0115-KDIT2-1.4011.113.2018.2.JG | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
Czy Wnioskodawczyni powinna zapłacić 19% podatek dochodowy po sprzedaży mieszkania nabytego w wyniku podziału majątku dorobkowego, który wcześniej stanowił majątek wspólny (Wnioskodawczyni i byłego męża)?

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 19 marca 2018 r. (data wpływu 20 marca 2018 r.), uzupełnionym w dniu 16 kwietnia 2018 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków odpłatnego zbycia nieruchomości – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 20 marca 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek, uzupełniony w dniu 16 kwietnia 2018 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków odpłatnego zbycia nieruchomości.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W lipcu 1997 r. lokal przy ul. (...) w ... został przydzielony małżonkom do remontu. Poprzednio pełnił funkcję techniczno-biurową (protezownia służby zdrowia). Po wykonaniu remontu lokal został przeznaczony do pełnienia funkcji mieszkalnej dla małżeństwa S. i M. W dniu 12 grudnia 1997 r. została zawarta umowa najmu lokalu już mieszkalnego z M. w ... – najemcy to S. i M. W sierpniu 2002 r. kredyt hipoteczny w ... pozwala na wykup mieszkania na własność małżonków. Następuje wyodrębnienie lokalu i prawo związane z własnością nieruchomości (KW z 15 października 2004 r.). W mieszkaniu na ul. (...) zamieszkują: S., Wnioskodawczyni oraz ich wspólne dzieci: A., B., C. i D. W marcu 2008 r. S. opuszcza rodzinę i wyprowadza się z mieszkania. W dniu 7 listopada 2008 r. Sąd Okręgowy w ... orzeka separację związku małżeńskiego z wyłącznej winy pozwanego S. Dnia 22 czerwca 2011 r. na wniosek S. Sąd Okręgowy w ... rozwiązuje związek małżeński z winy powoda, tj. S. i orzeka rozwód. W mieszkaniu cały czas pozostają Wnioskodawczyni i czworo dzieci z małżeństwa z S. Podział majątku dorobkowego następuje w dniu 5 marca 2012 r. Mieszkanie w wartości wyliczonej przez biegłego na kwotę 355.000 zł otrzymuje na wyłączność Wnioskodawczyni. Wyrokiem sądu i ugody Wnioskodawczyni pozostaje spłacić hipotekę i byłego męża. Spłata męża to kwota 150.910,94 zł w czasie 18 miesięcy od wyroku. Po ogłoszeniu wyroku okazuje się, że na mieszkaniu ciąży jeszcze hipoteka przymusowa, do której były mąż się w sądzie nie przyznał, a nałożona przez ZUS w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą i brakiem odprowadzania składek. Brak środków na spłatę wynikającą z podziału majątku spowodowany brakiem możliwości otrzymania kredytu (samotna matka z czworgiem uczących się dzieci) oraz brakiem wpływu alimentów dla dzieci zasądzonych przez sąd powoduje opóźnienie w czasie. Próba pokrycia długu długiem alimentacyjnym zaległości i dogadaniem się stron jest bez rezultatu. S. ceduje dług na osobę trzecią by otrzymać środki i nie płacić z nich alimentów. Komornik zajmuje wynagrodzenie Wnioskodawczyni za pracę. Wnioskodawczyni spłaca dług, odsetki i koszty egzekucyjne. W sądzie toczą się sprawy o uznanie umowy cesji za bezskuteczną. Wyroki tych spraw pozwalają, by egzekwowane od Wnioskodawczyni środki pieniężne przekazane zostały dzieciom w postaci zaległych i bieżących świadczeń alimentacyjnych. W lutym 2016 r. Wnioskodawczyni sprzedaje mieszkanie będące Jej własnością przy ul. (...) w ... za kwotę 295.000 zł. Z otrzymanych środków Wnioskodawczyni spłaca kredyt hipoteczny i hipotekę przymusową (to co ciąży na nieruchomości). Jest to kwota około 29.000 zł. W marcu 2016 r. za kwotę 187.000 zł Wnioskodawczyni dokonuje zakupu mieszkania przy ul. (...) w ... . Mieszkanie wymaga remontu więc kwota, którą Wnioskodawczyni mogłaby przekazać na spłatę byłego męża maleje. Wnioskodawczyni nadal posiada na utrzymaniu dwie uczące się córki, które z Nią mieszkają. Obecnie do spłaty na dzień 7 marca 2018 r. pozostaje kwota 65.010,64 zł. Wynagrodzenie Wnioskodawczyni jest obciążone zajęciem komorniczym na kwotę 1.420 zł miesięcznie.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy Wnioskodawczyni powinna zapłacić 19% podatek dochodowy po sprzedaży mieszkania nabytego w wyniku podziału majątku dorobkowego, który wcześniej stanowił majątek wspólny (Wnioskodawczyni i byłego męża)?

