ILPP1/443-879/14-4/NS | Interpretacja indywidualna

Podatek od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności sprzedaży udziałów w Spółce.
ILPP1/443-879/14-4/NSinterpretacja indywidualna
  1. działalność gospodarcza
  2. opodatkowanie
  3. podatek od towarów i usług
  4. podatnik
  5. sprzedaż udziałów
  6. stawki podatku
  7. udział
  8. zbycie udziału
  9. zwolnienia podatkowe
  10. zwolnienia przedmiotowe
  11. zwolnienia z podatku od towarów i usług
  12. zwolnienie
  1. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Podatnicy i płatnicy -> Podatnicy
  2. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Wysokość opodatkowania -> Zwolnienia -> Zwolnienie od podatku
  3. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Zakres opodatkowania -> Dostawa towarów i świadczenie usług -> Świadczenie usług
  4. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Zakres opodatkowania -> Przepisy ogólne -> Czynności opodatkowane

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 16 września 2014 r. (data wpływu 24 września 2014 r.), uzupełnionym pismem z dnia 8 grudnia 2014 r. (data wpływu 8 grudnia 2014 r. i 9 grudnia 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności sprzedaży udziałów w Spółce (pytanie oznaczone we wniosku nr 3) – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 24 września 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności sprzedaży udziałów w Spółce (pytanie oznaczone we wniosku nr 3). Wniosek uzupełniono pismem z dnia 8 grudnia 2014 r. (data wpływu 8 grudnia 2014 r. i 9 grudnia 2014 r.), w którym sprostowano oczywistą pomyłkę pisarską.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca (B. – Udziałowiec) nie jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Wnioskodawca (posiadacz udziałów) uczestniczy w zarządzaniu spółką, której udziały posiada.

Sprzedaż udziałów nie jest prowadzona w ramach działalności maklerskiej i/lub brokerskiej. Nie jest bezpośrednim, stałym i koniecznym warunkiem rozszerzenia działalności gospodarczej posiadacza.

Postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 6 czerwca 2014 r. Spółka „A” Sp. z o.o. została zarejestrowana w KRS.

Spółka została założona aktem notarialnym dnia 26 lutego 2014 r. przez B. i „C” Sp. z o.o. , w ramach projektu „Naukowy (...)” dofinansowywanego przez Unię Europejską z Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, działanie 3.1 Inicjowanie działalności innowacyjnej, jako START-up.

Kapitał zakładowy „A” wynosi 310.000.00 PLN i dzieli się na 6.200 równych i niepodzielnych udziałów, o wartości nominalnej 50,00 PLN każdy (§ 7 ust. 1 Umowy Spółki).

Udziały w kapitale zakładowym „A” zostały objęte przez Inwestora i Udziałowca w następujący sposób:

  1. Inwestor objął 3.000 udziałów o łącznej wartości nominalnej 150.000 PLN – w zamian za wkład pieniężny;
  2. Udziałowiec objął 6.200 udziały o łącznej wartości nominalnej 160.000 PLN – w zamian za wkład niepieniężny w postaci know-how, na które składają się, stanowiące prawa autorskie majątkowe:
    • model aplikacji mobilnej pod nazwą „A”, na które składają się: projekty graficzne ekranów aplikacji, analiza biznesowa i wykonawcza mechanizmu działania i wykorzystania aplikacji;
    • makieta kodu oprogramowania modułu społecznościowego prototypu portalu internetowego oraz know-how w postaci makiety kodu oprogramowania modułu społecznościowego aplikacji „A” (§ 7 ust. 2 Umowy Spółki).

Prototyp aplikacji jest elementem know-how wniesionego do Spółki. Know-how będący przedmiotem aportu Udziałowca, związany jest z realizacją celu Działania 3.1 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka „Inicjowanie działalności innowacyjnej”.

Tego samego dnia, pomiędzy Inwestorem, Udziałowcem oraz „D” została zawarta Umowa Inwestycyjna, określająca zasady udziału ww. stron w przedsięwzięciu mającym na celu założenie Spółki „A” z siedzibą w Poznaniu (§ 2 pkt 1 Umowy Inwestycyjnej).

Przedmiotem wskazanej wyżej Umowy Inwestycyjnej jest w szczególności:

  • określenie zasad objęcia przez Inwestora udziałów w „A”,
  • określenie zasad finansowania, zarządzania, sprawowania nadzoru i wykonywania praw udziałowych w „A”,
  • określenie obowiązków „A” w zakresie wykonywania planów finansowych oraz składania wspólnikom raportów z wykonania tych planów, a także
  • określenie zasad wynagradzania członków zarządu „A” (§ 2 pkt 2 Umowy Inwestycyjnej).

