IPPP1/443-782/14-6/EK | Interpretacja indywidualna

Opodatkowanie sprzedaży papierów wartościowych
IPPP1/443-782/14-6/EKinterpretacja indywidualna
  1. papier wartościowy
  2. podatnik
  3. sprzedaż
  1. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Podatnicy i płatnicy -> Podatnicy
  2. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Wysokość opodatkowania -> Zwolnienia -> Zwolnienie od podatku

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Strony przedstawione we wniosku z dnia 3 lipca 2014 r. (data wpływu 9 lipca 2014 r.) uzupełnione pismem z dnia 14 sierpnia 2014 r. (data wpływu 21 sierpnia 2014 r.) na wezwanie Organu z dnia 7 sierpnia 2014 r. (skutecznie doręczone 11 sierpnia 2014 r.) oraz pismem z dnia 20 października 2014 r. (data wpływu 22 października 2014 r.) na wezwanie Organu z dnia 8 października 2014 r. (skutecznie doręczona 13 października 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży papierów wartościowych – jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 9 lipca 2014 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży papierów wartościowych. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 14 sierpnia 2014 r. (data wpływu 21 sierpnia 2014 r.) na wezwanie Organu z dnia 7 sierpnia 2014 r. (skutecznie doręczone 11 sierpnia 2014 r.) oraz pismem z dnia 20 października 2014 r. (data wpływu 22 października 2014 r.) na wezwanie Organu z dnia 8 października 2014 r. (skutecznie doręczona 13 października 2014 r.).

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest funduszem inwestycyjnym zamkniętym aktywów niepublicznych z siedzibą w Polsce, działającym na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 roku o funduszach inwestycyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 157 z późn. zm.; dalej: „ustawa o funduszach inwestycyjnych”).

Przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest lokowanie środków pieniężnych w określone w ustawie o funduszach inwestycyjnych papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. Możliwość lokowania aktywów Wnioskodawcy w papiery wartościowe wynika w szczególności z art. 145 ust. 1 pkt 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych.

W ramach swojej działalności Wnioskodawca nabywa oraz zbywa papiery wartościowe w rozumieniu art. 2 pkt 34 ustawy o funduszach inwestycyjnych. Wśród nabywanych i zbywanych papierów wartościowych występują:

  • akcje,
  • prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 roku - Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 z późn. zm.),
  • prawa do akcji,
  • warranty subskrypcyjne,
  • kwity depozytowe,
  • obligacje,
  • listy zastawne,
  • certyfikaty inwestycyjne,
  • inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego.

Nabywanie oraz zbywanie wymienionych papierów wartościowych następuje w drodze zawierania umów sprzedaży. Zgodnie z warunkami umów sprzedaży zawieranych przez Wnioskodawcę, sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego prawa majątkowe wynikające z papierów wartościowych, a kupujący zobowiązuje się nabyć te prawa i zapłacić sprzedawcy cenę.

Wszystkie prawa majątkowe będące przedmiotem umów sprzedaży wykonywane są albo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo za granicą, jednakże w tej ostatniej sytuacji nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a sprzedaż zostaje dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Wniosek został uzupełniony pismem z dnia 14 sierpnia 2014 r. W piśmie tym Wnioskodawca wskazał, że pytanie Wnioskodawcy postawione we wniosku o interpretację dotyczy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych umów sprzedaży. Umowy te zostały szczegółowo i wyczerpująco opisane w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym wniosku o interpretację. W ocenie Wnioskodawcy odpowiedź na podstawie na postawione pytanie wymaga analizy opodatkowania opisanych czynności cywilnoprawnych na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, co wynika wprost z przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Wnioskodawca uzasadnił swoje stanowisko w tym zakresie w części wniosku o interpretację, w której przedstawił własne stanowisko w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Wnioskodawca podkreślił, że w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku nie występuje informacja o opodatkowaniu opisanych czynności cywilnoprawnych na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług. W ocenie Wnioskodawcy, jeżeli odpowiedź na pytanie Wnioskodawcy wymaga określenia statusu opisanych czynności na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, organ zobowiązany jest dokonać oceny stanowiska Wnioskodawcy w tym zakresie wyrażonego w uzasadnieniu wniosku o interpretację.

