IPPB2/4515-75/15-2/AF | Interpretacja indywidualna

W przypadku nabycia nieruchomości obciążonej hipoteką, jak w niniejszej sprawie, obciążenie to stanowi ciężar w rozumieniu art. 7 ust. 1 zd. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W konsekwencji, ustalając podstawę opodatkowania, wartość nabywanego udziału w nieruchomości powinna być pomniejszona o tę wartość hipoteki, która odpowiada wielkości udziału przypadającego zbywcy przed zniesieniem współwłasności. Podstawę opodatkowania stanowi zatem czysta wartość nieruchomości (po odliczeniu wartości hipoteki) w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy.
IPPB2/4515-75/15-2/AFinterpretacja indywidualna
  1. hipoteka
  2. kredyt
  3. nieodpłatne zniesienie współwłasności
  4. podatek od spadków i darowizn
  5. podstawa opodatkowania
  6. wyłączenie
  1. Podatek od spadków i darowizn (SD) -> Podstawa opodatkowania -> Czysta wartość
  2. Podatek od spadków i darowizn (SD) -> Przedmiot opodatkowania -> Przedmiot podatku

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 17 czerwca 2015 r. (data wpływu 19 czerwca 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego zniesienia współwłasności - jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 19 czerwca 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego zniesienia współwłasności.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Na mocy Aktu Notarialnego Repetytorium A dnia 13 maja 2011 r. Wnioskodawca został współwłaścicielem nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny (pow. ok. 52 m2) w wysokości 1/2 udziału. Drugim współwłaścicielem tej nieruchomości jest Anna B. (należąca do III grupy podatkowej).

Wnioskodawca zamierza nabyć od drugiego współwłaściciela - Anny B. - 1/2 części ww. nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny na podstawie umownego zniesienia współwłasności w sposób nieodpłatny tj. bez spłat oraz dopłat. Nabycie to co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn ze względu na okoliczności nabycia części nieruchomości ponad udział Wnioskodawcy wynoszący 1/2 części tej nieruchomości.

W celu nabycia ww. nieruchomości został zaciągnięty kredyt zabezpieczony w całości hipoteką.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

W celu ustalenia podstawy opodatkowania w przypadku nieodpłatnego nabycia 1/2 części nieruchomości ponad udział przysługujący Wnioskodawcy sprzed zniesienia tej współwłasności, należy wartość nabytej części nieruchomości pomniejszyć o wartość długów i ciężarów. Podstawą opodatkowania w przedstawionej sytuacji będzie czysta wartość nabytego udziału w nieruchomości pomniejszona o wartość wynoszącą 1/2 wartości hipoteki.

Czy wartość długu i ciężaru obciążającego wartość nabytej 1/2 części nieruchomości ponad udział przysługujący Wnioskodawcy sprzed zniesienia tej współwłasności - w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności - stanowi hipoteka...

Zdaniem Wnioskodawcy, w myśl art. 7 ust. 1 u.p.s.d. podstawę opodatkowania w podatku od spadków i darowizn stanowi wartość czysta (netto) nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wartość czystą otrzymuje się jak wiadomo po potrąceniu długów i ciężarów związanych z rzeczami i prawami majątkowymi od pełnej wartości (brutto) nabytego majątku. Zasadą jest, że wartość brutto nabytego majątku ustalana jest według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu ich nabycia oraz cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego.

Przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności podstawę opodatkowania stanowi wartość rzeczy lub praw majątkowych w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy (art. 7 ust. 6 u.p.s.d.). Należy więc przyjąć, że podstawę opodatkowania w przypadku Wnioskodawcy stanowić będzie wartość rynkowa części nieruchomości nabytej ponad udział w tej nieruchomości przysługujący nabywcy przed zniesieniem współwłasności.

Problemem jest kwestia uznania hipoteki za ciężar obciążający nieruchomość. Według art. 7 ust. 6 u.p.s.d., odnoszącego się do podstawy opodatkowania w przypadku nieodpłatnego zniesienia współwłasności, w takim przypadku stanowi ją wartość rzeczy lub praw majątkowych w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy. Jak podano wyżej, zgodnie z art. 7 ust. 1 u.p.s.d., podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru. Pojęcie długu w rozumieniu przepisu art. 7 ust. 1 u.p.s.d. obejmuje więc wszelkie pieniężne roszczenia cywilnoprawne związane z przedmiotem darowizny, spadku czy też nieodpłatnego zniesienia współwłasności.

Przepis art. 7 ust. 1 u.p.s.d. ma zastosowanie - jako przepis ogólny - do opodatkowania nabycia własności rzeczy i praw majątkowych tytułem nieodpłatnego zniesienia współwłasności, z uwzględnieniem zasady wskazanej w art. 7 ust. 6 u.p.s.d. Aby uznać dane prawo za ciężar musi przewidywać to konkretny przepis prawny. W tym miejscu trzeba zasygnalizować, że takim przepisem jest art. 65 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. W myśl tego przepisu nieruchomość, w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności, można obciążyć prawem (tj. hipoteką), na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stałą własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości. Oznacza to, że skoro art. 65 u.k.w.h. określa hipotekę jako ciężar nieruchomości to, od wartości tego ciężaru należy zgodnie z art. 7 ust. 1 u.p.s.d. potrącić wartość rzeczy i praw majątkowych tak by ustalić podstawę opodatkowania jako wartość czystą. Podobny pogląd został wyrażony w judykaturze Naczelnego Sądu Administracyjnego (Wyrok NSA z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2158/10).