Na podstawie natomiast § 3 pkt 1 Umowy Inwestycyjnej, Udziałowiec zobowiązany jest do realizacji biznesplanu, jak również do utrzymywania założonej w Umowie Inwestycyjnej wielkości kapitałów własnych „A” na poziomie 250.000 PLN.

W przypadku natomiast, gdy biznesplan nie zostanie wykonany, a poziom kapitałów własnych spadnie poniżej ww. kwoty, wówczas „D” gwarantuje na rzecz „A” środki pieniężne w postaci pożyczki lub dopłat do kapitału w wysokości zabezpieczającej co najmniej brak przesłanek upadłości „A”, jak również uzupełniające kapitały własne do kwoty 250.000 PLN (§ 3 pkt 2 Umowy Inwestycyjnej).

W myśl § 3 pkt 3 Umowy Inwestycyjnej, strony dokonają pierwszej oceny realizacji biznesplanu w czerwcu 2014 r. Jeżeli odstępstwa od zakładanego poziomu przekroczą 10% (przez co należy rozumieć zrealizowanie mniejszych przychodów lub zysku albo większych kosztów), wchodzi w życie gwarancja „D” (dawniej „Dx” S.A.). Gwarancja ta obowiązuje do 31 grudnia 2016 r., a strony oceniać będą realizację biznesplanu i poziom kapitałów własnych w grudniu i czerwcu każdego roku.

Jednocześnie, w przypadku wejścia w życie ww. gwarancji „D”, Udziałowiec będzie zobowiązany do sprzedaży na rzecz „D” posiadanych przez siebie udziałów w „A” za cenę równą 1 PLN za wszystkie udziały (§ 3 pkt 4 Umowy Inwestycyjnej).

Przy czym, w sytuacji, gdy w kolejnych latach funkcjonowania „A”, Udziałowiec – działając jako Prezes Zarządu – doprowadzi do realizacji biznesplanu „A”, „D” zobowiązuje się do zwrotnej odsprzedaży 90% wskazanych wyżej udziałów na jego rzecz (§ 3 pkt 6 Umowy Inwestycyjnej) za cenę łączną 3 PLN.

Objęcie przez Udziałowca udziałów w „A”.

Objęcie udziałów w „A” skutkowało powstaniem po stronie Udziałowca przychodu z kapitałów pieniężnych w wysokości wartości nominalnej objętych udziałów, tj. w kwocie 160.000 PLN. Przychód ten powstał z chwilą rejestracji „A”.

Jednocześnie, jako że przedmiotem wkładu niepieniężnego jest know-how Udziałowca, z tytułu objęcia ww. udziałów nie powstały koszty uzyskania przychodów. W konsekwencji dochód Udziałowca z tytułu ww. transakcji wynosi 160.000 PLN.

Niemniej jednak, z uwagi na fakt, że know-how będący przedmiotem aportu Udziałowca, związany jest z realizacją celu Działania 3.1 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka „Inicjowanie działalności innowacyjnej”, wskazany wyżej dochód, co do zasady, podlegać będzie opodatkowaniu po upływie 5 lat licząc od dnia powstania przychodu z tego tytułu, tj. od dnia zarejestrowania „A”, wg stawki 19% podatku.

Ustawa o PIT, wśród źródeł przychodów wymienia m.in. kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych (art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT). W myśl natomiast art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się nominalną wartość udziałów w spółce objętych w zamian za wkład niepieniężny. Przy czym, ustalając wartość ww. przychodu stosuje się odpowiednio przepisy art. 19 (art. 17 ust. 2 ustawy o PIT).

Co do zasady zatem, w związku z objęciem udziałów w „A” w zamian za aport w postaci know-how, po stronie Udziałowca powstał przychód z kapitałów pieniężnych, w wysokości wartości nominalnej ww. udziałów. Przedmiotowy przychód powstał w dniu zarejestrowania spółki (art. 17 ust. 1a pkt 1 ustawy o PIT).

Przy czym w analizowanym stanie sprawy, Udziałowiec nie poniósł wydatków na nabycie przedmiotu aportu – przedmiotem wkładu niepieniężnego do „A” był bowiem know-how, stanowiący nakład jego pracy własnej oraz wartość własnej wiedzy, informacji i doświadczenia. W konsekwencji, z tytułu objęcia udziałów w „A”, nie powstaną koszty uzyskania przychodu, w rozumieniu art. 22 ust. 1e pkt 3 ustawy o PIT, a co za tym idzie dochód Udziałowca z tego tytułu stanowi wartość nominalna objętych przez niego udziałów, tj. kwota 160.000,00 PLN.

