IBPP3/4512-693/15/BJ | Interpretacja indywidualna

Opodatkowanie podatkiem od towarów i usług sprzedaży Grupy Aktywów I w ramach Transakcji I i prawa do obniżenia VAT należnego o VAT naliczony wynikający z faktury dokumentującej Transakcję I oraz do zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad VAT należnym
IBPP3/4512-693/15/BJinterpretacja indywidualna
  1. aport
  2. nieruchomości
  3. odliczenie podatku
  4. opodatkowanie
  5. zwolnienie
  1. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Odliczenie i zwrot podatku. Odliczanie częściowe -> Odliczenie i zwrot podatku -> Odliczenie podatku
  2. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Przepisy ogólne -> Definicje legalne
  3. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Wysokość opodatkowania -> Stawki -> Stawki podatku
  4. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Wysokość opodatkowania -> Zwolnienia -> Zwolnienie od podatku
  5. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Zakres opodatkowania -> Przepisy ogólne -> Wyłączenia

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 2 i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. 2015, poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 15 września 2015 r. (data wpływu 16 września 2015 r.), uzupełnionym pismem z 2 listopada 2015 r. (data wpływu 4 listopada 2015 r.) oraz pismem z 27 listopada 2015 r. (data wpływu 30 listopada 2015 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży Grupy Aktywów I w ramach Transakcji I i prawa do obniżenia VAT należnego o VAT naliczony wynikający z faktury dokumentującej Transakcję I oraz do zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad VAT należnym – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 16 września 2015 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży Grupy Aktywów I w ramach Transakcji I i prawa do obniżenia VAT należnego o VAT naliczony wynikający z faktury dokumentującej Transakcję I oraz do zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad VAT należnym.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 2 listopada 2015 r. (data wpływu 4 listopada 2015 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z 23 października 2015 r. znak: IBPP3/4512-693/15/BJ oraz pismem z 27 listopada 2015 r.

W przedmiotowym wniosku, uzupełnionym pismem z 27 listopada 2015 r. przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

E.S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „Wnioskodawca”) jest spółką kapitałową z siedzibą w Polsce podlegającą nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest działalność związana z dostawą dla przedsiębiorców i osób fizycznych (prywatnych) wody źródlanej, kawy, dystrybutorów filtrujących i ekspresów.

Wnioskodawca planuje nabycie od podmiotu niepowiązanego, tj. N. W. Polska Spółka Akcyjna (dalej: „Sprzedawca”) części aktywów wchodzących w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa Sprzedawcy w postaci oddziału – N. W. Polska Spółka Akcyjna Oddział D. N. w W. (dalej: „Oddział”).

Oddział Sprzedawcy stanowi organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie Sprzedawcy zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań), przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania. W skład Oddziału wchodzą m.in.

  • centrala Oddziału,
  • dwa zakłady produkcyjne,
  • sieć jednostek obsługi klienta, oraz
  • znak towarowy.

Dodatkowo, zgodnie z informacjami uzyskanymi od Sprzedawcy, do centrali Oddziału, dwóch zakładów produkcyjnych oraz do poszczególnych jednostek obsługi klienta przyporządkowane/przyporządkowani są m.in:

  • składniki materialne (w tym: nieruchomości oraz inne niż własność prawa do nieruchomości, wyposażenie, sprzęt komputerowy, samochody i inne składniki materialne) oraz składniki niematerialne (np. licencje do programów komputerowych), w tym w szczególności baza klientów,
  • pracownicy,
  • kontrakty (tj. zobowiązania i wierzytelności wynikające z kontraktów), w tym m.in. kontrakty najmu lub leasingu nieruchomości i samochodów oraz kontrakty z dostawcami i odbiorcami Sprzedawcy.

Zgodnie z intencją Wnioskodawcy i Sprzedawcy, Wnioskodawca nabędzie jedynie część aktywów należących do Oddziału (dalej: „Grupa Aktywów I”) w ramach transakcji kupna–sprzedaży (dalej: „Transakcja I”). Pozostałą część Oddziału (dalej: „Grupa Aktywów II”) nabędzie od Sprzedawcy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółka akcyjna z siedzibą na terytorium Polski (dalej: „Spółka II”), której udziałowcem / akcjonariuszem może być Wnioskodawca. W takiej sytuacji, niezwłocznie po nabyciu Grupy Aktywów II przez Spółkę II od Sprzedawcy (dalej: „Transakcja II”), Wnioskodawca dokona sprzedaży całości swoich udziałów / akcji w Spółce II do podmiotu niepowiązanego.

W ramach Transakcji I na Wnioskodawcę zostanie przeniesiona Grupa Aktywów I dotycząca centrali Oddziału oraz części jednostek obsługi klienta. W ramach Transakcji I na Wnioskodawcę mogą przejść również dwa albo tylko jeden z zakładów produkcyjnych, jeżeli odpowiednio żaden z zakładów lub tylko jeden zakład produkcyjny nie będzie przedmiotem Transakcji II.

