IBPB-2-1/4515-10/15/MCZ | Interpretacja indywidualna

Prawo do zachowania ulgi mieszkaniowej z art. 16 psd i zwolnienia podatkowego określonego w art. 4 ust. 1 pkt 1 psd w zw. z umową darowizny udziału w gospodarstwie rolnym nabytego w spadku
IBPB-2-1/4515-10/15/MCZinterpretacja indywidualna
  1. darowizna
  2. gospodarstwo rolne
  3. podatek od spadków i darowizn
  4. spadek
  5. ulga mieszkaniowa
  6. zwolnienia przedmiotowe
  1. Podatek od spadków i darowizn (SD) -> Przedmiot opodatkowania -> Zwolnienia

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770, ze zm.) w zw. z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 7 kwietnia 2015 r. (data wpływu do Biura – 10 kwietnia 2015 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie:

  • zachowania prawa do ulgi mieszkaniowej określonej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn – jest prawidłowe,
  • zachowania prawa do zwolnienia podatkowego określonego w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn – jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 10 kwietnia 2015 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych darowizny udziału w gospodarstwie rolnym nabytego w spadku.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

W dniu 15 listopada 2012 r. zmarł J.G. mąż Wnioskodawczyni. Zgodnie z postanowieniem Sądu o nabyciu spadku z 23 kwietnia 2014 r., które uprawomocniło się 14 maja 2014 r. spadek po J.G. nabyli żona (Wnioskodawczyni) i dwaj synowie: Mi.G. i Ma.G (obecnie nieletni) po 1/3 części każdy. Przedmiotem spadku jest udział wynoszący 1/2 część w gospodarstwie rolnym o ogólnej powierzchni 9,08 ha (powierzchnia w ha przeliczeniowych wg decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego wynosi 10,7875 hap), zabudowana budynkiem mieszkalnym o pow. użytkowej 167 m2, stodołą, oborą i garażem.

W zakreślonym przez art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn 6-miesięcznym terminie, spadkobiercy J.G. nie dokonali zgłoszenia o nabyciu spadku na formularzu SD-Z2.

Natomiast 20 stycznia 2015 r. spadkobiercy J.G. złożyli wspólne zeznanie podatkowe na formularzu SD-3, złożyli również wniosek o zastosowanie zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ulgi z art. 16 tej ustawy.

Spadkobiercy J.G. są współwłaścicielami ww. gospodarstwa rolnego w następujących udziałach: Wnioskodawczyni w 4/6 częściach (w tym 1/6 w spadku po J.G.), Mi.G. w 1/6 części i Ma. G. w 1/6 części.

Wnioskodawczyni zamierza zbyć w drodze darowizny na rzecz syna Mi.G. połowę przysługującego jej udziału w całym gospodarstwie, tj. 2/6 części, w tym udział wynoszący 1/6 część nabyty ze spadku po J.G. Pozostały udział Wnioskodawczyni wynoszący 2/6 części zostanie podarowany drugiemu synowi – Ma.G. Jednocześnie w stosownym akcie notarialnym zostanie ustanowione na rzecz Wnioskodawczyni prawo użytkowania darowanego Mi.G. udziału (w rozumieniu art. 252 i n. Kodeksu cywilnego) – umożliwiające korzystanie przez Wnioskodawczynię zarówno z wszystkich zabudowań, w tym budynku mieszkalnego, jak też z gruntów rolnych tworzących to gospodarstwo rolne.

Sposób wykonywania użytkowania ustanowionego na rzecz Wnioskodawczyni nie będzie ograniczony powierzchniowo do wydzielonej części działki wchodzącej w skład przedmiotowego gospodarstwa rolnego, ani do konkretnej działki. Mimo formalnego przeniesienia własności udziału Wnioskodawczyni na rzecz synów Mi.G. i Ma.G., nadal wszyscy spadkobiercy tj.: Wnioskodawczyni, Mi.G. i Ma.G. będą wspólnie prowadzić gospodarstwo rolne (wspólnie podejmować decyzje o rodzaju prowadzonej przez nich działalności rolniczej w zakresie upraw polowych oraz o inwestycjach), które dalej będzie stanowić jedną zorganizowaną całość funkcjonalno-gospodarczą, przy czym Wnioskodawczyni jako uprawniona z tytułu ustanowionego na jej rzecz prawa użytkowania. Wspólne prowadzenie gospodarstwa rolnego będzie obejmowało wszystkie działki wchodzące w jego skład, tak przez nabycie spadku, jak i po dokonaniu planowanej darowizny. Żadna z tych działek nie zostanie wyłączona do wyłącznego korzystania czy to dla Mi.G. lub Ma.G. z racji istniejącej między nimi współwłasności, czy też dla Wnioskodawczyni w ramach przysługującego jej użytkowania. Stosowny zapis zostanie zawarty w sporządzonym akcie notarialnym, obejmującym opisane powyżej darowizny i ustanowienie użytkowania. Dodatkowo wszyscy spadkobiercy będą wspólnie zamieszkiwać w budynku mieszkalnym, pozostając zameldowanymi na pobyt stały przez resztę wymaganego przepisami 5-letniego terminu, liczonego od 20 stycznia 2015 r. Po dokonaniu planowanych darowizn i ustanowieniu użytkowania współwłaścicielami tego gospodarstwa będą formalnie synowie Wnioskodawczyni Mi.G. i Ma.G. po połowie.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy planowana darowizna spowoduje utratę przez Wnioskodawczynię zwolnienia z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ulgi z art. 16 ust. 1 tej ustawy...