Niemniej jednak Wnioskodawca wskazuje, że zgodnie z art. 24 ust. 17 ustawy o PIT, dochód z tytułu objęcia udziałów w spółce kapitałowej w zamian za wkład niepieniężny w postaci know-how, w związku z realizacją celu Działania 3.1 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka „Inicjowanie działalności innowacyjnej”, ustala się, z zastrzeżeniem ust. 18, na dzień, w którym upływa 5 lat od dnia uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 17 ust. 1a, w wysokości określonej według stanu z dnia uzyskania przychodu.

Tym samym wskazany wyżej dochód z tytułu objęcia udziałów w „A”, co do zasady, podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym w wysokości 19%, po upływie 5 lat licząc od dnia uzyskania przychodu przez Udziałowca, tj. od dnia zarejestrowania „A”. Przy czym, zgodnie z art. 24 ust. 18 ustawy o PIT, w przypadku zbycia przedmiotowych udziałów przed upływem 5 lat licząc od dnia uzyskania ww. przychodu, dochód z tytułu objęcia tych udziałów ustala się na dzień ich zbycia w wysokości określonej według stanu z dnia uzyskania przychodu.

W dniu 30 czerwca 2014 r. odbyło się posiedzenie Rady Nadzorczej Spółki „A” Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu, na którym po analizie sprawozdania finansowego za pierwsze cztery miesiące działalności w oparciu o przyjęty w dniu 26 lutego 2014 r. biznesplan, stwierdzono niewykonanie planu z różnicą znacznie przekraczającą założone 10%. Rada Nadzorcza przyjęła uchwałę o uruchomieniu Gwarancji zgodnie z zapisami § 3 pkt 2 Umowy Inwestycyjnej. Gwarant („D” S.A.), w związku z objęciem obowiązków wynikających z umowy inwestycyjnej wręczył Udziałowcowi wezwanie do sprzedaży udziałów.

Sprzedaż przez Udziałowca na rzecz „D” udziałów w „A”.

Z tytułu sprzedaży udziałów w „A” na rzecz „D”, zdaniem Wnioskodawcy, po stronie Udziałowca powstanie przychód z kapitałów pieniężnych w wysokości ceny sprzedaży, tj. 1 PLN. Jednocześnie Udziałowiec będzie uprawniony do rozpoznania kosztów uzyskania przychodu z tytułu ww. transakcji, w wysokości nominalnej wartości objętych udziałów w ”A”, z dnia ich objęcia, tj. w wysokości 160.000 PLN.

Z chwilą dokonania przedmiotowej sprzedaży, Udziałowiec będzie także zobowiązany ustalić dochód z tytułu objęcia udziałów w „A” (w kwocie 160.000 PLN).

Przy czym, z uwagi na fakt, że przychody Udziałowca z tytułu objęcia udziałów w „A” oraz przychody z tytułu ich odpłatnego zbycia, kwalifikowane są do tego samego źródła przychodów (tj. przychodów z kapitałów pieniężnych), w roku podatkowym, w którym dojdzie do sprzedaży przedmiotowych udziałów na rzecz „D”, Udziałowiec powinien zsumować:

  • przychody uzyskane z tytułu objęcia udziałów „A” i przychody uzyskane z tytułu ich sprzedaży, oraz
  • koszty uzyskania wskazanych wyżej przychodów.

Jeżeli po zakończeniu roku podatkowego osiągnięte przez Udziałowca przychody z kapitałów pieniężnych przewyższą koszty ich uzyskania, wówczas różnica ta stanowić będzie dochód, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym według stawki 19%.

Sprzedaż udziałów na rzecz „D” podlegać będzie opodatkowaniu VAT jako odpłatne świadczenie usług, w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Niemniej jednak, transakcja ta korzystać będzie ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT (w brzmieniu od 1 stycznia 2014 r.).

Na gruncie przepisów ustawy o PCC, wskazana wyżej czynność podlegać będzie opodatkowaniu według stawki 1%. Podstawę opodatkowania stanowić będzie wartość rynkowa zbywanych udziałów, natomiast obowiązek podatkowy z tego tytułu ciążyć będzie na kupującym, tj. „D”.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy sprzedaż udziałów przez Udziałowca podlega opodatkowaniu z tytułu podatku od towarów i usług (VAT), a jeśli tak, to w jakiej stawce tego podatku...