W przypadku centrali Oddziału, Wnioskodawca nabędzie:

  • część pracowników centrali pracujących w poszczególnych departamentach centrali (np. część pracowników działu IT, czy część pracowników działu kadr) wraz z zobowiązaniami dotyczącymi tych pracowników,
  • siedzibę centrali (tj. prawa dotyczące nieruchomości, w której mieści się centrala Oddziału),
  • część wyposażenia, w tym sprzętu komputerowego, które służy wykonywania pracy tym pracownikom, którzy zostaną przeniesieni na Wnioskodawcę,
  • pozostałe wyposażenie centrali, które służy zarówno pracownikom przenoszonym na Wnioskodawcę jak i nieprzenoszonym,
  • samochody alokowane do pracowników przenoszonych na rzecz Wnioskodawcy,
  • część samochodów, które nie są alokowane do poszczególnych pracowników, ale do poszczególnych departamentów centrali,
  • część sprzętu komputerowego, który nie jest alokowany do poszczególnych pracowników,
  • część licencji dotyczących oprogramowania komputerowego,
  • należności i zobowiązania dotyczące przenoszonej części centrali Oddziału (w tym dotyczące m.in. umów najmu, leasingu itp., dotyczące tych składników wyposażenia czy samochodów, które zostaną przeniesione na Wnioskodawcę).

W przypadku pozostałej części pracowników, wyposażenia, samochodów, sprzętu komputerowego i licencji czy należności i zobowiązań z tytułu umów najmu lub leasingu składników wyposażenia czy samochodów centrali Oddziału, które nie zostaną przeniesione na Wnioskodawcę, zostaną one (jako część Grupy Aktywów II) zbyte Spółce II w ramach Transakcji II przez Sprzedawcę.

Jednocześnie, w ramach Transakcji I na Wnioskodawcę mogą zostać przeniesione dwa zakłady produkcyjne wchodzące w skład Oddziału (dalej: „Zakłady”), w skład, których wchodzą następujące składniki materialne i niematerialne:

  • pracownicy wraz z zobowiązaniami dotyczącymi tych pracowników,
  • wszelkie prawa i zobowiązania dotyczące nieruchomości związanych z przenoszonymi Zakładami (np. prawo własności nieruchomości czy użytkowania wieczystego gruntu, prawa i zobowiązania dotyczące ujęć wodnych, zobowiązania związane z ochroną nieruchomości lub wywozem odpadów czy też prawa i zobowiązania dotyczące ochrony środowiska),
  • wszelkie składniki majątkowe związane z Zakładami (np. wyposażenie, sprzęt produkcyjny i komputerowy),
  • należności i zobowiązania dotyczące przenoszonych Zakładów (w tym dotyczące m.in. umów najmu, leasingu itp., dotyczące składników wyposażenia czy samochodów, które zostaną przeniesione na Wnioskodawcę wraz z Zakładami).

Nie jest jednak wykluczone, że przedmiotem Transakcji I będzie tylko jeden Zakład. W takiej sytuacji odpowiednio jeden Zakład razem ze wszystkimi należącymi do niego składnikami materialnymi i niematerialnymi zostanie przeniesiony na Spółkę II w ramach Transakcji II. Decyzja, który z Zakładów będzie przedmiotem Transakcji I (czy oba), a który Transakcji II zostanie podjęta na moment Transakcji I i Transakcji II i będzie oparta o kryteria biznesowe.

Dodatkowo, w ramach planowanej Transakcji I, na Wnioskodawcę zostanie przeniesiona część jednostek obsługi klienta wchodzących w skład Oddziału, obejmująca następujące składniki materialne i niematerialne:

  • pracowników pracujących w przenoszonych jednostkach obsługi klienta wraz z zobowiązaniami dotyczącymi tych pracowników,
  • wszelkie prawa i zobowiązania dotyczące wynajmowanych lub leasingowanych nieruchomości związanych z przenoszonymi jednostkami obsługi klienta,
  • wszelkie składniki majątkowe związane z przenoszonymi jednostkami obsługi klienta (np. bazami klientów, wyposażeniem, sprzętem komputerowym),
  • należności i zobowiązania dotyczące przenoszonych jednostek obsługi klienta (w tym dotyczące m.in. umów najmu czy leasingu itp., dotyczące wyposażenia czy samochodów, które zostaną przeniesione na Wnioskodawcę wraz z jednostkami obsługi klienta).

Pozostała część jednostek obsługi klienta wchodzących w skład Oddziału nie zostanie przeniesiona przez Sprzedawcę na Wnioskodawcę, ale na Spółkę II w ramach Transakcji II.

W związku z powyższym, przedmiotem Transakcji I będą wyłącznie te składniki materialne i niematerialne, które wchodzą w skład Grupy Aktywów I. Jednakże, w przypadku należności i zobowiązań handlowych Oddziału nie można wykluczyć, że na Wnioskodawcę zostaną przeniesione wszystkie należności i zobowiązania handlowe. Decyzja, czy wszystkie należności i zobowiązania handlowe zostaną przeniesione na Wnioskodawcę czy też alokowane pomiędzy Wnioskodawcę i Spółkę II w ramach Transakcji I i Transakcji II zostanie podjęta na moment Transakcji I i Transakcji II i będzie oparta o kryteria biznesowe.

Jednocześnie, w przypadku tych należności i zobowiązań, których podział pomiędzy Wnioskodawcę a Spółkę II w ramach Transakcji I i Transakcji II nie będzie możliwy z przyczyn prawnych lub praktycznych (np. kontrakty usług telekomunikacyjnych) takie należności i zobowiązania zostaną przeniesione w całości na Wnioskodawcę.