W uzupełnieniu z dnia 20 października 2014 r. Wnioskodawca wskazał, że zawarł w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, przedstawionym we wniosku o interpretację, informację, że w ramach swojej działalności nabywa oraz zbywa papiery wartościowe w rozumieniu art. 2 pkt 34 ustawy o funduszach inwestycyjnych. Jednocześnie przedstawiając własne stanowisko Wnioskodawca zaznaczył, że dotyczy ono papierów wartościowych opisanych w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym. Przedmiotem wniosku o interpretację, także w zakresie podatku od towarów i usług, są więc wszystkie rodzaje papierów wartościowych wymienione w art. 2 pkt 34 ustawy o funduszach inwestycyjnych.

Odpowiadając więc na pytanie zawarte w wezwaniu, Wnioskodawca precyzuje, że przedmiotem wniosku o interpretację w podatku od towarów i usług są papiery wartościowe określone w art. 2 pkt 34 ustawy o funduszach inwestycyjnych, tj.:

  • akcje,
  • prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 roku - Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 z późn. zm.),
  • prawa do akcji,
  • warranty subskrypcyjne,
  • kwity depozytowe,
  • obligacje,
  • listy zastawne,
  • certyfikaty inwestycyjne,
  • inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego.

Jednocześnie Zainteresowany wskazał, że stanowisko Wnioskodawcy w odniesieniu do kwalifikacji podatkowej VAT świadczenia usług, których przedmiotem są wszystkie powyższe papiery wartościowe, zostało przedstawione łącznie w punkcie IV.2. wniosku o interpretację, zatytułowanym „Sprzedaż papierów wartościowych jako odpłatne świadczenie usług podlegające VAT”. W ocenie Wnioskodawcy stanowisko to znajduje zastosowanie w odniesieniu do każdej wymienionej wyżej kategorii papierów wartościowych z osobna. Należy nadmienić, są instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz. U z 2010 r. Nr 211, poz. 1384 ze zm.), a więc usługi, których przedmiotem są te papiery wartościowe, są objęte łącznie zwolnieniem z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT.

Wnioskodawca jest zdania, że usługi świadczone przez Wnioskodawcę, polegające na nabywaniu i zbywaniu każdej z osobna kategorii papierów wartościowych opisanej w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym wniosku o interpretację (jak również kategorii papierów wartościowych powtórnie przywołanych w niniejszym uzupełnieniu wniosku o interpretację), podlegają zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy umowy sprzedaży papierów wartościowych opisane w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym, w których Wnioskodawca jest zbywcą, podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, jeżeli ich przedmiotem nie są akcje lub udziały w spółkach handlowych...

Zdaniem Wnioskodawcy, umowy sprzedaży papierów wartościowych opisane w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym, w których Wnioskodawca jest zbywcą nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, jeżeli ich przedmiotem nie są akcje lub udziały w spółkach handlowych.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

  1. Uwagi wstępne

W ocenie Wnioskodawcy umowy sprzedaży papierów wartościowych opisane w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym, których przedmiotem nie są akcje lub udziały w spółkach handlowych, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, ponieważ:

  • sprzedaż papierów wartościowych stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,
  • Wnioskodawca występuje w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w przedmiotowych transakcjach,
  • sprzedaż papierów wartościowych jest usługą, której przedmiotem są instrumenty finansowe w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Z tego względu usługa ta jest zwolniona z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT,
  • umowy sprzedaży papierów wartościowych są wyłączone z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych jeżeli przynajmniej jedna ze stron umowy jest zwolniona z tytułu dokonania sprzedaży z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Poniżej przedstawione jest szczegółowe uzasadnienie powyższych tez.

  1. Sprzedaż papierów wartościowych jako odpłatne świadczenie usług podlegające VAT

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega, między innymi, odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów (art. 8 ust. 1 ustawy o VAT).

Tak szeroka definicja świadczenia usług stanowi więc dopełnienie definicji dostawy towarów i oznacza, że opodatkowaniu VAT podlegają, co do zasady, wszystkie czynności odpłatne wykonywane w ramach obrotu profesjonalnego.

Taka konstrukcja przepisów realizuje zasadę powszechności opodatkowania VAT wyrażoną w Dyrektywie 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: „Dyrektywa VAT”).

Sprzedaż instrumentów finansowych dokonywana w ramach działalności gospodarczej będzie zatem stanowić, co do zasady, świadczenie usług na gruncie VAT.