Zdaniem Wnioskodawcy, sprzedaż udziałów na rzecz „D” podlegać będzie opodatkowaniu VAT jako odpłatne świadczenie usług, w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Niemniej jednak, transakcja ta korzystać będzie ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT (w brzmieniu od 1 stycznia 2014 r.).

Generalnie wniesienie poszczególnych składników majątkowych w formie aportu do spółki kapitałowej stanowi czynność o charakterze odpłatnym w rozumieniu przepisów ustawy o VAT i podlega opodatkowaniu albo jako dostawa towarów, albo jako świadczenie usług (w zależności od tego co jest przedmiotem aportu).

W związku z tym wskazać należy, że udział w spółce kapitałowej jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem zbycia w drodze aportu i podlegać opodatkowaniu jako świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Niemniej jednak nie wszystkie czynności, które mogą być uznane za świadczenie usług podlegają opodatkowaniu VAT, lecz jedynie te, które są dokonywane przez podatnika VAT działającego w odniesieniu do tych czynności w takim charakterze.

Zgodnie z orzecznictwem TSUE, samo tylko posiadanie papierów wartościowych, a także ich zbywanie oraz nabywanie, co do zasady, nie stanowi działalności gospodarczej, a zatem podmiot dokonujący tych czynności nie ma statusu podatnika, nawet jeśli z tytułu innej działalności jest podatnikiem (przykładowo wyrok TSUE w sprawach C-155/95 i C-60/90). Jednakże, z orzecznictwa TSUE wynika, że istnieją wyjątki od wskazanej wyżej zasady. Dotyczą one sytuacji, w których:

  • podmiot posiadający, nabywający czy zbywający papiery wartościowe prowadzi działalność maklerską bądź brokerską,
  • posiadacz udziałów (akcji, innych papierów wartościowych) uczestniczy w zarządzaniu spółką, której udziałami (akcjami) dysponuje, tj. bezpośrednio lub pośrednio ingeruje w zarządzanie Spółką, której udziały posiada, na przykład poprzez świadczenie na jej rzecz usług podlegających opodatkowaniu VAT,
  • posiadanie udziałów jest stałym, bezpośrednim i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej.

W analizowanym stanie sprawy, Udziałowiec uczestniczy w zarządzaniu spółką, której udziały posiada (pełni funkcję Prezesa Zarządu „A” – stosownie do pkt II Umowy Spółki). W konsekwencji, biorąc pod uwagę tezy płynące z orzecznictwa TSUE, sprzedaż na rzecz „D” udziałów w „A” będzie podlegać opodatkowaniu VAT, jako odpłatne świadczenie usług przez Udziałowca, w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Jednocześnie czynność ta będzie korzystała ze zwolnienia z opodatkowania VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT (w brzmieniu od 1 stycznia 2014 r.). Zgodnie bowiem z tym przepisem, zwalnia się od podatku VAT usługi, w tym także usługi pośrednictwa, których przedmiotem są udziały w:

  1. spółkach,
  2. innych niż spółki podmiotach, jeżeli mają one osobowość prawną

– z wyłączeniem usług przechowywania tych udziałów i zarządzania.

Wnioskodawca również podkreśla, że począwszy od 1 stycznia 2014 r. Udziałowiec nie będzie zobowiązany do wystawienia faktury VAT w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 106b ust. 2 w zw. art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT (w brzmieniu od 1 stycznia 2014 r.).

Dokonanie sprzedaży udziałów powinno zostać wykazane przez Udziałowca w deklaracji VAT-7 składanej za okres sprawozdawczy, w którym zostanie ona dokonana.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Towarami – według art. 2 pkt 6 ustawy – są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Natomiast przez świadczenie usług – w świetle art. 8 ust. 1 ustawy – rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

  1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
  2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
  3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyznacza czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze w odniesieniu do tych czynności.

Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – według ust. 2 powołanego artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z powyższego wynika, że nie każda czynność dokonana przez podmiot mający status podatnika, będzie podlegać opodatkowaniu. Status podatnika podatku od towarów i usług nie powoduje automatycznie rozciągnięcia skutków podatkowych na całą sferę aktywności danego podmiotu. Zatem za działalność rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług, należy uznać tylko tę działalność, którą można zidentyfikować i zaliczyć do zawodowej płaszczyzny jednostki.