W związku z powyższym, w ramach Transakcji I na rzecz Wnioskodawcy nie zostaną przeniesione żadne inne rzeczowe składniki majątku, zobowiązania czy należności Sprzedawcy, a przede wszystkim te wchodzące w skład Grupy Aktywów II (z wyjątkiem powyżej wskazanych zastrzeżeń). W szczególności, przedmiotem planowanej Transakcji I nie będzie (z wyjątkiem powyżej wskazanych zastrzeżeń):

  • oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo Sprzedawcy (w szczególności znak towarowy oddziału – „D. N.”),
  • zadatki oraz przedpłaty klientów, itp., które wchodzą w skład Oddziału, nienależące do Grupy Aktywów I,
  • księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Sprzedawcę,
  • środki pieniężne należące do Oddziału, które zostaną w całości przetransferowane do Spółki II.

Dodatkowo, zgodnie z informacją uzyskaną od Sprzedawcy, na moment zawarcia Transakcji I:

  • Grupa Aktywów I będąca przedmiotem Transakcji I (część Oddziału) nie będzie stanowiła wyodrębnionego organizacyjnie w przedsiębiorstwie Sprzedawcy (na bazie statutu, regulaminu, czy też innego aktu o podobnym charakterze) zespołu składników w postaci odrębnego oddziału, działu ani departamentu przedsiębiorstwa, na którego czele stałby kierownik, czy dyrektor, bowiem taki zespół tworzy cały Oddział D. N. a nie Grupa Aktywów I,
  • nie będzie odrębnego zakładowego planu kont przyporządkowanego do ww. Grupy Aktywów I,
  • zakładowy plan kont Sprzedawcy nie będzie zawierał odrębnych kont ewidencyjnych dotyczących wyłącznie gospodarki finansowej ww. Grupy Aktywów I,
  • nie będzie odrębnych planów finansowych, budżetów etc. dotyczących ww. Grupy Aktywów I,
  • nie będzie odrębnego rachunku (subrachunku) bankowego, na który wpływają należności i są spłacane zobowiązania związane z wykorzystywaniem ww. Grupy Aktywów I w przedsiębiorstwie Sprzedawcy,
  • w ramach Transakcji I dojdzie do przeniesienia części zakładu pracy w trybie art. 231 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm., dalej: „KP”).

Zgodnie z informacją uzyskaną od Sprzedawcy, Transakcja I zostanie uznana przez Sprzedawcę za podlegającą VAT i udokumentowana fakturą/fakturami VAT, wystawioną/wystawionymi przez Sprzedawcę na Wnioskodawcę, z wyjątkiem sprzedaży praw do nieruchomości, w stosunku, do których znajdzie zastosowanie zwolnienie z podatku VAT (albo obligatoryjne, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a lub pkt 9 ustawy o VAT, albo o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, z którego to zwolnienia Sprzedawca i Wnioskodawca nie zrezygnują i nie wybiorą opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 10 i 11).

Nabyta w drodze Transakcji I Grupa Aktywów I będzie służyła wykonywaniu przez Wnioskodawcę czynności opodatkowanych VAT według stawki 23%. Nie jest również wykluczona możliwość świadczenia usług czy dostawy towarów na rzecz podmiotów zagranicznych prowadzących działalność gospodarczą, co będzie stanowiło czynność opodatkowaną według stawki 0%.

Zarówno Wnioskodawca jak i Sprzedawca są i w momencie Transakcji I będą zarejestrowanymi czynnymi podatnikami VAT.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania sformułowane w piśmie z 2 listopada 2015 r.:

  1. Czy sprzedaż na rzecz Wnioskodawcy, Grupy Aktywów I w ramach Transakcji I stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT), która nie będzie wyłączona z opodatkowania VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, jako sprzedaż przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa...
  2. Czy jeżeli odpowiedź na pierwsze pytanie będzie prawidłowa, to czy Wnioskodawca będzie miał prawo do obniżenia VAT należnego o VAT naliczony wynikający z faktury/faktur dokumentującej Transakcję I oraz do zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad VAT należnym...

Stanowisko Wnioskodawcy sformułowane w piśmie z 2 listopada 2015 r.:

  1. Sprzedaż na rzecz Wnioskodawcy, Grupy Aktywów I w ramach Transakcji I stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT), która nie będzie wyłączona z opodatkowania VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, jako sprzedaż przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
  2. Wnioskodawca będzie miał prawo do obniżenia VAT należnego o VAT naliczony wynikający z faktury/faktur dokumentującej Transakcję I oraz do zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad VAT należnym.

Prawo do obniżenia VAT należnego o VAT naliczony wynikający z faktury/faktur dokumentującej Transakcję I oraz do zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad VAT należnym.

W celu rozstrzygnięcia, czy Transakcja I będzie podlegała opodatkowaniu VAT, konieczne jest rozstrzygnięcie, czy mieści się ona w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu, zawartym w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, oraz czy żadne z wyłączeń z opodatkowania, wskazanych w art. 6 ustawy o VAT, nie znajdzie zastosowania.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Jednocześnie, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, towarami są rzeczy oraz ich części, jak również wszelkie postacie energii. Zaś zgodnie z art. 8 ustawy o VAT świadczenie usług jest definiowane, jako każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej.

Zdaniem Wnioskodawcy, w świetle powyższych regulacji:

  • część nabywanych w ramach Grupy Aktywów I składników (np. wyposażenie) może być uznane za towary dla celów ustawy o VAT (stanowią rzeczy, o których mowa w definicji towaru w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT), a
  • sprzedaż pozostałej części Grupy Aktywów I na rzecz Wnioskodawcy stanowić będzie odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ustawy o VAT (m. in. stanowić może przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej).

Tym samym sprzedaż Grupy Aktywów I mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu, zawartym w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.