  1. Działanie Wnioskodawcy w charakterze podatnika VAT

Nie każda czynność spełniająca kryteria przedmiotowe opodatkowania VAT, czyli stanowiąca odpłatne świadczenie usług, podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu musi być wykonywana przez podatnika działającego w takim charakterze. Zasada ta nie została wyrażona wprost w przepisach ustawy o VAT, lecz wynika z konstrukcji podatku VAT i wynika bezpośrednio z art. 2 ust. 1 Dyrektywy VAT. W związku z powyższym, przy ocenie, czy dana transakcja podlega zakresowi opodatkowania VAT należy odwołać się do definicji podatnika.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są, między innymi, osoby prawne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Z kolei w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców łub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie o VAT ma charakter uniwersalny, kwalifikując jako podatników wszystkie podmioty prowadzące określoną działalność w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Zdaniem Wnioskodawcy, z tytułu zawierania umów sprzedaży papierów wartościowych działa on jako podatnik VAT, działając w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe stanowi jeden z głównych celów działalności Wnioskodawcy. Wszelkie czynności związane z tymi działaniami realizują więc zasadniczy przedmiot jego działalności gospodarczej. Nabyciu papierów wartościowych towarzyszy zamiar ich odsprzedaży w określonej perspektywie czasowej, gdy taka operacja okaże się korzystna ekonomicznie (zyskowna). Wnioskodawca na bieżąco zawiera transakcje kupna i sprzedaży papierów wartościowych, nie są więc to zdarzenia incydentalne lub okazjonalne, lecz działalność wykonywana w sposób ciągły i częstotliwy. Tym samym nabywanie i zbywanie papierów wartościowych stanowi podstawowy obszar działalności Wnioskodawcy, a w szczególności nie stanowi czynności pobocznych do tej działalności. W takich okolicznościach nie ulega wątpliwości, iż w zakresie obrotu papierami wartościowymi Wnioskodawca występuje w roli podatnika VAT.

Powyższe stanowisko znajduje jednoznaczne potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych wydawanych w imieniu Ministra Finansów, zgodnie z którymi działalność polegająca na kupnie i sprzedaży papierów wartościowych realizowana przez instytucje działające w branży finansowej stanowi działalność gospodarczą i w rezultacie objęta jest zakresem podmiotowym VAT. Przykładowo, stanowisko takie zostało zaprezentowanie przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 19 kwietnia 2013 roku (IPPP1/443-136/13-2/EK), który stwierdził, iż:

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić: iż sprzedaż papierów wartościowych podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż działalność ta (kupno i sprzedaż papierów wartościowych) jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej Banku.

Stanowisko organów podatkowych znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”). W wyroku z 21 października 2004 roku w sprawie C- 8/03 (BBL), TSUE orzekł, iż

„(...) transakcje dokonywane przez spółki inwestycyjne polegają na zbiorowym inwestowaniu w papiery wartościowe kapitału pochodzącego od obywateli. Z użyciem kapitałów, które subskrybenci im powierzają, kupując jednostki uczestnictwa, spółki inwestycyjne tworzą i zarządzają w ich imieniu i za wynagrodzeniem portfelami złożonymi ze zbywalnych papierów wartościowych.

Działalność taka, która wykracza poza ramy samego nabywania i sprzedaży papierów wartościowych i zmierza w sposób ciągły do uzyskiwania zysku, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 ust. 2 szóstej dyrektywy."

Wynika z tego, że spółki inwestycyjne posiadają przymiot podatnika w rozumieniu art. 4 szóstej dyrektywy.

  1. Zwolnienie obrotu papierami wartościowymi z VAT

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT, zwolnieniu z VAT podlegają usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi, z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.

W myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, do instrumentów finansowych zalicza się, między innymi, papiery wartościowe. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, przez papiery wartościowe rozumie się, między innymi, papiery wartościowe opisane przez Wnioskodawcę w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym.

