IPPB4/415-686/14-2/MS | Interpretacja indywidualna

Czy otrzymane odszkodowanie od Prezydenta m.st. Warszawy za grunty zajęte pod drogi publiczne (gminne) korzysta zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie treści art. 21 ust. 1 pkt 3 lub art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
IPPB4/415-686/14-2/MSinterpretacja indywidualna
  1. drogi publiczne
  2. odszkodowania
  3. wywłaszczenie
  1. Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) -> Zwolnienia przedmiotowe

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 3 września 2014 r. (data wpływu 8 września 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania odszkodowania wypłaconego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 8 września 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji w indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania odszkodowania wypłaconego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 6 sierpnia 1997 r. aktem notarialnym małżonkowie: Barbara J. (Wnioskodawczyni) i Krzysztof J. nabyli za fundusze dorobkowe objęte obowiązującą ich wspólnością majątkową niezabudowaną nieruchomość o obszarze 3007 m2 położoną w W. w Gminie W. za cenę 767.000,00 zł.

Gmina W. zajęła części gruntów działki jw. pod drogi publiczne (gminne) zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 877, z późn. zm.), z którego wynika, że:

Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Dnia 6 listopada 2005 r. małżonkowie Barbara i Krzysztof J. wystąpili do:

  1. Urzędu Misata o ustalenie i wypłatę odszkodowania za ww. grunty zajęte pod drogi publiczne (gminne).
  2. Urzędu Wojewódzkiego o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie gruntów pod drogi publiczne.

Zawiadomieniem z dnia 1 grudnia 2005 r. Urząd Miasta poinformował, że w sprawie o przyznanie odszkodowania zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Ponadto wskazano w tym piśmie, że małżonkowie J. będą mogli dochodzić odszkodowania dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji Wojewody wydanej na podstawie art. 73 ust. 3 ww. ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Wojewoda decyzjami: z dnia 20 stycznia 2010 r., z dnia 24 sierpnia 2011 r. oraz z dnia 24 sierpnia 2011 r. stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne:

  • części ulicy P. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna Nr 20/20 o powierzchni 148 m2,
  • części ulicy C. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna Nr 69/8 o powierzchni 604 m2 ,
  • części ulicy P. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne: Nr 22/26 o powierzchni 81 m2, Nr 67/10 o powierzchni 168 m2 oraz Nr 70/2 o powierzchni 12 m2 .

Decyzjami Prezydenta Miasta z dnia 17 czerwca 2014 r. oraz z dnia 17 czerwca 2014 r. orzeczono ustalić odszkodowania za grunty zajęte pod drogi publiczne (gminne) w wysokości łącznej 328.212,00 zł powołując się na odpowiednie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Z 2014 r., poz. 518) oraz Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Przyznane odszkodowanie jest o co najmniej 50% wyższe od ceny nabycia przedmiotowej nieruchomości.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy otrzymane odszkodowanie od Prezydenta Miasta za grunty zajęte pod drogi publiczne (gminne) korzysta zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie treści art. 21 ust. 1 pkt 3 lub art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych...

Zdaniem Wnioskodawczyni.

Otrzymane odszkodowanie za grunty zajęte pod drogi publiczne korzysta ze zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na fakt, że jedna z przesłanek negatywnych wynikająca z treści tego przepisu nie będzie miała w ogóle zastosowania. Jednakże, gdyby organ podatkowy, nie uznał stanowiska Wnioskodawczyni za prawidłowe, to otrzymane odszkodowanie korzystać będzie ze zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie przepisu „generalnego”, tzn. art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawczyni.

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Odszkodowanie stanowi co do zasady przychód w rozumieniu zacytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, korzystają ze zwolnienia od podatku.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są: „otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:

  1. określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
  2. odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyc2ących pracowników,
  3. odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
  4. odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
  5. odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
  6. odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
  7. odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe”.

Treść art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, natomiast wskazuje, że wolne od podatku dochodowego są: „przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłaconego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu”.

Powyższy przepis art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, że podstawowym warunkiem uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia jest uzyskanie przychodu między innymi z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego decyzjami Prezydenta Miasta z dnia 17 czerwca 2014 r. oraz z dnia 17 czerwca 2014 r. ustalono odszkodowania za grunty zajęte pod drogi publiczne (gminne), na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Tym samym uznać należy, że odszkodowanie za przejętą przez Gminę W. nieruchomość od Wnioskodawczyni było wypłacone stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.