Jednocześnie należy ustalić, czy w przypadku Transakcji I znajdą zastosowanie wyłączenia z opodatkowania wskazane w art. 6. Zgodnie z treścią tego przepisu czynnościami wyłączonymi z opodatkowania są:

  • czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy,
  • transakcje zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części.

Sprzedaż Grupy Aktywów I może być przedmiotem prawnie skutecznej umowy, dlatego aby Transakcja I podlegała opodatkowaniu VAT, należy ustalić, czy nie będzie ona polegała na zbyciu przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części.

Zdaniem Wnioskodawcy wykładnia terminów użytych w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT – przedsiębiorstwo oraz jego zorganizowana część – ma kluczowe znaczenie, dla ustalenia czy Transakcja I będzie podlegała opodatkowaniu VAT. W konsekwencji interpretacja terminów użytych w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT powinna być przedmiotem interpretacji indywidualnej.

Zdaniem Wnioskodawcy, organ wydający interpretację jest uprawniony do dokonania wykładni terminów „przedsiębiorstwo” i „zorganizowana część przedsiębiorstwa”, użytych w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT i tym samym, do dokonania klasyfikacji przedmiotu planowanej Transakcji I (tj. oceny czy przedstawiona w opisie zdarzenia przyszłego Transakcja I będzie dotyczyła zbycia przedsiębiorstwa, zorganizowanej części przedsiębiorstwa czy też indywidualnych aktywów niestanowiących przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części).

Powyższe twierdzenie znajduje swoje uzasadnienie w interpretacjach art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, dokonywanych przez sądy administracyjne, zgodnie, z którymi pojęcie przepisów prawa podatkowego, objętych zakresem przedmiotowym interpretacji indywidualnych, należy interpretować szeroko.

Przykładowo, jak wynika z treści wyroku WSA w Krakowie z dnia 9 grudnia 2011 r. (sygn. akt I SA/Kr 1691/11), treść art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej należy rozumieć w ten sposób, że wnioskodawca ma uprawnienie do uzyskania od organu podatkowego interpretacji prawa podatkowego w każdej indywidualnej sprawie, która może kształtować jego prawa i obowiązki na gruncie określonej regulacji podatkowej. Podobne stwierdzenie znajduje się w wyroku NSA z dnia 9 października 2008 r. (sygn. akt I FSK 1239/07).

Co więcej, kwestia kompetencji Ministra właściwego do spraw finansów publicznych do dokonywania wykładni przepisu art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej „KC”), niejednokrotnie była przedmiotem rozstrzygnięć polskich sądów administracyjnych (w rym, w stanach faktycznych analogicznych do zdarzenia przyszłego objętego niniejszym wnioskiem). W rezultacie, na przykład, NSA w wyroku z dnia 6 stycznia 2010 (sygn. akt I FSK 1216/09), uznał, że jeżeli u podstaw stanowiska wnioskodawcy legła kwestia wymagająca zajęcia stanowiska organu na płaszczyźnie prawno–podatkowej, Minister Finansów jest zobowiązany do zajęcia stanowiska i podania argumentacji w sprawie klasyfikacji przedmiotu transakcji. Ponadto, NSA podzielił pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2007 r. (sygn. akt III SA/Wa 1737/07) i wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 26 maja 2009 r. (sygn. akt I SA/Bd 197/09), zgodnie, z którym obowiązku udzielania przez organ podatkowy pisemnej interpretacji nie można zawężać wyłącznie do ustaw zawierających w tytule pojęcie prawa podatkowego, ponieważ nie tylko w tych ustawach uregulowano elementy, od których zależy opodatkowanie i jego wysokość. Jak wskazał Sąd, przez prawo podatkowe – w kontekście wymogów dotyczących wydawania jego indywidualnych interpretacji – należy rozumieć ogól przepisów regulujących zasady powstawania, ustalania oraz wygasania zobowiązań podatkowych oraz obowiązki podatników, płatników i inkasentów poszczególnych podatków. Podobne stwierdzenia znajdują się w następujących wyrokach: wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 26 maja 2009 r. (sygn. akt I SA/Bd 197/09), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 lutego 2009 r. (sygn. akt I SA/GI 1044/08) oraz wyrok NSA z dnia 4 listopada 2011 r. (sygn. akt II FSK 1019/09).

Podobnie, WSA w Kielcach, w wyroku z dnia 29 stycznia 2009 r. (sygn. akt I SA/Ke 465/08), uznał, że w kontekście stosowania art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, art. 551 KC jest przepisem prawa podatkowego. W konsekwencji, Sąd nie zgodził się z oceną organu, iż Minister Finansów nie jest uprawniony do oceny stanowiska wnioskodawcy w zakresie klasyfikacji przedmiotu transakcji.

Brak przesłanek uzasadniających uznanie sprzedaży Grupy Aktywów I za zbycie przedsiębiorstwa

Jak wskazano wyżej ustawa o VAT w art. 6 pkt 1 stanowi, iż przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Termin przedsiębiorstwo nie został jednak zdefiniowany w tej ustawie.

W związku z powyższym w doktrynie prawa podatkowego jest powszechnie akceptowane, iż dla celów podatku VAT, pojęcie przedsiębiorstwa powinno być rozumiane zgodnie z jego definicją zawartą w art. 551 KC. Zgodnie z treścią powyższego artykułu, przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych, przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej i obejmuje w szczególności:

  • oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
  • własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
  • prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
  • wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
  • koncesje, licencje i zezwolenia;
  • patenty i inne prawa własności przemysłowej;
  • majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
  • tajemnice przedsiębiorstwa;
  • księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zatem, składniki materialne i niematerialne wchodzące w skład przedsiębiorstwa powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, iż aby można było mówić o nich, jako o zespole, a nie zbiorze pewnych elementów. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami, tak żeby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej.