W związku z powyższym należy uznać, że usługi świadczone przez Wnioskodawcę, polegające na nabywaniu i zbywaniu papierów wartościowych, podlegają zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT. Wnioskodawca nie przechowuje, ani nie zarządza papierami wartościowymi osób trzecich, a zatem wyłączenia ze zwolnienia przewidziane tym przepisem nie występują.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego jest  nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą, czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług jest m. in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy przez dostawę, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, przy czym w myśl art. 2 ust. 6 ustawy przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Natomiast przez świadczenie usług – na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy – rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

  1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
  2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
  3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Czynności są opodatkowane podatkiem od towarów i usług jedynie wówczas, gdy wykonywane są przez podatnika, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, działającego w takim charakterze w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Definicja działalności gospodarczej zawarta w ust. 2 powołanego powyżej przepisu ma charakter podmiotowy, odnosi się bowiem do podmiotów prowadzących tę działalność. Działalność gospodarcza, w myśl ust. 2 tego artykułu, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Stawka podatku – zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy – wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Natomiast stosownie do treści art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i ust. 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone między innymi w art. 43 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy, zwalnia się od podatku usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.

W świetle art. 43 ust. 15 ustawy, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do:

  1. czynności ściągania długów, w tym factoringu;
  2. usług doradztwa;
  3. usług w zakresie leasingu.

Ponadto, zgodnie z art. 43 ust. 16 ustawy zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 40a i 41, nie ma zastosowania do usług dotyczących praw i udziałów odzwierciedlających:

  1. tytuł prawny do towarów;
  2. tytuł własności nieruchomości;
  3. prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;
  4. udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części;
  5. prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.

Ustawodawca, zakreślając ramy przedmiotowe art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy, odwołał się do definicji zawartych w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Z 2013, poz. 94 z późn. zm.) instrumentami finansowymi są m.in. papiery wartościowe.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawca jest funduszem inwestycyjnym zamkniętym aktywów niepublicznych z siedzibą w Polsce, działającym na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 roku o funduszach inwestycyjnych. Przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest lokowanie środków pieniężnych w określone w ustawie o funduszach inwestycyjnych papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. Możliwość lokowania aktywów Wnioskodawcy w papiery wartościowe wynika w szczególności z art. 145 ust. 1 pkt 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych. W ramach swojej działalności Wnioskodawca nabywa oraz zbywa papiery wartościowe w rozumieniu art. 2 pkt 34 ustawy o funduszach inwestycyjnych. Wśród nabywanych i zbywanych papierów wartościowych występują: akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 roku - Kodeks spółek handlowych, prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne oraz inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego. Nabywanie oraz zbywanie wymienionych papierów wartościowych następuje w drodze zawierania umów sprzedaży. Zgodnie z warunkami umów sprzedaży zawieranych przez Wnioskodawcę, sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego prawa majątkowe wynikające z papierów wartościowych, a kupujący zobowiązuje się nabyć te prawa i zapłacić sprzedawcy cenę. Wszystkie prawa majątkowe będące przedmiotem umów sprzedaży wykonywane są albo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo za granicą, jednakże w tej ostatniej sytuacji nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a sprzedaż zostaje dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Wątpliwości Wnioskodawcy sprowadzają się do zagadnienia, czy umowy sprzedaży papierów wartościowych, w których Wnioskodawca jest zbywcą, podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Wnioskodawca formułuje przy tym pogląd, że z tytułu sprzedaży papierów wartościowych, Wnioskodawca występuje w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.

Należy wskazać, że czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie w sytuacji, gdy jest wykonywana przez podatnika podatku od towarów i usług w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Podatnikami, jak wyżej wskazano, są m.in. osoby prawne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Zgodnie natomiast z ww. art. 15 ust. 2 ustawy, przez działalnością gospodarczą należy rozumieć wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne. Działalnością gospodarczą są również czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. W niniejszej sprawie, jak wskazał Wnioskodawca, lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe stanowi jeden z głównych celów działalności gospodarczej Wnioskodawcy. Wnioskodawca dokonuje nabycia i sprzedaży papierów wartościowych w sposób ciągły i częstotliwy dla celów zarobkowych. Zatem, należy stwierdzić, że wykonywana przez Wnioskodawcę działalność, polegająca na obrocie papierami wartościowymi wypełnia definicje działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Jednakże, co należy wyraźnie podkreślić, status podatnika podatku od towarów i usług należy rozpatrywać każdorazowo odrębnie w stosunku do każdej czynności. Fakt bycia podatnikiem z tytułu wykonywania danej czynności nie oznacza posiadania przymiotu podatnika w stosunku do innych czynności. W niniejszej sprawie zatem należy zbadać, czy w odniesieniu do sprzedaży konkretnego rodzaju papierów wartościowych Wnioskodawca z tytułu tej sprzedaży występuje jako podatnik podatku VAT, tj. czy Wnioskodawca w wyniku sprzedaży papierów wartościowych występuje jako usługodawca otrzymujący wynagrodzenie.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ww. ustawy o obrocie instrumentami finansowymi przez papiery wartościowe rozumie się akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037, z późn. zm.), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 433 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 z późn. zm.) akcjonariusze mają prawo pierwszeństwa objęcia nowych akcji w stosunku do liczby posiadanych akcji (prawo poboru).