Należy zatem wskazać, że wartość nieruchomości powinna być pomniejszona o kwotę wierzytelności zabezpieczonej hipoteką. Dla kwestii ustalenia podstawy opodatkowania nie ma natomiast znaczenia to jaka kwota kredytu pozostała do spłacenia (całość, część lub został on całkowicie spłacony). W konsekwencji, przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, wartość nieruchomości, w przypadku nieodpłatnego zniesienia współwłasności, może być pomniejszona o faktyczną wartość zadłużenia z tytułu kredytu. Za powyższym rozumowaniem przemawia brzmienie art. 7 ust. 1 u.p.s.d. Przepis ten stanowi, że podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Uregulowanie zawarte w art. 7 u.p.s.d. wskazuje, że dzień nabycia decyduje o wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów, przy czym wartość tę (wartość czystą) ustala się według stanu rzeczy i praw majątkowych z dnia nabycia. Zatem pojęcie stan rzeczy i praw majątkowych nie odnosi się do wartości długów i ciężarów z dnia nabycia, lecz do wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych, które należy pomniejszyć o wartość długów i ciężarów. Zatem to globalna, całkowita, faktyczna wartość długów i ciężarów obniża wartość rzeczy i praw majątkowych ustaloną w dniu nabycia.

Nie ulega wątpliwości fakt, że na gruncie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn konkubent musi być zaliczony do III grupy podatkowej.

Przedstawiona wyżej argumentacja podzielana jest w najnowszych orzeczeniach sądów administracyjnych dotyczących analogicznych spraw.

Zatem ustalając podstawę opodatkowania w przypadku Wnioskodawcy, należy od wartości nabytego udziału w drodze nieodpłatnego umownego zniesienia współwłasności w sposób nieodpłatny odjąć tę część wartości hipoteki, która odpowiada wielkości udziału przypadającego zbywcy, tj. 1/2 udziału.

Podstawą opodatkowania będzie czysta wartość nabytego udziału w nieruchomości pomniejszona o wartość wynoszącą 1/2 wartości hipoteki.

Wartość rynkowa nabytej części nieruchomości winna być pomniejszona o wartość hipoteki przypadającej na tę część nieruchomości.

Wnioskodawca nadmienia, że w jego przypadku wartość 1/2 części hipoteki przewyższy wartość rynkową 1/2 wartości nabytej nieruchomości i podatek od spadków i darowizn nie wystąpi.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2015 r., poz. 86 z późn. zm.) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem nieodpłatnego zniesienia współwłasności.

W myśl art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Z kolei stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, obowiązek podatkowy przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności powstaje - z chwilą zawarcia umowy albo ugody lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu, jeżeli ich skutkiem jest nieodpłatne zniesienie współwłasności.

Według art. 7 ust. 6 ustawy, przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności podstawę opodatkowania stanowi wartość rzeczy lub praw majątkowych, w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy. Przepis ten powinien być stosowany łącznie z przepisem art. 7 ust. 1, w myśl którego podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.

Z powyższego wynika więc, że długi i ciężary pomniejszają wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych, ale wyłącznie te, które istnieją w dniu nabycia rzeczy lub prawa majątkowego. Należy bowiem mieć na uwadze, że istotą przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn jest objęcie podatkiem przyrostu czystej wartości majątku podatnika.

W myśl art. 244 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 z późn. zm.), hipoteka stanowi ograniczone prawo rzeczowe. Hipotekę regulują odrębne przepisy, a mianowicie ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707, z późn. zm.). Zgodnie z art. 65 ust. 1 tej ustawy w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności wynikającej z określonego stosunku prawnego można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka).

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego, wynika, że na mocy Aktu Notarialnego dnia 13 maja 2011 r. Wnioskodawca został współwłaścicielem nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny w wysokości 1/2 udziału. Drugim współwłaścicielem tej nieruchomości jest osoba należąca do III grupy podatkowej. Wnioskodawca zamierza nabyć od drugiego współwłaściciela - 1/2 części ww. nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny na podstawie umownego zniesienia współwłasności w sposób nieodpłatny tj. bez spłat oraz dopłat. Nabycie to co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn ze względu na okoliczności nabycia części nieruchomości ponad udział Wnioskodawcy wynoszący 1/2 części tej nieruchomości. W celu nabycia ww. nieruchomości został zaciągnięty kredyt zabezpieczony w całości hipoteką.

Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, że w przypadku nabycia nieruchomości obciążonej hipoteką, jak w niniejszej sprawie, obciążenie to stanowi ciężar w rozumieniu art. 7 ust. 1 zd. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W konsekwencji, ustalając podstawę opodatkowania, wartość nabywanego udziału w nieruchomości powinna być pomniejszona o tę wartość hipoteki, która odpowiada wielkości udziału przypadającego zbywcy przed zniesieniem współwłasności. Podstawę opodatkowania stanowi zatem czysta wartość nieruchomości (po odliczeniu wartości hipoteki) w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy.

W odniesieniu do powołanego przez Wnioskodawcę orzeczenia należy wskazać, że orzeczenie to zostało wydane w indywidualnej sprawie i nie jest wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.

Dodatkowe interpretacje podatkowe i orzeczenia

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.