Tym samym przedsiębiorstwem jest taki zespół składników, które są powiązane w taki sposób, że razem tworzą samodzielny podmiot funkcjonujący w obrocie gospodarczym.

Dlatego też nie można traktować, jako przedsiębiorstwo wyodrębnionej gospodarczo części będącej zespołem składników majątkowych i niemajątkowych, jeżeli nie będzie ona obejmować wszystkich istotnych składników majątku Wnioskodawcy wskazanych w art. 551 KC, pozwalających na prowadzenie określonego rodzaju działalności gospodarczej.

Jak zaznaczono powyżej, przedmiotem Transakcji I nie będzie ani całość składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej Sprzedawcy, ani nawet całość majątku stanowiącego Oddział Sprzedawcy. Przedmiotem Transakcji I będzie wyłącznie część składników wchodzących w skład Oddziału Sprzedawcy, a Transakcja I nie będzie wiązała się z przeniesieniem na rzecz Wnioskodawcy innych składników przedsiębiorstwa Sprzedawcy, w tym:

  • składników materialnych i niematerialnych należących do Sprzedawcy innych niż Grupy Aktywów I,
  • oznaczenia indywidualizującego przedsiębiorstwo Sprzedawcy, w szczególności znak towarowy „Dar Natury”,
  • ksiąg i dokumentów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Sprzedawcę,
  • środków pieniężnych niezbędnych Sprzedawcy do prowadzenia działalności gospodarczej, całego zakładu pracy w trybie art. 231 KP.

Sama sprzedaż Grupy Aktywów I, bez transferu wszystkich wierzytelności i zobowiązań dotyczących działalności gospodarczej Wnioskodawcy prowadzonej, co najmniej w ramach Oddziału, środków pieniężnych oraz wszystkich osób zatrudnionych u Wnioskodawcy pracujących przynajmniej w Oddziale, nie stanowi zbycia masy majątkowej, która mogłaby pozwolić Wnioskodawcy w sposób ciągły (nieprzerwany) kontynuować działalność gospodarczą Sprzedawcy. Grupa Aktywów I nie będzie bowiem obejmowała elementów koniecznych do prowadzenia działalności gospodarczej Oddziału, takich jak księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Sprzedawcę, czy znak towarowy „Dar Natury”. Dodatkowo, brak możliwości kontynuowania działalności gospodarczej Oddziału w oparciu o Grupę Aktywów I związana jest z wyłączeniem z Grupy Aktywów I części wierzytelności i zobowiązań Oddziału Sprzedawcy oraz środków pieniężnych należących do Oddziału.

Ponadto należy zwrócić uwagę, iż Wnioskodawca, jako spółka prowadząca analogiczną jak Sprzedawca (działalność związaną z dostawą dla przedsiębiorców i osób fizycznych (prywatnych) wody źródlanej, kawy, dystrybutorów filtrujących i ekspresów), nie nabywa Grupy Aktywów I w celu rozpoczęcia prowadzenia nowego rodzaju działalności, ale w celu skonsolidowania nabywanych składników majątkowych z obecnie prowadzonym przedsiębiorstwem. Tym samym, celem Transakcji I nie jest nabycie wyodrębnionego zespołu aktywów przeznaczonego do samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej ale określonej grupy indywidualnych składników majątkowych, które Wnioskodawca będzie mógł funkcjonalnie wkomponować do prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa.

W konsekwencji, przedmiot Transakcji I nie będzie wyczerpywał definicji przedsiębiorstwa dla celów ustawy o VAT.

Prawidłowość powyższego stanowiska potwierdzona została również w szeregu interpretacji indywidualnych wydanych przez organy podatkowe. Przykładowo:

  • W interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia i sierpnia 2013 r. (IPPP1/443-698/13-2/PR) stwierdzono, że: „Zbywca dokona zbycia składników majątku przedsiębiorstwa a nie przedsiębiorstwa rozumianego według art. 551 Kodeksu cywilnego. Opisana we wniosku transakcja nie obejmuje, bowiem istotnych elementów przedsiębiorstwa rozumianego według art. 551 Kodeksu cywilnego, takich jak tajemnice przedsiębiorstwa, księgi związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, wierzytelności, zobowiązania i środki pieniężne Zbywcy”.
  • W interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 15 stycznia 2013 r. (IPPP1/443-1235/12-2/Igo), w której stwierdzono, że: „(...) przedsiębiorstwo obejmuje całość aktywów posiadanych przez podatnika odpowiednio zorganizowanych w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Zatem zbycie przez podatnika tylko części swoich aktywów z definicji nie może być zakwalifikowane, jako zbycie przedsiębiorstwa, nawet, jeżeli przedmiotem zbycia jest zdecydowana większość składników majątkowych”.
  • W interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 11 grudnia 2012 r. (IPPP2/443-1104/12-4/BH): „Sprzedawana Nieruchomość nie stanowi przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, bowiem przedmiotem sprzedaży będą wyłącznie niektóre składniki przedsiębiorstwa Sprzedawcy – w szczególności na Nabywcę nie zostaną przeniesione istotne składniki majątkowe i niemajątkowe umożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej, w tym środki finansowe. Przedmiotem Transakcji nie będą również księgi rachunkowe Sprzedawcy i inne składniki materialne i niematerialne wymienione, które w świetle Kodeksu cywilnego tworzące przedsiębiorstwo”.
  • W interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 21 listopada 2011 r. (nr ILPP1/443-1108/11-5/AW) stwierdzono, że „przedsiębiorstwem w rozumieniu Kodeksu cywilnego jest takie przedsiębiorstwo, które jest zorganizowane i wyposażone w składniki zapewniające realizowanie celów gospodarczych, jest samodzielnym podmiotem prawa funkcjonującym w obrocie gospodarczym. Ponadto, nie można traktować, jako przedsiębiorstwo wyodrębnionej gospodarczo części będącej zespołem składników majątkowych i niemajątkowych, jeżeli nie będzie obejmować ksiąg i dokumentów związanych z prowadzeniem działalności”.