W drugiej kolejności, należy mleć jednak na względzie, że zwolnienie przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie będzie przysługiwało, jeżeli łącznie spełnione zostaną następujące warunki:

  • nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub odpłatnym zbyciem,
  • cena jej nabycia była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.

Zdaniem Wnioskodawczyni, w przypadku, gdy spełniony zostanie tylko jeden z warunków albo żaden z nich, uzyskany przychód będzie korzystał ze zwolnienia na podstawie ww. art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Takie rozumienie tego przepisu potwierdzają organy podatkowe w swoich interpretacjach, np. interpretacja z dnia 28 listopada 2011 r. wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach Nr IBPB/II/1/415-768/11/AA, interpretacja z dnia 11 kwietnia 2011 r. wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie Nr IPPB4/415-66/11-4/JS.

Wobec powyższego, należałoby przeanalizować, czy w komentowanym stanie faktycznym będzie miało zastosowanie zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego przyznane odszkodowanie przewyższa o co najmniej 50% cenę nabycia nieruchomości. Zatem jedna z przesłanek negatywnych określona w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zostanie spełniona.

W celu zbadania natomiast kolejnej przesłanki, tj. czy nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, należałoby ustalić moment wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Zdaniem Wnioskodawczyni, postępowanie w zakresie przejmowania nieruchomości w trybie art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest konstrukcją prawną ze skutkiem w postaci tzw. „automatycznego wywłaszczenia”. Oznacza to, że w omawianym przypadku nie ma do czynienia z postępowaniem wywłaszczeniowym, które jest odpowiednio wszczynane przez właściwy organ (na podstawie art. 114 oraz 115 ustawy o gospodarce nieruchomościami), lecz samo nabycie własności następuje z mocy prawa.

Biorąc pod uwagę powyższe, należy uznać, że nie jest możliwe zastosowanie drugiej przesłanki negatywnej art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż w opisywanym stanie faktycznym nie doszło do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Taką datą nie może być zarówno dzień złożenia wniosku (6 listopada 2005 r.) o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie gruntów pod drogi publiczne, jak i data wniosku (6 listopada 2005 r.) o wypłacenie odszkodowania za zajęte grunty. Ustawodawca nie uwzględnił w przedmiotowym przepisie okoliczności uzyskania odszkodowania wypłaconego na podstawie decyzji stwierdzającej nabycie własności gruntów przez Gminę z mocy prawa (art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną).

Zdaniem Wnioskodawczyni generalnym zamiarem ustawodawcy było zwolnienie odszkodowań przyznawanych na podstawie, przepisów o gospodarce nieruchomościami wypłacanych za zajęcie gruntów na cele realizacji inwestycji drogowej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tu należy wskazać, że nie można traktować „gorzej” podatników, otrzymujących odszkodowanie w wyniku przejęcia nieruchomości z mocy prawa, w stosunku do tych podatników, którzy otrzymują odszkodowanie w związku z przejęciem nieruchomości poprzedzonym postępowaniem wywłaszczeniowym. Oba typy odszkodowań wypłacane są bowiem na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami i podatnicy nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji tego, że z uwagi na przyspieszenie procesu inwestycyjnego, ustawodawca wprowadził instytucję przypominającą „automatyczne wywłaszczenie”. Skutek zarówno postępowania wywłaszczeniowego oraz rozwiązania wprowadzonego ustawą Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest ten sam, tzn. następuje w ich wyniku przejście prawa własności gruntu na rzecz Skarbu Państwa/jednostki samorządu terytorialnego.

