0112-KDIL1-2.4012.198.2018.2.AW | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
Prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z realizacją projektu.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 23 marca 2018 r. (data wpływu 29 marca 2018 r.), uzupełnionym pismem z dnia 30 maja 2018 r. (data wpływu 8 czerwca 2018 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z realizacją projektu – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 29 marca 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z realizacją projektu. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 30 maja 2018 r. o doprecyzowanie opisu sprawy.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Uniwersytet (dalej: Wnioskodawca lub Uczelnia), jest uczelnią publiczną działającą na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1842, z późn. zm.; dalej: ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym). Wnioskodawca nadmienia również, że jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT.

Uczelnia w okresie od dnia 1 marca 2017 r. do dnia 30 września 2019 r. realizuje projekt naukowo-badawczy pn. w ramach Działania Badania naukowe i prace rozwojowe Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Celem projektu jest opracowanie i wdrożenie nowatorskiego preparatu bakteriofagowego przeznaczonego do profilaktyki leczenia zgnilca amerykańskiego (złośliwego) oraz zgnilca europejskiego występujących u larw pszczół miodnych. Rezultatem realizacji projektu będzie produkt, który pozwoli na zniwelowanie problemu zdrowotnego pszczół, ekonomicznego i społecznego jakim jest zgnilec amerykański oraz europejski.

Po zakończeniu projektu oraz wytworzeniu aktywnego preparatu bakteriofagowego, planowana jest sprzedaż licencji do wyników. Wdrożenie rezultatów nastąpi poprzez udzielenie licencji polskiemu podmiotowi – przedsiębiorstwu pszczelarskiemu – z którym jedna ze spółek, będąca partnerem konsorcjum, a jednocześnie podmiotem wdrażającym, zawarła już w imieniu konsorcjum umowę warunkową o współpracy. Zapisy umowy licencyjnej zagwarantują w pierwszej kolejności sprzedaż preparatów bakteriofagowych do ochrony i leczenia rodzin pszczelich na terenie Polski w terminie do 1 roku po zakończeniu projektu. A zatem należy uznać, że w ramach realizowanego projektu istnieje konkretny zamawiający, będący odbiorcą usługi.

Projekt jest realizowany w ramach konsorcjum naukowo-badawczego złożonego z jednostek naukowych i przedsiębiorstw, tj. z Lidera konsorcjum – X oraz partnerów – Uczelni oraz firm A Sp. z o.o. i B Sp. z o.o.

Koszty związane z realizacją projektu finansowane są w większości od instytucji pośredniczącej – Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (dalej: NCBiR) – ze środków EFRR, w niewielkiej zaś części odpowiednio ustalonym wkładem własnym A Sp. z o.o. i B Sp. z o.o. Lider konsorcjum oraz Uczelnia nie wnoszą środków własnych. Dzięki dofinansowaniu z NCBiR, konsorcjum ma zapewnione pokrycie zasadniczej części kosztów ponoszonych w związku z całokształtem prowadzonych, w ramach realizowanego projektu, badań naukowych i prac rozwojowych.

Wnioskodawca będzie figurował jako nabywca towarów i usług na fakturach dokumentujących zakupy dokonane w ramach realizacji projektu. Zakupy towarów i usług dokonywane przez Uczelnię dotyczą wyłącznie części projektu wykonywanej indywidualnie przez nią, tzn. nie dotyczą części realizowanej przez innych Partnerów lub Lidera Projektu.

W związku z realizacją projektu, Wnioskodawca nie będzie dokonywał przekazania środków finansowych innym Partnerom (Liderowi) projektu. Realizując projekt Wnioskodawca nie będzie też przekazywał innym Partnerom (Liderowi) jakichkolwiek towarów lub usług.

W trakcie realizacji projektu, Wnioskodawca ponosi wydatki związane z nabyciem aparatury i materiałów. Towary te nabywane są wyłącznie na potrzeby realizowanego projektu i mają być wykorzystywane w celu prawidłowej realizacji prac badawczo-rozwojowych, nie będą zaś wykorzystywane przez Uczelnię w jej bieżącej działalności. Dlatego też na dzień sporządzenia niniejszego wniosku należy uznać, że zamiarem Uczelni jest wykorzystywanie nabytych składników wyłącznie do realizacji przedmiotowego projektu, którego wynikiem ma być prowadzenie działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT, bowiem projekt realizowany jest z myślą o konkretnym odbiorcy usługi, któremu zostanie sprzedana licencja do wyników badań.