Brak przesłanek uzasadniających uznanie sprzedaży Grupy Aktywów I za zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa

Zgodnie z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumieć należy organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Wedle utrwalonej linii orzeczniczej organów podatkowych z powyższej definicji wynika, iż aby zespół składników majątkowych (materialnych i niematerialnych, w tym również zobowiązań) mógł zostać uznany za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, muszą zostać spełnione łącznie następujące przesłanki:

  1. istnienie zespołu składników materialnych i niematerialnych, w rym zobowiązań;
  2. zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
  3. składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;
  4. zespół tych składników może stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania gospodarcze.

W rezultacie, zorganizowana część przedsiębiorstwa to przede wszystkim zespół składników materialnych i niematerialnych. Jak wskazał, Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w indywidualnej interpretacji z dnia 30 października 2012 r., sygn. ITPP2/443-966/12/AKZatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany, jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością, niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym”.

Dodatkowo, zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w indywidualnych interpretacjach wydawanych przez organy podatkowe, aby w przypadku zbycia składników majątkowych, można było mówić o zbyciu zorganizowanej części przedsiębiorstwa, w skład przedmiotu zbycia muszą wchodzić również wszystkie zobowiązania sprzedawcy związane ze zbywaną częścią majątku sprzedawcy. Takie, stanowisko znalazło również potwierdzenie m. in. w:

  • Interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 17 grudnia 2012 r., sygn. ITPP2/443-1174/12/PS, z której wynika, iż: „Na nabywcę winny przejść wszystkie zobowiązania związane z tą częścią przedsiębiorstwa, gdyż stanowią one jego składniki. Zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 6 pkt 1 ww. ustawy, ma więc miejsce tylko w przypadku gdy na nabywcę zostaną przeniesione wszystkie zobowiązania wcześniej jej przypisane. (...) Wyodrębniona część przedsiębiorstwa pozbawiona tych zobowiązań utraci tym samym status zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług – powyższe nie dotyczy kwestii przenoszenia zobowiązań, które nie mogą być przenoszone z mocy prawa”.
  • Interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w z 2 sierpnia 2011 r., sygn. ITPP2/443-774/11/EK, zgodnie z treścią której: „Skoro, bowiem z opisu przedstawionego we wniosku wynika, że przedmiotem dostawy będą poszczególne składniki majątkowe, należy przyjąć, iż nie będzie to dostawa przedsiębiorstwa. Jednocześnie z uwagi na fakt, iż nie obejmie istotnych elementów, tj. należności i zobowiązań Spółki i praw wynikających z umów najmu lokali, nie będzie zbyciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa”.

W związku z powyższym, zobowiązania obok prawa własności składników majątku czy też należności stanowią jeden z najważniejszych elementów wchodzących w skład przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa i są nierozerwalnie z nim związane. Wyłączenie ich zatem powoduje, że nie można mówić o innych pozostających składnikach majątkowych jak o przedsiębiorstwie lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Podsumowując, zorganizowaną część przedsiębiorstwa (podobnie jak w przypadku przedsiębiorstwa) tworzą składniki, które są pod względem organizacyjnym i finansowym wyodrębnione w strukturze istniejącego przedsiębiorstwa oraz są we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich, jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego. Dodatkowo, aby mieć do czynienia z transferem zorganizowanej części przedsiębiorstwa, w skład przedmiotu zbycia muszą wchodzić również wszystkie zobowiązania sprzedawcy związane ze zbywaną częścią majątku. Przykładowo, jako typowy zespół składników materialnych i niematerialnych tworzących zorganizowaną część przedsiębiorstwa można wskazać oddział osoby prawnej.

W przedmiotowej sprawie szereg elementów zorganizowanej części przedsiębiorstwa Sprzedawcy w postaci Oddziału zostanie wyłączonych z Transakcji I, tj.:

  • składniki materialne i niematerialne, inne niż Grupa Aktywów I, należące do Oddziału Sprzedawcy,
  • oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo Sprzedawcy (w szczególności znak towarowy „D. N.”),
  • część wierzytelności (należności) oraz zobowiązań Sprzedawcy dotyczących Oddziału,
  • księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Sprzedawcę w ramach Oddziału, oraz również

Biorąc pod uwagę, iż:

  • przedmiotem Transakcji I będzie wyłącznie część Oddziału Sprzedawcy, a nie cały Oddział,
  • Grupa Aktywów I nie będą wyodrębniona pod względem organizacyjnym i finansowym w majątku Sprzedawcy,
  • w zakres przedmiotowy Transakcji I nie wejdą wszystkie zobowiązania Sprzedawcy dotyczące Oddziału, zdaniem Wnioskodawcy przedmiot Transakcji I nie spełnia szeregu warunków niezbędny do uznania za zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Konsekwentnie Transakcja I nie jest zbyciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Powyższe stanowisko znalazło również potwierdzenie m. in. w:

  • Interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 marca 2015 r. (IPPP1/443-1482/14-4/AP), w której stwierdzono, że: „Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, należy zgodzić się z Wnioskodawcą, że do dostawy praw do znaków towarowych oraz prawa do know–how nie będzie mieć zastosowania art. 6 pkt 1 ustawy. Wymienione składniki majątkowe będące Przedmiotem sprzedaży nie stanowią przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 ustawy Kodeks cywilny, bowiem transakcji nie będzie towarzyszył transfer kluczowych składników, wchodzących w skład normatywnej definicji przedsiębiorstwa. Z perspektywy przedsiębiorstwa Spółki zbywającej przedmiotem zbycia będą tylko niektóre składniki niematerialne niezdolne do samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej. Przedmiot planowanej transakcji nie będzie również stanowić zorganizowanej części przedsiębiorstwa ze względu na niespełnienie przesłanek zawartych w art. 2 pkt 27e ustawy. Zbywane składniki majątku nie będą stanowić zorganizowanej części przedsiębiorstwa, gdyż Przedmiot sprzedaży nie będzie spełniał ustawowych przesłanek zawartych w definicji tego pojęcia, tj. nie będzie stanowił masy majątkowej wydzielonej finansowo, organizacyjnie i funkcjonalnie, która umożliwiłaby funkcjonowanie jako oddzielne przedsiębiorstwo”.
  • Interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 20 października 2014 r. (IPTPP2/443-578/14-2/AO), z której wynika, iż: „Podstawowym wymogiem jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych)”.
  • Interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 18 lipca 2014 r. (IPTPP4/443-408/14-5/UNR), zgodnie z treścią, której: „(...) zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego. Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy. Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość)”,
  • Interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 10 października 2008 r. (ILPB3/423-446/08-2/HS), w której stwierdzono, że „(...) zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, które w przyszłości mogą służyć do prowadzenia odrębnego zakładu, lecz zorganizowany, autonomiczny zespół tych składników. Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki czyli kadra pracownicza”.

Prawo do obniżenia VAT należnego o VAT naliczony przy zakupie Grupy Aktywów I

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów i usług w zakresie, w jakim są one wykorzystywane do wykonywania przez podatnika czynności opodatkowanych VAT. Jeżeli zatem, dane towary lub usługi są wykorzystywane wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia całości VAT naliczonego przy ich nabyciu.

Jak wskazano powyżej Wnioskodawca będzie zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT i będzie prowadził działalność podlegającą opodatkowaniu VAT z zastosowaniem stawki podstawowej. Nie jest również wykluczona możliwość świadczenia usług i dostawy towarów na rzecz podmiotów zagranicznych, do czego będzie miała zastosowanie stawka 0%. W konsekwencji, Grupa Aktywów I będzie wykorzystywana przez Wnioskodawcę do wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT.

W świetle powyższego, zdaniem Wnioskodawcy będzie mu przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o podatek VAT naliczony przy zakupie Grupy Aktywów I, gdyż spełniony będzie warunek niezbędny do dokonania takiego obniżenia, określony w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), dalej ustawa o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 7 ust. 1 tej ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Art. 2 pkt 6 ustawy o VAT stanowi, że przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Na mocy art. 6 pkt 1 ustawy o VAT przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Pojęcie „transakcji zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.

Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, powinien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie zawierają definicji „przedsiębiorstwa”, zatem dla potrzeb przepisów ustaw podatkowych należy posłużyć się definicją przedsiębiorstwa zawartą w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 121 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

  1. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa p
  1. księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Podstawowym wymogiem jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze.

Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.

Zatem, zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego. Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).

W analizowanej sprawie niewątpliwie nie dochodzi do zbycia całego przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 551 Kodeks cywilny. W ramach opisanej transakcji na Wnioskodawcę – Nabywcę nie przejdą m.in. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo Sprzedawcy (w szczególności znak towarowy oddziału – „Dar Natury”), zadatki oraz przedpłaty klientów, itp., które wchodzą w skład Oddziału, nienależące do Grupy Aktywów I, księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Sprzedawcę, środki pieniężne należące do Oddziału, które zostaną w całości przetransferowane do Spółki II.

Tym samym nabywane składniki materialne i niematerialne oraz prawa i obowiązki wynikające z zawartych umów nie stanowią przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

Natomiast, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT mamy do czynienia jeżeli spełnione są następujące przesłanki:

  1. istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,
  2. zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
  3. składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
  4. zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Jak wskazał Wnioskodawca przedmiot planowanej Transakcji I (tj. Grupa Aktywów I) nie będzie stanowił wyodrębnionego organizacyjnie w przedsiębiorstwie Sprzedawcy (na bazie statutu, regulaminu, czy też innego aktu o podobnym charakterze) zespołu składników w postaci odrębnego oddziału, działu ani departamentu przedsiębiorstwa, na czele którego stałby kierownik, czy dyrektor, bowiem taki zespół tworzy cały Oddział D. N. a nie Grupa Aktywów I. Nie będzie odrębnego zakładowego planu kont, odrębnych planów finansowych, budżetów etc. dotyczących ww. Grupy Aktywów I, ani odrębnego rachunku (subrachunku) bankowego. Wnioskodawca wskazał też, że jako spółka prowadząca analogiczną jak Sprzedawca (działalność związaną z dostawą dla przedsiębiorców i osób fizycznych (prywatnych) wody źródlanej, kawy, dystrybutorów filtrujących i ekspresów), nabywa Grupę Aktywów I w celu skonsolidowania nabywanych składników majątkowych z obecnie prowadzonym przedsiębiorstwem. Wnioskodawca podał, że celem Transakcji I jest nabycie określonej grupy indywidualnych składników majątkowych, które Wnioskodawca będzie mógł funkcjonalnie wkomponować do prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa.