W myśl art. 3 ust. 29 ww. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi przez prawo do akcji – rozumie się papier wartościowy, z którego wynika uprawnienie do otrzymania, niemających formy dokumentu, akcji nowej emisji spółki publicznej, powstające z chwilą dokonania przydziału tych akcji i wygasające z chwilą zarejestrowania akcji w depozycie papierów wartościowych albo z dniem uprawomocnienia się postanowienia sądu rejestrowego odmawiającego wpisu podwyższenia kapitału zakładowego do rejestru przedsiębiorców.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o obligacjach (Dz. U. z 2014 r., poz. 730 z późn. zm.) obligacja jest papierem wartościowym emitowanym w serii, w którym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem właściciela obligacji (obligatoriusza) i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia.

Warranty subskrypcyjne to dokumenty (certyfikaty) często dołączone do akcji lub obligacji dający posiadaczowi ograniczone lub nieustające prawo kupna papierów wartościowych lub innych aktywów po ustalonej cenie lub prawo do subskrypcji przyszłych emisji obligacji tego samego emitenta. W rozumieniu Kodeksu spółek handlowych, to papiery wartościowe imienne lub na okaziciela uprawniające ich posiadacza do zapisu lub objęcia akcji, z wyłączeniem prawa poboru (art. 453 § 2 K.s.h.).

Zgodnie z art. 3 ust. 30 ww. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi przez kwity depozytowe rozumie papier wartościowy wyemitowany przez instytucję finansową z siedzibą na terytorium państwa członkowskiego lub innego państwa należącego do OECD:

  1. poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z papierami wartościowymi dopuszczonymi do obrotu na rynku regulowanym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo papierami wartościowymi wyemitowanymi poza tym terytorium, albo
  2. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z papierami wartościowymi wyemitowanymi poza tym terytorium
    – w którym inkorporowane jest prawo do zamiany tego papieru wartościowego na określone papiery wartościowe we wskazanej w warunkach emisji proporcji, przejście na właściciela tego papieru wartościowego praw majątkowych stanowiących pożytki z papierów wartościowych lub ich równowartości oraz, w przypadku akcji – możliwość wydania przez właściciela tego papieru wartościowego jego emitentowi wiążącej dyspozycji co do sposobu głosowania na walnym zgromadzeniu;

W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o listach zastawnych i bankach hipotecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1241 z późn. zm.) dział II odnosi się do listów zastawnych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tejże ustawy hipoteczny list zastawny jest papierem wartościowym imiennym lub na okaziciela, którego podstawę emisji stanowią wierzytelności banku hipotecznego zabezpieczone hipotekami, w którym to liście bank hipoteczny zobowiązuje się wobec uprawnionego do spełnienia określonych świadczeń pieniężnych.

W myśl art. 3 ust. 2 ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych publiczny list zastawny jest papierem wartościowym imiennym lub na okaziciela, którego podstawę emisji stanowią wierzytelności banku hipotecznego z tytułu:

  1. kredytów w części zabezpieczonej wraz z należnymi odsetkami, gwarancją lub poręczeniem Narodowego Banku Polskiego, Europejskiego Banku Centralnego, rządów lub banków centralnych państw członkowskich Unii Europejskiej, Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, z wyłączeniem państw, które restrukturyzują lub restrukturyzowały swoje zadłużenie zagraniczne w ciągu ostatnich 5 lat, oraz gwarancją lub poręczeniem Skarbu Państwa zgodnie z przepisami odrębnych ustaw, albo
  2. kredytów udzielonych podmiotom wymienionym w pkt 1, albo
  3. kredytów w części zabezpieczonej wraz z należnymi odsetkami, gwarancją lub poręczeniem jednostek samorządu terytorialnego oraz kredytów udzielonych jednostkom samorządu terytorialnego.