Zatem w przedmiotowym przypadku w ocenie Wnioskodawczyni będzie miał zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednakże nie będzie miała w ogóle zastosowania jedna z przestanek negatywnych zwolnienia dotycząca terminu wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Wobec tego spełnienie tylko jednej z przesłanek negatywnych, tj. cena nabycia nieruchomości będąca o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia daje prawo do zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Podsumowując, Wnioskodawczyni będzie przysługiwało w stosunku do wypłaconego odszkodowania zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku natomiast uznania, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w ogóle nie będzie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie to Wnioskodawczyni będzie miała prawo skorzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie przepisu generalnego, tzn. art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie bowiem z wyżej cytowanym przepisem art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych skoro otrzymane odszkodowanie zostało wypłacone na zasadach wynikających wprost z ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (art. 73 ust. 2, 4 i 5 tej ustawy) to spełnione są warunki do skorzystania ze zwolnienia na tej podstawie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie natomiast do treści art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W myśl natomiast art. 21 ust. 1 pkt 29 powołanej powyżej ustawy wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

Jak wskazano we wniosku, w dniu 6 sierpnia 1997 r. aktem notarialnym Wnioskodawczyni wraz z mężem nabyli niezabudowaną nieruchomość przy zbiegu ulicy C. i P.. Gmina zajęła części gruntów działki pod drogi publiczne (gminne) zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W dniu 6 listopada 2005 r. Wnioskodawczyni wraz z mężem wystąpiła do Urzędu Miasta o ustalenie i wypłatę odszkodowania za ww. grunty zajęte pod drogi publiczne (gminne) i Urzędu Wojewódzkiego o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie gruntów pod drogi publiczne. Zawiadomieniem z dnia 1 grudnia 2005 r. Urząd m. st. Warszawy poinformował, że w sprawie o przyznanie odszkodowania zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Ponadto wskazano w tym piśmie, że małżonkowie będą mogli dochodzić odszkodowania dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji Wojewody wydanej na podstawie art. 73 ust. 3 ww. ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wojewoda decyzjami stwierdził nabycie przez Gminę z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne: części ulicy P., części ulicy C., części ulicy P.. Decyzjami Prezydenta Miasta orzeczono odszkodowania za grunty zajęte pod drogi publiczne (gminne) powołując się na odpowiednie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Przyznane odszkodowanie jest o co najmniej 50% wyższe od ceny nabycia przedmiotowej nieruchomości.

Stosownie do treści art. 73 ust. 1 ustawy, z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, z późn. zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Odszkodowanie, o którym mowa powyżej wypłaca:

  • gmina w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi,
  • Skarb Państwa w odniesieniu do pozostałych dróg (art. 73 ust. 2 ww. ustawy).

W myśl art. 73 ust. 4 ww. ustawy odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2 będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy, przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem (art. 73 ust. 5 ww. ustawy).

Zasady dotyczące ograniczenia lub pozbawienia praw do nieruchomości oraz związanych z tym odszkodowań, reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651, z późn. zm.).

W myśl art. 6 pkt 1 tej ustawy, celami publicznymi w rozumieniu ustawy jest m.in. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji.

Zgodnie z art. 98 ust. 1 ww. ustawy, działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.

Natomiast w myśl art. 98 ust. 3 ww. ustawy, za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Na podstawie art. 128 ust. 1 powołanej ustawy, wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw.

Stosownie do art. 129 ust. 1 ww. ustawy odszkodowanie ustala starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 5.

Zgodnie z art. 130 ust. 1 ww. ustawy, wysokość odszkodowania ustala się według stanu, przeznaczenia i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. W przypadku gdy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wysokość odszkodowania ustala się według stanu i przeznaczenia nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw, a w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3 i art. 106 ust. 1, według stanu i przeznaczenia nieruchomości odpowiednio w dniu wydania decyzji o podziale lub podjęcia uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Przepis art. 134 stosuje się odpowiednio.

Podstawowym warunkiem uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest, aby uzyskany przychód z tytułu odszkodowania lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości był wypłacany stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami. Analiza powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że przedmiotowe zwolnienie nie będzie przysługiwało jeżeli łącznie spełnione zostaną następujące warunki:

  • nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub odpłatnym zbyciem,
  • cena jej nabycia była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawczyni otrzymała odszkodowanie za nieruchomość, którą gmina przejętą pod drogi publiczne. Wypłata odszkodowania nastąpiła na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przyznane odszkodowanie jest o co najmniej 50% wyższe od ceny nabycia przedmiotowej nieruchomości.