Ponadto, jak stwierdza Wnioskodawca, w przedmiotowej sprawie szereg elementów zorganizowanej części przedsiębiorstwa Sprzedawcy w postaci Oddziału zostanie wyłączonych z Transakcji I, tj.:

  • składniki materialne i niematerialne, inne niż Grupa Aktywów I, należące do Oddziału Sprzedawcy,
  • oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo Sprzedawcy (w szczególności znak towarowy „D. N.”),
  • część wierzytelności (należności) oraz zobowiązań Sprzedawcy dotyczących Oddziału,
  • księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Sprzedawcę w ramach Oddziału.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że jeżeli wyłączenie ww. elementów wpłynie na zdolność funkcjonowania sprzedawanego zespołu składników jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa, innymi słowy funkcjonujący u Sprzedawcy oddział utraci cechy zorganizowanej części przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, to w przedmiotowej sprawie będziemy mieć do czynienia ze sprzedażą poszczególnych składników majątkowych (aktywów) podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, na zasadach ogólnych, tj. według właściwych stawek podatkowych lub z zastosowaniem zwolnienia, o ile takie będzie wynikało z przepisów.

Odnosząc się do wątpliwości Wnioskodawcy dotyczących prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od nabycia aktywów oraz ewentualnego zwrotu nadwyżki podatku VAT wskazać należy, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Natomiast art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT wskazuje, że kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

  1. nabycia towarów i usług,
  2. dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Należy podkreślić, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jak wynika z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku. Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Z powyżej powołanych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Na mocy art. 87 ust. 1 ww. ustawy, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika określone zostały w art. 87 ust. 2–6 ustawy.

Wyjaśnić należy, że przepisy art. 87 ustawy regulują sposób dokonania przez podatnika rozliczenia w sytuacji, gdy w danym okresie rozliczeniowym deklaruje on nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym. Przepisy te statuują możliwość otrzymania przez podatnika rzeczywistego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Warunkiem, który musi spełnić podatnik, by domagać się zwrotu, jest powstanie w okresie rozliczeniowym różnicy pomiędzy kwotą podatku naliczonego a kwotą podatku należnego. Wynika to z generalnej zasady określonej w przywołanym powyżej art. 87 ust. 1 ustawy.

Jak wynika z treści wniosku, Transakcja I zostanie uznana przez Sprzedawcę za podlegającą VAT i udokumentowana fakturą/fakturami VAT, wystawioną/wystawionymi przez Sprzedawcę na Wnioskodawcę, z wyjątkiem sprzedaży praw do nieruchomości, w stosunku, do których znajdzie zastosowanie zwolnienie z podatku VAT (albo obligatoryjne, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a lub pkt 9 ustawy o VAT, albo o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, z którego to zwolnienia Sprzedawca i Wnioskodawca nie zrezygnują i nie wybiorą opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 10 i 11).

W świetle powyższych okoliczności oraz wyżej cytowanych przepisów stwierdzić należy, że jeżeli przedmiotem dostawy na rzecz Wnioskodawcy będą towary i usługi opodatkowane podatkiem VAT według właściwych stawek, to Wnioskodawca będzie miał prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie składników majątkowych Grupy Aktywów I. Nabyta w drodze Transakcji I Grupa Aktywów I będzie służyła wykonywaniu przez Wnioskodawcę czynności opodatkowanych VAT według stawki 23%. Nie jest również wykluczona możliwość świadczenia usług czy dostawy towarów na rzecz podmiotów zagranicznych prowadzących działalność gospodarczą, co będzie stanowiło czynność opodatkowaną według stawki 0%. Zarówno Wnioskodawca jak i Sprzedawca są i w momencie Transakcji I będą zarejestrowanymi czynnymi podatnikami VAT. W konsekwencji Wnioskodawca będzie miał prawo do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach otrzymanych z tytułu nabycia Grupy Aktywów I opodatkowanych według właściwych stawek. Prawo to będzie przysługiwało Wnioskodawcy pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wynikających z art. 88 ustawy o VAT. W przypadku, gdy w rozliczeniu za dany okres rozliczeniowy wystąpi nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, to Wnioskodawcy będzie przysługiwało z tego tytułu prawo do zwrotu podatku, o którym mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o VAT.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1 i nr 2 jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja traci ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego zdarzenia przyszłego lub zmiany stanu prawnego.

Zaznaczenia wymaga, że organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym i opisem zdarzenia przyszłego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Należy wskazać, że przedmiotowa interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź skarbowej zostanie określone odmienne zdarzenie przyszłe, interpretacja nie wywoła skutków prawnych.

Końcowo należy wskazać, że zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie interpretację przepisów prawa podatkowego. Niniejsza interpretacja skierowana jest tylko do Wnioskodawcy i nie odnosi się do Sprzedawcy bowiem każdą czynność, z którą mogą być związane skutki podatkowoprawne należy rozstrzygać indywidualnie. W szczególności interpretacja nie rozstrzyga w kwestii prawidłowości zastosowania przez Sprzedawcę zwolnienia od podatku VAT sprzedaży praw do nieruchomości.

Nadmienić należy, że w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 3 w sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.