Certyfikaty inwestycyjne są to papiery emitowane przez zamknięte, specjalistyczne zamknięte lub mieszane fundusze inwestycyjne. Są to papiery o charakterze dłużnym.

Z powyżej cytowanych definicji poszczególnych papierów wartościowych wynika, że obligacje, listy zastawne i certyfikaty inwestycyjne są to papiery wartościowe o charakterze dłużnym. Dłużny papier wartościowy oznacza papier wartościowy wyemitowany w oparciu o właściwy akt prawny, w którym emitent wyraża zobowiązanie do zapłaty właścicielowi dłużnego papieru wartościowego należności głównej i należności ubocznej (odsetek). Są to papiery opiewające na wierzytelności. Zatem zbycie wskazanych wyżej papierów wartościowych powoduje przejście prawa z tych papierów na innych podmiot, będący jego nabywcą. Tym samym zbycie ww. papierów wartościowych jako papieru wartościowego reprezentującego określoną wierzytelność, ma charakter sprzedaży wierzytelności wynikającej z tego papieru wartościowego. Zatem nabycie obligacji, listów zastawnych, certyfikatów inwestycyjnych dla sprzedawcy, emitenta tych papierów wartościowych stanowi formę udostępniania kapitału, w zamian za którą nabywca otrzyma wynagrodzenie (odsetki). Zatem w przypadku zbycia dłużnych papierów wartościowych to czynność nabycia (a nie sprzedaży) mieści się w definicji usług zawartej w art. 8 ust. 1 ustawy. W takiej sytuacji będzie można bowiem zidentyfikować beneficjenta świadczenia wykonanego przez Nabywcę (obligacji, certyfikatu, listu zastawnego), którym będzie emitent danego dłużnego papieru wartościowego mogący korzystać z kapitału udostępnionego mu przez Nabywcę papieru wartościowego, ponadto usługa będzie miała charakter odpłatny, z uwagi na fakt, że Nabywca wraz z nabyciem dłużnego papieru wartościowego zachowuje prawo do wypłaty wynagrodzenia, ponadto nabywca może swobodnie dysponować papierami wartościowymi tj. może w dniu wykupu zrealizować wynikające z nich prawa, odzyskując tym samym udostępnione emitentowi środki pieniężne wraz z nadwyżką będącą wynagrodzeniem w postaci odsetek, bądź też, nie czekając do dnia wykupu, sprzedać instrument finansowy na rynku wtórnym, po cenie zaakceptowanej przez kontrahenta. Kwestia, od kogo otrzyma zwrot zaangażowanego kapitału jest nieistotna – liczy się jedynie to, że Nabywca wyświadczył usługę w postaci udostępnienia kapitału, w zamian za którą w ostatecznym rozrachunku zachowuje prawo do wypłaty wynagrodzenia w formie odsetek. Zatem należy jednoznacznie wskazać, iż w sytuacji sprzedaży obligacji, listów zastawnych, certyfikatów inwestycyjnych stroną świadczącą usługę (tym samym podatnikiem podatku VAT z tytułu tej transakcji) będzie nabywca tych papierów, a nie jak błędnie wskazuje we własnym stanowisku Zainteresowany – Zbywca.

Natomiast w przypadku sprzedaży pozostałych papierów wartościowych wymienionych we wniosku Wnioskodawca będzie występował w roli usługodawcy. Jak wynika z okoliczności sprawy, czynność zbycia papierów wartościowych stanowi jeden z głównych celów działalności Wnioskodawcy i jest realizowana w celu osiągnięcia zysku. Zatem Wnioskodawca z tytułu sprzedaży papierów wartościowych, tj. akcji, praw poboru w rozumieniu przepisów ustawy – Kodeks Spółek Handlowych, praw do akcji, warrantów subskrypcyjnych, kwitów depozytowych, innych zbywalnych papierów wartościowych działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. W tym przypadku czynność ta będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy, z uwzględnieniem art. 43 ust. 16 ustawy.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie podatku od towarów i usług, wyrażone w uzasadnieniu wniosku, w części dotyczącej podatku od towarów i usług, oceniając całościowo należało uznać za nieprawidłowe.

Jednocześnie Organ informuje, że niniejsza interpretacja rozstrzyga w zakresie podatku od towarów i usług, w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia przedstawionego w stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).
Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.

Dodatkowe interpretacje podatkowe i orzeczenia

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.