W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym Wnioskodawca powziął wątpliwości w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących wydatki poniesione przez Uczelnię w związku z realizacją wyżej opisanego projektu.

W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawca informuje, że:

  1. Rezultatem realizacji projektu będzie produkt, który pozwoli na zniwelowanie problemu zdrowotnego pszczoły, ekonomicznego i społecznego jakim jest zgnilec amerykański oraz europejski. Po zakończeniu projektu oraz wytworzeniu aktywnego preparatu bakteriofagowego planowana jest sprzedaż licencji do wyników. Wdrożenie rezultatów nastąpi poprzez udzielenie licencji polskiemu podmiotowi – przedsiębiorstwu pszczelarskiemu – z którym jedna ze spółek, będąca partnerem konsorcjum, a jednocześnie podmiotem wdrażającym, zawarła już w imieniu konsorcjum umowę warunkową o współpracy.
  2. Ww. efekt zostanie przekazany na rzecz partnera konsorcjum, który jest podmiotem wdrażającym rezultaty projektu. To on udzieli licencji przedsiębiorstwu pszczelarskiemu na podstawie wyżej wspomnianej umowy współpracy. W odpowiedzi na pytanie organu Wnioskodawca potwierdza również, że przekazanie to odbędzie się za wynagrodzeniem.
  3. Jako partner konsorcjum został zobowiązany do wykonania przedmiotowego projektu w zamian za środki finansowe od NCBiR przekazane przez beneficjenta dofinansowania.
  4. Beneficjentem dofinansowania jest Lider konsorcjum, tj. X.
  5. Efekty realizacji projektu Wnioskodawca będzie wykorzystywał tylko i wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, bowiem jedynym celem realizowanego projektu jest późniejsza odsprzedaż wyników badań wybranemu już przedsiębiorstwu pszczelarskiemu z przeznaczeniem na sprzedaż preparatów bakteriofagowych do ochrony i leczenia rodzin pszczelich na terenie Polski.
  6. Przedmiotowe pytanie dotyczy sytuacji, w której efekty projektu byłyby wykorzystywane zarówno do celów działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza. Wnioskodawca zaś oznajmia, że taka sytuacja nie będzie miała w tym przypadku miejsca, gdyż zgodnie z odp. na pytanie nr 5, efekty projektu będą wykorzystywane tylko i wyłącznie do czynności opodatkowanych. Zatem nie ma potrzeby dokonywać żadnej alokacji wydatków pod kątem odliczenia podatku VAT naliczonego.
  7. Odpowiedź na to pytanie jest tożsama z odpowiedzią na pytanie nr 6. Efekty projektu będą wykorzystywane tylko i wyłącznie do czynności opodatkowanych VAT. Dlatego też cała kwota podatku VAT naliczonego będzie związana z czynnościami opodatkowanymi. Nie wystąpią czynności zwolnione od opodatkowania.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczania VAT naliczonego z faktur dokumentujących wydatki poniesione przez Uczelnię w związku z realizacją projektu, zgodnie z brzmieniem art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221, z późn. zm.; dalej: ustawa o VAT)?

Zdaniem Wnioskodawcy, jest on uprawniony do odliczenia w całości podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących wydatki poniesione przez Uczelnię w związku z realizacją projektu, zgodnie z brzmieniem art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.

Na gruncie ustawy o VAT, tj. art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Z powyższego przepisu wynika zatem, że prawo do odliczenia VAT naliczonego przysługuje przy łącznym spełnieniu dwóch przesłanek, tj.:

  1. nabywcą towarów/usług jest podatnik VAT, oraz
  2. nabywane towary/usługi są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.

Ad 1

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy.

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika ponadto, że dla uznania danego podmiotu za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. l i ust. 2 ustawy o VAT nie ma znaczenia rezultat prowadzonej działalności. Oznacza to, że aby uznać działalność podmiotu za działalność gospodarczą nie jest konieczne, aby przyniosła ona jakiekolwiek efekty. Podatnikiem jest zatem również podmiot prowadzący działalność generującą straty, a nawet podmiot, który w ogóle nie dokona żadnej sprzedaży.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że nabycie towarów i usług, z zamiarem przyszłego wykorzystania ich dla czynności opodatkowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej bez względu na to jakie faktycznie będą efekty tej działalności należy uznać za nabycie związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych.

Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Ad 2

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku i niepodlegających temu podatkowi.

Należy podkreślić, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, warunek związku podatku naliczonego ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnił prawa do odliczenia VAT od związku danego nabytego towaru czy danej usługi z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów i usług, przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej – obecnie lub w przyszłości. Podatnik może zatem skorzystać z prawa do odliczenia VAT naliczonego, bez konieczności oczekiwania, aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.

Ponadto, jak wynika z doktryny oraz ugruntowanego stanowiska organów podatkowych, związek między zakupami a sprzedażą opodatkowaną nie musi mieć charakteru bezpośredniego. Wystarczające jest ustalenie istnienia związku pośredniego, tak aby „w końcowym rozrachunku można było stwierdzić jakiekolwiek przełożenie dokonanych zakupów na sprzedaż opodatkowaną”. Niniejsze potwierdza m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 17 czerwca 2015 r., nr IBPP2/443-273/15/BW.

Innymi słowy, związek podatku naliczonego z czynnościami opodatkowanymi VAT może mieć charakter zarówno bezpośredni, jak i pośredni. Związek bezpośredni występuje, w przypadku gdy nabywane towary i usługi służą opodatkowanej sprzedaży realizowanej przez podatnika, np. gdy zakupiony towar jest następnie odsprzedawany, czy też służy do wytworzenia produktów podlegających sprzedaży. Natomiast związek pośredni nabywanych towarów i usług z działalnością opodatkowaną VAT zachodzi wówczas, gdy towary i usługi nie wpływają bezpośrednio na sprzedaż (czy też nie są przedmiotem odsprzedaży w jakiejkolwiek formie), ale wiążą się z całokształtem działalności podatnika zapewniając jego sprawne działanie, w szczególności umożliwiają wykonywanie czynności opodatkowanych.

Dla prawa do odliczenia VAT nie ma także znaczenia źródło finansowania wydatków na nabycie towarów i usług, w tym podatku naliczonego. Potwierdza to m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 17 lipca 2012 r., nr IBPP2/443-361/12/BW. Zgodnie ze stanowiskiem organu, pokrycie tych wydatków (w tym podatku naliczonego), nie z własnych środków podatnika, nie pozbawia go prawa do odliczenia podatku. W szczególności, pokrycie wydatków (w całości lub w części) na nabycie towarów i usług otrzymanymi przez podatnika dotacjami nie pozbawia go prawa do odliczenia naliczonego VAT.

A zatem to, że wszystkie wydatki związane z przedmiotowym projektem pokrywane są dofinansowaniem, nie pozbawia Wnioskodawcy prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego wykazanego na fakturach dokumentujących niniejsze wydatki.

Zdaniem Wnioskodawcy, kluczowe w tym przypadku jest to, że towary i usługi nabywane przez Uczelnię od podmiotów trzecich w ramach realizowanego projektu, przy nabyciu których został naliczony VAT, są na bieżąco lub będą w przyszłości wykorzystywane przez nią do wykonywania czynności opodatkowanych VAT, bowiem celem realizowanego projektu jest późniejsza odsprzedaż wyników badań wybranemu już przedsiębiorstwu pszczelarskiemu, z przeznaczeniem na sprzedaż preparatów bakteriofagowych do ochrony i leczenia rodzin pszczelich na terenie Polski. Dlatego też związek nabywanych w ramach projektu towarów i usług z obecną lub przyszłą sprzedażą opodatkowaną Uczelni jest/będzie zarówno bezpośredni, jak i pośredni.

Zatem, sprzedaż praw majątkowych do wyników uzyskanych w wyniku przeprowadzonych badań i prac rozwojowych, które zostaną przez licencjobiorcę wykorzystane w jego działalności gospodarczej, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Dlatego też Uczelnia ma prawo odliczyć podatek VAT naliczony w związku z poniesionymi kosztami na przeprowadzenie przedmiotowych badań.