Zdaniem Wnioskodawczyni, planowana darowizna w marca lub kwietniu 2015 r. nie spowoduje utraty przez Wnioskodawczynię ani zwolnienia z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ulgi z art. 16 ust. 1 tej ustawy.

Uzasadniając swoje stanowisko, w zakresie zwolnienia z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn Wnioskodawczyni powołała ww. przepis i na jego podstawie stwierdziła, że przepis ten wiąże zwolnienie z nabyciem własności gospodarstwa, jeżeli stanowi ono gospodarstwo rolne w rozumienie przepisów o podatku rolnym, albo wejdzie w skład gospodarstwa rolnego będącą własnością nabywcy. Natomiast przepis ten w zakresie, w jakim wskazuje na 5-letni termin, odnosi się jedynie to prowadzenia gospodarstwa rolnego, a nie do bycia jego współwłaścicielem przez 5 lat licząc od daty nabycia. Gdyby ustawodawca chciał wprowadzić wymóg bycia właścicielem (względnie współwłaścicielem) tego gospodarstwa rolnego posłużyłby się zwrotem takim jak przy tzw. uldze mieszkaniowej z art. 16 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy.

Zdaniem Wnioskodawczyni – według powyższej analizy – istnieje rozróżnienie pojęć: prowadzenia gospodarstwa rolnego od bycia jego współwłaścicielem. Dodatkowo to prowadzenie gospodarstwa rolnego ma być umożliwione Wnioskodawczyni przez ustanowienie na jej rzecz prawa użytkowania, które uprawnia do używania rzeczy i do pobierania z niej pożytków. Po dokonaniu planowanej darowizny całość funkcjonalno-gospodarcza gospodarstwa rolnego zostanie zachowana, gdyż dalej będzie ono prowadzone w dotychczasowym zakresie.

Natomiast uzasadniając swoje stanowisko, w zakresie tzw. ulgi mieszkaniowej Wnioskodawczyni wskazała, że w tej sprawie znajdzie zastosowanie art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn, według którego nie stanowi do wygaśnięcia decyzji lub ustalenia zobowiązania podatkowego zbycie udziału w budynku na rzecz innego ze spadkobierców.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam co następuje:

Stosownie do art. 924 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121) spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, iż dniem nabycia spadku jest data śmierci spadkodawcy. Natomiast, zgodnie z art. 1025 § 1 ww. Kodeksu, prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2012 r., podatkowi od spadków i darowizn, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej polskiej, tytułem m.in. dziedziczenia.

Z treści art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że w przypadku nabycia spadku obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia – z chwilą przyjęcia spadku (art. 6 ust. 1 wskazanej ustawy).

Natomiast stosownie do art. 6 ust. 4 zd. 1 tejże ustawy, jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.

Zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy tytułem darowizny, m.in. przez małżonka, jeżeli:

  1. zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
  2. w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej – art. 4 ust. 3 powołanej wyżej ustawy.

Jak z powyższych przepisów wynika nabycie własności rzeczy i praw majątkowych tytułem spadku co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Jednakże, jak wynika z treści art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn w przypadku nabycia m.in. własności (współwłasności) m.in. budynku mieszkalnego m.in. w drodze spadku (dziedziczenia) przez osoby zaliczone do I grupy podatkowej, nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia m.in. części (udziału) w budynku mieszkalnym ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.

Wskazana ulga podatkowa przysługuje osobom, które łącznie spełnią warunki, o których mowa w art. 16 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Należy zaznaczyć, że zasadniczym celem ustawodawcy jest zwolnienie bliskich spadkodawcy lub darczyńcy od obciążeń podatkowych z tytułu nabycia nieruchomości mieszkaniowej, gdy nie dysponują innym mieszkaniem lub domem i jednocześnie będą mieszkać w darowanej nieruchomości przez 5 lat.