A więc, w sytuacji, gdy w zakres prowadzonej przez podmiot działalności gospodarczej nie wchodzi obrót papierami wartościowymi to czynność samej sprzedaży udziałów bądź akcji nie jest traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, w związku z czym, nie podlega opodatkowaniu.

Kwestia, czy za działalność gospodarczą można uznać działalność polegającą na posiadaniu i sprzedaży akcji oraz udziałów była przedmiotem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej m.in. w sprawach C-142/99, C-102/00, C-77/01 i C-16/00. Posiłkując się tym orzecznictwem należy stwierdzić, że co do zasady powyższe czynności nie stanowią działalności gospodarczej, a zatem podmiot dokonujący tych czynności nie ma statusu podatnika, nawet jeżeli z tytułu innej działalności jest podatnikiem. Od tej zasady orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przewiduje pewne wyjątki, które pozwalają łączyć z faktem posiadania papierów wartościowych wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

Dotyczy to sytuacji, gdy:

  • posiadacz papierów wartościowych uczestniczy w zarządzaniu spółką, której akcje posiada;
  • sprzedaż akcji, udziałów prowadzona jest w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej;
  • posiadanie udziałów jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej.

Należy zauważyć, że w sytuacji, gdy w zakres prowadzonej przez podmiot działalności gospodarczej nie wchodzi obrót papierami wartościowymi to czynność samego nabycia/sprzedaży akcji czy udziałów innych spółek nie jest traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy. Są to czynności polegające na zarządzaniu własnym portfelem w celu maksymalizacji zwrotu z inwestycji. Nie można również samego nabycia czy sprzedaży udziałów finansowych w innych przedsiębiorstwach traktować jako wykorzystywanie majątku do uzyskiwania z niego dochodów w sposób częstotliwy.

W orzeczeniu TSUE w sprawie Polysar (C-60/90) stwierdzono, że spółka holdingowa może uzyskać status podatnika, jeżeli jest ona pośrednio lub bezpośrednio zaangażowana w zarządzanie spółkami, w których posiada udziały, z wyłączeniem czynności, które wykonuje w związku z pełnieniem funkcji właścicielskich.

Wskazówki dotyczące znaczenia sformułowania „usługi zarządcze wykraczające poza prawa i obowiązki wynikające z posiadania udziałów” zawarł Trybunał Sprawiedliwości UE w kolejnych orzeczeniach z 14 listopada 2000 r. w sprawie C-142/99 pomiędzy Floridienne SA i Berginvest SA a Państwem Belgijskim, z 12 lipca 2001 r. w sprawie C-102/00 pomiędzy Welthgrove BV a Staatssecretaris van Financiën (Holandia), jak również z 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 pomiędzy Cibo Participations SA a Directeur régional des impôts du Nord Pas-de-Calais (Francja).

W orzeczeniu w sprawie C-142/99 Trybunał stwierdził, że zaangażowanie w zarządzanie spółkami zależnymi (w holdingu) należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4(2) VI Dyrektywy, ale tylko w zakresie, w jakim pociąga to za sobą dokonywanie transakcji podlegających VAT na mocy art. 2 VI Dyrektywy, takich jak świadczenie przez Floridienne usług administracyjnych, rachunkowych i informatycznych na rzecz swoich spółek zależnych. Koncepcja ta została powtórzona w orzeczeniu C-102/00, w którym Trybunał Sprawiedliwości UE zajął stanowisko, że udział spółki holdingowej w zarządzaniu podmiotami zależnymi należy traktować jako działalność gospodarczą w rozumieniu artykułu 4(2) VI Dyrektywy jedynie w takim zakresie, w jakim obejmuje ona transakcje opodatkowane VAT na podstawie artykułu 2 VI Dyrektywy.

Z kolei w wyroku w sprawie C-16/00 Trybunał podtrzymał stanowisko, że udział spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, których udziały nabyła, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, ale tylko w przypadku, gdy pociąga to za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 ust. 1 tej Dyrektywy, takich jak świadczenie przez spółkę holdingową na rzecz spółek zależnych usług administracyjnych, finansowych, handlowych lub technicznych. W związku z powyższym, zdaniem TSUE, samo nabycie i posiadanie akcji spółki nie powinno być traktowane jako działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, nadająca ich posiadaczowi status podatnika. Trybunał powtórzył tu wyrażone wcześniej w orzeczeniu z 20 czerwca 1996 r. C-155/94 stanowisko, że jeżeli objęcie akcji nie stanowi działalności gospodarczej, to również nie ma takiego charakteru ich zbycie (zob. także orzeczenie TSUE z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie C-442/01).

