłącza możliwości dokonania zapłaty przez potrącenie. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych wydanych przez organy podatkowe. Prawidłowość powyższego stanowiska została potwierdzona również w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie.

W opinii Spółki, celem regulacji wynikającej z treści art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej było wprowadzenie ograniczeń w dokonywaniu obrotu gotówkowego pomiędzy przedsiębiorcami, który jako trudny do uchwycenia i kontrolowania daje pole do nadużyć. Temu samemu celowi służyło uzależnienie możliwości skorzystania z przyspieszonego zwrotu nadwyżki podatku od dokonania zapłaty w sposób zgodny z zasadami wynikającymi z ww. ustawy. Tymczasem dokonanie zapłaty w drodze potrącenia wzajemnych wierzytelności, które wynikają z należycie udokumentowanych transakcji gospodarczych, nie stanowi żadnego zagrożenia dla interesów fiskalnych.

Biorąc pod uwagę powyższe argumenty, poparte aktualnym stanowiskiem organów podatkowych i orzecznictwa, w ocenie Spółki, nie ma przeszkód dla uzyskania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego w przyspieszonym, 25-dniowym terminie, w przypadku, gdy do zapłaty należności dochodzi poprzez potrącenie wierzytelności przysługujących wzajemnie stronom transakcji.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) zwanej dalej ustawą, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług - z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 29 ust. 4.

Na mocy art. 87 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następny okres lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.

W myśl art. 87 ust. 2 ustawy, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

Natomiast w myśl przepisu art. 87 ust. 6 ustawy, na umotywowany wniosek podatnika złożony wraz z deklaracją podatkową urząd skarbowy jest obowiązany zwrócić różnicę podatku, o której mowa w ust. 2, w terminie 25 dni, a w przypadku kwoty, o której mowa w ust. 3 - w terminie 60 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia, gdy kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji podatkowej, wynikają z:

  1. faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone bezpośrednio podatnikowi będącemu wystawcą faktury, z uwzględnieniem art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 i Nr 281, poz. 2777 oraz z 2005 r. Nr 33, poz. 289),
  2. dokumentów celnych oraz decyzji, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3 oraz art. 34, i zostały przez podatnika zapłacone,
  3. wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub importu usług lub dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, jeżeli w deklaracji podatkowej została wykazana kwota podatku należnego od tych transakcji.

Z analizy powyższego przepisu wynika, iż na umotywowany wniosek podatnika i przy spełnieniu określonych warunków podstawowe terminy zwrotów mogą być skrócone: 180 dniowy do 60 dniowego, a 60 dniowy do 25 dniowego. Podatnik może otrzymać wcześniejszy zwrot, gdy spełni następujące warunki:

  1. ureguluje należności wynikające z wszystkich faktur i dokumentów celnych potwierdzające zakupy rozliczone w deklaracjach,
  2. zapłata za te faktury zostanie dokonana bezpośrednio podatnikowi będącemu wystawcą faktury, z uwzględnieniem przepisów art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Zgodnie z ww. art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy w każdym przypadku, gdy stroną transakcji, z której wynika płatność jest inny przedsiębiorca oraz gdy jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 EURO przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji.

Przepis ten ustanawia konieczność zapłaty za pośrednictwem rachunku bankowego należności za transakcję o wartości przekraczającej 15.000 EURO, a zatem nie dopuszcza w takim przypadku zapłaty w innej formie.

Istota zagadnienia sprowadza się więc do interpretacji art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i jego rozumienia w powiązaniu z art. 87 ust. 6 ustawy o VAT.

Dokonując analizy przytoczonych powyżej przepisów należy stwierdzić, że art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług nie stawia ograniczeń co do formy zapłaty należności. A zatem dopuszczalne jest, że jedną z form zapłaty może być potrącenie, które zgodnie z treścią art. 498 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), daje skutek w postaci wzajemnego umorzenia wierzytelności do wysokości niższej z nich. Potrącenie (kompensata) wzajemnych wierzytelności niewątpliwie stanowi zapłatę należności. Należy jednak pamiętać, iż powyższa zasada, w pewnych określonych prawem okolicznościach, doznaje ograniczenia o ile podatnik chce skorzystać z możliwości skrócenia terminu do zwrotu nadwyżki podatku. W sytuacji określonej w art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, gdy płatność wynikająca z jednorazowej transakcji przekracza 15.000 EURO, bezwzględnie należy dokonać tej zapłaty za pośrednictwem rachunku bankowego. Cytowany przepis bowiem w sposób jednoznaczny i bardzo czytelny wskazuje, że dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku bankowego w każdym przypadku, gdy stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 EURO, przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji.

Zatem aby konieczne stało się dokonanie zapłaty za pośrednictwem rachunku bankowego muszą być spełnione kumulatywnie dwie przesłanki. Podmiot dokonuje transakcji, pociągającej za sobą konieczność zapłaty, a nadto jednorazowa wartość takiej transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 EURO. Należy w tym miejscy zwrócić uwagę, iż przymus dokonania rozliczeń w opisanej sytuacji za pośrednictwem rachunku bankowego jednocześnie wyklucza przeprowadzenie tego rodzaju czynności w formie potrącenia. Istota kompensaty nie polega bowiem na przekazaniu określonej realnej kwoty pieniędzy lecz na uregulowaniu należności poprzez potrącenie jednej wierzytelności z drugą wierzytelnością, pod warunkiem że przedmiotem obu są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone co do gatunku, obie są wymagalne i mogą być dochodzone przez sądem lub innym organem państwowym.

Z analizy omawianego przepisu wprost wynika, że jeżeli płatność wynikająca z jednorazowej transakcji przekracza 15.000 EURO, to bezwzględnie należy dokonać zapłaty za pośrednictwem rachunku bankowego. Natomiast w pozostałych przypadkach (płatność nie przekroczenia 15.000 EURO), przy spełnieniu określonych warunków, potrącenie wzajemnych zobowiązań niewątpliwie stanowi zapłatę należności również na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług (w kontekście art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy).

Reasumując stwierdzić należy, że Spółka będzie uprawniona do otrzymania zwrotu różnicy podatku w terminie 25 dni od dnia złożenia rozliczenia, jeżeli złoży wniosek o wcześniejszy zwrot, w sytuacji, gdy kwoty podatku naliczonego wykazane w deklaracji wynikają z faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone wystawcom faktury, w tym poprzez potrącenie wzajemnych wierzytelności (kompensatę), o ile jednorazowa wartość transakcji nie przekroczy równowartości 15.000 EURO. Biorąc pod uwagę fakt, że Spółka twierdzi, iż zwrot nadwyżki podatku naliczonego w przyśpieszonym terminie możliwy jest w każdym przypadku, stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.

Dodatkowe interpretacje podatkowe i orzeczenia

© 2011-2017 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.