Zdaniem Wnioskodawczyni, po informacjach otrzymanych ustnie od pracowników urzędu skarbowego i interpretacji przepisów dotyczących zbycia nieruchomości nie ma obowiązku zapłaty 19% podatku dochodowego. Nieruchomość została nabyta w wyniku podziału majątku dorobkowego, wcześniej wspólnego małżonków. Wnioskodawczyni zbyła nieruchomość, spłaca byłego męża (150.910,94 zł) plus odsetki i koszty komornicze. Wnioskodawczyni nabyła nowe mieszkanie zaraz po zbyciu tej z podziału majątku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji zaniechano poboru podatku.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów jest określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

  1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
  2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  3. prawa wieczystego użytkowania gruntów,
  4. innych rzeczy,
  • jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Powołany przepis formułuje generalną zasadę stanowiącą, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli wspomniane zbycie nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie bądź wybudowanie, nie generuje ono przychodu ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a co za tym idzie – kwota uzyskana z takiego zbycia w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

W przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, dla określenia jego skutków podatkowych istotne jest zatem ustalenie daty nabycia nieruchomości lub praw. Aby zatem ustalić czy w przedmiotowej sprawie sprzedaż lokalu mieszkalnego podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych należy ustalić, od jakiego momentu liczy się bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa w powołanym wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Kwestia określenia momentu nabycia nieruchomości i praw majątkowych była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2017 r., sygn. akt II FPS 2/17, w której wskazano, że dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nabytych przez małżonka w wyniku dziedziczenia, datą ich nabycia lub wybudowania w rozumieniu tego przepisu jest dzień nabycia (wybudowania) tych nieruchomości i praw majątkowych do majątku wspólnego małżonków.

W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku nabycia nieruchomości przez małżonków pozostających w majątkowej wspólności małżeńskiej przewidzianej w art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie ma możliwości określenia tego, w jakich częściach nastąpiło nabycie nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie jest możliwe nabycie nieruchomości w określonym udziale przez małżonków pozostających we wspólności majątkowej małżeńskiej i działających jednocześnie, co wynika z istoty wspólności małżeńskiej. Wspólność małżeńska (łączna) to wspólność bezudziałowa, a w czasie jej trwania małżonkowie nie mogą rozporządzać swoimi prawami do majątku wspólnego jako całości. Nie mogą także rozporządzać udziałem w jakimkolwiek przedmiocie należącym do tego majątku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro, z uwagi na wspólność majątkową, nie można wyodrębnić udziałów, które małżonkowie posiadali w chwili nabycia nieruchomości w małżeństwie, to nie można też przyjąć, że pięcioletni termin biegnie od daty nabycia nieruchomości w drodze spadku. Dla oceny skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości kluczowy jest moment poniesienia wydatku na nabycie tego składnika do majątku wspólnego i to, że tego wydatku - w momencie jego poniesienia - nie można przypisać jednemu bądź drugiemu małżonkowi w udziałach o określonej wielkości.

Argumenty zawarte w ww. uchwale są aktualne także w sytuacji, gdy do nabycia udziału w prawie do lokalu mieszkalnego dojdzie np. po ustanowieniu rozdzielności i podziale majątku wspólnego. Zarówno w wyniku podziału majątku dorobkowego, jak i w wyniku ustania wspólności ustawowej np. poprzez rozwód następuje nabycie nieruchomości lub prawa majątkowego wcześniej nabytego do ustawowej wspólności małżeńskiej i za datę nabycia w świetle uchwały należy uznać tą datę. Późniejsze/następcze zdarzenia prawne (sposób ustania ustawowej wspólności małżeńskiej) nie mają zatem, w tym aspekcie, prawnopodatkowego znaczenia dla ustalenia daty nabycia nieruchomości lub prawa majątkowego.

Zatem, w przedmiotowej sprawie za datę nabycia sprzedanego w lutym 2016 r. lokalu mieszkalnego, należy uznać datę nabycia tego lokalu do ustawowej wspólności majątkowej. W tej sprawie jest to sierpień 2002 r.

W konsekwencji odpłatne zbycie lokalu mieszkalnego w lutym 2016 r. nastąpiło po upływie wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych terminu i nie stanowi źródła przychodu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a co za tym idzie − nie wystąpi obowiązek zapłaty podatku dochodowego w związku z tą sprzedażą.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art.54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.