Interpretując wskazany w orzecznictwie TSUE wyjątek od powyższej zasady sprowadzający się do możliwości uznania za działalność gospodarczą posiadania (zbywania) udziałów, jeżeli towarzyszyłoby temu uczestnictwo w zarządzaniu spółką, stwierdzić należy, że taka możliwość ograniczona jest do sytuacji szczególnych, w których udział w zarządzaniu pociąga za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu, takich jak świadczenie usług na rzecz spółki.

Z informacji zawartych we wniosku wynika, że Wnioskodawca (Udziałowiec) – niebędący zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, dokona sprzedaży udziałów w Spółce „A” na rzecz „D” S.A. Zainteresowany (posiadacz udziałów) uczestniczy w zarządzaniu Spółką, której udziały posiada (pełni funkcję Prezesa Zarządu „A” – stosownie do pkt II Umowy Spółki). Sprzedaż udziałów nie jest prowadzona w ramach działalności maklerskiej lub brokerskiej. Nie jest też bezpośrednim, stałym i koniecznym warunkiem rozszerzenia działalności gospodarczej posiadacza.

Mając na uwadze powołane wyżej przepisy oraz przedstawiony opis sprawy należy stwierdzić, że skoro Wnioskodawca uczestniczy w zarządzaniu Spółką, w której posiada udziały i o ile wykonuje to w zakresie wykraczającym poza zwykłe prawa i obowiązki udziałowca, np. poprzez wykonywanie czynności o charakterze administracyjnym, finansowym, handlowym lub technicznym, to działania Zainteresowanego w takim zakresie wpisują się w definicję prowadzenia działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy, a wskazana we wniosku sprzedaż udziałów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Na mocy art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Natomiast w oparciu o art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i ust. 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Jak wynika z art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy – obowiązującego od 1 stycznia 2014 r. – zwalnia się od podatku usługi, w tym także usługi pośrednictwa, których przedmiotem są udziały w:

  1. spółkach,
  2. innych niż spółkach podmiotach, jeżeli mają one osobowość prawną

– z wyłączeniem usług przechowywania tych udziałów i zarządzania nimi.

W oparciu o art. 43 ust. 13 ustawy, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Przy czym, w myśl art. art. 43 ust. 14 ustawy, przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Ponadto, stosownie do art. 43 ust. 15 ustawy, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do:

  1. czynności ściągania długów, w tym factoringu;
  2. usług doradztwa;
  3. usług w zakresie leasingu.

Należy również wskazać, że na podstawie art. 43 ust. 16 ustawy – w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. – zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 40a i 41, nie ma zastosowania do usług dotyczących praw i udziałów odzwierciedlających:

  1. tytuł prawny do towarów;
  2. tytuł własności nieruchomości;
  3. prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;
  4. udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części;
  5. prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.

Biorąc pod uwagę opisane zdarzenie przyszłe oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy Wnioskodawca uczestniczy w zarządzaniu Spółką, której udziały posiada i o ile wykonuje to w zakresie wykraczającym poza zwykłe prawa i obowiązki udziałowca, np. poprzez wykonywanie czynności o charakterze administracyjnym, finansowym, handlowym lub technicznym, czynność sprzedaży udziałów w Spółce z o.o. „A” z siedzibą w Poznaniu, z uwagi na jej odpłatny charakter oraz fakt, że działania Zainteresowanego w takim zakresie wpisują się w definicję prowadzenia działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jednakże – z uwagi na treść przepisu art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy – korzystać będzie ze zwolnienia od podatku.

Tut. Organ informuje, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności sprzedaży udziałów w Spółce (pytanie oznaczone we wniosku nr 3). Natomiast kwestie dotyczące stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych zostały rozstrzygnięte odrębnymi pismami.

Ponadto należy podkreślić, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie przedstawione w opisywanym zdarzeniu przyszłym oraz we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem – nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – rozpatrzone. Dotyczy to w szczególności wskazania, czy Wnioskodawca począwszy od 1 stycznia 2014 r. nie będzie zobowiązany do wystawienia faktury VAT w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 106b ust. 2 w zw. art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy oraz ustalenia, czy dokonanie sprzedaży udziałów powinno zostać wykazane przez Udziałowca w deklaracji VAT 7 składanej za okres sprawozdawczy, w którym zostanie ona dokonana.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.