Reasumując, mając na uwadze wskazany wyżej przepis art. 86 ust. 1 ustawy o VAT należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie zostały spełnione podstawowe warunki uprawniające do odliczenia pełnych kwot podatku VAT zawartego w fakturach dokumentujących nabywane towary i usługi, bowiem wystąpi związek dokonanych zakupów z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT, a także Uczelnia jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT i dokonując niniejszych zakupów będzie występować roli podatnika VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. W myśl tego przepisu, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

  1. nabycia towarów i usług,
  2. dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Jak wynika z zacytowanych wyżej przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku i niepodlegających temu podatkowi.

Jednocześnie ustawa ustanawia zasadę tzw. niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej. Istotna jest zatem intencja nabycia – jeśli dany towar (usługa) ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas – po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych – odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych. Wystarczającym zatem jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towaru lub usługi, przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej oraz planowanej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakup ten dokonany został w celu jego wykorzystania w ramach działalności opodatkowanej. Tym samym, podatnik dokonując zakupu towarów czy usług dokonuje ich natychmiastowej alokacji do czynności dających prawo do odliczenia lub niedających takiego prawa. Decyzja taka musi być podjęta od razu.

Ponadto, podkreślić należy, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

W myśl art. 88 ust. 4 ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności powinien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Jakkolwiek ani w prawie cywilnym, ani w prawie podatkowym nie występuje legalna definicja konsorcjum, przyjmuje się, że zawarcie umowy konsorcjum możliwe jest na podstawie art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r., poz. 1025) w ramach tzw. swobody umów.

W konsekwencji strony zawierające umowę konsorcjum mogą ją ukształtować w sposób dowolny, byleby jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, zasadom współżycia społecznego oraz właściwości takiego stosunku. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem. Zawierając umowę konsorcjum, podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (lider konsorcjum). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez lidera konsorcjum.

Konsorcjum – w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego – nie może być zatem uznane za podatnika VAT. Zatem przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami VAT. Oznacza to, że działając w ramach konsorcjum, powinni oni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych.

Z przedstawionego we wniosku opisu wynika, że Wnioskodawca – jako zarejestrowany, czynnym podatnik podatku VAT realizuje projekt naukowo-badawczy w ramach Działania Badania naukowe i prace rozwojowe Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Projekt jest realizowany w ramach konsorcjum naukowo-badawczego złożonego z jednostek naukowych i przedsiębiorstw, tj. z Lidera konsorcjum – X oraz partnerów – Uczelni oraz firm A Sp. z o.o. i B Sp. z o.o.

Rezultatem realizacji projektu będzie produkt, który pozwoli na zniwelowanie problemu zdrowotnego pszczół, ekonomicznego i społecznego jakim jest zgnilec amerykański oraz europejski.

Po zakończeniu projektu oraz wytworzeniu aktywnego preparatu bakteriofagowego, planowana jest sprzedaż licencji do wyników. Wdrożenie rezultatów nastąpi poprzez udzielenie licencji polskiemu podmiotowi – przedsiębiorstwu pszczelarskiemu – z którym jedna ze spółek, będąca partnerem konsorcjum, a jednocześnie podmiotem wdrażającym, zawarła już w imieniu konsorcjum umowę warunkową o współpracy. Tym samym, w niniejszej sprawie w ramach realizowanego projektu istnieje konkretny zamawiający, będący odbiorcą usługi.

Ww. efekt zostanie przekazany na rzecz partnera konsorcjum, który jest podmiotem wdrażającym rezultaty projektu. To on udzieli licencji przedsiębiorstwu pszczelarskiemu na podstawie wyżej wspomnianej umowy współpracy. Powyższe przekazanie odbędzie się za wynagrodzeniem. Ponadto, Wnioskodawca wskazał, że jako partner konsorcjum został zobowiązany do wykonania przedmiotowego projektu w zamian za środki finansowe od NCBiR przekazane przez beneficjenta dofinansowania, którym jest Lider konsorcjum.

Efekty realizacji projektu Wnioskodawca będzie wykorzystywał tylko i wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, bowiem jedynym celem realizowanego projektu jest późniejsza odsprzedaż wyników badań wybranemu już przedsiębiorstwu.

Wnioskodawca będzie figurował jako nabywca towarów i usług na fakturach dokumentujących zakupy dokonane w ramach realizacji projektu. Zakupy towarów i usług dokonywane przez Uczelnię dotyczą wyłącznie części projektu wykonywanej indywidualnie przez nią. Towary te nabywane są wyłącznie na potrzeby realizowanego projektu i mają być wykorzystywane w celu prawidłowej realizacji prac badawczo-rozwojowych, nie będą zaś wykorzystywane przez Uczelnię w jej bieżącej działalności.