W art. 16 ust. 7 omawianej ustawy ustawodawca określił warunki zbycia nabytej w spadku nieruchomości mieszkaniowej, uprawniające do zachowania nabytej ulgi.

Z art. 16 ust. 7 pkt 1 tejże ustawy, w brzmieniu obowiązującym w 2012 r., wynika, iż nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji lub ustalenia zobowiązania podatkowego zbycie udziału w budynku lub lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość, albo spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego na rzecz innego ze spadkobierców lub obdarowanych.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że w związku z nabyciem w 2012 r. w drodze dziedziczenia po mężu 1/6 udziału w nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego Wnioskodawczyni skorzystała z ulgi mieszkaniowej, o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W 2015 r. Wnioskodawczyni planuje darowiznę udziału będącego przedmiotem spadku na rzecz małoletniego syna.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w analizowanej sprawie na podstawie wyżej wskazanego art. 16 ust. 7 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn Wnioskodawczyni nie utraci prawa do ulgi mieszkaniowej określonej w art. 16 ww. ustawy, gdyż zbycie udziału w budynku mieszkalnym nastąpi na rzecz innego ze spadkobierców.

Z treści wniosku wynika również, że w związku z nabyciem w 2012 r. w drodze dziedziczenia po mężu 1/6 udziału w gospodarstwie rolnym Wnioskodawczyni skorzystała ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zatem rozważenia wymaga również czy w związku z ww. darowizną Wnioskodawczyni zachowa również prawo do zwolnienia podatkowego określonego w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn

Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 wskazanej wyżej ustawy zwalnia się od podatku nabycie własności i prawa użytkowania wieczystego gospodarstwa rolnego lub jego części oraz innych praw do takiego gospodarstwa lub jego części, jak również działki przyzagrodowej, z wyjątkiem:

  1. budynków mieszkalnych,
  2. budynków zajętych na cele specjalistycznego chowu i wylęgu drobiu lub specjalistycznej hodowli zwierząt wraz z urządzeniami i ze stadem hodowlanym,
  3. urządzeń do prowadzenia upraw specjalnych, jak: szklarnie, inspekty, pieczarkarnie, chłodnie, przechowalnie owoców,
  4. (skreślona).

-pod warunkiem, że w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w chwili nabycia ta nieruchomość stanowi gospodarstwo rolne lub jego część albo wejdzie w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy i to gospodarstwo rolne będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia.

Na tle powyższego należy zatem stwierdzić, że w przypadku zbycia w drodze darowizny udziału 1/6 części gospodarstwa rolnego nabytego w drodze dziedziczenia, Wnioskodawczyni utraci prawo do zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 4 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, gdyż zgodnie z tym przepisem warunkiem uprawniającym do skorzystania z tej ulgi jest co najmniej 5-letni okres prowadzenia nabytego gospodarstwa (jego części) przez nabywcę (Wnioskodawczynię), a zatem właściciela (współwłaściciela) gospodarstwa rolnego. W analizowanej sprawie wykonywanie użytkowania (art. 252-284 Kodeksu cywilnego) nie spełni warunku zwolnienia przewidzianego w art. 4 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, gdyż nie jest to pojęcie tożsame z pojęciem „prowadzenia” przez nabywcę przez okres 5 lat gospodarstwa rolnego, użytym w tym przepisie.

Z chwilą zbycia – poprzez darowiznę – nabytego w spadku udziału Wnioskodawczyni przestanie być nabywcą. Zatem, mimo że będzie fizycznie – jak twierdzi – prowadziła opisane gospodarstwo – to nie będzie go prowadziła jako nabytego w drodze spadku, czyli z tytułu, z którego skorzystała ze zwolnienia. To, że ustawodawca nie zawarł wprost takiego samego zapisu jak przy redakcji art. 16 ust. 2 pkt 5 cyt. ustawy jest bez znaczenia. Konstrukcja art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy wprost wskazuje, aby nabywca gospodarstwa (a nie osoba o innym statusie), prowadził go przez zakreślony ustawą okres. W analizowanej sprawie gospodarstwo będzie prowadzone już nie przez nabywcę tylko przez użytkownika.

Podsumowując, z wyżej wskazanych powodów nie można uznać, że użytkując darowany udział w gospodarstwie rolnym, nabyty w spadku po mężu Wnioskodawczyni będzie nadal je prowadziła jako nabywca.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawczyni w części dotyczącej zachowania prawa do ulgi mieszkaniowej określonej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn należało uznać za prawidłowe, natomiast w części dotyczącej zachowania prawa do zwolnienia podatkowego określonego w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-512 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.