Odnosząc powyższe przepisy do przedstawionego stanu faktycznego należy stwierdzić, że spełniony został podstawowy warunek uprawniający do skorzystania z omawianego zwolnienia, ponieważ Wnioskodawczyni uzyskała przychód z tytułu odszkodowania wypłaconego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami. Spełniony został także jeden z warunków wyłączających możliwość zastosowania zwolnienia, a mianowicie cena za jaką nabyła Wnioskodawczyni nieruchomość była niższa o ponad 50% od wysokości przyznanego odszkodowania.

Zaznaczyć należy, że zwolnienie nie będzie przysługiwać, gdy warunki dotyczące okresu wszczęcia postępowania oraz ceny nabycia – będą spełnione łącznie. W przypadku, gdy spełniony będzie tylko jeden z nich (albo żaden z nich), wówczas zwolnienie będzie podatnikowi przysługiwać. Istotne zatem w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie czy została również spełniona druga negatywna przesłanka uniemożliwiająca zwolnienie otrzymanego odszkodowania a dotycząca okresu wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego.

Wnioskodawczyni wskazała, że w dniu 6 sierpnia 1997 r. wraz z mężem nabyła niezabudowaną nieruchomość. Gmina zajęła części gruntów ww. działki pod drogi publiczne (gminne) zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W dni 6 listopada 2005 r. Wnioskodawczyni wraz z mężem wystąpiła do Urzędu Miasta o ustalenie i wypłatę odszkodowania za ww. grunty zajęte pod drogi publiczne (gminne) i Urzędu Wojewódzkiego o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie gruntów pod drogi publiczne.

Zgodnie z art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy (art. 112. ust. 3 ww. ustawy). Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3, należy poprzedzić rokowaniami o nabycie w drodze umowy praw określonych w art. 112 ust. 3, przeprowadzonymi między starostą, wykonującym zadanie z zakresu administracji rządowej, a właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, a także osobą, której przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. W przypadku wywłaszczenia nieruchomości na wniosek jednostki samorządu terytorialnego rokowania, o których mowa powyżej, przeprowadzają jej organy wykonawcze. W trakcie prowadzenia rokowań może być zaoferowana nieruchomość zamienna (art. 114 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami).

Z powyższego wynika, że w przypadku nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne może zostać wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe. Wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane w przypadku, gdy cele publiczne nie mogą być osiągnięte w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Zatem wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane tylko wówczas, gdy prawo do nieruchomości położonej na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne nie może być nabyte w drodze umowy. Jednak przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego powinny zostać podjęte próby nabycia nieruchomości w drodze umowy, przez przeprowadzenie rokowań z podmiotem, któremu przysługuje prawo do nieruchomości niezbędnej dla osiągnięcia celu publicznego. Jak wynika z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jednym z celów publicznych w rozumieniu tej ustawy jest budowa oraz utrzymywanie obiektów i urządzeń służących ochronie środowiska, zbiorników i innych urządzeń wodnych służących zaopatrzeniu w wodę, regulacji przepływów i ochronie przed powodzią, a także regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.

Zgodnie z art. 115 ust. 1 ww. ustawy – wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego na rzecz Skarbu Państwa następuje z urzędu, a na rzecz jednostki samorządu terytorialnego – na wniosek jej organu wykonawczego. Wszczęcie postępowania z urzędu może także nastąpić na skutek zawiadomienia złożonego przez podmiot, który zamierza realizować cel publiczny.

W rozpatrywanej sprawie gmina, która przejęła działkę pod drogę, nie złożyła wniosku o wywłaszczenie. Tym samym należy uznać, że skoro nie nastąpiło wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, to nie jest możliwe spełnienie drugiej przesłanki negatywnej, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a dotyczącej okresu wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego.

Podsumowując, ponieważ w rozpatrywanej sprawie spełniony został tylko jeden z warunków wyłączających możliwość zastosowania przedmiotowego zwolnienia tj. cena nabycia nieruchomości była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania, Wnioskodawczyni przysługuje prawo do zwolnienia uzyskanego odszkodowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie wskazuje się, że z uwagi na powyższe rozstrzygnięcie odniesienie się do zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 3, należało uznać za bezprzedmiotowe. Skoro bowiem w przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawcy przysługuje prawo do zwolnienia uzyskanego odszkodowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to bezzasadnym jest rozstrzyganie kwestii spełnienia warunków do zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).
Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.