Na tle powyższego opisu sprawy Wnioskodawca powziął wątpliwości w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu realizowanego projektu.

Treść wniosku wskazuje zatem, że w wyniku realizacji projektu powstanie produkt, który następnie zostanie sprzedany przez partnera konsorcjum na rzecz zamawiającego, poprzez udzielenie licencji. Jednocześnie Wnioskodawca informuje, że ww. efekt zostanie przekazany partnerowi konsorcjum za wynagrodzeniem.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustaw, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

  1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
  2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
  3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do katalogu usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.

Zauważyć należy, że jak wynika z powołanego przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Zatem pod pojęciem odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).

Należy wskazać, że kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

I tak, w wyroku z dnia 27 października 2011 r. w sprawie C-93/10 Finanzamt Essen-NordOst przeciwko GFKL Financial Services AG, TSUE wskazał: „17 (...) należy przypomnieć, że w ramach systemu podatku VAT czynnościami podlegającymi opodatkowaniu są transakcje między stronami, przewidujące zapłatę ceny lub inne wynagrodzenie. Zatem jeżeli czynność polega jedynie na świadczeniu jednej ze stron, bez bezpośredniego wynagrodzenia, nie ma podstawy opodatkowania, w związku z czym świadczenie takie nie podlega podatkowi VAT.

  1. W tym świetle świadczenie usługi następuje (odpłatnie) w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy VAT, a zatem podlega opodatkowaniu, tylko jeżeli pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, gdyż świadczenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy (ww. wyrok w sprawie MKG- Kraftfahrzeuge-Factoring, pkt 47).
  2. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (świadczenie usług dokonywane odpłatnie) w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy wymaga bezpośredniego związku między wyświadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem (wyrok z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie C-40/09 Astra Zeneca UK i przytoczone orzecznictwo)”.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że przekazanie za wynagrodzeniem partnerowi konsorcjum efektów projektu, stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Zarówno w treści ustawy, jak i przepisów wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział zwolnienie niektórych czynności od podatku. Niewymienienie danego towaru lub usługi w ustawie lub przepisach wykonawczych jest jednoznaczne z obowiązkiem zastosowania stawki podatkowej.

Należy zauważyć, że ani przepisy ustawy, ani też rozporządzeń wykonawczych do ustawy nie przewidują zwolnienia od podatku dla usług polegających na odpłatnym przekazaniu efektów projektu partnerowi konsorcjum. Zatem, ww. czynność jest czynnością opodatkowaną podatkiem VAT z zastosowaniem właściwej stawki tego podatku.

Jak wyżej wskazano, warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest niewątpliwy i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego. Przy czym istotna jest intencja nabycia, tzn. jeśli dany towar ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych, wówczas po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych, odliczenie jest prawnie dozwolone, pod warunkiem że nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.

Zatem, w każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją określonej czynności, z którą łączą się skutki podatkowo-prawne było wykonywanie czynności opodatkowanych. Z ogólnie przyjętej definicji „zamiaru” wynika, że jest to projekt, plan czy intencja zrealizowania czegoś. Istotą zamiaru są intencje, jakie przyświecają dokonywanym czynnościom, jak i cel, który dany podmiot ma osiągnąć, dokonując tych czynności.

Jak dowiedziono powyżej oraz w ślad za Wnioskodawcą – należy wskazać, że nabywane towary i usługi związane z realizacją projektu będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Zatem, w takich okolicznościach uzasadnione jest stwierdzenie, że wydatki na nabycie ww. zakupów związanych z realizacją ww. projektu wykorzystywane będą w działalności gospodarczej Wnioskodawcy wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

W konsekwencji powyższego – stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy – Wnioskodawca ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych na realizację przedmiotowego projektu, z uwagi na ich związek z czynnościami opodatkowanymi. Ponadto, ww. prawo przysługuje pod warunkiem niezaistnienia ograniczeń wskazanych w art. 88 ustawy.

Podsumowując, Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczania VAT naliczonego z faktur dokumentujących wydatki poniesione przez Uczelnię w związku z realizacją projektu.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a;
  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.